Tag Archives: Nederland

Nieuwe kledingdwang voor vrouwen

Geert Wilders krijgt zijn zin: Nederland kent vanaf 1 augustus 2019 een nieuwe kledingdwang, speciaal voor vrouwen. Vanaf die datum verbiedt de Nederlandse overheid de Nikab en de Boerka (en, later als schaamlap toegevoegd, bivakmutsen en integraalhelmen). Vrouwen die zich daar niet aan houden kunnen 150 euro boete krijgen en onder andere uit ziekenhuizen, het openbaar vervoer, scholen en gemeentehuizen geweerd worden.

Vrouwen en de kleding die ze dragen, het is al eeuwenlang een favoriet gespreksonderwerp. Het wemelt van de formele en informele ge- en verboden. Maar of ze nu afgedwongen worden met een formele wet, met een beroep op religie, of onder sociale druk van de omgeving, voorop blijft staan dat er sprake is van dwang en dat er straf volgt als je je als vrouw je niet houdt aan de voorschriften.

Zo is er geen enkele wet die landelijk voorschrijft dat vrouwen verplicht hoge hakken moeten dragen zodra ze iets ondernemen. Veel bedrijven mogen echter hun eigen regels opstellen, evenals organisatoren van evenementen, met alle gevolgen van dien. Draag je als vrouw geen hoge hakken, dan kan het gebeuren dat een bedrijf je na één dag de laan uit stuurt, of dat een filmfestival je niet binnen laat bij een premiere.

Mannen, even voor de duidelijkheid: hoge hakken zijn de hel. En leiden tot allerlei fysieke ongemakken en problemen.  Daarom komen steeds meer vrouwen in verzet tegen die hoge hakken plicht. Van Japan tot aan België (enigszins ironisch) en Canada.

Zodra vrouwen zich willen ontworstelen aan een dwingend kledingvoorschrift regent het redenen waarom ze zich er toch aan moeten houden. Zo verklaarde de Japanse minister van Arbeid officieel dat hoge hakken moeten, omdat ze noodzakelijk zouden zijn voor het werk van vrouwen. Het is ‘sociaal geaccepteerd’ en ‘gepast’, beweerde hij – een cirkelredenering waarbij iets moet omdat ‘we’ vinden dat het moet, omdat het moet want het is gepast. Ook Cannes beriep zich op argumenten van het type ‘sociaal gepast’, passend bij de uitstraling van het filmfestival, oftewel het moet omdat het moet omdat ‘we’ het sociaal geaccepteerd en gepast vinden.

Het wordt eng als vrouwen zich in allerlei bochten moeten wringen met als argument dat ze anders jongens en mannen afleiden van onderwijs, gebed en bezinning. Het leidt gegarandeerd tot seksistische toestanden waarbij zelfs jonge meisjes al gedwongen worden in de rol van poortwachters voor mannelijke neigingen. Bonuspunten als ook religie mee gaat spelen – jij als vrouw moet je zus en zo kleden, anders verzet je je tegen een heilig boek of een godheid (en het aloude ‘je stoort mannen met je zondige want sexy lijf’, speelt vaak mee). Laat die al dan niet religieuze jongens en mannen effe zelf de verantwoordelijkheid nemen voor hun lusten en gedachten, zeg!

Wat al die ge- en verboden voor vrouwenkleding gemeen hebben met elkaar, is dwang – vrouwen ondervinden schade als ze iets wel of niet doen, wat niet ‘mag’ of juist ‘moet’. De schade uit zich in sociale afkeuring, buitengesloten worden, ergens niet mogen zijn, weggestuurd worden, boetes krijgen en in extreme gevallen celstraffen, zweepslagen en ander geweld, zoals door een woedende groep mannen een woonwijk uitgejaagd worden.

Er zijn weinig voorbeelden waarbij mannen vanwege hun kleding zo structureel in de problemen komen. Ja, Cannes ‘dwingt’ mannen om een vlinderdasje te dragen bij premières, maar dat staat niet in verhouding tot de hoge hakken dwang. Vlinderdasjes richten geen blijvende fysieke schade aan en beperken je ook niet in je bewegingen. De keren dat dwang ernstigere vormen aan kan nemen, zoals bij de Taliban, die mannen met geweld dwongen om hun baard te laten groeien, vallen in het niet bij de massale vervolging van vrouwen wereldwijd voor wat ze wel en niet dragen.

Dat Nederland er nu voor kiest om als landelijke overheid mee te doen met dwingende kledingvoorschriften, specifiek gericht tegen vrouwen, vind ik dieptriest. De wet komt voort uit hatelijke overtuigingen van een extreem rechtse politicus, alleen dat al zou mensen zeer hard aan het denken moeten zetten. Zo wijst onderzoek uit dat voorstanders van boerka- en hoofddoekverboden een beroep doen op emancipatie. In werkelijkheid vinden ze andere redenen veel belangrijker:

Subtiele vooroordelen verklaren de negatieve houding voor een belangrijke deel, zo vonden de onderzoekers. Vooroordelen werden getest met stellingen als ‘Buitenlanders leren hun kinderen andere waarden en vaardigheden dan die nodig zijn om te slagen in België’ en ‘De westerse beschaving is verder ontwikkeld dat de Arabisch-islamitische beschaving.’ Mensen die het eens waren met zulke stellingen, waren ook negatiever over de hoofddoek.

Ook je gezonde verstand wijst erop dat een emancipatie argument verdacht is. Als je zegt dat bepaalde kleding vrouwen tegenhoudt om te emanciperen, helpt het dan om ze buiten te sluiten en te dreigen met boetes? Gaan ze dan eerder hun huis uit, op naar hun werk? Stappen ze dan makkelijker naar het buurthuis, of naar de huisarts? ‘k Dacht het niet.

Naast zeer dubieuze rechtse gedachten is de wet ook nog eens duidelijk gemaakt zonder inspraak van de vrouwen die het betreft, en er is ook veel te weinig rekening gehouden met de uitvoerbaarheid. Ziekenhuizen kondigen al aan dat ze er niks mee gaan doen: wie medische hulp nodig heeft, krijgt die, ongeacht het uiterlijk of de kleding.

Feminisme staat voor vrijheid. Al vrouw zelf keuzes maken, zelf bepalen wat je doet en waarom, opkomen voor gelijke rechten en kansen. Dwang past op geen enkele manier in dit plaatje. Dit artikel is daarom ook geen pleidooi voor de boerka, maar een pleidooi om af te zien van dwang. Al die geboden en verboden gericht op vrouwen leiden alleen tot meer druk op vrouwen – en geloof me, we staan al genoeg onder druk met een cultuur die bol staat van bewust en onbewust seksisme, vooroordelen, loonkloven, ondervertegenwoordiging in de openbaarheid in combinatie met de hoofdverantwoordelijkheid voor huishouden en kinderen. We hoeven er geen kledingverbod bovenop, het is zo al genoeg, dank u.

Trouw legt eenheidsworst Tweede Kamer bloot

Fijn dat dagblad Trouw lekker ging tellen. Feit: de politieke kandidatenlijsten bestaan voor tweederde uit welvarende, blanke mannen uit de Randstad. Partijen willen geen risico nemen, signaleert de krant. Alleen voorkeursstemmen kunnen het tij enigszins keren. Op die manier kunnen kiezers lager geplaatste kandidaten alsnog in de Kamer krijgen. Laten we dat massaal doen om te gedenken dat vrouwen honderd jaar geleden het passieve kiesrecht kregen.

Laat dat even tot je doordringen. Als de redactie van Trouw het goed zag (en ik heb geen reden daaraan te twijfelen) geldt alles wat niet blank, man en uit een bepaalde klasse komt, als risico. Niet doen, tenzij. Dit past bij allerlei onderzoeken naar benoemingen. Vrouwen krijgen pas een kans als het blanke mannelijke model overduidelijk niet meer werkt en de zaak bijna verloren is. De zogenaamde glazen klif.

Op deze manier ontstaat een hardnekkige vicieuze cirkel. Als cultuur zien we ‘politiek’  als iets van mannen, iets waar vrouwen niet bij horen en niet aan moeten beginnen. En inderdaad, of het nou gaat om provincies, gemeentes, de groep burgemeesters of de waterschappen: het is man, man, man. En blank. Partijleider Marianne Thieme hierover:

Ik loop inmiddels tien jaar op het Binnenhof rond, heb in die periode veel vrouwen zien komen, maar er meer nog zien gaan. Een eeuw nadat Aletta Jacobs en de haren hun strijd wisten te verzilveren, is het aantal vrouwen in de Tweede Kamer nog altijd minder dan de helft, 56 om precies te zijn. Fors minder dan de 64 die er na de vorige verkiezing zaten. Van de 17 fractievoorzitters ben ik de enige vrouwelijke lijsttrekker. Dat is ronduit kwalijk. Het beeld dat de kiezer van de politiek heeft, is een masculiene arena waarin mannen elkaar overtroeven in een verbaal wedstrijdje ver-plassen.

Zo krijg je bolwerken waar je als vrouw nauwelijks tussen komt, onder andere omdat je de afwijkende Ander bent en je je misschien niet thuis voelt bij macho ver-plas wedstrijden. Krijg je toch een kans, dan is het risico op falen groter. Wat weer alle vooroordelen over vrouwen bevestigt. Kip, zie ei. Ei, zie kip.

