Tag Archives: niggabitch

Seksisme bestaat ook zonder bijbedoelingen

Een opiniestuk in De Volkskrant illustreert op een geweldige manier een punt waar feministen al decennia lang aandacht voor vragen: je kunt zonder kwade opzet iets doen of zeggen, maar als dat woord of die daad naadloos past bij seksistische patronen, ben je ongewild een seksistische situatie in stand aan het houden. En op dat gedrag kun je op aangesproken worden, of je dat nou leuk vindt of niet.

De auteur van het stuk, Arjan Verdooren, gaat als adviseur diversiteitsbeleid in op een incident rondom vrouwenblad Jackie. In een kort modestukje noemde het blad de Amerikaanse popzangeres Rihanna een niggabitch (met een ghetto kontje). Rihanna reageerde furieus, Amerikaanse media zetten Nederland weg als een racistisch land, en de hoofdredactrice van Jackie nam uiteindelijk ontslag. Tut tut tut, reageerden mensen, dat is allemaal wel erg drastisch zeg. Wat een kleinzerige zenuwlijers, die lui die aanstoot namen aan Jackie.

Waarna Verdooren het volgende schrijft:

Stel dat ik een briefje in mijn handen krijg gedrukt en iemand vraagt me om dat aan de directeur te geven. Ik zie verderop twee mensen staan, een man en een vrouw, en loop automatisch naar de man toe en geef hem het briefje, in de veronderstelling dat hij de directeur is. Ik dacht er niet eens bij na, maar ging er gewoon van uit de man de directeur was, omdat directeuren meestal mannen zijn. Tot mijn gêne geeft de man het briefje onmiddellijk door aan de vrouw, die de directeur blijkt te zijn. Was dat nou seksistisch van me? Het was op geen enkel moment mijn bedoeling om seksistisch te zijn, kan ik stellen.  Sterker nog, ik zie mijzelf als een voorstander van de gelijkheid der seksen. Toch kan ik niet ontkennen dat mijn vergissing pijnlijk is, zeker als ik niet de enige ben die hem begaat maar dit voor de vrouwelijke directeur tot de dagelijkse routine behoort. Mijn gedrag maakt me niet meteen tot een seksist, maar ik kan er toch niet aan ontkomen dat mijn handeling seksistisch uitpakt, en dat ik daarmee een bijdrage lever aan het (voort)bestaan van stereotype beelden over mannen en vrouwen.

Precies. Zowel bij seksisme als racisme kun je ongewild de fout ingaan. Het maakt niet uit of je nadacht of niet, kwade zin had of iets met de beste bedoelingen deed. Als jij er in het geval van bovenstaand voorbeeld automatisch vanuit gaat dat de man de directeur is en niet de vrouw, handel je seksistisch en versterk je een seksistisch patroon – het patroon waarbij mannen automatisch een hogere waardering en meer autoriteit toegeschreven krijgen dan vrouwen, puur en alleen op basis van hun geslacht.

Dat is de reden waarom Feminism 101 hier een apart artikel aan besteedt: seksisme is geen opinie, een kwestie van de ene mening tegenover de andere plaatsen:

Whether something is sexist (be it a word, a consumable item, a practice, or anything else) is neither dependent on how it is intended nor how it is received, but on whether it serves to convey sexism, which itself is determined by its alignment with existent patterns. When 2+2 has equaled 4 since time began, anyone claiming 2+2 suddenly equals 5 would be regarded, quite rightly, with suspicion. It is vanishingly unusual for someone to say/do something that fits perfectly with an ancient pattern of sexism yet is somehow not an expression of sexism. […]  Something can still be expressed sexism even if the speaker’s intent was not to oppress women. And particularly if it does fit neatly into a historical pattern, it necessarily conjures that pattern of sexism, intentionally or not.

Dat is de reden waarom Rihanna zo boos werd. Ze is zelf zwart en moet al haar hele leven lang opboksen tegen vooroordelen, stereotypen en minachting. Dat is de reden waarom vrouwvriendelijke mensen protesteren als anderen racistisch of seksistisch gedrag vertonen. Fatsoenlijke mensen horen en respecteren dat protest, en leren ervan. Dank, Arjan Verdooren, dat je ons daar op wees.

 

Advertenties