Tag Archives: Michelle Bachelet

Chileense vrouwen maken grote kans op baas in eigen buik

Eindelijk, na jaren demonstreren, debatteren, en gedoe aanhoren van conservatieve en religieuze partijen, maken Chileense vrouwen kans op het recht van baas in eigen buik. Nadat dictator Pinochet abortus totaal verbood, mogen vrouwen nu zwangerschappen af laten breken als de foetus niet levensvatbaar is, het leven van de moeder gevaar loopt of als de zwangerschap een gevolg is van verkrachting. Als de Senaat tenminste niet alsnog roet in het eten gooit….

De lezing van.... Michelle BacheletMichelle Bachelet, heldin.

Michelle Bachelet, die voor de tweede keer als president het land leidt, had een fatsoenlijkere abortuswetgeving hoog op haar lijstje staan. Het totale verbod op het afbreken van ongewenste zwangerschappen kwam uit de koker van haar aartsvijand, ex-dictator Pinochet. Deze generaal en schender van de mensenrechten nam nog even snel een wet aan, voordat hij het veld moest ruimen. Bachelet probeerde dat verbod al eerder terug te draaien en abortus opnieuw mogelijk te maken.

In 2014 zette ze het onderwerp opnieuw op de agenda. Vanaf mei 2015 voerden voor- en tegenstanders van een soepelere abortuswet een felle strijd, onder andere  via Youtube. Conservatieve artsen zeiden in filmpjes dat vrouwen niet op hen moesten rekenen, als ze een zwangerschap af wilden laten breken. Voorstanders stelden het ironische feit aan de kaak dat vrouwen volgens de wet alleen onschuldig zijn, als de abortus het gevolg was van een ongeluk. Ze plaatsen allerlei sarcastische video’s op Youtube met tips om zo’n ongeluk voor elkaar te krijgen:

‘Als het licht oranje wordt, geven veel auto’s extra gas’, legt de zwangere vrouw uit. ‘Dat is een goed moment om te springen. Zorg ervoor dat je gezicht naar de auto toewijst, zodat de bumper vol tegen je buik aanbotst.’

Ook schandalen, zoals 11-jarige kinderen die gedwongen moesten bevallen van een ongewenst kind, zorgden voor opschudding. Bachelet kreeg steeds meer steun. En nu, 26 jaar nadat Chili terugkeerde naar de democratie, kunnen vrouwen in een aantal situaties eindelijk legaal besluiten dat ze een abortus willen.

Onder andere het blad Knack wijst erop dat de versoepeling van de wet nog niet honderd procent zeker is. De Senaat kan de wet nog inperken, maar de regering van Bachelet heeft daar de meerderheid. Dus, duimen maar! En hopen dat andere Latijns-Amerikaanse landen Bachelet’s voorbeeld volgen.

Spanje worstelt met strenge wet tegen abortus

Spanje werkt al maanden aan een wet die de reproductieve rechten van vrouwen decennia terugdraait. Zelfs sommige politici die om het hardst riepen om meer beperkingen, komen er echter achter dat ze onrecht in de hand werken. Daarom komen er allerlei nieuwe voorstellen voor wijzigingen. Bijvoorbeeld: als een foetus niet levensvatbaar is, willen ze abortus toestaan. Verder mag abortus alleen nog na verkrachting of als de zwangerschap de moeder in gevaar brengt. Human Rights Watch liet al weten dat deze wet de mensenrechten zal schenden. Precies om dat soort redenen wil Chili abortus juist weer toestaan, omdat de vele verboden zoveel ellende en onrecht veroorzaakten.

Naast het ‘oeps, als de foetus niet levensvatbaar is’ gedraai, zorgt de wetgeving voor een groeiende kloof tussen katholieken. De bisschoppen en andere machthebbers binnen de kerk steunen de regering, terwijl ‘gewone’ katholieken fel tegen inperkingen van de rechten van de vrouw zijn. En wat doe je met ongewenst zwangere tieners? Wil je die echt dwingen hun ouders te informeren, en een officiële verklaring laten regelen voordat ze een abortus mogen? Dat is nu namelijk wel het idee. En het is een bijzonder slecht idee als een tiener een slechte band heeft met haar ouders, of als die een oorzaak van het probleem zijn.

