Tag Archives: onderhandelen

Anderhalf verdienersmodel legt alle economische risico’s bij vrouwen

Wow. Als er voor mij één ding duidelijk wordt uit de Emancipatiemonitor 2016 is het dit: het schiet niet op met de emancipatie, en uit keiharde cijfers en representatieve uitslagen van enquêtes blijkt dat ‘wij’ in Nederland, met ons anderhalf verdienersmodel, alle risico’s van die relatievorm bij de vrouw neerleggen. Naar eigen zeggen in goed vertrouwen leveren vrouwen in, maar als de relatie stuk loopt onttrekt 50% van de mannen zich aan de (financiële) gevolgen van deze manier van samenleven.

Het anderhalf verdienersmodel houdt in dat zodra er kinderen komen, de ene partner het betaalde werk drastisch inperkt, terwijl de ander de hoofdkostwinner wordt of blijft. Als samenleving zetten we vrouwen onder grote sociale druk om degene te zijn die inschikt en de onbetaalde zorgtaken in huis op zich neemt. Daardoor wordt het iets waar je niet over praat omdat het vanzelfsprekend zo hoort. Nog voordat ze een serieuze relatie krijgen zijn jongeren al diep doordrongen van deze norm, ziet het CBS.

Gegeven deze ongeschreven wet vindt er zelden een kritisch gesprek plaats over de praktische gevolgen van deze gang van zaken. In plaats daarvan signaleert de monitor automatische aannames van het type ‘als haar inkomen op gaat aan kinderopvang, kan ze net zo goed meteen stoppen met betaald werk’. En wensdenken: ”Twee op de drie vrouwen menen dat financiële afhankelijkheid niet erg is, zolang er maar goede afspraken zijn gemaakt. Nog meer vrouwen vinden dat het in een goede relatie niet uitmaakt wie het meeste geld binnenbrengt en wie het meeste doet in het huishouden.”

Zodoende houdt zij hooguit een baantje en houdt hij De Baan. Zodoende schrobt zij thuis de badkamer terwijl hij domineert op krantenredacties, in de politiek, in de top van bedrijven enz. enz. Kinderen observeren deze ouderwetse rolpatronen en leren al jong hoe het hoort. Voilà, een vicieuze cirkel.

Als het mis gaat met de relatie – het CBS becijfert dat het aantal echtscheidingen nog steeds stijgt – komen alle negatieve gevolgen bij de vrouw terecht. Cijfers staan verdeeld over pagina’s 148 tot en met 166, maar geven samengevat dit duidelijke beeld:

  • Van de mannen meent de helft dat beide ex-partners na een scheiding financieel op eigen benen moeten staan, zonder partneralimentatie. Laat dit even op je inwerken, dames. De helft. Deze mannen profiteren graag van jouw gratis werk, zodat hij ongestoord salaris kan blijven verdienen, maar als de relatie stuk loopt moet je niet bij hem aankloppen
  • Bij degenen zonder kinderen: bij mannen 11% inkomstendaling en bij vrouwen bijna 28%
  • Zijn er wel kinderen en wonen die bij de moeder, dan gaan mannen er ruim 10% in koopkracht op vooruit, terwijl vrouwen 23% verlies hebben
  • Wonen de kinderen bij de vader, dan gaan deze vaders er 1% op achteruit en moeders bijna 27%
  • Vrouwen die na de scheiding partneralimentatie ontvingen, moesten een koopkrachtverlies van 38% incasseren, tegenover 22% verlies voor vrouwen zonder partneralimentatie. Ook met kinderalimentatie blijft dit beeld overeind
  • Voor mannen die partneralimentatie gingen betalen na de scheiding, ontwikkelde de koopkracht zich met 6,4% stijging positief
  • Nieuwe relatie: zonder kinderen gingen mannen met een nieuwe partner er 1% in koopkracht op achteruit, terwijl vrouwen ruim 1% vooruitgang hadden. Met kinderen hadden beide seksen te maken met een koopkrachtwinst: mannen 13% en vrouwen 4%

Denk daar even aan als mannen weer lawaai gaan maken over alimentatie: zijn inkomen gaat er nog steeds op vooruit, als hij partneralimentatie betaalt.

Gezien de voordelige positie van mannen hoeven vrouwen van hem geen urgentie te verwachten om iets te veranderen. Hij vaart wel bij deze gang van zaken. Hij heeft geen probleem. Voor vrouwen is de urgentie daarentegen hoog. Als vrouwen niet kritisch nadenken, denkfouten ontmaskeren en hun economische zelfstandigheid bevechten, blijven ze in een systeem rollen waarbij ze uiteindelijk in armoede vervallen als het mis gaat met de relatie.