Het Parlementair Documentatie Centrum van de Universiteit van Leiden, die de kandidatenlijsten op verzoek van Trouw doornam, constateert dat partijen binnen die behoudende voorkeur voor blanke mannen nog op andere manieren op veilig spelen. Er staan opvallend veel militairen, agenten, officieren van justitie en rechters op verkiesbare plaatsen. De ‘law and order‘ types zeg maar, stoere jongens die de eerste de beste crisis met enge asielzoekers of radicale moslims wel eens even flink zullen aanpakken. Bovendien ontbreken jongeren onder de dertig bijna geheel, evenals ouderen boven de zestig.

Wil je als kiezer met je voorkeursstem meer diversiteit bereiken, dan moet je het slim aanpakken. Vrouwenbelangen signaleert dat je als kiezer, om effect te hebben, je stem ‘moet’ geven op een vrouw die nét buiten de boot dreigt te vallen. Dat betekent dat je

  • de meest recente peiling neemt om het aantal zetels te weten
  • Stel, partij X zou volgens de prognose 6 zetels krijgen. De vrouw op de zevende of achtste plek zou dan nét buiten de boot vallen.
  • Stemmen op die vrouwelijke kandidaat vergroot de kans dat er meer vrouwen in de kamer komen (de kandidate op plek drie of vier haalt het toch wel)

Ook als het niet lukt, heeft het zin om je voorkeursstem aan een lager geplaatste vrouw op de kandidatenlijst te geven. Je stem blijft behouden voor de partij die jouw voorkeur heeft, dus er gaat niks verloren. Maar je geeft een signaal af: meer vrouwen aub. Partij X, doe niet zo behoudend.

Vrouw bestrijdt angst en schaamte rond abortus

Hoe bestrijd je de hysterische verwijten en foutieve beweringen die Amerikaanse activisten rondom abortus verspreiden? Emily Letts uit New Jersey dacht erover na en vond het antwoord: je eigen abortus filmen en verspreiden. Haar actie verovert op dit moment internet en geeft Letts de kans om te pleiten voor nuchterheid en respect in het abortusdebat.

Letts was er niet op uit om een internetsensatie te worden. Maar ze maakte gebruik van unieke omstandigheden. Ten eerste begeleidt ze vrouwen die bij een abortuskliniek in de Amerikaanse stad New Jersey aankloppen. Vanwege dat werk kende ze de artsen en verpleegkundigen. Ten tweede raakte ze ongewenst zwanger. Ze vond zichzelf nog te jong om nu al moeder te worden. Na enig nadenken nam ze de beslissing de zwangerschap af te breken.

Letts wist vanwege haar werk min of meer hoe een abortus in het eerste kwartaal van de zwangerschap in z’n werk gaat, maar kon nergens een zichtbaar voorbeeld vinden. Daarentegen trof ze bergen schaamte aan en vrouwen die keer op keer zwegen en onzichtbaar wilden zijn, uit angst om voor moordenaar uitgemaakt te worden. Dat trof haar. Ze besefte dat ze in een unieke positie verkeerde om haar verhaal in beeld te brengen. Een noodzakelijke stap gezien het hysterische klimaat in de V.S. :

It’s acceptable in most of America (barely) to have an abortion if you’ve been raped, if your life or health is in danger – or at least if you are permanently devastated and repentant afterward. But to have an abortion simply because you don’t want to be a parent? Let alone to feel good about your decision? You’re vilified as a monster.

Abortus wordt vanwege die stigmatisering steeds meer een taboe. Juist dat toenemende stigma wilde Letts bijstellen met haar actie. Ieder jaar besluiten duizenden vrouwen een ongewenste zwangerschap af te breken. Uiteindelijk heeft in de V.S. 1 op de drie vrouwen een abortus ondergaan tegen de tijd dat ze 45 is.

Abortus is in die zin een normale, veel voorkomende ingreep. Een vorm van zorg die hoort bij het complete medische pakket dat vrouwen nodig hebben. En een vorm van zorg waar vrouwen minder vaak gebruik van maken, als landen goede seksuele voorlichting geven en voorbehoedsmiddelen vrij beschikbaar stellen. Zoals Nederland. Letts:

I do feel comfortable about my decision and I feel positive because I  have so much love and support around me. It’s my home. It is my own workplace, where I go into that surgery five to eight times a day to support other women. So I just thought it was a perspective that needed to be heard as a way to encourage women to share their stories and break the stigma.

Uiteraard stond conservatief Amerika meteen op z’n achterste benen. Letts kreeg doodsbedreigingen en beschuldigingen als zou ze expres zwanger zijn geworden, alleen maar om daarna in de publiciteit te komen.

Een manier van denken die duidelijk maakt hoeveel wantrouwen en minachting mensen kunnen voelen jegens vrouwen die beslissingen nemen over wat er in en met hun eigen lijf en leven gebeurt, aldus RH Reality Check. Juist dat maakt haar actie zo belangrijk:

As we watch clinics disappear and women’s access to safe abortion become more and more endangered, there is no one who is going to rescue us from this insanity. It is only our voices raised one at a time, in compassion and integrity, that will save us.

Oude vetes werken door in debat over bevallingen

Vrouwen en waar ze op welke manier bevallen. Dat gaat altijd gepaard met opiniestukken vol zwaar beladen termen. Om te begrijpen waarom de gemoederen zo snel zo hoog oplopen, met een ondertoon van ‘help, de thuisbevalling verdwijnt’, kunnen we niet om het verleden heen. Zwangerschap en bevalling vormen zeker sinds 1700 een beladen territorium, met gender als frontlinie. Nu Nederland opnieuw in de top tien staat van beste landen om moeder te worden, lijkt angst het nieuwste wapen te worden van zij die vrouwen in hun keuzes willen belemmeren.

‘Vroeger’ was het volstrekt duidelijk. Vrouwen hielpen vrouwen met de bevalling en mannen bleven ver weg van al dat gedoe. Hoewel de moeder- en kindsterfte hoger lag dan nu, bereikten in bevallingen gespecialiseerde vrouwen een hoog niveau. Zo is het dagboek bewaard gebleven van Catharina Schrader, een Friese verloskundige die leefde van 1656 tot 1746. Van de 3060 bevallingen die ze noteerde, eindigde het in slechts 5 procent van de gevallen helaas in een miskraam of de dood van moeder en/of kind. In alle andere gevallen liep het goed af.

Langzamerhand ontstond er echter een professionele medische klasse, bestaande uit mannen (onder andere omdat vrouwen geweerd werden van diverse scholen en alle universiteiten). Deze klasse begon zich vanaf 1700 steeds meer met de bevalling te bemoeien. Dat proces vond niet overal op hetzelfde moment plaats, maar wanneer het ook gebeurde, het liep altijd uit op een strijd tussen artsen en in bevallingen gespecialiseerde vrouwen.

De uitkomsten van de strijd tussen vroedvrouw en arts, tevens veelal een conflict tussen vrouwen en mannen, verschilden van land tot land. De grote lijn was echter dat de op basis van mondelinge overlevering opgeleide vroedvrouw het onderspit dolf tegenover de veelal mannelijke, officieel opgeleide arts.

Die officiële opleiding kende echter gebreken als het ging om vrouwen en de zorg tijdens de bevalling. Zo signaleert de KNOV dat de door vroedvrouwen verzamelde kennis niet terecht kwam in de medische literatuur. Oeps….Barende vrouwen konden steeds vaker geen beroep meer doen op een lokale vroedvrouw, en kregen in plaats daarvan steeds vaker een arts aan hun bed, die vanuit een superieure positie z’n gang ging en soms flinke brokken maakte. Waar vroedvrouwen verdwenen en mannen het overnamen, volgde onmiddellijk de beruchte kraamvrouwenkoorts, ook wel ‘doktersplaag’ genoemd. De moedersterfte steeg dramatisch.

Dat hield artsen niet tegen om te ijveren voor bevallingen in een ziekenhuis onder hun leiding. Zo adviseerde een Amerikaans rapport in 1910 en 1912:

To improve obstetrics training, one report recommended hospitalization for all deliveries and the gradual abolition of midwifery. Rather than consult with midwives, the report argued, poor women should attend charity hospitals, which would serve as sites for training doctors.

Tegenwoordig vinden in de Verenigde Staten bijna alle bevallingen plaats in het ziekenhuis. Nederland wist thuis bevallen wél gedeeltelijk te behouden. Vrouwen kunnen hier nog kiezen wat ze willen. Die vrijheid staat echter onder druk. Steeds opnieuw moeten mensen in de pen klimmen om te benadrukken dat de vrouw centraal staat en vooral zelf de regie moet kunnen houden over haar bevalling.

Ondertussen kwam onder andere de Verenigde Staten erachter dat ziekenhuisbevallingen helemaal niet zo veilig zijn als vaak wordt beweerd. Dit systeem kost bovendien handen vol geld – jaarlijks vijftig miljard dollar voor circa 4 miljoen geboorten. In Nederland bleek daarentegen in 2009 dat thuis bevallen net zo veilig is als het ziekenhuis. De conclusie van dat onderzoek:

Vrouwen, concluderen de onderzoekers in de studie, moeten worden aangemoedigd te bevallen waar ze willen bevallen.