In een vlijmscherp stuk voor El País zet Laura Freixas daarnaast op een rijtje dat de voorstanders zwijgen over de situatie van vrouwen, vaders, en moeders. De strengere abortuswet dwingt alle vrouwen een ongewenste zwangerschap voort te zetten. Over vaders geen woord. Zij kunnen zonder enig probleem afzien van vaderschap. Hoe dan ook ademt de wet een straffende houding die ook zichtbaar is in andere landen waar mensen baas in eigen buik willen afschaffen, zoals de Verenigde Staten. En wat moet de moeder doen als het ongewenste kind eenmaal is geboren? Over steun of voorzieningen hoor je geen enkele Spaanse politicus.

Kortom, een hoofdpijndossier. Chili kan erover meepraten. Onder het militaire regime besloot dit land vrouwen tot slaaf van hun biologie te maken. Daarna kwamen de drama’s. Zoals de verkrachte 11-jarige die toch haar kind ter wereld moest brengen. Ja, dat leest u goed. Nu pas, nu Michelle Bachelet voor de tweede keer aan het hoofd van het land staat, acht zij de tijd rijp om de mogelijkheden voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap drastisch uit te breiden. Nog dit jaar wil Bachelet een wetsvoorstel indienen om dat mogelijk te maken. Misschien kan Spanje iets van Chili leren….?

Hollywood, hier heb je een kant en klaar script

Hollywood heeft grote moeite om films te produceren waarin vrouwen een rol van betekenis spelen. Je mag in je handjes knijpen als tussen alle mannen één vrouw opduikt. Die vervolgens meestal de rol heeft van ‘het vriendinnetje van’, of  ‘hulpeloos wicht, moet gered worden’. Gelukkig komt het werkelijke leven filmproducenten tegemoet. De verkiezingen in Chili bieden een kant en klaar scenario voor een dramatische film met twee complexe vrouwelijke personages in de hoofdrollen.

Michelle Bachelet voert campagne.

Het verhaal heeft alles in zich. Politieke thriller! Vrouwenvriendschap! Pijnlijke persoonlijke breuken en feestelijke overwinningen! Stel je voor. Chili, 1958. Twee families nemen tegelijkertijd hun intrek in woningen bij een militaire vliegbasis, Cerro Moreno. Terwijl de vaders carrière maken in het leger, ontstaat er een vriendschap tussen twee van hun dochters: Evelyn Matthei en Michelle Bachelet. Ze verkennen de vliegbasis op hun fietsjes, kletsen urenlang met elkaar en maken plezier.

Alles verandert echter als militairen in 1973, onder leiding van generaal Pinochet, de zittende president Allende vermoorden en de macht overnemen. Door omstandigheden bevindt de familie Matthei zich aan de ‘goede’ kant van de streep, terwijl de familie Bachelet de ‘verkeerde’ politieke ideeën heeft. De vader van Michelle belandt in de gevangenis en sterft uiteindelijk na martelingen. De vader van Evelyn maakt promotie en komt aan het hoofd te staan van de locatie waar Michelle’s vader gemarteld werd. Evelyn kan met haar familie in Chili blijven, maar Michelle en haar moeder vluchten naar Duitsland.

Maar het wordt nog mooier. Michelle keert na jaren van ballingschap terug naar Chili, gaat de politiek in en wint verkiezing na verkiezing. Ze wordt president, werkt daarna een paar jaar als hoofd van VN Vrouwen, en doet nu opnieuw mee om voor de tweede keer president te worden. Wie ziet ze nu echter tegenover zich staan? Haar oude hartsvriendin Evelyn. Ook die ging de politiek in. Ook die won verkiezingen. Ook die doet een gooi naar het presidentschap. Alleen doet Evelyn dit vanuit een zeer conservatieve partij, en Michelle vanuit een progressieve partij.

Echt, dit verhaal heeft alles in zich om Oscars in de wacht kan slepen. Hollywood, werp eens een blik op de gebeurtenissen in Chili en de persoonlijke levensverhalen van Evelyn Matthei en Michelle Bachelet. De verhalen over complexe vrouwen liggen overal ter wereld voor het oprapen. Je hoeft er echt geen feministisch meesterwerk van te maken. Dat een verhaal de Bechdel test haalt is al heel wat. Dus doe er iets mee!