Vrouwen vinden dat kritische gesprek met een wellicht tegenstribbelende geliefde erg lastig. Slechts zelden durven vrouwen die andere dwingende norm te doorbreken, namelijk dat vrouwen vriendelijk moeten zijn, moeten zorgen, aan de ander moeten denken, de harmonie in huis moeten bewaren. Het doet zeer in jezelf als je daar tegenin gaat. Anderen kunnen je een bitch noemen. Bovendien kun je een beerput openen vol onuitgesproken verwachtingen, ingesleten gedragspatronen of onwil die niet langer verborgen kan blijven als jij als vrouw duidelijkheid eist.

Kortom, gezien bovenstaande snap je waarom de emancipatie zo hemeltergend traag verloopt. Het gaat om een taaie mentaliteit en vastgeroeste maatschappelijke normen die, hoewel ongeschreven, daarom niet minder dwingend zijn. De emancipatiemonitor maakt dat weer eens pijnlijk zichtbaar.

Kabinet met louter vrouwen is perfect mogelijk

Toe maar, na drie blanke mannen krijgt het Volkskrant kabinet dan eindelijk de eerste vrouw in de fictieve ploeg. Neelie Kroes mag van het dagblad minister van Financien worden. Dat kan echt beter, aldus Stichting Women on Top. Deze organisatie presenteert een geheel uit vrouwen bestaand kabinet. Uit protest tegen de huidige gang van zaken, waarbij alleen mannen deelnemen aan de formatie van een nieuwe regeringsploeg.

Het Vrouwenkabinet 2012.

Lekkere democratie, als de helft van de bevolking ontbreekt aan de onderhandelingstafel. Rutte en Samsom doen er goed aan te kijken naar de twaalf redenen die het noodzakelijk maken vrouwen serieus te nemen. Want als mannen met mannen praten, verdwijnen vrouwen maar al te snel uit beeld – ook al wemelt het van het talent.

Het gebeurt zo regelmatig dat vrouwen wegvallen, dat Women on Top in 2007 voor het eerst met een vrouwenkabinet kwam. Ook toen uit protest tegen het hoge percentage mannen in de volksvertegenwoordiging. Ook toen koos de organisatie vrouwen uit de partijen die een coalitie gingen vormen:

De stichting zegt uit de nieuwe coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie vrouwen te hebben gekozen van wie de namen rondzoemen als kanshebbers voor een ministerspost. De organisatie wil op deze manier aangeven dat de benoeming van vrouwen aan de top nog altijd niet vanzelfsprekendheid is.

In 2010 volgde de presentatie van het tweede vrouwenkabinet van Women on Top. Dat was het jaar waarin Mark Rutte met een ploeg vol oudere blanke mannen op de proppen kwam, en beweerde dat hij niet op sekse gelet had maar alleen op kwaliteit. Sandra Rottenberg liet namens de organisatie weten dat Women on Top daar heel anders over denkt:

Om het protest tegen het old boys network vorm te geven, zijn vrouwen van alle gezindten en stromingen bij elkaar gebracht in een kabinet dat ‘nu eindelijk eens’ de echte zaken aanpakt. Rottenberg beschouwt de formatie als ‘een gezelschapsspel’ met een serieuze boodschap. Voor sommige posten was het flink zoeken, maar het resultaat stemt haar zeer tevreden.

Het is triest dat het voor de derde keer nodig is om erop te wijzen dat democratie een hol woord is als vrouwen schitteren door afwezigheid bij onderhandelingen over een nieuwe regering, en zwaar ondervertegenwoordigd zijn in de uiteindelijke kabinetsploeg. Daarom des te belangrijker om te tonen dat het echt anders kan.

Vrouwelijke leider communiceert nooit goed

Leiders? Dat zijn mannen. Een vrouw in een leidinggevende positie heeft te maken met dit stereotype. En dat heeft invloed, bijvoorbeeld op haar manier van communiceren, ontdekte de universiteit van Brisbane. Communiceert ze zoals ze altijd doet, dan is ze te zacht en te week om indruk te maken. Reageert ze door een ‘mannelijke’ stijl van communicatie te kiezen, dan komt ze hard over en zijn mensen minder genegen haar aanwijzingen op te volgen. Het is daardoor voor vrouwen erg lastig om precies de juiste weg te bewandelen.

... en dan hebben we het nog maar niet over de combinatie vrouw met kind op de werkvloer.

Eigenlijk, zo reageert Feminist Philosophers op de uitkomsten van de studie, kunnen vrouwelijke leiders nooit goed communiceren. En het weblog wijst op een derde weg: schijt aan deze onderzoeken, schijt aan omstanders die je al dan niet aardig vinden, gewoon je eigen ding doen en de rest van de wereld zoekt het maar uit.

