Tag Archives: One Billion Rising

14 februari: One Billion Rising

Doe mee! Stop geweld tegen vrouwen!

Geweld kun je niet plaatsen zonder te letten op gender

Mishandeling, verkrachting, moord, als je sekse buiten beschouwing laat, mis je cruciale feiten rondom geweld en agressie, schrijft activiste en auteur Rebecca Solnit. Want let je op gender, dan zie je patronen. Zoals: opvallend veel mannen die in de V.S. een wapen oppakken en in het rond gaan schieten, vermoorden eerst een vrouw. Zoals hun vriendin of moeder. Je mist die aanwijzingen als je er niet op let. Terwijl zulke inzichten juist van onschatbare waarde zijn om geweld tegen vrouwen te begrijpen en effectief te bestrijden.

De realiteit is deze, schrijft Solnit:

“Women worldwide ages 15 through 44 are more likely to die or be maimed because of male violence than because of cancer, malaria, war and traffic accidents combined,” writes Nicholas D. Kristof, one of the few prominent figures to address the issue regularly.

Dat klinkt hard, maar het is gebaseerd op cijfers zoals die naar voren komen uit talloze statistieken, onderzoeken en analyses. Internationaal zie je steeds dezelfde trends en patronen. Vrouwelijke verkrachters en moordenaars zijn een opvallende uitzondering die de regel bevestigen. Want de dader van (seksueel) geweld is meestal een man, en naast andere mannen maakt dat type misdadiger veel slachtoffers onder vrouwen. Alleen, we doen niks met dat inzicht:

however, we don’t talk about it. […] We have far more than 87,000 rapes in this country every year, but each of them is invariably portrayed as an isolated incident. We have dots so close they’re splatters melting into a stain, but hardly anyone connects them, or names that stain.

Dat is jammer, want analyses op basis van gender leveren onmisbare kennis op. Zo blijkt dat opvallend veel Amerikaanse mannen die overgaan tot massale schietpartijen, kort daarvoor eerst een vrouw doden. Niet zomaar een willekeurige vrouw, maar iemand waar ze iets voor voelen. Hun vriendin, hun moeder. Dat heeft een reden:

whether racking up points for piles of bodies in a videogame or assassinating terrorists with drones, to kill in the West is to win. And in order to win, on some level, regardless of biological sex, a person must purge barriers to winning by suppressing characteristics perceived as culturally feminine: softness and gentleness, submission and openness, sympathy, mercy, or hesitation.[…] The private killing of particular women who could stand in the way of multiple public murders embodies an extreme and ultimately violent suppression of any force, internal or external, that might temper or “domesticate” the code of take-no-prisoners cowboy manliness.

Traditioneel gezien wordt van vrouwen verwacht dat zij mensen beschaven. Mannen moeten eerst die corrigerende invloed van vrouwen teniet doen, voordat ze zich voldoende kunnen vermannen om de wapens op te pakken en bijvoorbeeld op een school in het rond te schieten. Psychologisch gezien is zo’n ‘secundaire plaats delict’ juist de belangrijkste locatie van het misdrijf.

Andere soorten van geweld dienen niet om onder de controle van vrouwen uit te komen, maar juist om controle over vrouwen te krijgen. Solnit:

It’s a system of control. It’s why so many intimate-partner murders are of women who dared to break up with those partners. […] The lives of half of humanity are still dogged by, drained by, and sometimes ended by this pervasive variety of violence.  Think of how much more time and energy we would have to focus on other things that matter if we weren’t so busy surviving. Look at it this way: one of the best journalists I know is afraid to walk home at night in our neighborhood.  Should she stop working late? How many women have had to stop doing their work, or been stopped from doing it, for similar reasons?

Zelfs een beschaafd, diplomatiek document als de Nederlandse Emancipatiemonitor 2012 kan niet verdoezelen dat mannen de slachtoffers (m/v) maken. Dat een probleem zoals huiselijk geweld eruit ziet als een behoorlijk eenzijdige golf van agressie van mannen, richting vrouwen. En dat vrouwen meer angst voor slachtofferschap voelen dan mannen:

Hun hoge risicoperceptie komt niet zozeer doordat ze de kans op slachtofferschap hoger inschatten dan mannen, maar vooral doordat ze de gevolgen ervan als veel ernstiger ervaren. Vooral de gevolgen van seksueel geweld worden als ernstig beschouwd.

Terecht, want verkrachting wordt niet voor niets wel eens omschreven als moord op de psyche van een vrouw. Ze leeft nog wel, maar hoe. En tot overmaat van ramp ontspringt de dader meestal de dans, terwijl zij met de gevolgen zit.

Dat soort feiten benoemen is geen mannenhaat. Kritiek op gedrag staat niet gelijk aan kritiek op de persoon. Plus, mannelijke lezer, het draait niet altijd om jou, dus waarom zou je je persoonlijk aangevallen voelen? Als je niemand verkracht hebt, is er geen enkele reden om je beschuldigd te voelen. Het zou wel fijn zijn als je je medeverantwoordelijk voelt voor een oplossing. Want geweld tegen vrouwen levert een vet probleem op:

this is a civil rights issue, it’s a human rights issue, it’s everyone’s problem, it’s not isolated, and it’s never going to be acceptable again. It has to change. It’s your job to change it, and mine, and ours.