Iran, Rusland, Egypte en Vaticaan vinden vrouwenmishandeling wel ok

Geweld tegen vrouwen mag niet. Als het toch gebeurt, moeten regeringen voor vrouwen evenveel moeite doen als in geval van geweld tegen mannen, om het slachtoffer te beschermen en de dader aan te pakken. Alleszins redelijk, zou je zeggen, maar niet voor een coalitie van Iran, Rusland, het Vaticaan en de Moslim broederschap. Tijdens een conferentie van de Verenigde Naties probeerden ze mensenrechten voor vrouwen uit een akkoord te schrappen. Gelukkig mislukte dat. Onder leiding van de Chileense ex-presidente Michelle Bachelet bereikten 193 landen een historisch akkoord.

De feestelijke opening van de conferentie.

De landen legden in een akkoord vast dat vrouwen wereldwijd gelijke rechten als mannen hebben. Ze veroordelen geweld tegen vrouwen en verklaarden duidelijk dat er in de eenentwintigste eeuw geen plaats meer is voor discriminatie en geweld tegen vrouwen. Met andere woorden: vrouwen zijn mensen! Hoera!

Het akkoord was nog op een andere manier nuttig. De twee weken durende onderhandelingen maakten zichtbaar wie anno 2013 nog steeds vindt dat vrouwen een tweederangse Ander zijn. Dat leverde rare taferelen op. Het Vaticaan gebroederlijk, zij aan zij, verenigd met de Moslim Broederschap uit Egypte. Samen met Iran en Rusland streden deze religieuzen voor het behoud van de uitzonderingsgrond religie/cultuur/traditie. Vrouwen vermoorden wegens vermeend overspel mag niet. Maar onze cultuur keurt het goed, dus dan mag het wel. Dat genre. De coalitie verzette zich ook tegen bepalingen die verkrachting binnen het huwelijk strafbaar stellen.

Internationale media struikelden vooral over een verklaring van de Moslim Broederschap, waarin de mannen uitlegden waarom geweld tegen vrouwen niet aangepakt hoeft te worden. Dat zat ‘m waarschijnlijk in de bewoordingen. De broeders maakten de meest expliciete tekst openbaar. Achter de schermen zullen landen als Iran en het Vaticaan waarschijnlijk dezelfde bedoelingen hebben, maar ze verpakten het netter. De broeders schrijven in hun betoog onder andere dat:

This declaration, if ratified, would lead to complete disintegration of society, and would certainly be the final step in the intellectual and cultural invasion of Muslim countries, eliminating the moral specificity that helps preserve cohesion of Islamic societies.

Toe maar! De totale ondergang van de samenleving! Buitenlandse invasies! Onder andere dagblad The Guardian had er geen goed woord voor over. Toen de Moslim Broederschap in Egypte aan de macht wilde komen, bedienden ze zich van mooie woorden over vrouwen en konden ze hun stemmen goed gebruiken. Nu ze eenmaal in het zadel zitten vallen alle maskers af. De broederschap blokkeerde een wet om genitale verminking van meisjes strafbaar te stellen, en pleitte bij de VN conferentie openlijk voor een tandeloze tekst die geweld tegen vrouwen vrolijk verder laat gaan.

Commentator Amira Nowaira vermoedt dat naast vrouwenhaat ook machtspolitiek aan de basis van hun felle verzet ligt:

The Brotherhood probably felt impelled to send a not-so-covert threat to Egyptian women. Throughout the past seven months, Egypt’s rulers have done their utmost to take women out of the political equation, as their active participation in protests has become a real headache for the Morsi regime. The statement seems to have been conceived in response to their mounting pressure and the vocal opposition, and intended to reassert the dominance and power of the Brotherhood.

Dat deze religieuze, conservatieve coalitie de strijd verloor, noemen commentatoren een bitterzoete overwinning. Fijn dat de uiteindelijke overeenkomst vrouwen als mens ziet. Maar de wilskracht bij de haters fungeert als waarschuwing. Krachtige partijen willen heel graag hun recht op vrouwen slaan behouden. Dat het deze keer niet is gelukt, zegt niets over een volgende VN Vrouwenconferentie. Alertheid blijft geboden.

UPDATE: een hoopvol teken is dat vrouwen steeds vaker hun mond open doen en praten over wat hen overkomt. Niet langer zwijgen is het begin van alles, signaleert auteur en journaliste Sally Armstrong:

Probably about three years ago, I began to see the earth shifting. I began to see the curtain lifting. Why did that happen? There’s an increase in education, but mostly there’s an increase in talk. I’ve always felt that if you can’t talk about it, you can’t change it. When you talk, you start asking questions you never asked before. Women are now saying, “Show me where it’s written in the Koran that my daughter can’t go to school.”

