Tag Archives: openbare ruimte

Gereedschapskist: ‘manslamming’

Charlotte Riley voerde een experiment uit. Wat zou er gebeuren als ze op straat en in het openbaar vervoer niet automatisch aan de kant zou gaan voor mannen? Haar verslag in The New Statesman is hilarisch, maar maakt een ding pijnlijk duidelijk: mannen verwachten bewust of onbewust dat vrouwen en andere wezens ruimte voor hen maken. Doen vrouwen dat niet, dan volgen botsingen. Oftewel: manslamming.

Dit persoonlijke experiment staat niet op zichzelf. Een vakbondsorganisator uit New York, Beth Breslaw, hield het een paar weken vol om stug rechtdoor te lopen als ze tegenliggers kreeg. Vele botsingen met mannelijke voetgangers waren het vervolg. Ze kwam op het idee voor dit experiment door de ervaringen van een vrouwelijke kennis:

“She would get on the train and have nowhere to sit because men were all spread out on the seats,” Breslaw told me with a laugh. “Then she’d get off the train and have nowhere to walk because men don’t get out of the way.” It’s a phenomenon that perhaps we could call manslamming: the sidewalk M.O. of men who remain apparently oblivious to the personal space of those around them. Should you choose not to yield to these men, they will walk directly into you without even acknowledging it.

Naast Riley herhaalde ook de Canadese journaliste Kelli Korducki dat experiment, nu in Toronto. Ook zij zag zich geconfronteerd met mannen die niet uit wilden wijken omdat ze er klakkeloos vanuit gingen dat zij gewoon door kunnen lopen en dat vrouwen wel opzij zullen gaan. Ook in dit geval waren vele botsingen het gevolg. Kortom, of je nou kijkt naar Londen, New York of Toronto, besluit als vrouw om over straat te lopen ‘als een man’ en je krijgt vele, vele botsingen/manslamming.

In Nederland fietsland heb ik zelf ook een paar keer gekeken wat er gebeurt als je in een rechte lijn doorfietst met mannelijke tegenliggers. Opeens valt dan op hoeveel mannelijke weggebruikers het ruim nemen met hun rij-laan. Bijna botsingen met scheldende mannen op fietsen en brommertjes (‘kijk uit je doppen, stomme doos’) waren het gevolg. Zoveel dat ik het experiment stopte omdat ik ongelukken vreesde. Voortaan hou ik me weer aan het allerrechtste rechter buitenkantje van ‘mijn’ deel van de rij-laan. Dan blijf ik veilig voor breeduit fietsende heren. (En senioren m/v op elektrische fietsen, want dat is ook een groep waarvan opvallend veel leden denken dat er niemand anders te bekennen is op de weg.)

Enfin. Waarom manslamming? Mannen geven desgevraagd zelf toe dat zij gesocialiseerd zijn om ruimte in te nemen in het openbaar. Ze denken er verder niet over na – tenzij lastige vrouwen hen confronteren met hun gedrag.

Maar als je wat breder en dieper kijkt, is het niet zo gek dat mannen als vanzelfsprekend door de openbare ruimte bewegen en hun gang gaan zonder verder bewust ergens op te letten. De Heinrich Böll stichting signaleert bijvoorbeeld dat alles in de openbare ruimte de boodschap afgeeft dat dit het terrein is van mannen. Denk bijvoorbeeld aan straatnamen: als het gaat om een mensennaam dragen straten, lanen en pleinen bijna altijd de naam van een man. Of denk aan stoplichten met een mannelijk symbool – zo vanzelfsprekend dat als een stad besluit om een vrouwelijk figuurtje in de straatlamp in te bouwen, daar grote koppen in kranten op volgen. Ook standbeelden tonen meestal al dan niet foute mannelijke figuren.

Sterker, de hele inrichting van de openbare ruimte is gericht op mannen. Trappen en roltrappen op plaatsen waar je zou kunnen wéten dat er veel vrouwen met kinderwagens komen. Onverlichte fietstunnels. Plaveisel waar je gegarandeerd op blijft steken of je enkels verstuikt als je schoenen met een hak draagt. Openbare toiletten die zo ontworpen zijn, dat alleen mannen er staande in kunnen urineren – als vrouw zoek je het maar uit, met boetes voor wildplassen tot gevolg. Hoogtes, lengtes en breedtes zijn afgestemd op ‘de gemiddelde man’, alle anderen moeten rekken, strekken, reiken en wringen.