Dat gebeurt echter steeds minder. Onderzoekers constateren een tegenstrijdige beweging. Vrouwen zijn steeds vaker goed opgeleid, mondig, en geëmancipeerd. Vrouwen drongen door tot medische beroepen, zijn nu soms zelf gynaecoloog, en kunnen als ze zwanger worden een beroep doen op bergen informatie. Als het echter gaat om de bevalling, komen ze terecht in een angstcultuur. Die angstcultuur beperkt de keuzes die vrouwen maken, betoogde Raymond de Vries, hoogleraar Midwifery Science, in een oratie in 2011. Hij pleit voor het stoppen van bewust of onbewust vrouwen angst aanpraten voor de bevalling.

Beide aspecten, een strijd tussen artsen en verloskundigen die deels langs een genderlijn verloopt, en angst aangepraat krijgen, zijn volop zichtbaar in de huidige polemiek. Zo publiceerde de Volkskrant recent een stuk van een mannelijke promovendus en een mannelijke docent, vol beschuldigingen en beladen termen. De beide heren vonden dat verloskundigen met hun thuisbevallingen ‘Russische roulette met de levens van moeder en kind’ spelen. Toe maar. 

Niet alleen negeerden ze de duidelijke conclusie van het onderzoek uit 2009, maar ze noemden ook cijfers die nergens op slaan. Zo schrijven beide heren bijvoorbeeld dat bijna dertig procent van de thuis bevallende vrouwen alsnog naar het ziekenhuis moet. In werkelijkheid gebeurt dit in 3,4 procent van de gevallen.

Als er iets mis loopt komt dat meestal omdat artsen en vroedvrouwen niet goed genoeg samenwerken. Wie de historische context kent, zal dat niet verrassend vinden. Opeens wordt dan ook verklaarbaar waarom de samenleving, bij monde van de media, opvallend snel met het vingertje naar de veelal vrouwelijke verloskundige wijst. Zij zijn fout, het is hun schuld… In werkelijkheid spelen gynaecologen een minstens even grote rol in die niet optimale samenwerking.

De regering wil inmiddels dat de zorg wordt ontschot, zoals dat in Haags jargon heet, en dat beide partijen beter gaan samenwerken. Goed plan. Ondertussen benadrukt moeder en vroedvrouw Claudia van Dijk:

Het gaat erom dat de professional altijd dienstbaar blijft aan het proces en de moeder.

Daarvoor zijn nodig: wederzijds respect, correcte informatie, een goede samenwerking, en het mensenrecht van vrouwen om baas in eigen buik en baas over eigen lijf te zijn. Want de feiten zijn deze: Nederland kent zeer, zeer lage sterftecijfers. De babysterfte daalde tussen 2001 en 2012 van 3,9 naar 2 per duizend geboren kinderen per jaar. Bij de moedersterfte gaat het gemiddeld per jaar om 12 vrouwen per 100.00 geboorten. Waarbij aangetekend: ieder sterfgeval is er eentje teveel. Maar er is geen enkele reden voor ophef, laat staan voor gezwatel over Russische roulettes als vrouwen er in goed overleg voor kiezen om thuis te bevallen met behulp van een verloskundige.

 

 

Stemrecht voor vrouwen zet wereld op z’n kop

De strijd om stemrecht voor vrouwen had overal op de wereld nogal wat voeten in de aarde, ook in de Verenigde Staten. Een serie politieke ansichtkaarten geeft een onthullend kijkje in de psyche van de tegenstanders, zij die vrouwen geen stem willen geven in het democratische proces van verkiezingen. Meest trieste conclusie: de gevoelens van angst en weerzin jegens stemmende vrouwen zijn springlevend. Zo geven conservatieven anno 2012 met name alleenstaande vrouwen de schuld van het verlies van Romney.

We hadden al de Christelijke mannen die vrouwen ervan beschuldigden sletten te zijn die alleen op Obama stemden omdat ze dan gratis aan de pil konden – en dan nog veel meer vrije seks konden hebben, de sloeries. Na dit eerste salvo volgden meer gematigde conservatieven. Hun taalgebruik klinkt redelijker, maar de kritiek op het stemgedrag van vrouwen was even fel. Vooral alleenstaande vrouwen moesten het ontgelden. Die waren zo druk bezig met het recht op abortus veilig stellen dat ze alle andere, verstandigere overwegingen vergaten:

Single women are so obsessed with birth control and abortion that they can’t be bothered to care about the economy or even take care of their kids. There were many jaw-droppers during the segment, but my favorite might be Gretchen Carlson saying that married women vote more on the economy, “because when you’re married, abortion is not really—or contraception for that matter—is not maybe a huge part of your life.” In Carlson’s bizarro world, only single women have sex and only married women have kids.

Zie je, er komt alleen maar ellende van als vrouwen mogen stemmen. Dan kiezen ze de verkeerde kandidaat als president, en maken hun keuze bovendien op basis van de verkeerde overwegingen.

Bijna honderd jaar geleden speelde een soortgelijke minachting voor vrouwen ook een grote rol, maar dan in de strijd vrouwen stemrecht te geven. Tegenstanders gaven argumenten om vrouwen dit recht te onthouden onder andere weer door middel van politieke ansichtkaarten, sociaal gezien even belangrijk als Tumblrs of internet memes nu. De politieke boodschap van dit type postkaart liet niets aan de verbeelding over.

Alleen lelijke alleenstaande vrouwen willen stemrecht.

Geef vrouwen stemrecht en het einde van de wereld is nabij! Feminist Philosophers  merkt op:

somehow it is natural and proper for women to wash clothes and babysit, but it is improper and dehumanizing for men to do it. I just find it funny, especially with the postcard of the three women sitting around a table play cards, smoking and complaining about their lazy husbands.  There is an admission here of, “Yes, we men sit on our asses while our wives do all the work, but that is our RIGHT as men and husbands.  When THEY do it, it’s NOT FAIR and UNNATURAL.”

Kortom, vrouwenkiesrecht zet de wereld op z’n kop, bedreigt het gezin en reduceert mannen tot zielige slappelingen die baby’s vasthouden en de was moeten doen. De horror! Dit soort argumenten komen volgens Feminist Philosophers echter voort uit pure angst voor vrouwen:

I find it fascinating that the implicit argument in these images is something like, “We can’t give women the same rights and privileges that we have, because then they might try to do to us what we have been doing to them, and that is just INHUMANE.”

In Nederland speelden diezelfde angsten en argumenten een rol. Ook hier probeerden mensen vrouwen uit de stemhokjes te weren omdat mannen van nature verstandiger zouden zijn dan vrouwen, en vrouwen thuis hoorden bij hun gezin. Ook God werd erbij gehaald – die had duidelijke rollen voor mannen en vrouwen bedacht en dus zou een echte vrouw nooit het kiesrecht willen hebben, dat was onnatuurlijk en onvrouwelijk. Bovendien, stel dat vrouwen politieke invloed zouden krijgen, dan komt daar alleen maar meer ellende van:

U ziet, weerzin tegen vrouwelijke kiezers is van alle tijden…

Doe mee, schrijf de ombudsman van het NRC!

NRC Handelsblad publiceerde in de papieren versie van de krant een artikel over Nederlandse sprinttalenten zoals Dafne Schippers, Jamile Samuel en Sharona Bakker. Met als kop helaas ‘Bitches met dynamiet in de benen’. Waarom, o waarom, komt dat zo in de krant?, vroeg een Vriend van de Zesde Clan zich af. De Vriend besloot de vraag te stellen aan de ombudsman van NRC. We zijn zeeeeeeer benieuwd naar het antwoord op de gestelde vragen. De actie kracht bijzetten? Kopieer de brief en mail ‘m naar de ombudsman. Hoe meer mensen een signaal afgeven, hoe groter de kans dat de ombudsman aan het werk gaat.

Lieve ombudsman,

In de vrijdagkrant viel mijn oog in negatieve zin op het stuk op pagina 35 van het Economie/Sportkatern.

Een optimistisch stuk over de enorme sprinttalenten die er in de vrouwenatletiek zijn opgestaan, waarbij zelfs gerept wordt over deelname aan de Olympische Spelen in juli. Komt dat door of ondanks hun coaches, staat er in de leader van het stuk.

Maar waarom dan zo’n rare kop aan het artikel meegegeven? Kennelijk is de huidige mannencoach ook om zijn mening gevraagd. Met cruyffiaanse helderheid buldert hij “het zijn bitches”, dit om kennelijk te illustreren dat er talenten van formaat zijn opgestaan. Een verdere duiding van de uitspraak wordt niet gegeven.

De rest van het stuk gaat over de atleten en hun coaches, die verder kijken dan Nederland groot is, en ook buiten onze landsgrenzen op zoek blijven naar nieuwe trainingsinzichten. Al kan het volgens voormalig sprinttrainer Henk Kraaijenhof nog altijd veel beter.

