Tag Archives: Mexico

Zapatistas emanciperen razendsnel

Ja, vrouwenemancipatie verloopt traag als stroop, maar iedere regel kent een uitzondering. De Zapatistabeweging in Mexico is daar een van. In de arme regio Chiapas veranderden vrouwen hun levens in twintig jaar tijd ingrijpend. Hilary Klein onderzocht de situatie en schreef een boek over haar bevindingen: Compañeras, Zapatista Women’s Stories. 

De wereld hoorde voor het eerst van de Zapatistas in 1994. ‘‘Opeens” brak er een opstand uit in de Mexicaanse staat Chiapas. Gemaskerde woordvoerders introduceerden het Zapatista Nationale Bevrijdings Leger (EZLN). Het EZLN wilde vrijhandelsakkoord NAFTA tegengaan, de Maya’s een betere positie geven, een einde maken aan armoede en de almacht van grootgrondbezitters, en politieke hervormingen doorvoeren.

Vrouwen speelden een cruciale rol bij dit alles:

Gedurende de jaren negentig en in het eerste decennium van de nieuwe eeuw organiseerde het EZLN opmerkelijke demonstraties van inheemse vrouwen die, gekleed in hun traditionele jurken, de soldaten letterlijk hun dorpen uit duwden.

Het bleef niet bij een opstand. Het EZLN organiseerde een volksraadpleging en richtte vervolgens een eigen overheid op, het Nationale Inheemse Congres. Dat had grote gevolgen voor vrouwen. Toen Klein aan haar boek begon,  verbaasde ze zich over de snelheid van de Zapatista vrouwenemancipatie. Tot voor kort hadden vrouwen in hun eigen gemeenschappen namelijk niets te vertellen. Ze konden niet zelf beslissen over het kindertal en hadden toestemming van hun man nodig om hun huis te verlaten. Geweld tegen vrouwen was schering en inslag.

Totdat de Zapatista-opstand alles veranderde. Processen waar normaal gesproken decennia overheen gaan, vonden nu ‘opeens’ in een paar jaar tijd plaats – vreedzaam. Vrouwen namen belangrijke posten in, zowel bij de protestbeweging als in de nieuw gevormde lokale regering, bezetten land, spraken zich in het openbaar uit tegen huiselijk geweld, en vormden hun eigen lokale economie, onder andere in de vorm van coöperaties.

Volgens Klein speelden twee cruciale factoren een rol bij die omwenteling.  Net als bij de strijd van de Koerden gaf gewapend verzet vrouwen de kans om stappen te zetten. De Zapatistas maakten vanaf het begin een punt van de volwaardige deelname van vrouwen. Eén van de leiders, Comandante Ramona, schreef meteen in 1994 een wet over vrouwen om hun rechten vast te leggen. Geen geweld, gelijk loon voor gelijk werk, baas in eigen buik, recht op onderwijs, gelijke politieke participatie, alles stond erin.

Dat sloot mooi aan bij een eigen, interne ontwikkelingen bij de Maya vrouwen. Die hadden schoon genoeg van het onrecht en de onderdrukking, en grepen de kansen die zich voordeden met beide handen aan. Iets wat mensen nogal eens over het hoofd zien:

I contend that social movement researchers and organizers would do well to seek out the views of women like Antonia and Mónica who have been organizing informally in their local communities to meet concrete needs in ways that are culturally meaningful to them, long before the Zapatistas came on the scene.

Die twee factoren leidden tot een revolutie binnen de revolutie. Die vrouwenrevolutie is nog steeds gaande. Het blijft lastig om eeuwenoude patronen te doorbreken. En het EZLN legde de rechten van vrouwen vast in een wet, maar papier is geduldig. In de praktijk komt huiselijk geweld nog steeds voor, en denken mannen nog te vaak dat ze ‘hun’ echtgenote of dochter iets kunnen verbieden.

Maar de bewustwording kwam tot stand en die kentering heeft blijvende effecten. Want als je het eenmaal ziet, kun je het niet meer niet-zien:

a sophisticated analysis appears, one which some psychologists call the “internalization of oppression.” It expresses itself when we ourselves become convinced of our own lack of value as we appropriate and reproduce the values of the dominant order that reduces and exploits us. […] Today they recognize that this internalization/appropriation of the dominant values continues to be present in the minds of their cultural environment, in males, fathers, brothers, sons, and even within themselves because it “contaminates” the mind.

Kortom, het kan, snelle vrouwenemancipatie. Als je maar wilt.