Manslamming is het logische eindresultaat van al die concrete feitelijke situaties en symbolische signalen die uitroepen dat het om mannen gaat. Het topje van de ijsberg, concreet gedrag waar veel meer achter zit dan je denkt. Doe er je voordeel mee…

Zaak Simons staat niet op zichzelf

De zaak Sylvana Simons houdt de gemoederen bezig. Gelukkig beginnen er in de media analyses te komen die haar situatie voorzien van een bredere context. Want wat haar overkomt, staat niet op zichzelf. Het hangt samen met bekende patronen rondom seksisme en racisme, en met territoriumdrift van de groep die het openbare debat gewend was te domineren. Een overzicht van de betere artikelen:

Bron: Joop.nl

Slechts een paar bronnen halen de analyses uit het niveau van persoonlijke anekdotes en inzichten, en plaatsen de woede tegen Simons in een bredere context. Zo haalde tijdschrift Linda een onderzoek aan van het Britse dagblad The Guardian. Deze krant analyseerde tienduizenden commentaren op opiniestukken van verslaggevers, en toonde keihard aan dat mensen de standpunten van hun gekleurde, vrouwelijke medewerksters met de meeste haat neersloegen. Van de top tien doelwitten vielen er acht in die categorie. De andere twee plekken gingen naar mannen met een gekleurde huid.

Wie leveren al die haat? Veel commentaren zijn anoniem. Her en der duiken echter wel degelijk namen op. Linda noemt radio dj Giel Beelen en voetbalcommentator Johan Derksen als expliciete leveranciers van haat tegen Simons. Een 37-jarige man uit Kudelstaart bekende de maker te zijn van bewerkte beelden waardoor het lijkt alsof mensen Simons lynchen.

Ziet u het patroon? Blanke mannen. Het NRC ging te rade bij kinderpsychiater Glenn Helberg:

Het zijn opvallend veel witte mannen die zich aangevallen voelen, zegt Glenn Helberg, kinderpsychiater en voorzitter van het Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN). „Zij voelen de drang de eigen groep waarmee jij je identificeert, te verdedigen tegen de ánder. Dat is een heel primitief gevoel. Sylvana Simons is niet alleen de ánder omdat ze zwart is, ze is ook nog vrouw. Seksisme, racisme én islamofobie spelen een rol. Want ze zit nu bij een partij die opkomt voor moslims. Zij symboliseert die drie angsten.”

Webmagazine Vileine schreef hier trouwens in mei dit jaar al over, al die blanke mannelijke opiniemakers die steigeren zodra Simons in beeld komt en hele columns wijden aan hun weerzin tegen haar.

Dat duidt op nog iets anders. Radio, debatprogramma’s op de televisie, het politieke debat, kranten, tijdschriften, op een paar uitzonderingen en niche-genres na domineren blanke mannen. Dat vond iedereen lange tijd normaal, totdat de tweede feministische golf losbrak, emancipatiebewegingen aan kracht wonnen en allerlei groepen meer diversiteit eisten. Deze ontwikkeling leidt ertoe dat blanke mannen nog steeds domineren, maar daar steeds minder vaak mee weg komen. De Correspondent:

…de man die dacht machtig en onaantastbaar te zijn, niet langer wegkomt met gedrag wat tot in het recente verleden geaccepteerd of geslikt werd. Witte mannen moeten een toontje lager zingen, omdat ook vrouwen, minderheden en mensen met een lagere sociale klasse hun plek opeisen. Daarom roeren veel van dit soort mannen zich. Door zich te beklagen dat hun grappen niet meer geaccepteerd worden of hun woorden altijd verkeerd uitgelegd worden. Door een seksistische, badinerende tweet de wereld in te slingeren.

Of een lynchfoto van Sylvana Simons te maken, zodat ”die bitch” haar plek weer weet. Zelfs het ‘daar moet een piemel in’ komt weer langs, want als mannen een vrouw klein willen maken doen ze dat het liefst door middel van dreigen met haatseks. Zie ook de walgelijke reactie van Quote op een al even walgelijk artikel in Esquire, waar een journalist seksueel geweld tegen dronken, bewusteloze vrouwen aanmoedigde – en daar mogen wij vrouwen niks van zeggen, anders volgt haatseks.