Waarom wordt in dit verband de toch tamelijk losstaande en niet erg duidelijke uitspraak “het zijn bitches”, uitverkoren om als onderdeel van de kop van het artikel te dienen? Een koptekst die bovendien ook op de voorkant van het krantenkatern nog een keer herhaald wordt. Dekt deze uitspraak de lading van het artikel? Ik dacht het niet. Is het dan misschien een interessante of intrigerende uitspraak? Nee hoor, ook al niet. Het is een losstaande en vrijwel niets toevoegende opmerking in het artikel, en slang bovendien.

Jammer hoor, wordt er een lovend artikel geschreven over talentvolle jonge vrouwelijke atleten, worden ze in de kop van het artikel weggezet als  ‘bitch’. Weliswaar veilig tussen aanhalingstekens, maar het blijft toch de eigen keuze van de redacteur of de opmaker om juist deze opmerking uit het artikel te halen en in de kop mee te nemen. Het is dan wel geen eigen uitspraak van de schrijver van het artikel, maar de uitspraak van Troy Douglas wordt wel afgedrukt in de krant, en haalt de kop van het artikel.

Een gemiste kans, lijkt mij. Het zou toch mogelijk moeten zijn om een positief stuk over vrouwelijke atleten te schrijven, zonder ze langs een kleine omweg in de koptekst tóch weer wat negatiefs toe te voegen. Kan dit in het vervolg niet anders?

Ik hoop dat u voor mij uit kunt zoeken, wat toch de drijfveer van schrijver en redacteur was om dit artikel zo neer te zetten!

Met vriendelijke groet en alvast dank,

[naam afzender]

Regering houdt vast aan integrale gezondheidszorg voor vrouwen

Nederland wil vasthouden aan een integrale gezondheidszorg voor vrouwen. Seksuele voorlichting, makkelijke beschikbaarheid van voorbehoedsmiddelen, medisch correcte informatie en vrije keuze om een zwangerschap wel of niet voort te zetten, maken hier deel van uit. Deze bevestiging van staatssecretaris Knapen is zeer welkom, nu wereldwijd het aantal onveilige abortussen toeneemt, en conservatieven in bijvoorbeeld de V.S. pleiten voor het aloude aspirientje tussen de knieën bij wijze van anticonceptiemiddel.

De geruststelling komt in antwoord op vragen van D’66 over een recent rapport van de Wereld Gezondheidsorganisatie en het Guttmacher Instituut. Strenge wetten blijken niet van invloed op het aantal abortussen. Met andere woorden: vrouwen bijven ongewenste zwangerschappen afbreken. De ellende die daaruit volgde, zorgde ervoor dat Nederland abortus ruim veertig jaar geleden legaliseerde.

Wereldwijd is de trend juist omgekeerd. Steeds meer landen verbieden abortus geheel of gedeeltelijk. Tegelijkertijd doen landen minder moeite om anticonceptie bereikbaar te maken en te houden voor vrouwen. Samen zorgt dat ervoor dat het aantal abortussen de laatste jaren weer toeneemt. Het enige verschil is dat de ingreep steeds vaker plaats vindt onder onveilige omstandigheden. Dat leidt tot meer doden en verminkten. Jaarlijks sterven zeker 50.000 vrouwen. Nog eens 8,5 miljoen vrouwen raken verminkt.

Knapen heeft kennis genomen van deze onderzoeksresultaten, en verzekert D’66 lid Hachchi dat hij zich gesterkt voelt in de juistheid van het Nederlandse beleid:

Deze cijfers zijn schokkend. Ze zijn des te schrijnender omdat, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het omschrijft, «sterfte en blijvende schade als gevolg van onveilige abortus voorkomen kunnen worden». […] Deze studie bevestigt onze visie dat wet- en regelgeving die toegang tot veilige abortus verbiedt of bemoeilijkt, niet de weg is om gezondheid van vrouwen en moeders te verbeteren en hun reproductieve rechten te beschermen en te vervullen. […] Ik deel de visie dat inzet op anticonceptie en seksuele voorlichting de te bewandelen weg is, en niet strenge en restrictieve abortuswetgeving.

Knapen komt in april 2012 met nieuwe plannen om de reproductieve zorg aan en voor vrouwen voort te zetten en waar nodig uit te breiden. Dit laatste in samenwerking met private partijen, zoals zorgverzekeraars. De Zesde Clan hoopt dat Nederland met de nieuwe plannen een voorbeeldfunctie kan behouden. Want in veel andere landen vragen mensen zich af: wat doen zij goed wat wij niet doen? Misschien moeten we maar eens het voorbeeld van Nederland volgen. Bij alle ophef over meldpunten voor Polen kunnen we die positieve internationale p.r. goed gebruiken!

UPDATE: wil je reproductieve rechten van vrouwen in Europa beschermen? Kom in actie en verzamel op 24 maart vanaf 14.00 uur op het Place Poelaert Plein in Brussel voor een betoging. Je kunt ook een petitie ondertekenen om de boodschap Baas in Eigen Buik kracht bij te zetten. Rechts bovenaan deze pagina kun je als individuele burger je handtekening zetten.

Amerikaanse mannen verkrachten mannen en vrouwen

Het is officieel: jaarlijks krijgen naar schatting 1,3 miljoen Amerikaanse vrouwen te maken met verkrachting, maar nog niet de helft van deze misdaden leidt tot een officiële aangifte. Verder meldden 20%, van alle ondervraagde vrouwen dat zij tijdens hun leven te maken kregen met verkrachting of een poging daartoe. De daders zijn bijna altijd mannen, zoals (ex-)partners, bekenden, familieleden. Deze heren vergrepen zich in ruim 40% van de gevallen aan een vrouw als ze nog een meid was van jonger dan 18 jaar.

Vertegenwoordigers van de overheid die betrokken zijn bij het onderzoek, tonen zich geschokt door de uitkomsten. Hetgeen webmagazine Jezebel verleidde tot uitspraken van het type ‘ ja, duh’:

Did none of the shocked attend a freshman anti-rape seminar in college? […] If we can’t even bother to remember that rampant unreported sexual assault is a problem, then how are we ever going to fix it?

Voor wie nu gaat roepen ‘en de mannen dan’? Vooruit dan. Ja, een op de 71 mannen heeft ook te maken gekregen met verkrachting of een poging daartoe. Dat is erg. Ook bij hen was de dader bijna altijd een man. Opvallend detail: mannen worden vooral het slachtoffer als jong kind van onder de tien jaar oud. Nog een opvallend feit: 5% van de mannen meldt dat iemand anders hen dwong een vrouw tegen haar wil te penetreren. Zij waren dus dader en slachtoffer tegelijkertijd.

Interessant terzijde: ook Nederland boog zich de afgelopen tijd over geweld, waaronder seksueel geweld. Ook hier bleek dat met name vrouwen slachtoffer worden. De dader is bijna altijd man, en op z’n minst een bekende van de vrouw. Vaak ging het om de partner, ex-partner, of vriend. Exacte getallen en percentages verschillen van de situatie in de V.S., maar de principes zijn helaas vrijwel identiek….

Ondertussen zijn de resultaten van het grootschalige Amerikaanse onderzoek nog niet binnen, of de schandalen buitelen al weer over elkaar heen. Met de feestdagen in aantocht krijgen vrouwen opnieuw de schuld van hun verkrachting. Hadden ze maar geen alcohol moeten drinken, weet je wel. Over de dader geen woord. Het zou fijn zijn als die eens kritiek krijgen. Ze plegen namelijk een misdaad.

Verder leek corpsballen van de universiteit van Vermont een leuk idee om een lijst te laten circuleren met als titel: ‘als je willekeurig wie kon verkrachten, wie zou dat dan zijn’. Dit onderdeel van de verkrachtingscultuur kwam op de volgende manier aan het licht:

…now that the survey has been leaked to the interwebs–apparently because a new member accidentally emailed it to his teaching assistant (ouch!)–they’re finding out it’s not ok–and fast.

Dus ze zijn niet alleen seksistisch maar ook nog eens dom. Dat beloofd wat voor de toekomst.

Nederland zegt redelijkheid vaarwel

Het is officieel: Nederland schaart zich in het rijtje landen met een boerkaverbod. Om te voorkomen dat het teveel gaat lijken op een anti islamitische maatregel houden officiële teksten het op een verbod op gezichtsbedekkende kleding. Maar uit alles blijkt dat het gewoon gaat om de boerka. Volgens minister Donner past dat kledingstuk niet in Nederland.

De regering negeert met haar opstelling onderzoek waaruit blijkt dat het dragen van gelaatsbedekkende kleding zoals een boerka voor de meeste vrouwen in bijna alle gevallen een bewuste keuze is. Zelfs als het dat niet zou zijn – nogmaals, dit wordt niet ondersteund door bestaande studies – klopt het verbod niet. In dat geval ga je namelijk vrouwen die volgens jou onderdrukt zouden worden, nog meer onder druk zetten. Vrouwen waarvan je zegt dat ze niet vrij zijn, nog meer vrijheid ontnemen. Door zo irrationeel te handelen laat de Nederlandse regering zien dat het de redelijkheid vaarwel zegt.

