Tag Archives: onderzoek naar verkrachting

Engeland in de ban van cijfers

Engeland raakt steeds meer gealarmeerd over de mate waarin mensen, meestal mannen, geweld plegen tegen vrouwen. Eerst toonde een onderzoek aan dat de criteria voor cijfers een onderrapportage veroorzaken van huiselijk en seksueel geweld. In een tweede onderzoek keken analisten voor het eerst naar leeftijd bij seksueel geweld. Ook dat leverde schokkende cijfers op: 30% van de slachtoffers van verkrachting is jonger dan 16 jaar.

have respect

Eerst de algemene situatie. Begin dit jaar juichte de Engelse overheid dat de cijfers voor criminaliteit dalen. Minder doden en gewonden, hoera! Nieuw onderzoek gooide echter roet in het eten. Wat bleek? De officiële cijfers in ‘het’ algemene rapport over de stand in Engeland laten seksueel geweld buiten beschouwing. Dat geldt niet als een misdrijf zoals moord of verminking. Ten tweede zat er een stop op repeterend geweld. Na vijf incidenten rondom dezelfde personen telden de misdrijven niet meer mee in de statistieken.

Beide criteria betekenden dat met name geweld tegen vrouwen buiten beeld bleef. Seksueel geweld treft vrouwen vaker dan mannen. Bij het repeterende geweld gaat het met name om slachtoffers van huiselijk geweld, en ook in die categorie zijn vrouwen vaker het slachtoffer dan mannen. Haal je de limiet op vijf incidenten weg, dan worden de helft van de gevallen alsnog zichtbaar. Beschouw je daarnaast seksueel geweld als een vorm van geweld, dan kantelt het beeld helemaal. Geweld tegen mannen daalt inderdaad. Maar geweld tegen vrouwen stijgt juist in Engeland.

Bij seksueel geweld zijn jonge meiden extra kwetsbaar. Nieuwe cijfers van de Engelse variant van het CBS tonen aan dat eenderde van de vrouwelijke slachtoffers van verkrachting jonger dan zestien was. Daarvan was 25% jonger dan veertien jaar en bijna tien procent zelfs jonger dan negen jaar. De daders, veelal mannen, zoeken duidelijk slachtoffers uit waarvan ze weinig te vrezen hebben, aldus de onderzoekers.

Professionals en activisten pleiten er nu voor dat de Engelse regering geweld tegen vrouwen serieuzer neemt en niet verder bezuinigt op opvangcentra en hulpverlening. Onderzoek uit Liverpool, Engeland, laat namelijk zien dat bezuinigingen een genderkwestie zijn. Waarbij vrouwen onevenredig zwaar getroffen worden. Zeker als het gaat om levensreddende voorzieningen zoals hulp bij huiselijk/seksueel geweld, en Blijf van mijn Lijf huizen. Hopelijk luistert de regering naar die noodkreten.

Detroit identificeert 100 serieverkrachters

Verrassing: als je vrouwen vertrouwt en verkrachting serieus onderzoekt, vind je daders. Onder andere de Amerikaanse stad Detroit bracht honderd serieverkrachters aan het licht toen de politie eindelijk oud bewijsmateriaal in oude verkrachtingszaken begon te analyseren. Tien al veroordeelde daders hadden bovendien jaren eerder opgepakt kunnen worden, als de politie ten tijde van de misdaad serieus aan de slag was gegaan met DNA-sporen.

Honderdduizenden niet onderzochte pakketjes bewijsmateriaal….

Als een vrouw in de V.S. snel genoeg aangifte doet van verkrachting, kunnen medewerkers van een ziekenhuis volgens een bepaald protocol bloed, sperma en kledingstukken verzamelen. Dat onderzoek resulteert in een rapekit – een pakketje bewijsmateriaal. Het is de bedoeling dat de politie deze materialen, zoals DNA-sporen, gebruikt in hun onderzoek.