Mexico vraagt vrouwelijke presidentskandidate naar menstruatie

O neeeeeee, heb je eindelijk een serieuze vrouwelijke kandidaat voor het presidentschap, vraag je haar dit: ‘Hoe kan je het leger leiden als je last hebt van je menstruatie?’ Serieus! Aan Josefina Vázquez Mota de taak om dit soort seksistische situaties op een elegante manier onschadelijk te maken. Er rust een zware taak op haar schouders. Het is de eerste keer dat een grote politieke partij in Mexico een vrouwelijke kandidaat afvaardigt om deel te nemen aan presidentsverkiezingen in het land.

En de kandidate voor het presidentschap is... Vázquez Mota!

Tijdschrift Foreign Affairs schat haar kansen hoog in. Haar grootste concurrent, de heer Peña Nieto, bleek desgevraagd geen idee te hebben wat tortilla’s kosten. Dit is het basisvoedsel van Mexico. Dat hij dit niet wist, maakte duidelijk dat hij geen idee heeft hoe gewone Mexicanen leven. Vervolgens verdedigde hij zich met de onvergetelijke uitspraak ‘ik ben de vrouw des huizes niet’. Nieto is dus niet alleen een rijkluiszoontje, maar ook nog eens een ouderwetse macho man. Strafpunten!

Nee, dan Vázquez Mota:

Unlike her two challengers, who are linked to the old guard and old boys’ network, as a woman, Vázquez Mota can claim to be the mantle of change. And she can make that claim even against her own party, which has ruled the country for 12 years, a time of mediocre economic growth and increasing drug-related violence.

Symbool van verandering, teken van progressiviteit, wetenschappers konden achterhalen dat dit precies díe factoren zijn die vrouwen soms helpen om aan de top te komen. Alice H. Eagly en Linda L. Carli voerden een meta analyse uit van allerlei verschillende onderzoeken naar mannen, vrouwen en leiderschap. Objectief gezien verschilden mannelijke en vrouwelijke leiders nauwelijks van elkaar, signaleren ze.  Vrouwen kwamen desondanks op achterstand, omdat de samenleving het van vrouwen niet pikt dat ze zich als leider gedragen. Dat botst met verwachtingen over hoe vrouwen zich dienen te gedragen. Bovendien vinden we met ons allen vrouwen sowieso minder goed dan mannen, ongeacht wat ze doen.

Dat het een enkele vrouw ondanks die discriminatie lukte om de top te bereiken, kwam door het principe van survival of the fittest. Ze waren zó  buitengewoon goed dat niemand om hen heen kon. (Ditzelfde beeld zagen we ook bij een onderzoek naar de loopbanen van mannen en vrouwen in een en hetzelfde grote Canadese bedrijf). Die exceptionele vrouw kreeg in enkele gevallen een steuntje in de rug vanwege het politieke klimaat binnen een bedrijf, organisatie of land. Mensen kozen een vrouw, benoemden háár in plaats van hém, om aan te geven: wij zijn progressief, wij willen verandering. Onder die omstandigheden kregen vrouwen opeens de extra bonuspunten die mannen normaliter automatisch toebedeeld krijgen, aldus Eagly en Carli.

Mocht Mota op het juiste moment ter plaatse zijn om dit signaal af te geven, kiezen Mexicanen haar straks als president, dan komt ze terecht in een lijstje indrukwekkende vrouwelijke leiders van Latijns Amerika. Dilma Rouseff van Brazilië, Laura Chinchilla van Costa Rica, Christina Fernandez de Kirchner van Argentinië, allemaal vrouwelijke presidenten. Tot en met 2010 kon je daar Chili nog aan toevoegen, met Michelle Bachelet. Zij leidt nu VN Vrouwen.

Waar komen al die vrouwen vandaan? Analyses wijzen erop dat quota een sleutel vormen. Bijna alle landen in Latijns-Amerika kennen een quotum van 30% vrouwen voor politieke functies. Dit leidde tot een veel grotere diversiteit in de volksvertegenwoordigingen van deze landen. Een deel van deze vrouwen weet vervolgens door te stromen naar posities die uitzicht geven op de presidentszetel.

Of vrouwelijke presidenten meer voor vrouwen doen dan mannelijke presidenten, blijft echter de vraag. Dilma Rousseff beloofde expliciet iets te doen aan de slechte situatie van vrouwen in haar land. Iemand als Chinchilla van Costa Rica geldt juist weer als een conservatief. Ze is tegen het homohuwelijk en tegen abortus. Het ligt een beetje aan de manier waarop ze in de macht komen:

Seats are allocated to parties based on the proportion of votes they receive. Who gets to fill the coveted slots in Congress often depends on party chieftains. So, women not only owe the (primarily male) bosses for their presence in the legislature, they also need to keep them happy if they want to stay there. Advocating on behalf of women often doesn’t sit well with the higher-ups.