Het is heel erg jammer dat de coalitiepartijen die dit bedacht hebben, onderzoeken negeren en weigeren te luisteren naar redelijke argumenten. De Zesde Clan verwijst je graag nog even naar die roependen in de woestijn. Zoals filosofe Martha Nussbaum, die in augustus vorig jaar reageerde op de introductie van een boerkaverbod in Frankrijk. Of de Belgische politica Eva Brems, die stelling nam toen haar land het voorbeeld van Frankrijk volgde en erop wees dat mensenrechtenexperts dit soort wetgeving unaniem afwijzen.

Inmiddels komen uit islamitische hoek de eerste reacties binnen. Trouw sprak met Al Nisa, een organisatie voor moslimvrouwen. Voorzitter Leyla Cakir legde de krant uit dat haar organisatie tegen een boerkaverbod is:

Al Nisa heeft altijd het standpunt gehad dat we niet voor een boerkaverbod zijn. Wij zijn eerder voor zelfbeschikking en vinden dat de vrouw zelf de vrijheid moet hebben om te beslissen om een boerka te dragen.

De krant tekende ook een onthutste reactie op van jongerenimam Yassin Elforkani:

‘Ik had nooit gedacht dat het zover zou komen in Nederland. Dit is echt betreurenswaardig. Ik snap dat het op de arbeidsmarkt moeilijk ligt, maar het verbieden van een boerka op straat past niet in een democratische rechtsstaat. Het is geen verplichting vanuit de islam, maar als een vrouw ervoor kiest, moet het kunnen. Ik denk ook niet dat de vrouwen die ik ken die er een dragen, hun boerka afdoen. Met sancties verander je niet hun mentaliteit.”

In België bleef het niet bij praten. Twee vrouwen stapten naar de rechter. Zij vinden het boerkaverbod in hun land een maatregel die veel te ver gaat, en hebben de zaak aanhangig gemaakt bij het grondwettelijk hof. Dit hof doet binnenkort uitspraak.

UPDATE: Geweldige reactie van een winkel in feest- en carnavalskleding. Sinterklaaskleding en carnavalspakken vallen niet onder het verbod op gezichtsbedekkende kleding, dus kunnen mensen bij deze winkel een boerka huren als ware het een carnavalspak. Bonnetje erbij en geen agent die je een boete op kan leggen. Doet de politie dat wel, dan is de feestwinkel bereid de boete te betalen. Geniaal!

Illustraties: Burka Babes van de strip Sigmund (Peter de Wit).

Quotasysteem Noorwegen boekt groot succes

Dankzij een quotum van veertig procent vrouwen in raden van bestuur is het glazen plafond in Noorwegen eindelijk gesneuveld. Uit nieuwe onderzoeken en cijfers blijken vrouwen nu 42% van de top uit te maken . Een doorbraak, want in de periode 1993-2003 kwam het bedrijfsleven niet verder dan een stijging van 3 naar 7 procent, schrijft Agnes Bolsö in The Guardian: ,,Lawmakers who are committed to gender equality should take note of this.”

De stand van zaken in 2008.

Bolsö is één van de wetenschappers die betrokken is bij onderzoeken naar het effect van het Noorse vrouwenquotum van veertig procent. Dit percentage geldt voor de grotere, beursgenoteerde bedrijven. Het is volgens Bolsö erg lastig om een directe link te leggen tussen de samenstelling van de top en de economische resultaten van de onderneming. Bedrijven die het goed deden, bleven het goed doen. Bedrijven die er slecht voor stonden zijn een beetje beter gaan presteren sinds er meer vrouwen in de raad van commissarissen zitten.

Het effect van voldoende vrouwen is wel duidelijk merkbaar in de werkcultuur. Breed blijkt dat die cultuur professionaliseert, met onder andere beter voorbereide en strakker geleide vergaderingen, die tegelijkertijd in een wat plezierigere sfeer verlopen dan vroeger. Nu vrouwen bovendien in raden van bestuur zitten, doen ze ook ervaring op om op termijn door te stromen naar de uitvoerende topmanagers functies (chief executives), verwacht Bolsö.

De werkcultuur is ook op een andere manier veranderd. Nog geen twintig jaar geleden merkten vaders weinig van de geboorte van een kind. Ze werkten gewoon door. Nu zou het bijna een schande zijn als een man zo omgaat met baby en gezin, merken diverse Noorse vaders op in een reporage van The Guardian. Dankzij een gulle ouderschapsverlof regeling kunnen vaders nu drie tot vier maanden vrij nemen. Zo kunnen ze net als vrouwen een band opbouwen met de baby en voor het huishouden zorgen.

Enfin, terug naar de topvrouwen. Vorig jaar, in juni 2010, publiceerde de Friedrich Ebert Stichting een eerdere evaluatie van de quotumregeling. Die richtte zich vooral op de totstandkoming van het quotumsysteem en gaf aanbevelingen hoe andere landen eenzelfde soort beleid zouden kunnen opzetten. Die onderzoekers gaven zeven belangrijke voorwaarden aan voor succes, waarin op de derde plaats stond: zonder sancties werkt het niet. Vertegenwoordigers van Noorwegen hebben dit inmiddels ook aan de Europese Unie laten weten.

Laten we nou net in Nederland gekozen hebben voor een beleid zonder sancties. Bedrijven die de norm van dertig procent niet halen, moeten alleen in het jaarverslag uitleggen waarom het niet lukte meer diversiteit te krijgen in de top. Dat is alles. Je kunt van tevoren al zien aankomen dat het in Nederland op die manier niks gaat worden.

De Zesde Clan wil zich wel aan een voorspelling wagen. Als verklaring voor het mislukken van de quotumregeling zullen ondernemingen kiezen uit het volgende, veelgebruikte menu: a. de vrouwen wilden zelf niet, danwel ‘Nederlandse vrouwen zijn niet ambitieus. Of het duo ‘er waren onvoldoende vrouwen met de benodigde kwaliteiten’, danwel ‘ze waren er misschien wel, maar wij konden ze niet vinden’. Met daarna de klacht dat het systeem sowieso oneerlijk is omdat nu gekwalificeerde mannen aan de kant staan, boehoehoe, laten we maar snel afstappen van het hele idee van quota.

De Noorse delegatie in gesprek met Bondskanselier Angela Merkel over quota voor vrouwen. Foto: EU Observer.

De Zesde Clan kijkt daarom met een schuin oog naar de Europese Unie. Daar zijn ze de blanke mannelijke monocultuur in de top goed zat, en houden ze haarscherp in de gaten wat er onder andere in Noorwegen gebeurt. De EU Observer schreef in maart dit jaar al het volgende daarover:

In Norway, the voluntary system did not work because “male members of the selecting committees always found people from their own networks, usually men as well,” Aasrud said. EU justice commissioner Viviane Reding earlier this month challenged all EU publicly listed companies to sign up to a voluntary pledge to increase the presence of women on their boards to 30 percent by 2015 and 40 percent by 2020. If no action is taken within a year, she suggested, the commission may come up with binding rules.

Als de EU Nederland dwingt een effectief beleid met sancties te voeren, wil het misschien eindelijk lukken. De resultaten vanuit Noorwegen zijn in ieder geval veelbelovend en hoopgevend.

Nieuwsronde

Nederlandse vrouwen steeds hoger opgeleid, Saudische vrouwen in verzet, en een hilarisch stukje wat de keuze voor een model auto zegt over de seksuele voorkeuren van vrouwen. Kortom: een rondje nieuws.

  • Nederlandse vrouwen studeren zich suf, en dat heeft effect. De Volkskrant meldt dat van alle heterostelletjes de vrouw in één op de vier gevallen een hogere opleiding heeft dan haar partner.
  • Dat Noorwegen zo’n enorm welvarend land is, komt doordat vrouwen gewoon blijven werken als ze een kind krijgen, meldt de New York Times. Verslaggeefster Katrin Bennhold reisde door het land, sprak met politici, vakbonden en ‘gewone Noren’, en nam het verplichte quotum van 40% vrouwen in raden van besturen mee. Interessante reportage.
  • Wat er ook gebeurt met de rechtszaak tegen voormalig IMF-topman Strauss-Kahn, zijn arrestatie heeft er in ieder geval voor gezorgd dat Frankrijk tegenwoordig praat over seksuele intimidatie. Volgens de BBC lieten vrouwen op het werk voorheen veel over zich heen gaan omdat ze dachten dat er niets aan te doen viel. Steeds meer vrouwen plaatsen echter vraagtekens bij de grijpgrage cultuur, die kan uitmonden in seksuele intimidatie en andere ellende. Het debat zorgt ook voor een nieuwe opleving van het Franse feminisme. Met name de groep La Barbe  kijgt veel publiciteit.
  • Wat willen vrouwen eigenlijk op het gebied van relaties en seks? En wat zegt hun keuze voor een automerk over hun voorkeuren? The Globe and Mail heeft het hele verhaal. Rij je bijvoorbeeld in een Honda Civic? Dan zeg je eigenlijk: “I’m looking for a guy who won’t treat visiting my family as if it was an appointment to have his wisdom teeth removed. Do you still have your own hair? Bonus.”
  • Auto rijden? Niet in Saudi Arabië. Ondanks de vervolging door de politie nemen vrouwen echter toch plaats achter het stuur. Steeds meer vrouwen protesteren ook tegen de strenge regels die voorschrijven dat ze bijna niets kunnen doen of mogen in het openbaar toestemming van een man. Eén hoogopgeleide Saudi-Arabische stapte zelfs naar de rechter om onderhet juk van mannelijkke familieleden te komen. Ze hoopt dat meer landgenotes haar voorbeeld zullen volgen.
  • Tot slot: de instroom van vrouwen in de Britse politiek begint langzaam zichtbaar te worden in het publieke debat, schrijft Jackie Ashley in The Guardian. De algemene politieke koers veranderde bijvoorbeeld toen afgevaardigden van alle politieke partijen begonnen te protesteren tegen veranderingen in het pensioenstelsel, omdat de ingreep buitenproportioneel negatieve effecten op oudere vrouwen zou hebben.

