Tag Archives: NRC Handelsblad

NRC keert terug naar de jaren vijftig

Ok, de volgende premier van Engeland is een vrouw – de tweede na Thatcher. Geweldig, maar waarom levert dat extra veel stuitend seksisme op bij het NRC? In welk soort kramp schoot de redactie toen de naam Theresa May viel? In zin 1 van een stuk over de nieuwe vrouwelijke premier schrijft NRC: ”In de keuken is ze wilder dan als politicus”. Onder een kop die kwalificaties uitdeelt van het type ”ijzig”. Ooit zo een mannelijke premier geïntroduceerd gezien?

Het is duidelijk: Theresa May mag wél de puinhopen van de blanke mannelijke Brexit-leiders opruimen, maar ze hoeft niet te rekenen op een neutrale pers. Ze moet de klus klaren in een seksistisch klimaat. Waarbij onder andere NRC terugkeert naar de jaren vijftig. De krant had ervoor kunnen kiezen om te negeren wat anderen schreven over May’s kookkunsten, of schoenen (naaldhakken!) of kwalificaties als ”ijzig”, omdat enige andere voorbeeld Thatcher is. Maar nee. Het herhalen van seksistische etiketten is blijkbaar te verleidelijk voor de redactie. Ik snap het wel hoor. May is een vrouw! Ze heeft borsten! Argh!

Vanwaar die verkrampte houding? Harvard deed onderzoek en kwam tot de volgende conclusies. Bij ‘leider’ of ‘manager’ denken wij mensen onbewust automatisch aan een (blanke) man. Zolang alles goed loopt voelen we geen noodzaak iemand vanuit een andere groep in het zadel te hijsen. Die urgentie ontstaat pas als de boel spaak loopt. Op dat moment van crisis – de partij dreigt uit elkaar te vallen, het bedrijf staat op de rand van faillissement – willen we iets anders proberen.

Opeens ontstaat dan ruimte voor een vrouw, een man met een gekleurde huid of, wow, een vrouw met een gekleurde huid. Zodoende kozen mensen in een experiment bij een succesvolle onderneming in 67% van de gevallen een mannelijke leider. Kregen ze echter een scenario waarbij de situatie totaal mis was gelopen, dan wilde 63% opeens een vrouw aan het roer.

Wat doe je als vertegenwoordiger van een gediscrimineerde ”minderheid”? Je kunt de topbaan weigeren, zo van ‘het risico op mislukking en persoonlijke schade voor mezelf is te groot’, maar waarschijnlijk komt er nooit meer een ander aanbod om ergens leider te worden. Dus doe je het. Vervolgens heb je niet met een glazen plafond te maken, maar met een glazen klif.

Misschien lukt het je om het tij te keren, maar de kans is groot dat je kapot valt op de messcherpe scherven. Hoe dan ook, na de val van de vrouw of nadat ze wonder boven wonder de boel redde, keren we automatisch terug naar de ”normale” situatie. De vrouw krijgt vaak een opvolger in de persoon van een (blanke) man. Het is weer business as usual. Tot de volgende crisis. Met één constante: het gezeur over het kapsel, de kleding, het stemgeluid en de al dan niet aanwezige kookkunsten van vrouwen die iets bijzonders ondernemen. Tot na de dood aan toe. Wanneer kan dat ophouden? NRC?

UPDATE: Cameron gaat, Theresa May arriveert, en Larry de kat blijft gewoon op Downing Street 10 als het officiele Hoofd Muizenvanger van het land. Hoera!

Voor NRC zijn alle consultants mannen

Weet u nog, stereotiepe foto’s over mannen en vrouwen in dagbladen, en kranten die dat verdedigen door te zeggen dat ze slechts de realiteit weergeven, en kunnen journalisten er wat aan doen dat vrouwen vooral huisvrouw zijn terwijl mannen carrière maken??? Welnu, het NRC laat voor de zoveelste keer zien dat de media zelf een aandeel hebben in het scheppen van een ‘realiteit’. Die vervolgens opvallend seksistisch uitpakt. Zo blijken alleen mannen consultants te zijn in de ogen van het NRC.