Seksisme, racisme, islamologie en de woede van blanke mannen omdat ze niet meer als vanzelfsprekend het openbare debat domineren, het is een krachtige cocktail. Simons is niet de eerste of de enige die met die giftige cocktail in aanraking komt. Velen gingen haar voor. Hoogleraar Gloria Wekker, die aangevallen wordt op haar toon omdat mensen de uitkomsten van haar wetenschappelijke onderzoek naar racisme niet pruimen. Mannen en een enkele vrouw die moslima’s verbaal aanvallen op straat en in het openbaar vervoer. De haat tegen Ayaan Hirsi Ali. Het gaat door totdat we inzien wat er achter ligt….

Bonus: reacties op uitspraken over racisme en seksisme van Sylvana, bewijzen haar gelijk. Zie ook Lewis’ Law: commentaren over ieder artikel over feminisme rechtvaardigen het feminisme. Later iets aangepast zodat de wet beter aansluit bij andere internet-wetmatigheden (zoals Godwins Law):

As the comment section of any article about feminism grows, the probability of someone saying something utterly vile, stupid and/or ignorant about women – something that justifies the existence of feminism – approaches one.”

Verander ‘feminisme’ in ‘racisme’ en je bent er.

De Gereedschapskist: gender mainstreaming

Wat heeft sneeuwruimen te maken met gender? Of bushaltes en de locatie waar passagiers uit kunnen stappen? Of ambulancevervoer en pijnbestrijding onderweg naar het ziekenhuis? Veel, heel veel. Vaak gebeuren er dingen die een negatieve effect hebben op vrouwen. Pas als je door een genderbril naar alledaagse praktijken kijkt, zie je die verschillen. En kun je onterechte achterstelling wegnemen. Met een duur woord heet dat gender mainstreaming – kansen en mogelijkheden gelijk trekken tussen de seksen, zodat allen gelijk behandeld worden. Kijk maar:

Gender mainstreaming krijgt officieel de volgende definitie:

“het (re)organiseren, verbeteren, ontwikkelen en evalueren van beleidsprocessen op zo’n manier dat het perspectief van gendergelijkheid wordt geïntegreerd in alle beleidsdomeinen en op alle beleidsniveaus door de actoren die normaal dat beleid maken.”

In gewoon Nederlands gaat het erom dat de overheid ons belastinggeld voor iedereen uitgeeft. Er gaat wat dat betreft iets mis als mannen vervolgens veel meer dan vrouwen profiteren van die uitgaven. Het doet meer recht aan mensen als beide seksen gelijke kansen en mogelijkheden krijgen. Dat streven zou  een vanzelfsprekend onderdeel van beleid en visievorming moeten zijn.

Het hoeft niet moeilijk te zijn. Een Zweedse commissie stelde een handboek op, vol praktische tips, methodes en voorbeelden die allemaal beginnen bij het begin: kijk wat er gebeurt. Meet, verzamel feiten. Dan zie je vanzelf waar zaken scheef lopen, en hoe vaak die scheve situaties vrouwen onevenredig treffen.

Neem medische zorg: uit de feiten van Zweeds onderzoek bleek dat ambulances eerder arriveerden als de patient van het mannelijk geslacht was. Hij kreeg eerder en meer pijnbestrijding dan zij en kwam mede daardoor ‘fitter’ in het ziekenhuis aan. Vrouwen niet. Die moesten langer wachten, kregen minder pijnbestrijding, en waren er slechter aan toe als ze dan eindelijk in het ziekenhuis arriveerden. Niet goed – we zouden allemaal even goede zorg moeten krijgen. Hoog tijd dus om die ongelijkheid aan te pakken.

Hopelijk inspireren dat handboek en het filmpje mensen om dezelfde kansen te grijpen. Want zoals het Zweedse filmpje laat zien maakt gender mainstreaming letterlijk een wereld van verschil. Met als bonus minder zieken, minder ongelukken, minder onveiligheid en meer welzijn voor iedereen.

Wat wil je nog meer? (oooh jaaaaa, dit natuurlijk:

 

Straatintimidatie.nl zit bijna op de helft

Nederlanders die een burgerinitiatief willen nemen, hebben 40.000 handtekeningen nodig om hun punt op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen. Straatintimidatie.nl zit met 16.000 handtekeningen bijna op de helft daarvan. Dat gaat goed! De opstellers van het burgerinitiatief willen dat straatintimidatie strafbaar wordt en een boete op kan leveren. Net zoals nu al gebeurt als je bijvoorbeeld je hond uitlaat en de poep niet opruimt.