Enfin, Mexico houdt het rustig tot 31 maart 2012 en dan barst de strijd los voor het presidentschap. Moge de beste kandidaat winnen.

Meer opleiding brengt meer geweld

Meer opleiding. Werk, en daarmee een eigen inkomen. Meer onafhankelijkheid. En helaas ook: meer geweld van partners of familieleden die vrouwen terug in hun hok willen slaan. Want verandering is eng en stel je voor dat vrouwen wat in de melk te brokkelen krijgen. Dat is de situatie in de Indiase deelstaat Kashmir, meldt IPS Gender Wire. Het ergste? Kashmir is níet de enige plek op aarde waar de link tussen zelfstandigheid en een toename van geweld zichtbaar is. Onder andere Mexico ging India voor.

Vrouwenschool in Kashmir.

Eerst Kashmir. Gender Wire geeft de cijfers. Een socioloog van de universiteit van Kashmir deed etnografisch onderzoek onder 200 vrouwen. Het ging hier om kwalitatief onderzoek, met intensieve interviews, om een diepgaand inzicht in de situatie te krijgen. De studie richtte zich op vrouwen met een opleiding en een baan. Maar liefst 63% gaf aan dat familieleden slecht reageerden op hun veranderende status. Veertig procent werd het slachtoffer van agressie. Eenderde schaamde zich over het geweld tegen hen en zweeg erover, ze hadden geen aangifte gedaan en lieten aan niemand merken wat er binnenshuis speelde.

Daarnaast zien autoriteiten in de streek een toename van huiselijk geweld. Dit staat dus los van bovenstaand onderzoek, maar het maakt wel deel uit van het plaatje. De omgeving wil dat alles hetzelfde blijft:

Renowned sociologist Peerzada Mohammad Amin told IPS that women are trapped in a cruel cycle of exploitation.”On one hand, women are encouraged to pursue their education and get jobs but they are still expected to shoulder the responsibility of the household,” he said. “Even if a woman works full time in her office she still returns home to do all the unpaid domestic work single handedly. When she shows reluctance, she faces confrontation from her in-laws.

Mexicaanse vrouwen maakten dezelfde ontwikkeling mee. Met name in de grensstreek met de Verenigde Staten ontstond een soort economische wild west situatie. Textiel- en electronicabedrijven vestigden zich in stadjes. Deze bedrijven, Maquiladoras, namen voornamelijk vrouwen aan om bijvoorbeeld jeans in elkaar te zetten. Ondanks de lage lonen was het wel betaald werk, en dit begon vrouwen een zekere mate van onafhankelijkheid te geven. Ze konden zelf de kost verdienen. Echter, deze verandering ten goede had als nadeel dat vrouwen zowel tijdens als na het werk bloot stonden aan geweld:

Because Mexico is a patriarchal society and gender relations are structured by it in both the home and the workplace, any reversal of roles is viewed as unwelcome change. One author notes that the changes in gender roles initiate the violence towards women (Alpizar 2003). […] politics are also critical to understanding the violence that follows maquiladora workers. It is the capitalist nature of the maquiladoras that helps to explain one of the main reasons why nothing is done regarding the murdered women. This is because the maquiladoras are the one of the most important investments for the Mexican government (Portillo 2001).

De omgeving vindt het niet fijn als vrouwen kansen krijgen en aan ingesleten patronen gaan morrelen. Als er dan ook nog economische belangen meespelen, die de neiging om vrouwen klein te houden versterken, ontstaat er een giftige cocktail. In het geval van Mexico leidde het tot een golf van moorden op werkneemsters. Misdaden waar de autoriteiten niets mee deden, uit angst dat de bedrijven dan zouden vertrekken en de grensstreek terug zou vallen in diepe armoede.

Maquiladoras nemen het liefste vrouwen aan, want die kunnen ze lagere lonen betalen.

Het is een moeizaam vooruitzicht. Wat moet je als meisje en vrouw? Je schikken in je lot en de rest van je leven het huishouden doen en voor je man zorgen, of jezelf ontwikkelen en nieuwe wegen bewandelen, vaak in een samenleving die daar nog niet klaar voor is?

Ter afsluiting linkt de Zesde Clan je graag door naar een mooie reportage die precies dit dilemma aan de orde stelt.