De krant probeerde luchtig en jolig te doen door een quiz te publiceren. ‘Hoe goed spreek jij consultancy?’. Het NRC verlevendigde de webpagina voor deze quiz met plaatjes. En dat beeldmateriaal blijkt illustratief voor een conservatief wereldbeeld. De bezoeker ziet twee beelden. Van bovenaf gezien een min of meer realistisch getekende vergadertafel met allemaal mannen er omheen. En bovenin een tweede beeld, wat meer karikaturaal. Opnieuw in silhouet allemaal mannen in pak, met duidelijk zichtbare stropdassen.

Vrouwen? Die zijn blijkbaar geen consultant. Voor hen heeft het weinig zin te testen of ze het consultancy jargon beheersen, want ze hebben in dat beroep niks te zoeken. Bedankt, NRC!

Mannen vertellen vrouwen dat emancipatie af is

Inkoppertje van de week: als twee mannen vrouwen vertellen dat de emancipatie voltooid is, weet je zeker dat die emancipatie nog bij lange na niet gedaan is. Zeker als die over-en-sluiten-boodschap gepaard gaat met kreten als ‘dames, jullie willen zelf niet’, natuur, moederschap, sneren naar feministen, en cirkelredeneringen.

Is de emancipatie van de man eigenlijk al af? Want die hebben het pas zwaar!

Emotioneel beladen termen en verwijten daargelaten rijst de vraag: waarop baseren beide heren hun mening eigenlijk? Ze komen niet verder dan ”de weerbarstige realiteit van de menselijke natuur”, en redeneringen over een situatie die is zoals-ie is omdat het nou eenmaal zo is en zo is het. Ja doei, zo lusten we er nog wel een paar.

Het belangrijkste lijken verwijzing naar ‘de menselijke natuur’. In de praktijk zijn dat vaak codewoorden voor dé aard van dé man en dé vrouw. Zo ook hier. Laten we de verschillen koesteren, kraait het tweetal. Laten we ”de inschatbare waarden van onbetaalde moederzorg” niet in twijfel trekken. Nee, stel je voor! Plus, vrouw = moeder. Logisch!

Niet zo vreemd dat de mannen die een natuurlijke orde koesteren waarin zij de plannen maken, en vrouwen het eten,  bijzonder laatdunkend doen over de gedegen onderzoeken van Justine Ruitenberg en Wil Portegrijs, die onder andere belangrijke bijdragen levert aan de tweejaarlijkse emancipatiemonitor. Deze beide wetenschapsters wijzen terecht op de invloed van sociale normen op de mogelijkheden van vrouwen.

Ruitenberg en Portegrijs staan daarin absoluut niet alleen. Vrouwen worden tot op de dag van vandaag heel anders beoordeeld dan mannen, vaak in hun nadeel, en het Mars en Venus gedoe over ‘de natuur’ van mensen versterkt die situatie. Dat resulteert in situaties waarin vrouwen gesaboteerd worden, of zichzelf saboteren. Zodoende opereren mannen en vrouwen absoluut niet in een gelijk speelveld.  Zie niet alleen de Emancipatiemonitor, maar ook boeken als Vrouwen en Ambitie van Anna Fels, Women Don’t Ask van Linda Babcock en Sara Laschever, Waarom we allemaal van Mars komen, van Cordelia Fine, en vele, vele andere studies.

Daarnaast is het pijnlijk wat de beide Leidse onderzoekers niet noemen. Ze hadden op z’n minst kennis moeten nemen van het onderzoek van Marieke van den Brink naar de manier waarop universiteiten hoogleraren benoemen. Haar gedegen analyse van sollicitatieprocedures toonde glashelder aan dat een ons-kent-ons mannenkring mannen bevoordeelde, en vrouwen letterlijk niet zag staan. Boomsma en Price willen daar waarschijnlijk niets van weten. Stel je voor dat ze academisch succes krijgen, en dat ze daarbij in hoge mate voordeel hadden van hun sekse. Onverteerbaar, dus negeren die hap.