Niet de minsten steunen het burgerinitiatief tegen straatintimidatie. Onder andere emeritus hoogleraar Mensenrechten Cees Flinterman, journaliste Renate van der Zee, televisiepresentatrice Soundos El Ahmadi en Gaya Branderhorst, Econometrist bij KPMG International en voormalig zangeres en actrice timmeren aan de weg om te zorgen voor een mentaliteitsverandering.

Want als je het hebt over ‘mensen lastig vallen op straat’ heb je het meestal over mannen die vrouwen lastig vallen op straat, en dat ligt gevoelig. Heel gevoelig. Proberen erover te praten brengt allerlei automatische afweerreacties op gang. Belezen feministen kunnen het rijtje dromen: ontkennen, bagatelliseren, zeggen dat vrouwen zeuren, die mannen bedoelen het vriendelijk als ze ‘heej schatje’ roepen, kan er dan niks meer in dit land?

Ondertussen maken veel vrouwen nare dingen mee op straat:

Pas stond ik om half 3 ’s nachts in Amsterdam op iemand te wachten om samen mee naar huis te reizen. Er kwam een man langs en die zei: He meisje, sta je toevallig op mij te wachten? Ik: Nee toevallig niet, wilt u nu doorlopen? Wat ik best netjes van mezelf vond. Nou hij werd toch boos, wow. Schelden, bedreigen, schreeuwen… Echt raar.

over het algemeen doen mannen het heel boos (van “lekker ding” naar “(vul in)HOER” in 0,5 seconde als je niet reageert) wat in veel situaties toch best eng kan zijn. Er gebeurt bijna nooit iets, maar het zou maar een gek zijn die je in elkaar zal slaan/verkrachten weet ik veel wat.

Ik ben ooit serieus gestalkt door iemand, hij kwam zelfs met zijn auto mijn straat inrijden en stond stil bij mijn voordeur.. en dit begon allemaal toen hij mij 1 keer nariep en sindsdien bleef hij dat iedere keer doen en daarna ging hij mij zelfs achterna lopen en zelfs de supermarkt mee in lopen.. Dus ja ik heb niet zulke leuke ervaringen hiermee…  Ik vind het ontzettend respectloos dat nageroep en dus erger ik mij er mateloos aan.. ook als ik het bij anderen zie

Niet vreemd dus dat veel vrouwen de voortdurende opmerkingen spuugzat zijn. Niet alleen in Nederland. Wereldwijd betekent het openbaar vervoer nemen vaak spitsroeden lopen voor vrouwen. Zo begonnen Franse vrouwen een actie om mannen duidelijk te maken dat ze wildvreemde vrouwen in de metro niet in hun billen moeten knijpen.

Dat je er een boete voor kunt krijgen betekent niet dat het probleem opeens verdwijnt, maar het geeft een signaal af. Het gaat om ongewenst gedrag. De strafbaarstelling betekent ook dat de politie meer mogelijkheden heeft om handelend op te treden.

Oh, en voor de mensen die blijven beweren dat het allemaal onschuldige complimenten zijn: maak dat de kat wijs. Om dat duidelijk te maken deed een Amerikaanse cabaretier deze prachtige observatie:

I’m so confused as to why dudes are complaining about not being able to say hi to women. Go say hi to other dudes if you need to so bad.

Die suggestie leidde tot goede opiniestukken over en analyses van de problematiek. En tot twitter hashtag #dudesgreetingdudes, met allerhande hilarische opmerkingen waaruit opnieuw duidelijk blijkt dat het NIET gaat om een vriendelijk ‘hallo’ als mannen ‘hey baby’ naar vrouwen roepen:

“I’m just saying. I’m a nice guy. I just want to say HI. And you’re going to accept this greeting whether you fucking like it or not.”

Culturele patronen hullen zich in vanzelfsprekendheid

Ooit gelet op de figuren op waarschuwings- en verkeersborden? Of de houding waarin mannen en vrouwen op posters en flyers staan? De website Sociological Images brengt al jaren in kaart hoe culturele fenomenen mannelijkheid en vrouwelijkheid tonen. Het gaat om patronen die zich vermommen in vanzelfsprekendheid. Ze vallen niet op, maar ondertussen nestelen de beelden zich in je geheugen. Van daaruit fluisteren ze boodschappen als ‘vrouwen zorgen voor kinderen, mannen niet’.