Mexicaanse vrouwen nemen het heft in handen

Negentig procent van de NGO’s (non governmental organizations) in Mexico worden opgezet door vrouwen. Dat meldt IPS Gender Wire. Met het oprichten van al die organisaties hebben ze een duidelijk doel: de positie van vrouwen verbeteren en een einde te maken aan geweld tegen vrouwen. Twee zaken die met elkaar samen hangen. Want hoe kun je een fatsoenlijk leven opbouwen als de kans groot is dat je omkomt door geweld?

Eén van de vele slachtoffers van de femicide in Juarez, Mexico.

Dat geweld neemt in Mexico vele vormen aan. Een al jaren slepend schandaal zijn de moorden in grensstadjes met de V.S., zoals Juarez. Zoveel vrouwen verdwijnen daar dat de media inmiddels spreken van een femicide in die streek.

Seksueel geweld en huiselijk geweld zijn twee andere bedreigingen waar teveel vrouwen mee te maken krijgen. De organisatie Human Rights Watch concludeerde in 2009 dat de Mexicaanse regering te weinig doet om vrouwen hier tegen te beschermen. In geval van verkrachting checken agenten of het slachtoffer wel kuis genoeg leefde, en als een man een vrouw in elkaar slaat moet hij dat een paar keer achter elkaar doen voordat de politie misschien in actie komt.

Al dat geweld zorgt ervoor dat mensen de agressie normaal gaan vinden, signaleert journaliste en activiste Lydia Cacho Ribeira:

Even though some legal measures have been put in place to prevent and punish gender-based violence, the implementation has been very limited and impunity remains the norm for murder or other crimes against women, according to human rights groups.  However, Cacho stressed that there is a growing feminist movement in Mexico to empower women and to discuss gender violence, including that perpetrated by the military.

Die beweging uit zich in het feit dat vrouwen zich gaan organiseren. Ze richten pressiegroepen en blijf van mijn lijf huizen op, voeren campagne en vragen aandacht voor het geweld. Ze riskeren daarmee letterlijk hun leven. Zo verzette Susana Chavez zich tegen de vele moorden op vrouwen in Juarez. Ze voerde actie om de autoriteiten te dwingen deze misdaden serieus te onderzoeken en de schuldigen te vinden. Begin dit jaar werd ze vermoord.

Ook Camacho werd door onbekenden met de dood bedreigd en kreeg te maken met arrestatie en marteling door de politie. Niet dat ze zich daar door laat afschrikken. Aan Gender Wire vertelde ze:

She could have given in to fear and stopped doing what she does, after being tortured and having survived a murder attempt in her car while she was driving with friends and her husband, but she chose another path. “I guess one day I just understood that, one of the things they do, like the mobsters, the government officials… is to put a lot of pressure for me to live in such a state of fear,” she said. “So one day I said, what the hell, they won’t be able to do it. It’s just the last of my liberties is that, is my freedom. If they take away my job, and the way I am as a citizen and as an activist, they would be taking my freedom away, and I won’t let them.”

Staten straffen vrouwen om miskraam

Het leven begint bij de conceptie. Dus is het moord als een vrouw een miskraam krijgt. Met die bizarre logica beginnen steeds meer Amerikaanse staten wetgeving aan te nemen die vrouwen straft voor een miskraam. Na Utah, maart 2010, gaat onder andere ook Georgia vrouwen vervolgen. Het meest recente slachtoffer is de tiener Rennie Gibbs, die als 15-jarige zwanger raakte maar de foetus vlak voor de geboorde verloor. Zij wordt nu vervolgd voor moord. De zaak veroorzaakt een schandaal waar op dit moment de kranten bol van staan.

Miskraam? Dan ben je verdacht totdat het tegendeel bewezen is.

De V.S. nemen het slechte voorbeeld over van Mexico. Vorige maand kreeg een vrouw in dat land nog 23 jaar cel omdat ze haar baby verloor. Organisaties die zich bezig houden met mensenrechten maken zich ernstig zorgen over deze ontwikkeling, bericht The Guardian:

“Women are being stripped of their constitutional personhood and subjected to truly cruel laws,” said Lynn Paltrow of the campaign National Advocates for Pregnant Women (NAPW). “It’s turning pregnant women into a different class of person and removing them of their rights.”

Het magazine Mother Jones merkt bovendien op dat de wetgeving vaak zo vaag geformuleerd is, dat je er alle kanten mee uit kunt. Zo stelt de tekst van de staat Georgia dat vrouwen strafbaar zijn tenzij ze kunnen bewijzen dat geen enkele menselijke betrokkenheid de miskraam veroorzaakte. De definitie wat menselijke betrokkenheid betekent, ontbreekt. Alternet maakt in een kleine opsomming duidelijk dat de losjes geformuleerde wetstekst artsen zodoende ernstig kan belemmeren in hun werk. Zodra ze iets ‘verkeerds’ doen kunnen ze beschuldigd worden van moord, omdat de foetus het niet overleefde en de vrouw wel.