Belgische vrouwen lopen miljoenen euro’s alimentatie mis

Als groep lopen Belgische vrouwen maar liefst 200 miljoen euro per jaar aan alimentatie mis. De Dienst Alimentatievorderingen (Davo) loopt tegen zoveel weigerachtige mannen aan dat deze organisatie nu de hulp van de Belgische politiek inroept om het geld alsnog te vorderen, berichten De Standaard en De Morgen.

De mannen voeren meestal aan dat ze de alimentatie niet op kunnen brengen. Zelfs als dat zou kloppen vindt de directeur van Davo dat er dan met twee maten wordt gemeten: ,,We raken hier het kernprobleem: nu hoeden we ons ervoor om de mannen in armoede te storten, maar ondertussen moeten de alleenstaande moeders het wel op eigen houtje zien te rooien.”

Uit de reportage van De Standaard blijkt dat het in 94% van de gevallen gescheiden moeders zijn die bij de Davo aankloppen. Het gaat jaarlijks om 35.000 vrouwen die in ernstige financiële problemen verkeren door de weigering van hun ex om alimentatie te betalen. De dienst kan indien nodig voorschotten uitbetalen om ervoor te zorgen dat kinderen toch kleding, schoenen en voedsel kunnen krijgen. Vorig jaar betaalde de organisatie zodoende bijna negentien miljoen euro uit. Dit geld kwam ten goede aan 12.671 kinderen.

Ook in Nederland is de weigering alimentatie te betalen een fors probleem. In plaats van Davo kent ons land het LBIO: Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen. In september vorig jaar meldde dit bureau dat ook in Nederland de naleving slecht is. Het bureau schatte in over heel 2010 tot zo’n 13.000 zaken te komen. De oorzaken zijn volgens het bureau deels regeltechnisch: de berekening van alimentatie ligt ingewikkeld. Het bureau wil de methode daarom vereenvoudigen en makkelijker inzichtelijk maken.

Daarnaast merkt het bureau dat veel ouders de betaling van alimentatie gebruiken om hun conflicten uit te vechten. Zie dit representatieve voorbeeld, waarbij een vader met een bovenmodaal inkomen weigert om een fatsoenlijke kinderalimentatie te betalen aan zijn ex. Na een eerdere uitspraak ging hij rustig in hoger beroep om te ontkomen aan zijn verplichtingen. In dit geval zonder succes.

Defensie stopt met diversiteitsbeleid

Vrouwelijke militairen hoeven niks meer te verwachten van hun werkgever en het kabinet Rutte. De regering ziet niks in diversiteitsbeleid, en Defensie gehoorzaamt. Zodoende breken de strijdkrachten onder andere een actieplan af om tot en met 2012 meer diversiteit te bereiken. Dat blijkt uit het jaarverslag van Defensie, dat via de site openbare bekendmakingen eind mei werd vrijgegeven voor het publiek.

De bezuinigingen op het Nederlandse leger leveren regelmatig artikelen op in de media. Tot nu toe lag het accent daarbij echter op het opheffen van tankeenheden, en het afstoten van schepen. Wat de bezuinigingen betekenen voor vrouwelijke militairen kreeg tot nu toe nauwelijks aandacht.

De Zesde Clan zet de situatie graag op een rijtje: geld voor emancipatie verdwijnt, het leger hoeft geen streefcijfers meer vast te stellen, en speciale stages of opleidingsprogramma’s voor vrouwelijke militairen verdwijnen.

Laten we deze feiten wat gedetailleerder invullen. Het net vrijgegeven jaarverslag 2010 houdt het kort, als het gaat om emancipatie en diversiteit. Daarom de hele passage hier copy-paste weergegeven:

In 2009 is door de IGK in een themaonderzoek aandacht besteed aan emancipatie, arbeid en zorg. De Hoofddirecteur Personeel is verzocht de behandeling van het rapport “Vrouwen bij defensie”over te nemen. Hij heeft gemeld dat de uitwerking van de aanbevelingen in genoemd rapport in gang is gezet, waar onder de integrale opname van diversiteit en gender in de defensiebrede personeelsmonitor. Een aantal doorlopende onderzoeken op personeelsgebied bieden inzicht of vrouwen verschillen in motivatie en in vertrekredenen. Op basis daarvan kan beleid worden aangepast.

Een deel van de in het Actieplan diversiteit defensie 2009-2012 opgenomen maatregelen is inmiddels geïntegreerd in het personeelsbeleid. In het huidige regeerakkoord is echter opgenomen dat diversiteitsbeleid geen prioriteit is van de regering. Voor defensie betekent dit dat het Actieplan diversiteit defensie 2009-2012 wordt beëindigd.

Duidelijk. Wat betekent het voortijdig opheffen van het actieplan concreet? In een kamerbrief gaf minister Hillen eerder dit jaar al aan dat Defensie in 2009 en 2010 in totaal 2,7 miljoen euro uitgaf een het bereiken van meer diversiteit. Daarnaast kreeg Defensie nog eens zes ton om vrouwen te behouden en te laten doorstromen in het leger. Dat geld verdwijnt, samen met het Actieplan. En omdat de regering het diversiteitsbeleid stop zet, verdwijnen ook andere maatregelen. Geen streefcijfers meer. Geen aparte stageprogramma’s. Geen aparte scholing.

Wat is de reden voor dit afbraakbeleid? Nou, benadrukt de minister in zijn brief, voortaan let het leger alleen op kwaliteit bij het aannemen van mensen.

Huh? Wil de minister zeggen dat diversiteit haaks staat op kwaliteit? Of leeft Hillen in een ideale droomwereld, waarin mensen andere mensen op hun merites beoordelen en totaal niet letten op sekse of huidskleur? De minister vergeet dan gemakshalve dat je seksisme kunt meten. Zo wijzen onderzoeken keer op keer uit dat vrouw-zijn leidt tot minder salaris en ernstige loopbaanschade zodra een vrouw het in haar hoofd haalt kinderen te krijgen. Zie verder ongeveer de helft van de andere artikelen op dit weblog, met de links naar talloze andere studies die de achterstelling van vrouwen (en vaak ook allochtonen) inzichtelijk maken.

De minister probeert zijn boodschap te verzachten door te benadrukken dat Defensie zich wel zal blijven houden aan regels van de Verenigde Naties over de rol van vrouwen in (post) conflictgebieden. Ook blijft het leger onder mannen én vrouwen werven voor nieuw personeel. Voor zover Defensie dat personeel kan en mag aannemen in deze tijden van bezuinigingen. Kortom, doekjes voor het bloeden. En de vrouwelijke militairen hebben het nakijken. Bedankt, Hillen!

Nederland kiest voor papieren tijger

De kop van het artikel in de Volkskrant klinkt nog goed: ,In 2016 minstens 30% vrouwen aan de top’. Maar helaas. De Nederlandse regering kiest niet voor een hard quotum, maar om streefcijfers waar geen sancties aan vast zitten. Bedrijven krijgen zodoende alle ruimte om de doelstellingen te omzeilen. Blanke mannen kunnen rustig doorgaan met het benoemen van blanke mannen.

Nederland kan rustig verder slapen, want blanke mannen houden de wacht.

Uit het artikel blijkt dat de politieke wil totaal ontbreekt. De Volkskrant:

De Eerste Kamer, voor het laatst in de oude samenstelling bijeen, stemde dinsdag in met de maatregel die moet leiden tot meer evenwicht in de bestuurskamers. De Tweede Kamer deed dat bijna anderhalf jaar geleden al. De behandeling van het voorstel lag lang stil door de kabinetswissel. Daardoor liet de beantwoording van vragen van senatoren op zich wachten. Het kabinet-Rutte, dat niets ziet in diversiteitsbeleid, werkte eerst een serie andere dossiers af.

Al in 2009, toen de tweede kamer instemde met de streefcijfers, waarschuwden deskundigen al dat het een papieren tijger zou worden. Onder andere de site voor economen Me Judice vond het voorstel niet ver genoeg gaan, op basis van economische en wetenschappelijke argumenten:

Nu hebben Nederlanders een nogal allergische reactie op alles wat naar ‘feministische prietpraat’ ruikt. Maar u hoeft helemaal niet geëmancipeerd te zijn om het plan prijzenswaardig te vinden. Immers, we weten dat diversiteit een bewezen succesfactor is. Uit economische experimenten blijkt dat teams van vrouwen en mannen de beste resultaten opleveren (van den Bos, Harteveld en Stoop, 2009; Gratton, 2007; Kamas, Preston en Baum, 2008; Sent, van Staveren en Vyrastekova, 2009). Met andere woorden, het gaat hier om ‘harde’ economie en niet om ‘softe’ vrouwenemancipatie.