Dus, man of vrouw, doe 0p 14 februari 2013 mee met One Billion Rising. Meld je aan bij We Can, de Nederlandse tak van een campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen. En als mannen grappen maken over verkrachting, laat dan je afkeuring blijken en overhandig ze desgewenst deze tips om verkrachting te voorkomen. Geweld tegen vrouwen, we zijn er allemaal bij. We kunnen met ons allen de cultuur veranderen en de wereld een plaats maken waar vrouwen zich welkom voelen. Dank!

Verkrachters hebben vrij spel

Engeland schaamt zich diep. In de week dat bekend werd dat televisiepersoonlijkheid Jimmy Savile veel meer jonge jongens en meiden verkrachtte dan gedacht, kwam het ministerie van Justitie met een overzicht van de vervolging van verkrachtingszaken. Slechts vijftien procent van de vrouwen doet aangifte, en slechts 1 op de 38 verkrachters krijgt ooit straf. Mensen beginnen hier zo kwaad om te worden dat ze maatregelen eisen. Onder andere de organisatie One Billion Rising wil op 14 februari, inderdaad, Valentijnsdag, een internationale actiedag uitroepen.

Engeland zit ernstig in z’n maag met de opgedoken informatie. Nederland kan er echter ook wat van. Het meest recente overzicht staat in de Emancipatiemonitor 2012. Die geeft aan dat net als in Engeland ook in Nederland weinig vrouwen melding maken van seksuele delicten. Slechts 1 op de 10 slachtoffers stapt naar de politie. In 2011 ging het zodoende officieel om 1580 verkrachtingszaken, 2200 aanrandingzaken, 3410 zaken in de categorie ‘overige seksuele misdrijven’ en 1940 gevallen van schennis der eerbaarheid. Het topje van de ijsberg.

In Engeland is het circa vijftien in plaats van circa tien procent van de slachtoffers die melding maakt van het gebeurde. Dat leidt tot een ernstige onderschatting van het probleem. Jaarlijks verkrachten mannen tussen de 54.00 en 84.000 vrouwen (en een aantal mannen). De politie krijgt maar 15.670 meldingen, en kan slechts in een kwart van de gevallen een verdachte identificeren. De meeste daders krijgen nooit een aanklacht aan hun broek:

Prosecutions are mounted against 2,910 individuals, resulting in the convictions of 1,070 rapists who committed an average of 2.3 offences each. The figures suggest that just one major sex crime in 38 leads to a conviction for the offence.  A spokeswoman for Rape Crisis England and Wales said: “The figures are shocking but sadly not that surprising. […] It is a chicken and egg situation: women do not report offences because they know they are very unlikely to get a conviction. They know they would have to put themselves through a system which is very traumatic and are likely to come out at the other end with no justice.”

Dat gevoel komt niet uit de lucht vallen. Op weg naar een mogelijke aangifte en/of rechtszaak moeten vrouwen vele, vele hobbels nemen. De site www.everydaysexism.com bevat verschillende verhalen van vrouwen die actief beschaamd en ontmoedigd werden. Ze zouden zelf aanleiding hebben gegeven door sexy kleding te dragen of alcohol te drinken. Ze kenden de dader (de verkrachter die uit de bosjes springt komt bijna nooit voor) dus ze hadden waarschijnlijk wel seks gewild, om daarna alsnog ‘verkrachting’ te roepen omdat er iets niet naar hun zin ging, enzovoorts.

Als het tot juridische procedures komt, nemen advocaten en rechters een slachtoffer ook nogal eens onder vuur. Om nog maar te zwijgen over de verslaggeving in de media. In Engeland, maar ook daarbuiten (de Verenigde Staten zijn hier heel goed in) zou je uit krantenartikelen op kunnen maken dat slachtoffers er zelf om vragen dat ze verkracht worden. Als je dat allemaal weet, denk je wel zes keer na voordat je jezelf bloot wil stellen aan een proces. Met alsnog een grote kans dat de rechtszaak tot niets komt en de verdachte vrijuit gaat. Zie hierboven de uitspraak van Rape Crisis England.

Deze hele situatie is wat feministen bedoelen als ze het hebben over een verkrachtingscultuur. Die mondiaal is, met hier en daar een extreme uitwas zoals India, de Congo, of Zuid-Afrika. Praten over die verkrachtingscultuur laat parallellen zien met discussies over andere kwesties. Zo ziet auteur Eve Ensler dezelfde trends als in het debat over klimaatverandering:

Like climate change, only the patriarchs with power seem to be blind to the magnitude of the horrors. […] And, like the response to climate change, first there was an attempt at denial, then there is the blaming of the victim: a woman raped in Dubai fined after telling police she had been drinking; a priest in Italy telling women they are beaten because they don’t clean the house well and wear tight clothes; women in the US military raped by their comrades, who then use that as proof that they never belonged there in the first place; raped girls in Rochdale being ignored by police and social workers because they were seen as damaged goods who were “making their own choices”. It goes on and on.

Vandaar de woede, en de roep om actie. Internationale actie. Het wordt tijd dat we met ons allen de omerta rondom verkrachting doorbreken. Dat zwijgen en in de doofpot stoppen is één van de pijlers onder de verkrachtingscultuur. En betekent dat overal, ook in Nederland, daders verkrachten en vrijuit gaan. Goed om daar 14 februari bij stil te staan.