Voorbeelden te over. Neem waarschuwingen- en verkeersbordjes in de openbare ruimte. Vaak staan daar primitief getekende figuurtjes op die laten zien wat je moet doen of laten. Ze geven boodschappen als ‘hou de reling vast’ of ‘invaliden zitplaats’. Tegelijkertijd zeggen ze echter nog iets anders. Zo zijn de poppetjes meestal mannelijk, tenzij het bord iets zegt over omgaan met kinderen. Dan krijgt het poppetje opeens een rok aan:

In case you doubted it, the fact that the fourth panel includes a stick figure in a skirt (1) proves that the non-skirted stick figures are implicitly men and, on an entirely different note, (2) reminds us that men do not take care of children. Similarly, these two pictures of warning signs for moving sidewalks (snapped in the Dublin airport) feature “neutral” stick figures, unless a child is involved

Nederland krijgt een aparte vermelding omdat wij zonder poppetje tóch duidelijk weten te maken wie actief is en wie niet. Onze borden en stoplichten voor fietsers tonen namelijk een herenfiets.

Hetzelfde gebeurt met sites die je de mogelijkheid geven een foto in je profiel op te nemen. Zolang je dat niet doet toont de site een geanonimiseerde avatar. Dat is opvallend vaak een mannelijk silhouet. Terwijl dat niet zo hoeft te zijn, want er zijn ook voorbeelden van neutrale of vrouwelijke avatars.

Nog een voorbeeld: de manier waarop mannen en vrouwen op posters, flyers en reclames getoond worden. Opvallend vaak staat de man rechtop, terwijl de vrouw zich in allerlei bochten wringt. Hij kijkt direct naar de kijker, zij toont een silhouet of kijkt schalks opzij. Hij staat, zij poseert. Vaak in een houding die borsten en billen accentueert. Zo’n houding seksualiseert een vrouw niet alleen, het kan bovendien nog andere boodschappen overbrengen:

As these types of images add up in our subconscious, they tell us a story about masculinity and femininity.  It’s a complicated one, but might include lessons like this: men face things head on, while women are uncertain; women pose and men take action;  men are straightforward, women sly.

Waren deze voorbeelden nog redelijk impliciet, als het gaat om de marketing van consumentenproducten worden de signalen explicieter. Fabrikanten laten duidelijk merken of hun spullen voor een jongen / man of meisje / vrouw zijn. Door de verpakking roze of blauw te maken. Door piraten voor de jongens en prinsessen voor de meisjes te tonen. Of door de naamgeving van het product. Zo verkoopt Albert Heijn jongenspasta en meisjespasta. Uiteraard in een roze en blauwe verpakking.

Wat veel van deze culturele patronen uiteindelijk tonen is dat ‘man’ de neutrale algemene basis vormt. ‘Vrouw’ wijkt af. Je hebt poppetjes op verkeerstekens, en je hebt bordjes die vrouwen vertellen dat ze in deze trein hun kind op schoot moeten houden. Je hebt deodorant, en deodorant voor vrouwen. Die boodschap versterkt ongelijkheden in de samenleving. Gelukkig kan het ook anders!

Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen

Zonde als dit in de commentaren ‘verdwijnt’, dus hierbij een apart berichtje. Na onze berichtgeving over de Internationale Dag tegen Seksuele Intimidatie op straat, afgelopen 20 maart, wees lezer MP de Zesde Clan op dit geniale bericht op Shapely Prose. Op 8 oktober plaatste de maker van dit weblog een bericht van een collega auteur. Een gids voor mannen. Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen.

De auteur, Phaedra Starling, schrijft romantische boekjes én is een officiële particuliere detective in New York. Op die manier koppelt ze haar inzicht in flirten etc. met een unieke kijk op misdaad en grensoverschrijdend gedrag. Ze is dus de aangewezen persoon om mannen raad te geven die tóch iets tegen een vrouw op straat willen zeggen.

Wat de Zesde Clan goed vindt aan het stuk is dat Starling uitgaat van vriendelijke mannen, die het echt goed bedoelen. Ze willen contact maken met een vrouw omdat ze haar leuk vinden, meer niet. Vervolgens legt ze die goedbedoelende mannen duidelijk uit dat vrouwen terecht arwanend zijn als een onbekende man op hen afstapt. Want naar schatting een op de zes Amerikaanse vrouwen wordt tijdens hun leven verkracht of aangerand. (Naar schatting, want de politie heeft soms de neiging de cijfers te verdoezelen omdat hun stad er anders zo slecht op staat. Ja, Nashville, ik kijk naar jou.)