Vaak gebeurt dit echter niet. De politie laat in de V.S. ongeveer 400.000 rapekits onder stoffen in opslagplaatsen. De reden? Soms gaat het om het gebruikelijke probleem van bezuinigingen en gebrek aan geld. Vaker echter bleef onderzoek achterwege omdat agenten zelf mochten beslissen of ze een analyse van dat bewijsmateriaal nodig vonden.  Vaak vonden ze een analyse van het materiaal niet zinnig. Ook al dachten slachtoffers daar vaak anders over

Toen duidelijk werd hoeveel rapekits de politie links liet liggen, volgde terecht veel ophef. Want valse aangiftes van verkrachting zijn zeldzaam. Als de politie dit soort solide bewijsmateriaal negeert, is de kans groot dat daders de facto vrijuit gaan. Nu de politie alsnog een inhaalslag doet, vinden ze prompt daders  en zijn in diverse steden de eerste nieuwe veroordelingen in oude zaken middels een feit

Onder andere Detroit laat zien wat het effect is van serieus onderzoek naar verkrachting. In die stad lagen 11.000 dozen vol bewijsmateriaal te verpieteren in een vergeten opslagloods. Na de herontdekking in 2009 begon de politie het materiaal alsnog te analyseren. Op basis van de eerste 1600 pakketjes bewijsmateriaal  blijkt dat de stad honderd serieverkrachters meer telt dan eerst gedacht. DNA-materiaal van deze specifieke mannen komt terug in meerdere rapekits.

Tien verkrachters die inmiddels in de bak zitten, hadden bovendien jaren eerder al vastgezet kunnen worden als de politie beter werk had geleverd. Ms Magazine:

the data proves what activists have long known: Rapists go on raping with impunity unless they’re caught. Imagine the number of survivors who might have been spared if those rape kits in Detroit had been tested sooner.

De Amerikaanse regering werkt inmiddels aan een voorstel om 35 miljoen dollar te investeren in het wegwerken van de achterstanden bij het analyseren van de rapekits.

Kwetsbare vrouwen zijn vogelvrij

Als je een meisje onder de 18 verkracht, of een vrouw met psychische problemen, of een verstandelijke beperking, weet je als dader bijna zeker dat je je straf ontloopt. Dat concludeert professor Betsy Stanko van de Engelse politie, na een analyse van  gemelde verkrachtingen. Er kunnen niet vaak genoeg bijeenkomsten tegen geweld tegen vrouwen georganiseerd worden, zoals zondag 9 maart in Gent , want we hebben nog een lange weg te gaan.

Stanko volgde de vervolging van verkrachtingszaken tien jaar. Daarnaast maakte ze een gedetailleerde analyse van 500 zaken die de Londense Metropolitan Police binnen kreeg in april en mei 2012. Het bleek dat veel meldingen niet leidden tot een officiële aangifte. Daarna ontwikkelden veel officiële aangiften zich niet tot een zaak, in de zin van opsporing, vervolging, en de gang naar de rechter.

Uit haar analyse bleek dat kwetsbaarheid bij het slachtoffer negatief werkte op de actiebereidheid van agenten. Als een slachtoffer de dader kende (dat in de meeste gevallen zo), of een geschiedenis van mentale problemen had, deed de politie meestal niets met de melding. Bij slachtoffers met een verstandelijke beperking daalde het percentage met 67%. In geval van alcoholgebruik daalde de kans dat de politie een zaak maakte van de melding met 45 %. Deze laatste bevinding is extra wrang, gezien geobserveerd gedrag van daders:

Tellingly, the study found that “initiators’ level of invasiveness was related to the intoxication of the targets, but not their own intoxication” — suggesting that drunk women are intentionally targeted by predators who are fully aware of what they’re doing.