Dat klinkt zéér bevrijdend! Maar het weblog voegt er meteen aan toe: deze wijsheid kwam met de jaren. Op een moment in het leven van de blogger dat zij het zich kon veroorloven de reacties van omstanders te negeren, met een vast inkomen en een goede baan. Voor wie net begint aan haar loopbaan, blijft het belangrijk rekening te houden met stereotypen en de lastige situaties die dat voor vrouwen oplevert. Bijvoorbeeld als ze moeten onderhandelen over hun salaris…..

Kortom, het blijft een mijnenveld… Voorzichtig handelen geboden.

Formele vredesonderhandelingen? Alleen mannen aub

Een triest jubileum voor de wereld. Tien jaar geleden namen de aangesloten landen van de Verenigde Naties wereldwijd een resolutie aan met een plechtige belofte: als je land een einde wil maken aan oorlog en geweld, heb je óók de vrouwen nodig.  We spreken met elkaar af dat vrouwen erkend worden als partner in de onderhandelingen. Maar helaas, naar nu blijkt uit een studie van het MIT Center for International Studies is dat niet gelukt.

De VN liet een onderzoek doen naar de situatie in zes gebieden waar vredesonderhandelingen lopen. Zoals Colombia, Liberia en Uganda. De Washington Post citeert de onderzoekers, en die winden er geen doekjes om: bij vredesonderhandelingen gaat het vaak om machtsspelletjes en egotripperij, niet om het bereiken van echte vrede. En vrouwen worden tien jaar na het aannemen van de resolutie nog steeds stelselmatig buiten de deur gehouden.

Het MIT rapport somt vanaf pagina zeventien fascinerende redenen op waarom vrouwen geen deel uit zouden mogen maken van vredesonderhandelingen. De uit mannen bestaande groeperingen zeggen regelmatig dat vrouwen niet kunnen onderhandelen, en/of dat ze te weinig verstand zouden hebben van de kwesties waar het om gaat. Waarop MIT opmerkt dat ditzelfde vaak genoeg geldt voor de mannen, maar in hun geval is dat opeens geen enkel probleem. Een andere favoriet die de onderzoekers vaak tegenkwamen: indirect zouden vrouwen al genoeg invloed hebben, dus het is helemaal niet nodig dat ze meepraten.

De studie let op positieve uitzonderingen. In Liberia pikten de vrouwen het niet dat de krijgsheren hen negeerden.  Wekenlang staakten ze, totdat de toenmalige president Taylor eindelijk serieus wilde onderhandelen over vrede. Maar toen die besprekingen begonnen, waren vrouwen nergens te bekennen. En de onderhandelingen dreigden eveneens nergens op uit te lopen. De vrouwen gingen opnieuw tot actie over. Wat leidde tot deze situatie:

In 2003 genieten de krijgsheren daar zes weken lang van de luxe in de hotels. Op originele opnames is te zien hoe dan de in het wit geklede vrouwen de hal van het vergadercentrum zittend blokkeren. ’Generaal Leymah Gbowee en haar leger’ zijn woedend over het onnodige lijden dat maar doorgaat. „Toen een agent me wilde arresteren omdat ik ’gerechtigheid in de weg stond’, ontplofte ik”, blikt Gbowee terug.

Kortom, als vrouw moet je soms de gekste dingen uithalen om gehoord te worden. Vergeet ook de naamgeving van dit weblog niet. De Zesde Clan is een begrip in Somalië. Toen daar over vrede werd gesproken met de vijf bestaande clans, leidde dat tot louter mannen in een zaaltje. De vrouwen besloten daarop een zesde clan te stichten, voor vrouwen. Gebruikmakend van de tradities in hun land moet iedere clan vertegenwoordigd zijn, dus dankzij de vrouwenclan, de Zesde Clan, konden vrouwen eindelijk mee onderhandelen.

VN secretaris generaal Ban Ki-moon en en politici zoals Hillary Clinton hebben volgens de New York Times in ieder geval allerlei goede voornemens. Het kan niet zo zijn dat lidstaten massaal een door hen zelf aangenomen resolutie negeren en de halve wereldbevolking links laten liggen. Er moet hernieuwde druk komen om vrouwen te betrekken, ook als onderhandelingen formeel worden. De VN zelf gaat in ieder geval miljoenen uittrekken voor projecten om vrouwen weerbaarder te maken en meer zeggenschap te geven. En de nieuwe loot aan de stam, VN Vrouwen, gaat scherp in de gaten houden of de doelstellingen de komende tien jaar wél nageleefd worden.

Linda Babcock over vrouwen en onderhandelen

Een hele interessante video waarin professor Linda Babcock over haar werk vertelt. Ze doet onder andere onderzoek naar vrouwen en onderhandelen. Dit resulteerde ook in een boek en een website: Women don’t ask, negotiation and the gender divide.