Ja, dan krijg je vanzelf een revolutionaire omwenteling 😉

De lezing van…. Michelle Bachelet

De Chileense ex-presidente Michelle Bachlet is nu hoofd van het nieuwe orgaan van de Verenigde Naties, UN Women. Het is de komende jaren haar baan om de belangen van vrouwen naar voren te brengen en hun situatie wereldwijd te verbeteren. In een toespraak tijdens de eerste formele bijeenkomst van VN Vrouwen gaat ze in op de totstandkoming van de organisatie, en waar ze zich de komende honderd dagen op wil richten.

Aan ambities geen gebrek:

UN Women will centre its work around five core principles: 1) providing demand-driven support to national partners to enhance implementation of international agreements and standards; 2) supporting intergovernmental processes to strengthen the global normative and policy framework on gender equality; 3) advocating for gender equality and women’s empowerment, championing the rights of women and girls — particularly those who are most excluded; 4) leading and promoting coherence in UN system work on gender equality; and 5) acting as a global broker of knowledge and experience, aligning practice with normative guidance.

Om dit voor elkaar te krijgen heeft ze geld nodig. Bachelet gaat haar prestige en kennis de komende maanden inzetten bij gesprekken met landen die beloofd hebben het fonds van UN Women aan te vullen. Dat geld is van cruciaal belang, anders blijft het bij mooie woorden . Daar hebben we niks aan. Harde cash willen we hebben, en concrete acties. Alleen dan kunnen de Verenigde Naties de moedersterfte, het analfabetisme, de tweederangs status en de rechteloosheid waarmee vrouwen kampen verminderen en verlichten. Lees haar speech en weet dat de Zesde Clan de ontwikkelingen nauwlettend blijft volgen….

VN Vrouwen krijgt gezicht van Chileense ex-presidente

Michelle Bachelet, voormalig president van Chili, komt aan het hoofd van VN Vrouwen. Dat maakte de secretaris generaal van de VN, Bang Ki-moon, vandaag bekend. VN Vrouwen bundelt verschillende organisaties binnen de Verenigde Naties. Die bundeling van krachten moet leiden tot een effectiever beleid om gendervraagstukken en de positie van vrouwen wereldwijd hoog op de agenda te krijgen.

Michelle Bachelet.

De VN stemde in juli unaniem voor de totstandkoming van deze nieuwe organisatie. En met de benoeming van Bachelet krijgt VN Vrouwen nu een leider. Persbureau IPS vroeg vorig jaar aan Chileense vrouwen wat zij van hun president vonden. De vrouwen toonden zich toen gematigd positief. Onder het militaire regime van Pinochet moesten vrouwen zien te overleven onder zwaar conservatieve omstandigheden. Daaropvolgende burgerpresidenten hadden geen aandacht voor vrouwen. Maar met de verkiezing van Bachelet veranderde dat. IPS meldt:

“Het meest positieve is dat nog nooit een regering het thema van de gelijkheid en niet-discriminatie van vrouwen zo ernstig nam”, zegt sociologe Teresa Valdés, coördinator van de organisatie Observatorium voor Gender en Gelijkheid. “Dat blijkt uit de s teun en de voortdurende vermelding en zichtbaarheid van het thema door de president zelf. Men heeft er een prioriteit aan gegeven die we nog niet eerder gezien hadden.”

Bachelet pakte onder andere het pensioensysteem aan en zorgde ervoor dat oude vrouwen het financieel wat breder kregen. Ook zorgde ze voor nieuwe wetgeving, waardoor huishoudelijk personeel een betere rechtspositie kreeg en bazen hun winkelpersoneel voldoende rust moesten geven. Ook kwam er voor het eerst structurele aandacht voor huiselijk geweld, met campagnes om Chilenen bewust te maken van deze problematiek.

Dat vrouwenorganisaties gematigd positief zijn, komt vooral door alles wat er nog is blijven liggen. Het Chileense familierecht is zwaar in het voordeel van mannen ingericht, en baas in eigen buik is een slogan waar Chilenen nog nooit van gehoord hebben. Het is aan de huidige president om hier mee verder te gaan. Bachelet kan in ieder geval aan de slag bij de VN. Ze zal het druk genoeg krijgen.