Stanko wijst erop dat deze cijfers betekenen dat verkrachting in feite gedecriminaliseerd is. Daders gaan immers massaal vrijuit. Ze pleit voor een totale cultuuromslag bij de politie en in de samenleving. Het gaat daarbij niet om het zwart maken van de politie. Stanko onderzoekt verkrachting al jaren en ontdekte eerder, in 2006, een belangrijke reden waarom agenten verkrachtingszaken laten lopen. Compassie met het slachtoffer. Vriendelijkheid:

Betsy Stanko, an academic who has examined 700 case files in London, has found another reason why the police drop cases: kindness. Officers know that some kinds of victim stand little chance of being believed in court. They include people who had been drinking before the attack took place (one in three cases) and the mentally ill (one in five). In such cases, coppers often take what Ms Stanko terms “sympathetic withdrawal statements” and do not press the matter further.

Het systeem is zo verrot dat vervolging vaak meer schade toebrengt aan het slachtoffer, dan de dader. Uit medemenselijkheid willen politiemensen een slachtoffer zodoende behoeden voor nog meer ellende.

Of Nederlandse agenten zich ook zo opstellen is onduidelijk, maar verder is de situatie min of meer hetzelfde. Ook hier komen verkrachters massaal weg met hun daden. Het CBS becijferde dat van alle aangiftes slechts rond de veertig procent tot een zaak leidt. In 2005 leidde dat nog vervolgens in ruim dertien procent tot een veroordeling. In 2010 was dat percentage al gedaald naar 8%.

De werkelijke aantallen verkrachtingen liggen overigens nog hoger, want keer op keer blijkt dat veel vrouwen geen aangifte doen. Vraag je vrouwen echter naar hun ervaringen, dan blijkt dat 45% sinds haar vijftiende een of meerdere keren slachtoffer werd van fysiek en/of seksueel geweld. Meisjes en vrouwen met een handicap zijn, ook in Nederland, extra kwetsbaar. Maar liefst 61% van de verstandelijk gehandicapte meisjes en vrouwen kreeg te maken met aanranding, verkrachting en andere vormen van seksuele agressie.

Zolang meisjes en vrouwen vogelvrij zijn, is de emancipatie niet voltooid. Mocht iemand de behoefte voelen om cynische opmerkingen te maken over het nut van internationale vrouwendag, dan heb je hier een van de vele antwoorden waarom we die dag hard nodig hebben.

UPDATE: in de V.S. liet een rechter een in principe man vrijuit gaan. De man werd verdacht van de verkrachting van een jonge vrouw met Downsyndroom. De rechter vond echter ”dat het slachtoffer zich niet als een slachtoffer gedroeg”, dus het zat wel goed allemaal. Hij wil dat de rechtszaak over wordt gedaan. Het is onzeker of de verstandelijk gehandicapte vrouw voor de tweede keer wil getuigen. De eerste keer was al zwaar voor haar, en ze wil eigenlijk niet in dezelfde ruimte zitten als die man.

Verkrachters hebben vrij spel

Engeland schaamt zich diep. In de week dat bekend werd dat televisiepersoonlijkheid Jimmy Savile veel meer jonge jongens en meiden verkrachtte dan gedacht, kwam het ministerie van Justitie met een overzicht van de vervolging van verkrachtingszaken. Slechts vijftien procent van de vrouwen doet aangifte, en slechts 1 op de 38 verkrachters krijgt ooit straf. Mensen beginnen hier zo kwaad om te worden dat ze maatregelen eisen. Onder andere de organisatie One Billion Rising wil op 14 februari, inderdaad, Valentijnsdag, een internationale actiedag uitroepen.

Engeland zit ernstig in z’n maag met de opgedoken informatie. Nederland kan er echter ook wat van. Het meest recente overzicht staat in de Emancipatiemonitor 2012. Die geeft aan dat net als in Engeland ook in Nederland weinig vrouwen melding maken van seksuele delicten. Slechts 1 op de 10 slachtoffers stapt naar de politie. In 2011 ging het zodoende officieel om 1580 verkrachtingszaken, 2200 aanrandingzaken, 3410 zaken in de categorie ‘overige seksuele misdrijven’ en 1940 gevallen van schennis der eerbaarheid. Het topje van de ijsberg.