Tot slot bejubelen de beide Leidse onderzoekers-in-spe de onbetaalde moederzorg, maar daarmee stippen ze ongewild nog een pijnpunt aan. Of twee eigenlijk. Ten eerste: werkgevers discrimineren zwangere vrouwen massaal door ze te ontslaan, op een zijspoor te zetten, of door ze om te beginnen niet eens aan te nemen. Alleen al om die reden kan de emancipatie nog lang niet af zijn. Ten tweede: waarom al die nadruk op moederschap? Vanwaar die curieuze afwezigheid van mannen en het vaderschap?

Kortom, heren: gezakt. Doe asjeblieft je huiswerk voordat je een grote broek aantrekt. En NRC: door clickbait te publiceren kun je je cijfers misschien tijdelijk opkrikken, maar uiteindelijk gooi je het predikaat ‘kwaliteitskrant’ te grabbel.

UPDATE: via de Volkskrant meer kritiek op de twee Leidse promovendi en hun vreemde betoog. Zie hier en hier.

De genadeloze focus op de alleenstaande moeder

Wow. Het gebeurt niet vaak dat de Zesde Clan niet weet waar te beginnen. Maar het is Steven de Jong, de conservatieve columnist van NRC Handelsblad, opnieuw gelukt. Na zijn verbijsterend wereldvreemde artikel over hoog opgeleide, single vrouwen, is het nu de beurt aan single vrouwen uit sociaal kwetsbare milieus die de wereld verpesten met hun vele baby’s. Baren en de kosten bij de belastingbetaler neerleggen? Schandalig. Dat moet onmiddellijk stoppen, vindt hij. Desnoods moet de overheid ingrijpen tussen de lakens.

Laten we de elementen van dit anti alleenstaande moeder discourse even nalopen. Dat is makkelijk, want de ‘opiniejournalist’ volgt vrij nauwkeurig Amerikaanse redeneringen die de zogenaamde Welfare Queen aanvallen. Daar stigmatiseren ze alleenstaande moeders uit slechtere milieus al sinds 1981, dus zo origineel of taboedoorbrekend is De Jong niet. Velen gingen hem voor. Alleen de beschuldiging van fraude laat hij weg.

Voor de rest is het een en al vinkjes zetten. Deze single vrouwen maken een puinhoop van hun leven. Check. Ze zitten in een uitkering, kampen wellicht met verslaving of schulden. Check. Krijgen de ene na de andere baby van allemaal verschillende mannen. Check. Maken steeds foute keuzes, zodat ze het als alleenstaande moeten zien te redden. Check. Wat niet lukt, ze houden hun handje op bij de overheid. Check. Die moet haar gezin redden. Op kosten van de belastingbetaler, uiteraard. Check. Schande. Check.

De Zesde Clan staat altijd open voor een eerlijke discussie, maar een goed debat op gang brengen wordt  lastig als je als basis dit soort broddelwerk voorgezet krijgt. Zijn redeneringen vertonen namelijk allerlei gaten. Zo ontbreekt iedere verwijzing naar de grondwet. Bemoeizorg achter de voordeur vergt al zorgvuldig maatwerk. Maar als overheid tussen de lakens van burgers komen?  Hoe stelt De Jong zich dat voor? We kennen in Nederland zoiets als de bescherming van je fysieke integriteit. Is geregeld in artikel 11 van de Grondwet. Weet De Jong dit niet? Onaantastbaarheid van het lichaam, zegt hem dat wat?

Dan de vaders. Zij komen nauwelijks aan bod in dit rondje beschuldigend met het vingertje wijzen. Als De Jong vrouwen tot de grond toe afbrandt als onverantwoordelijke broedmachines die Nederland failliet laten gaan, is de Zesde Clan erg benieuwd naar zijn mening over de verwekkers. Die mannen, die de benen nemen en niets meer van zich laten horen.

De kwestie van afwezige vaders ligt erg, erg gevoelig. In het blad Zorg&Welzijn blijkt dat het stellen van een vraag over vaders die geen kinderalimentatie betalen, dus puur en alleen het onderwerp aansnijden, al gezien wordt als ‘mannen stigmatiseren’. Terwijl vrouwen miljoenen mislopen doordat vaders geen alimentatie voor kinderen betalen. In Nederland deden in 2009 bijna 12.000 mensen, veelal vrouwen, een beroep op de overheid om namens hen kinderbijslag te vorderen. In de V.S. betaalt ruim de helft van de vaders geen alimentatie. Deze niet-betalende vaders dragen zodoende bij aan de wankele economische positie van het een ouder gezin.