Spreek je als man een vrouw aan, dan heeft ze geen idee of jij okee bent, of een verkrachter. Dat laatste moet ze ervaren. Dat betekent dus dat iedere man de vrouw in kwestie in woord en daad duidelijk moet maken dat hij het toevallig wel goed bedoeld. Dat hij haar grenzen wél respecteert. Vanuit deze beginsituatie komt Starling met nuttige adviezen, grapjes, voorbeelden en liefdevolle tips voor de zoekende man. Met als handige vuistregel: ‘Als ik die gevaarlijke verkrachter zou zijn, zou deze vrouw dan veilig zijn in deze ruimte?’ Bij antwoord nee is het sowieso ongepast om op die vrouw af te stappen. Kind kan de was doen.

Enfin, lees vooral de hele handleiding. En daarna: veel plezier. Dank voor de link, MP!

Internationale Dag tegen Seksuele Intimidatie op straat komt eraan

Nog één nachtje slapen en dan is het zover: zondag 20 maart is het de allereerste internationale dag tegen seksuele intimidatie op straat. Om stil te staan bij deze gelegenheid publiceert internetmagazine Jezebel een essay van een man, een docent op een school, die ingaat op de kleding van vrouwen, het gedrag van mannen, en lastigvallerij op straat. Lees alles via deze link… En voor wie met een online game wil ervaren hoe het voelt om constant aangesproken te worden, is er Hello Baby. Gratis en voor niks, een spel zonder einde en zonder winnaars.

Terug naar Jezebel. De auteur, Hugo Schwyzer, is in de Verenigde Staten bekend van zijn activiteiten voor mannenemancipatie. Hij zegt in het online magazine waar het op staat: omdat er een mythe bestaat dat mannen zichzelf niet kunnen beheersen, wordt de zelfbeheersing afgeschoven op vrouwen. Zij mogen geen aanleiding geven voor verkeerd gedrag bij mannen. Lekkere redenering. Vooral omdat al snel blijkt dat het niet uitmaakt wat een vrouw aan heeft. Luchtige zomerjurk of dikke winterjas, nageroepen word je toch. Hoe dat komt? Het heeft allemaal te maken met macht, schrijft Schwyzer:

Most harassers know damn well that shouting sexual slurs is a lousy seduction strategy. But whether they harass alone or in groups, most men who openly stare, yell, whistle (or worse) aren’t interested in getting laid, though they might happily jump at the chance if it were miraculously given. What they want is the thrilling reminder of their own masculine power.

Het artikel leverde aardig wat commentaar op van Jezebel lezers. Eén persoon vroeg zich af hoe hij dan wel iets kon zeggen tegen een vrouw die hij verder niet kende. Waarop het tips regende van vrouwen. Een greep uit de suggesties:

  • hou het kort en luchtig
  • zorg dat je oprecht klinkt
  • zorg dat je glimlach eerlijk, open en vriendelijk is
  • verwacht geen antwoord van de vrouw in kwestie
  • gebruik geen vulgaire taal of scheldwoorden
  • zeg niks als je achter een vrouw aan loopt of langszij komt, dit valt bijna altijd verkeerd want die vrouw kent je niet en jij achtervolgt haar/dringt je aan haar op
  • opmerking over iemands stijl bevalt veeeeel beter dan commentaar op een lichaamsdeel. Vergelijk ‘heej, leuke schoenen’, met ‘heej, mooie borsten’. Meestal willen vrouwen geen opinies over hun borsten uitwisselen met een man die ze niet kennen.

En tot slot: waarom wil je per se iets van dien aard zeggen tegen een jou onbekende vrouw? Zoals een van de commentatoren op het Jezebel-artikel zegt:

By giving someone an unsolicited opinion of how they look, you’re automatically assuming you’re important enough that they should take what you say the way YOU mean it, and to take it as a compliment. And really, that’s likely almost never the case. There are a very few ways in which that interaction will end with both people feeling good, and about a million ways it could end with at least one person feeling insulted.

 Kortom, als je ook maar even twijfelt, hou het dan bij een glimlach of een vriendelijk knikje met je hoofd, dan heb je de grootste kans dat je niet overkomt als een gluiperd. Succes!

Zonder titel

Via The Riot Mag.

Egyptische vrouwen vrezen terugkeer naar straatterreur

Wekenlang konden vrouwen op het Tahrirplein en tijdens andere grote demonstraties in Cairo zij aan zij met mannen de straat op. Nu de meestal goed geregelde demonstraties ten einde zijn en de mensen weer gewoon op straat rondlopen, merken Egyptische vrouwen dat ook de normale omgangsvormen weer terugkeren, merkt de Associated Press. En die ‘normale’ gang van zaken houdt in dat voor omvangrijke delen van de mannelijke bevolking een vrouw op straat loslopend wild is.