In Engeland is het circa vijftien in plaats van circa tien procent van de slachtoffers die melding maakt van het gebeurde. Dat leidt tot een ernstige onderschatting van het probleem. Jaarlijks verkrachten mannen tussen de 54.00 en 84.000 vrouwen (en een aantal mannen). De politie krijgt maar 15.670 meldingen, en kan slechts in een kwart van de gevallen een verdachte identificeren. De meeste daders krijgen nooit een aanklacht aan hun broek:

Prosecutions are mounted against 2,910 individuals, resulting in the convictions of 1,070 rapists who committed an average of 2.3 offences each. The figures suggest that just one major sex crime in 38 leads to a conviction for the offence.  A spokeswoman for Rape Crisis England and Wales said: “The figures are shocking but sadly not that surprising. […] It is a chicken and egg situation: women do not report offences because they know they are very unlikely to get a conviction. They know they would have to put themselves through a system which is very traumatic and are likely to come out at the other end with no justice.”

Dat gevoel komt niet uit de lucht vallen. Op weg naar een mogelijke aangifte en/of rechtszaak moeten vrouwen vele, vele hobbels nemen. De site www.everydaysexism.com bevat verschillende verhalen van vrouwen die actief beschaamd en ontmoedigd werden. Ze zouden zelf aanleiding hebben gegeven door sexy kleding te dragen of alcohol te drinken. Ze kenden de dader (de verkrachter die uit de bosjes springt komt bijna nooit voor) dus ze hadden waarschijnlijk wel seks gewild, om daarna alsnog ‘verkrachting’ te roepen omdat er iets niet naar hun zin ging, enzovoorts.

Als het tot juridische procedures komt, nemen advocaten en rechters een slachtoffer ook nogal eens onder vuur. Om nog maar te zwijgen over de verslaggeving in de media. In Engeland, maar ook daarbuiten (de Verenigde Staten zijn hier heel goed in) zou je uit krantenartikelen op kunnen maken dat slachtoffers er zelf om vragen dat ze verkracht worden. Als je dat allemaal weet, denk je wel zes keer na voordat je jezelf bloot wil stellen aan een proces. Met alsnog een grote kans dat de rechtszaak tot niets komt en de verdachte vrijuit gaat. Zie hierboven de uitspraak van Rape Crisis England.

Deze hele situatie is wat feministen bedoelen als ze het hebben over een verkrachtingscultuur. Die mondiaal is, met hier en daar een extreme uitwas zoals India, de Congo, of Zuid-Afrika. Praten over die verkrachtingscultuur laat parallellen zien met discussies over andere kwesties. Zo ziet auteur Eve Ensler dezelfde trends als in het debat over klimaatverandering:

Like climate change, only the patriarchs with power seem to be blind to the magnitude of the horrors. […] And, like the response to climate change, first there was an attempt at denial, then there is the blaming of the victim: a woman raped in Dubai fined after telling police she had been drinking; a priest in Italy telling women they are beaten because they don’t clean the house well and wear tight clothes; women in the US military raped by their comrades, who then use that as proof that they never belonged there in the first place; raped girls in Rochdale being ignored by police and social workers because they were seen as damaged goods who were “making their own choices”. It goes on and on.

Vandaar de woede, en de roep om actie. Internationale actie. Het wordt tijd dat we met ons allen de omerta rondom verkrachting doorbreken. Dat zwijgen en in de doofpot stoppen is één van de pijlers onder de verkrachtingscultuur. En betekent dat overal, ook in Nederland, daders verkrachten en vrijuit gaan. Goed om daar 14 februari bij stil te staan.