Daarnaast toont De Jong zich een aanhanger van de ‘eigen verantwoordelijkheid’-gedachte. Op zich is eigen verantwoordelijkheid een goed uitgangspunt. Maar hij noemt dit in een beladen wij-zij discourse. Want ‘wij’ zijn wel verantwoordelijk, wij werken wel hard, en wij worden pissig als we op moeten draaien voor de fouten van een ander. De ander moet grrrtvrrdrie eindelijk eens door ons goedgekeurd gedrag gaan vertonen. Zo niet, dan volgen harde maatregelen.

Eigen verantwoordelijkheid komt daarmee neer op ‘eigen schuld, dikke bult, u houdt zich niet aan mijn normen en waarden dus zoek het maar uit’. De term verandert dan in een stok om minder succesvolle mensen te slaan. Waarbij de stok in dit geval eenzijdig op de rug van de vrouw neerkomt, want die is zichtbaar. Zij raakte immers zwanger en bleef alleen achter.

De Jong, een vraag. Wat maakt dat je zo afgeeft op single vrouwen? Met of zonder kind, maakt niet uit, ze krijgen er allemaal van langs. Het zijn, ondanks hun hoge opleiding, stakkers die snel een toontje lager moeten zingen, anders komen ze nooit aan de man. Of het zijn stakkers die je onder mag kotsen omdat ze teveel geld kosten. Vanwaar die haat?

En als je toch aan het nadenken bent over jezelf, neem dan deze stelling in je overwegingen mee. Om het debat te stimuleren. De stelling luidt: Alleen iemand die blind is voor zijn eigen bevoorrechte positie, kan zo minachtend uit hoogte praten over mensen die het minder goed getroffen hebben in het leven.

Succes, De Jong.

Vriendelijke groeten,

De Zesde Clan

Dominant verhaal houdt mannen en andere alternatieven buiten beeld

Opvallend. Goede feministische analyses halen bijna nooit Nederlandse kranten. Maar als het gaat om een oerconservatief verhaal over carrièrevrouwen die niet alles kunnen hebben, haalt NRC opeens alles uit de kast om dat artikel te vertalen en onder de lezers te verspreiden. Behalve de valse voorstelling van zaken die zulke verhalen geven – zie ons vorige artikel hierover – wijst de Zesde Clan er graag op dat dit dominante discourse minstens twee belangrijke aspecten buiten beeld houdt. De rol van mannen, en de rol van kinderen. Als in: niet iedereen wil per se kinderen. Dat kan en mag anno 2012. Dan wordt het opeens een heel ander verhaal…

Hoe mannen gezin en loopbaan combineren? Meh, saaaaaai, laat maar, daar hebben we het niet over. Het gaat om vrouwen en hun  hartverscheurende of-of dilemma’s. Heel vreemd, vinden ze tot in Canada aan toe. Jongens moeten net als meisjes te horen krijgen dat ook zij niet alles kunnen hebben, vindt Jim Power, directeur van een jongensschool in Canada. Waarbij hij een journaliste van de krant Globe and Mail citeert:

it’s a disservice to us all to frame the issue with gender-polarizing questions about whether women, specifically, can have it all. As The Globe’s Elizabeth Renzetti wrote recently, “It’s not women (or men) who are to blame, but a system that is ‘time macho’ – obsessed with hours at the desk – and fails to prioritize family life.” It’s society’s issue, not a women’s issue – and needs to be addressed with utmost concern in the school system. Education is a fundamental for an evolved family unit in which both parties shoulder the parenting burden.