Vrouwen demonstreren op het Tahrirplein.

De Zesde Clan schreef al eerder dat vrouwen in Egypte gebukt gaan onder een massale straatterreur.  Omdat de overheid het probleem negeerde, deden vrouwenorganisaties twee jaar geleden zelf onderzoek naar de situatie. Uit hun studie bleek dat zestig procent van de Egyptische vrouwen nare dingen meemaakten op straat. Bij buitenlandse vrouwen steeg dat naar bijna honderd procent.  Wat betreft de mannen: 63 procent van de ondervraagde mannen gaf toe dat ze vrouwen lastig vielen op straat.

Waarom gingen de mannen vrouwen lastig vallen? Iets meer dan de helft was van mening dat dit gebeurde omdat de vrouwen er om vroegen / het er zelf naar maakten. Andere ondervraagde mannen namen niet eens de moeite zulke smoesjes te verzinnen. Sommigen zeiden dat ze vrouwen lastig vielen uit verveling. Anderen besloten vrouwen in Nikab lastig te vallen, want wie zo’n gewaad draagt doet dat blijkbaar omdat ze erg knap is of iets anders te verbergen heeft. Het onderzoek van de vrouwenorganisaties maakte daarmee meteen een einde aan de mythe dat gesluierde vrouwen minder lastig zouden worden gevallen. Het bleek niks uit te maken wat de vrouw droeg of welke leeftijd ze had.

Niet iedereen die geconfronteerd wordt met intimiderend gedrag van mannen in de openbare ruimte doet wat Noha Ostat deed in 2008:

The young film-maker told the BBC she was repeatedly groped in broad daylight by a van driver in a Cairo traffic jam as she walked on the pavement. His behaviour made her so angry she ran after the van and held on to the side mirror to force the driver to stop so she could take him to a police station. She was equally shocked by the attitude of other passers-by. Some tried to dissuade her from going to the police – others blamed her for what she was wearing (a baggy sports outfit).

Veel vrouwen leggen zichzelf beperkingen op om niet iedere keer spitsroeden te lopen. Ze blijven thuis, doen alleen boodschappen als er iemand met ze mee kan, en doen hun best om als gevaarlijk voor vrouwen bekend staande straten en locaties te vermijden. Als het dan toch mis gaat geven ze zichzelf de schuld, daarbij geholpen door hun omgeving (zie Noha-incident). Veel vrouwen doen dan ook geen aangifte. In 2010 kwamen slechts 1308 zaken van lastig gevallen en/of verkracht worden voor de rechter, meldde Alarabiya.net in januari dit jaar.

In dat klimaat kwamen de massale protesten tegen Mubarak als een welkome opluchting. De straatterreur verminderde sterk. Veel meer vrouwen dan voorheen konden in die korte periode de straat op zonder gejoel en gefluit. Degene zijn die het voortouw neemt bij slogans scanderen, normaal gesproken iets wat mannen deden. Het voortouw nemen bij de organisatie van de protestacties. Het voelde als een bevrijding, tekende de Associated Press (AP) op:

Women who said they had never slept away from home before were spending nights in tents pitched in the centre of the square, as protesters tried to maintain control of the strategic location. The women said at the time they felt perfectly safe, even bringing their children.

De aanval op CBS verslaggever Lara Logan eerder deze week was  volgens vrouwen het signaal dat de situatie weer terug bij af was. Tegen die tijd waren de vaste betogers naar huis, en ging ‘de’ Egyptenaar massaal de straat op om het aftreden van Mubarak te vieren. De strikte discipline van de activisten verdween en de man met de pet overheerste. Daarmee werden vrouwen weer vrij wild.

Een oplossing is niet snel voorhanden, omdat het gaat om een mentaliteit en ingesleten gedrag van mensen. CNN correspondent Mary Rogers merkt op dat de Egyptische samenleving vrouwen lange tijd veel beter behandelde, maar dat het de laatste dertig, veertig jaar mis is gegaan. Ze citeert activisten die claimen dat de mentaliteit veranderde omdat veel Egyptische mannen sinds de jaren zeventig een tijd in de Golfstaten werken. Die landen zijn veel conservatiever dan Egypte. Bij hun terugkeer namen deze mannen de nieuwe mentaliteit mee naar huis en dat leverde weer problemen op voor vrouwen.