Nu de Eerste Kamer anderhalf jaar later ook akkoord is en de slappe maatregel ingevoerd kan worden, blijft diezelfde kritiek van kracht. Onder andere Opzij heeft geen goed woord over voor de houding van de regering:

Onze Minister President Mark Rutte heeft alvast wel gezegd, dat hij uiteindelijk niet meer dan 50% vrouwen aan de top wenst. ‘Het moet wel leuk blijven,’ liet hij vorige week weten bij de presentatie van het vrouwenhandvest Talent naar de Top. Leuk blijven, zegt de premier. Alsof de zeventig procent mannen (of erger) waarmee vrouwen nu te maken hebben, zo geweldig grappig is.

Angst, vooroordelen, en met het vingertje wijzen naar zeurende feministen, het levert een onsmakelijke cocktail op. Rationele argumenten, bewezen feiten en economische voorspoed hebben het nakijken. Om nog maar te zwijgen over al die talentvolle vrouwen die genegeerd worden om het bestaande mannenquotum te behouden. Een verloren kans.

Denkfout kost moeders hun baan

Eenderde van de werkende moeders zou de betaalde baan eraan geven als de kosten voor kinderopvang stijgen. Dat meldt de organisatie Voor Werkende Moeders (VWM). De vrouwen zouden er de brui aan geven omdat hun hele salaris opgaat aan de kinderopvang. Dus waarom zou je dan nog buitenshuis gaan werken? Deze redenering is zo krom als een hoepel. Man en vrouw kunnen de kosten ook gewoon delen. Dat de vrouw alles zou moeten betalen van haar salaris is een onlogische redenering die duizenden moeders hun baan kan kosten.

De organisatie Voor Werkende Moeders (VWM) hield een steekproef onder zeshonderd moeders. Eenderde daarvan geeft aan dat ze de brui geven aan hun betaalde baan als de opvang duurder wordt. Die redenatie gaat volgens oprichtster Marjet Winsemius als vogt:

,,Politici zeggen de hele tijd dat een lagere kinderopvangtoeslag er niet toe leidt dat vrouwen minder gaan werken. Uit mijn omgeving hoor ik andere dingen. Als je evenveel verdient als je weggeeft aan de crèche, waarom zou je dan nog werken”, vraagt Marjet Winsemius, oprichtster van VWM, zich af.

Deze uitkomst is een zoveelste bewijs van het conservatieve klimaat in Nederland. Uit de meest recente emancipatiemonitor bleek al dat een meerderheid vindt dat vrouwen moeten stoppen met werken zodra de eerste baby het levenslicht ziet. Wil ze toch per se een baantje houden, dan is drie dagen per week echt het maximale. De kids zijn háár verantwoordelijkheid. Als die arme stakkers naar de opvang moeten, nou, dan moet zíj maar bloeden en haar salaris naar de crèche brengen.

Vergist de Zesde Clan zich, of kunnen vrouwen geheel zelfstandig zwanger worden, van de lucht of zo? Er is in de meeste gezinnen toch ook een vader? Wat houdt mensen tegen om gewoon te kijken wie welk salaris krijgt, en dan de kosten van kinderopvang naar inkomen te verdelen? Dan brengt de man procentueel gezien even veel geld naar de crèche als de vrouw, en is er geen sprake meer van dat de vrouw haar motivatie voor betaald werk verliest.

Want het gaat niet alleen om werk. Het gaat óók om het behoud van inkomen, en daarmee je financiële zelfstandigheid. Het is te hopen dat de moeders van VWM in staat zijn de middeleeuwen achter zich te laten. Kinderen kosten geld, en als je in een gezin een vader en een moeder hebt, zouden beiden voor een gelijkwaardig deel van die kosten op moeten draaien.

Nederlandse abortuswet werkt uitstekend

De Nederlandse abortuswetgeving en gezondheidszorg leiden tot het laagste aantal ongewenste zwangerschappen, ook bij tieners, het laagste aantal abortussen, en de laagste sterfte onder zwangere vrouwen. Dat is een hard feit: uit het jaarlijkse overzicht aan de regering blijkt opnieuw dat Nederland één van de laagste abortuspercentages ter wereld heeft. Minder dan één procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd doet een beroep op deze zorg. Mocht het toch zover komen, dan is het een veilige ingreep, onder streng toezicht uitgevoerd door professionals.

Grafiek uit het rapport met het aantal abortussen in Nederland. Sinds 2000 vertonen die aantallen een rechte lijn, terwijl de Nederlandse bevolking als geheel nog steeds toeneemt.

Uit de cijfers blijkt dat het aantal abortussen sinds het jaar 2000 stabiel is en ieder jaar opnieuw rond de 28.000 uitkomt. Uitgesplitst naar leeftijd blijkt het aantal abortussen onder tieners zelfs licht te dalen. Deze toch al gunstige cijfers worden nog een beetje vertekend, omdat buitenlandse vrouwen voor een abortus naar Nederland reizen. Deze ‘buitenlandse’ abortussen worden ook meegeteld. Voor in Nederland woonachtige vrouwen zijn de cijfers dus eigenlijk nog lager dan deze rapportage weergeeft.

Dat Nederland de laagste cijfers ter wereld heeft, betekent tegelijkertijd ook dat alle andere landen hogere cijfers hebben. Met andere woorden: de systemen en wetgeving in het buitenland leveren méér tienerzwangerschappen, méér abortussen en meer dode of verminkte vrouwen op.

Paar voorbeeldjes nodig? Neem Ghana. Perikelen rondom abortus zorgen daar voor slachtoffers bij een kwart van de zwangere vrouwen. Circa één op de tien zwangere vrouwen sterft na een slecht uitgevoerde abortus, en nog eens 13% van de vrouwen blijft verminkt en ziek achter. Dit is des te schrijnender omdat Ghana een redelijk tolerante abortuswetgeving kent. De ingreep is legaal. Helaas weten maar weinig vrouwen dit, dus in wanhoop zoeken ze massaal hun toevlucht bij kwakzalvers.

Dan de Verenigde Staten, waar de Zesde Clan vaak over schrijft. Abortus is daar een veel voorkomende procedure, onder meer omdat voorbehoedsmiddelen soms slecht verkrijgbaar zijn. Het Guttmacher Institute maakte een video over de feiten:

Of neem Argentinië. Slecht uitgevoerde abortussen zijn daar een van de hoofdoorzaken van de sterfte onder zwangere vrouwen. In tegenstelling tot Ghana kent dit land zeer strikte wetten. Argentinië staat abortus alleen toe in geval van verkrachting of levensgevaar voor de vrouw. Daarnaast zijn voorbehoedsmiddelen slecht verkrijgbaar. Vrouwen kunnen geen kant op. Dit leidt tot 500.000 tot 700.000 illegale abortussen per jaar. Ernstig bloedverlies en ernstige infecties staan op de tweede en derde plaats in de ranglijst van doodsoorzaken bij zwangere vrouwen. Beiden zijn direct gelinkt aan complicaties van illegale abortussen.

Vrouwen in Argentinië vechten voor een betere abortuswet.

Anti-abortusactivisten in Nederland zouden er goed aan doen deze feiten eens tot zich door te laten dringen. Zij willen abortus uitbannen. Voor hen is abortus moord. Duidelijk. Maar we leven niet in een utopie. In de realiteit plegen vaders incest met hun dochters. Verkrachten mannen vrouwen. Zijn jongens en meisjes al experimenterend onvoorzichtig met seks. Falen voorbehoedsmiddelen soms. Zorgen medische complicaties ervoor dat gewenste zwangerschappen toch afgebroken moeten worden. En, het belangrijkste van allemaal: vrouwen zijn mensen, geen willoze enveloppen waar zodra ze zwanger zijn met alle geweld een kind uit moet komen.

Abortus zal altijd een onderdeel moeten blijven van de zorg aan vrouwen. En wie het leven lief heeft, kiest dan voor de Nederlandse aanpak. Met goede seksuele voorlichting, makkelijk verkrijgbare voorbehoedsmiddelen, en professionele zorg aan zwangere vrouwen, waarbij abortus onderdeel uitmaakt van het hele pakket. Dat zorgt voor het minste aantal doden en verminkten.

Sucker Punch, en wat hebben we het toch goed in Nederland

Sucker Punch laat zien dat Hollywood compleet in de war raakt als de woorden ‘sterk’ en ‘vrouwen’ in dezelfde zin staan, zegt The Atlantic in een analyse van de beeldvorming over vrouwen in de film. Het blad gebruikt zelfs het woord vrouwenhaat in de recensie. Nee, dan Nederland. Daar kunnen we kijken naar interessante portretten van indrukwekkende vrouwen, en breekt Gooische Vrouwen het ene na het andere record.