De enige reden dat mannen het makkelijker leken te hebben was omdat zij vroeger konden beschikken over een huisvrouw. Zolang ze zondag het vlees maar konden snijden bleef hun status als goede vader intact. Maar de tijden veranderen. Zorg voor huis en kinderen kan niet langer beschouwd worden als het exclusieve terrein van vrouwen, iets waar zij zich mee bezig houden terwijl mannen buiten de deur de wereld regeren en de economie om zeep helpen:

Once upon a time, it was the norm for a successful man to have a wife who gave up her career, if she had one to begin with, to take care of the children. Nowadays, most professional men are married to women with careers of their own. […]  there’s no reason men can’t take breaks in their careers — even just dialing it back a few notches and working from home — while their wives get back into career mode.

Dat heet het moderne leven, vooruitgang. Waarbij meer feminisme enorm zou helpen, omdat die beweging een sociale revolutie voorstaat waarbij mensen als mens centraal staan en er veel meer flexibiliteit kan komen in wie wat doet, wanneer, onder welke voorwaarden en omstandigheden.

De andere groep die niet aan het woord komt, zijn de echtparen of alleenstaanden zonder kinderen. Want het hele verhaal draait om de noden van gezinnen versus het moderne bedrijfsleven. Met de achterliggende overtuiging dat alle vrouwen altijd kinderen willen, want zonder kinderen is het leven natuurlijk niet de moeite waard. Dat is nogal een vooronderstelling. Sinds ongeveer een halve eeuw kunnen we voorbehoedsmiddelen gebruiken, zijn vrouwen niet langer willoos overgeleverd aan hun biologie, en begint de samenleving eraan te wennen dat een groep mensen andere keuzes maakt dan het klassieke hetero gezinsmodel:

Slaughter’s article is aimed in large part at twenty- and thirtysomething women who are currently facing critical decisions about careers and families — and if you’re one such woman who has kids or knows she wants them, Slaughter’s got some good advice. But for women who aren’t convinced that motherhood must be a part of their future, I have some different advice: Instead of just asking, “Can I have it all?,” start by asking, “Do I actually even want it all?” And step it back even further: “What does ‘it all’ mean for me?” […] Isn’t it time for women to feel free to choose any reproductive path, just as we’re free to pursue any career path?

Vragen, vragen…. Tsja, dan wordt het opeens een heel ander verhaal. De groep mensen die geen kinderen heeft, groeit gestaag, ondanks het sociale stigma wat hieraan vast kleeft. Mannen kunnen zich niet langer verschuilen achter het ideaal van de mannelijke kostwinner, want vrouwen breken los uit hun keurslijf en denken na over wat zij zelf willen. Veelzeggend dat het NRC die twee aspecten compleet buiten beschouwing laat. Blijkbaar is het veel leuker vrouwen onder hun neus te wrijven dat ze weer eens iets niet kunnen. Bedankt, NRC…

De lezing van… Birgit Donker

Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, vierde eind vorig jaar het 75-jarig jubileum. Onder andere Birgit Donker hield een toespraak om het feestje nog feestelijker te maken. Donker was onder andere hoofdredacteur van NRC Handelsblad en heeft veel ervaring met topvrouwen in en bij de media. De titel die ze haar speech meegaf zegt al genoeg: ‘Vrouwen in de top? Ik wist niet dat je dat kon…”

In haar lezing ging Birgit Donker in op haar ervaringen en opgedane inzichten. Hoe het is om als enige vrouw temidden van de mannen te functioneren, perikelen rondom werving en selectie, en de reacties die je als vrouw in Nederland tegenkomt als je blijk geeft van enige ambitie. Ze gaat ook in op een van de oorzaken van het gebrek aan vrouwen in de top:

Zelf heb ik helaas soms ook moeten vaststellen: ze willen er geen meisjes bij. Mannen benoemen nog altijd gemakkelijker mannen, want die kennen en herkennen ze. Toen ik in een bestuur een derde vrouw wilde benoemen, was de reactie: nee hè, toch niet weer een vrouw. Terwijl die vrouw gewoon de meest geschikte kandidaat was en ze is dus ook benoemd. Het is kennelijk toch bedreigend als vrouwen de overhand hebben. Terwijl niemand ervan opkijkt als er in een bestuur alleen maar mannen zitten – dat is immers de staande praktijk.

Bij alle discussies en debatten rondom quota zeer interessant leesvoer…. Integraal gepubliceerd op TalktoAletta, het blog van het instituut. Veel leesplezier!