Volgens Rogers zit er maar één ding op: vrouwen hebben een revolutie nodig. Eentje van mannen. Want zolang die hun houding en gedrag niet veranderen, blijft het voor vrouwen onmogelijk om normaal de straat op te gaan.

Potloodventer krijgt koekje van eigen deeg

New York. Je zit in de metro. Opeens loopt een man naar je toe en toont je zijn edele delen. Wat doe je? Wegkijken terwijl je wel door de grond wil zakken? Nou nee. Je pakt je mobiele telefoon, gaat filmen, en confronteert je belager met zijn gedrag natuurlijk! Weblog Feministing eert de dappere vrouw die zo optrad tegen haar belager in de Amerikaanse metro. De vrouw uploade haar filmpje naar de website Hollaback, en daar is alles nu precies te zien.

Feministing wil dit assertieve optreden niet één op één koppelen aan het bestaan van sites als Hollaback, waar vrouwen ervaringen delen, foto’s van hun belagers wereldkundig maken en filmpjes tonen. Maar het heeft waarschijnlijk wel invloed: het is een zichtbaar teken dat steeds meer mensen het intimiderende gedrag van mannen in de openbare ruimte niet pikken en er tegen optreden.

Het filmpje op Hollaback is niet ondertiteld, maar Feministing was zo vriendelijk om uit te tikken wat de vrouw zei tegen haar belager:

“Let me see your penis.”
“Yeah, I’m serious. You know and I was like why is this person keep pressing up against me and I realize you have all this fucking space here and then I see his penis out. That’s it. Oh you’re getting fucking arrested. I’m not leaving your side. My plans are done for tonight. I’m escorting you to the police station. Where the fuck is the conductor?”
“Oh this shit’s going on YouTube yo.”
“Where is the conductor?”
“Let me take a picture of the penis with a condom.”
“Oh it’s there alright.”
“Penis with a condom.”

De Zesde Clan kreeg overigens al jong te horen: potloodventer? Hard gaan lachen en roepen ‘wat een kleintje’. Dat was nog in het tijdperk voor de mobiele telefoon. Maar ook effectief.

Nee, meisjes nafluiten is niet grappig

Het was even zoeken, maar er blijken toch via internet onderzoeken beschikbaar te zijn over wat er gebeurt als mannen vrouwen naroepen en nafluiten op straat. Wat blijkt? Een grote meerderheid wordt boos en geïrriteerd, ze voelen zich respectloos behandeld door nassissende en naroepende mannen. Maar mannen gaan gewoon door en de publieke opinie vindt dat vrouwen niet moeten zeuren.

In The Guardian doet Holly Kearl verslag van onderzoek voor haar boek over al dat gefluit en geroep. Zij ondervroeg in 2008 een groep van 811 vrouwen. Slechts 8% vond het leuk als mannen iets naar haar riepen en floten. Die 8% zag het als een lolletje of een compliment. De andere 92% kon dit gedrag niet waarderen. Van die overgrote meerderheid voelde een kwart zich beledigd, 40% werd inwendig boos, en 62% werd erdoor geïrriteerd. Dat is inderdaad meer dan honderd, omdat er meerdere reacties mogelijk waren.

Context is belangrijk. Zowel uit het onderzoek van Kearl als uit een studie van wetenschapster Kimberly Fairchild blijkt dat vrouwen iets minder moeite hebben met dit mannelijke gedrag als ze zich veilig voelen. Overdag kunnen ze het beter behappen dan ’s nachts, en het maakt uit of vrouwen in het verleden te maken hebben gehad met geweld. Wie bijvoorbeeld eerder door een man was verkracht, reageerde met meer angst en woede op het fluiten en roepen van mannen dan vrouwen die deze negatieve ervaringen niet hadden. Maar die verschillende situaties nemen niet weg dat een overgrote meerderheid van de vrouwen het gedrag van mannen vervelend vindt.

Vaak vindt ‘men’ dat vrouwen dat niet zo mogen voelen. Het is maar een geintje, ze moeten het als een compliment opvatten, etc. etc. Met die houding wordt het gedrag van mannen goedgekeurd. Wie dat gedrag aan de kaak wil stellen, is een zeur en krijgt te horen: ‘kun je je niet met iets belangrijkers bezig houden? Waar gáát dit over’. Nou, dit gaat over mannen. Mannen die het blijkbaar leuk vinden om stoer te doen, en geen moer geven om hoe dit gedrag overkomt op vrouwen. Heren, een meerderheid vindt het niet leuk. Doe daar iets mee.