De porno light van Sucker Punch

Sucker Punch is ranzig. En naar. In pornokledij maken de vijf heldinnen vernederende dingen mee. De recensent van de Atlantic telt maar liefst vijf pogingen tot verkrachting. Verder hebben ze te kampen met mannen die een lobotomie op hen willen uitvoeren, hen gevangen zetten, dwingen een striptease uit te voeren of verkopen aan een andere man.

Regisseur Snyder wil dit verkopen alsof de vrouwen op die manier in hun kracht komen. Dat leidt volgens The Atlantic tot een volstrekt chaotische serie boodschappen: meisjes zijn sterk! Verzet tegen mannen die je misbruiken is zinloos! Het is vreselijk om gereduceerd te worden tot een seksobject! Gebruik je seksualiteit om de touwtjes in handen te nemen!

Uiteindelijk komt het volgens de Atlantic allemaal neer op het idee van Hollywood over wat verkoopt:

The question isn’t why it’s so misogynist, but whether any action movie about women would be allowed to exist (let alone get an $82 million budget) if it didnʼt promise to objectify its female characters and appeal to the “teenage boys” for whom Snyder made the film. Whether or not Sucker Punch is what we want, it’s what we’ve earned, by not demanding better movies for women.

Het tijdschrift ziet maar één straaltje hoop: de beoordeling van de film. Mensen haten Sucker Punch. Rotten Tomatoes.com telt 20% positieve recensies, maar als je kijkt naar de meest gezaghebbende media daalt dat percentage naar 11%. Met de inkomsten valt het ook tegen. Cijfers uit de Verenigde Staten tonen aan dat de film in het openingsweekeinde niet meer dan negentien miljoen dollar binnen haalde. Sites als Cinema Blend noemen het al een flop.

De Zesde Clan is blij dat Nederland niet de middelen heeft om dit soort nerderige seksfantasieën op het witte doek te krijgen. Bij gebrek aan een budget van 82 miljoen dollar en meer, concentreren Nederlandse regisseurs zich op verhalen. Zodoende kregen we bioscoophits als Gooische Vrouwen, waar ook de Zesde Clan hartelijk om moest lachen. Kunnen we kijken naar actrice Carice van Houten, die op een schitterende manier gestalte geeft aan de Zuid-Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker. En komt er een film over atlete Fanny Blankers-Koen De regisseuze kondigde al aan dat ze de nadruk wil leggen op het heroïsme van een vrouw in de topsport.

Sterke vrouwen, interessante verhalen, een sterke parodie op prosecco nippende jetset dames, we hebben het allemaal. Leve de Nederlandse filmwereld.

België stopt met strijken om loonkloof

Je overhemden strijken, mannetje? Vergeet het maar! Belgische organisaties voeren actie tegen de loonkloof tussen mannen en vrouwen, en één van die acties is: ik stop met strijken. Voorbeeldvrouw Leen wil deze huishoudelijke activiteit pas weer in overweging nemen als ze voor hetzelfde werk evenveel salaris krijgt. Want zoals het er nu voor staat moet ze tot eind maart 2011 doorwerken om evenveel geld te verdienen als haar mannelijke tegenhanger in 2010 binnen haalde voor hetzelfde werk.

Nadat eerder de Emancipatiemonitor 2010 de situatie voor Nederland op een rijtje zetten, trekt voor België documentatiecentrum Rosa alles uit de kast om inzichtelijk te maken hoe vrouwzijn geld kost. Haal je allerlei factoren weg, zoals verschillen in opleiding, leeftijd en ervaring, dan blijft er in beide landen een loonkloof over die schommelt tussen de 9 en de 22 procent.

De bandbreedte ontstaat omdat de situatie per sector verschilt. Zo geeft de overheid in beide landen vrouwen een eerlijker salaris dan het bedrijfsleven. Maar ook binnen het bedrijfsleven kan de beloning behoorlijk uiteenlopen. Zo is de bouwnijverheid in Nederland vijandig terrein voor vrouwen: na het weghalen van factoren zoals leeftijd, opleiding en ervaring blijken vrouwen werkzaam in deze branche om onverklaarbare redenen 22 procent minder te krijgen dan een man die hetzelfde werk doet. Zie voor België dit uitgebreide rapport.

Opvallend is dat België een stuk luidruchtiger actie voert tegen deze stelselmatige discriminatie. Nederland publiceert de Emancipatiemonitor, klaagt dat quotum zo’n rotwoord is, en laat het zitten bij de toezegging dat er later dit jaar een Emanipatienota komt met plannen om vrouwen in Nederland meer kansen te geven. België daarentegen gaat voor acties. In de vorm van hilarische filmpjes, de ‘ik stop met strijken’ campagne en indringende posters. Dit alles moet op 25 maart een hoogtepunt bereiken tijdens de internationale Equal Pay Day, die in België hoog op de agenda staat.

Ongelijke beloning is systematisch, en kan niet door een eenling veranderd worden. Overheid en werkgevers moeten aan de slag. Maar de Zesde Clan is ook altijd voor zelf iets doen, al is het beperkt, om je situatie te verbeteren. Vandaar dat we je graag doorverwijzen naar de site loonwijzer.nl, vol informatie over beloningsverschillen, cao bepalingen en met tips. België bracht vorig jaar een gids uit over de loonkloof. Hoewel een aantal acties specifiek voor België gelden, kun je er in Nederland ook zeker wel iets mee. Oh, en lees vooral het baanbrekende boek Women don’t ask. Kost vijftien euro en zal je leven gegarandeerd veranderen.

Meer vrouwen levert meer omzet op

Stijgt het aandeel van vrouwen in een onderneming van veertig naar vijftig procent, dan levert dat direct een stijging van de omzet op met 6 tot 7 procent. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam, waar onder andere de Volkskrant vandaag over bericht.

Dit positieve nieuws volgt op twee andere positieve berichten: meer dan drie vrouwen in een raad van bestuur zorgt voor vernieuwing, en meer vrouwen in leidinggevende posities zorgt ervoor dat bedrijven een socialer gezicht krijgen. Ze doen meer aan maatschappelijk verantwoord ondernemen, behandelen hun personeel beter en doneren vaker aan een goed doel.

Het onderzoek van de Uva bracht aan het licht dat bedrijven het beste functioneerden, als vrouwen 50 tot 60% van de mensen uitmaken die aan het roer staan. De onderzoekers:

De bedrijven met 50 tot 60 procent vrouwen aan het roer boekten de meeste omzet, winst en winst per aandeel. Bedrijven met minder vrouwen deden het slechter, de bedrijven met méér vrouwen ook. […] De goede prestaties zijn er aantoonbaar aan te danken dat werknemers elkaars werk goed in de gaten houden, de zogenoemde monitoring. Verder blijken mensen in gemengde teams elkaar de ruimte te geven om zich te ontwikkelen en goede prestaties te leveren.

Geschiedenis van Amerikaanse schrijfsters krijgt lovende recensies

De Zesde Clan heeft het boek al eerder aangeraden, maar ook dagblad Trouw heeft nu A Jury of Her Peers ontdekt. In dit boek geeft Elaine Showalter een overzicht van het werk van Amerikaanse schrijfsters. Van de eerste kolonistenvrouw en haar ontmoeting met de inheemse bevolking van de Verenigde Staten, tot aan de meest moderne auteurs. Trouw bespreekt Showalter’s boek omdat er een soortgelijk overzicht is gemaakt van Vlaamse en Nederlandse schrijfters.

Schrijvende vrouwen.

Helaas ontbreekt in die bundel volgens Trouw de historische context die het boek van Showalter zo interessant maakt. ‘Schrijvende vrouwen, een kleine literatuurgeschiedenis van de Lage Landen’, houdt het op een verzameling individuele portretten van schrijfsters uit de periode van 1880 tot nu. De opstellers van dit boek stelden voor iedere auteur een keurige biografie op, met een korte bespreking van hun werk. Naast grootheden zoals Anna de Savornin Lohman komen ook vergeten schrijfsters aan bod, zoals Melati van Java en Virginie Loveling.

Vanwege de individuele aanpak per auteur ontbreken de rode lijnen en de grotere, overkoepelende thema’s. Vanwege de historische aanpak van Showalter weet zij bij de Amerikaanse schrijfsters die thema’s juist wel voor het voetlicht te brengen. Trouw somt ze even op:

Dankzij de weelde aan beschikbare studies, kost het Showalter weinig moeite thema’s te ontdekken in de boeken en levens van deze vrouwen: gemengde gevoelens over het moederschap, gedwarsboomde liefde, ingehouden woede, het verlangen naar een minder beperkt bestaan, en matrofobie, ofwel de angst net zo te worden als je moeder. […] Showalter slaagt erin alles in één beweging te vangen: de uit de mode geraakte publiekslievelingen, de worstelende eenlingen én diegenen die nu ouderwets lijken, maar de pioniers waren van hun eigen tijd. Dat maakt haar boek tot een opwindend verhaal over vrouwelijk-artistiek heldendom én een belangrijke bijdrage aan de geschiedenis van de literatuur.

Dat zouden we in Nederland en Vlaanderen ook wel kunnen gebruiken. Enfin, we hebben nu in ieder geval een mooie bundel portretten. Hopelijk treffen lezers auteurs aan van wie ze wel eens iets willen lezen, en kunnen schrijfsters als Melati van Java een nieuw, modern publiek aanboren.