Een andere factor die het nog lastiger maakt is, dat artsen soms geen idee hebben waardoor het komt dat een vrouw een miskraam krijgt. Er vallen wel wat algemeenheden over te zeggen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) ontstaat een miskraam meestal omdat de foetus zich niet goed ontwikkelt: ,,Het embryo groeit dan niet verder en wordt afgestoten. Waarom dit bij de ene vrouw vaker gebeurt dan bij de andere, is niet bekend.”

De NVOG schat dat rond de 15% van alle zwangerschappen voortijdig ten einde komt. Soms al in een zo vroeg stadium dat de vrouw nog niet eens doorhad dat ze zwanger was. Vrouwen die meerdere miskramen hebben gehad, lopen een verhoogd risico (25%). Ook leeftijd speelt een rol: bij vrouwen tussen de 35 en 40 jaar eindigt een op de zes zwangerschappen voortijdig.

In Georgia hebben vrouwen inmiddels het heft in eigen hand genomen. Zij voeren actie sinds februari dit jaar, door foto’s van hun gebruikte tampons te sturen naar de bestuurders van deze staat. Want iedere menstruatie zou je kunnen beschouwen als een mislukte zwangerschap, en dus moord, en het bestuur moet deze misdaden onderzoeken. En snel een beetje, want voordat je het weet vindt er een nieuwe misdaad plaats.

UPDATE: Niet alleen de Verenigde Staten maken zich schuldig aan het vervolgen van vrouwen die een miskraam kregen. De abortuswetgeving in El Salvador is zó strikt, dat ook in dit land vrouwen na een miskraam strafbaar blijken. Zo belandde een vrouw in de gevangenis nadat zij in de zevende maand door complicaties de foetus verloor. Het ging om een door haar en haar partner vurig gewenste zwangerschap. Toch kreeg ze jaren celstraf.

VN Vrouwen houdt eerste internationale weduwendag

Van de circa 245 miljoen weduwen in de wereld leven er rond de 115 miljoen in zeer moeilijke omstandigheden, schat VN Vrouwen in. Armoede en sociale stigma’s tekenen hun leven. Daarom houdt de organisatie vandaag, 23 juni, een Internationale Weduwendag. Het is voor het eerst dat de VN op die manier aandacht besteden aan deze groep. 

De internationale dag voor weduwen maakt deel uit van een speciale campagne, waar de Zesde Clan al eerder nieuws over publiceerde. VN Vrouwen ondersteunt de komende drie jaar zelforganisaties van weduwen in allerlei landen, zoals India, en gaat onderzoek doen naar de positie van weduwen in verschillende culturen. Dit wetenschappelijk onderzoek is nodig, want er blijkt nog niet zoveel bekend te zijn over de positie in allerlei landen. Het blijft nu vaak bij anecdotes of persoonlijke verhalen van weduwen zelf, zoals deze van twee weduwen uit Togo en Mexico.

Op basis van de ervaringen van vrouwen en de resultaten van onderzoek, wil VN Vrouwen proberen discriminerende wetgeving op te heffen en schadelijke culturele praktijken om te buigen. Want iedereen verdient een plekje onder de zon. Ook weduwen.

Mexicaanse drugsoorlog raakt steeds meer vrouwen

Ah, vroeger, toen waren de oorlogen tussen de drugsbendes in Mexico nog overzichtelijk. Mannen raakten onderling slaags en af en toe raakte een verdwaalde kogel een vrouw, en dan had je het weer gehad. Maar zo eenvoudig ligt het niet meer, merkt het nationale instituut voor de vrouw in Mexico. De bendes werven steeds actiever vrouwen, onder andere als koerier en huurmoordenaar. 

Vrouwen worden actief op verschillende niveau’s. Sommigen bereiken de top. Marie Claire portretteerde onlangs een vrouw die haar eigen imperium ging leiden. Eerst was dat het werk van haar vader. Nadat de concurrentie hem had uitgeschakeld, besloot Estrella Hermila Ramos dat zij de meest geschikte kandidaat was om hem op te volgen. Samen met haar moeder bouwde ze aan een zelfstandige loopbaan in de drugswereld. Mams woog en verpakte de cocaïne, en Estrella zorgde voor het vervoer en de klantenservice.

De meeste vrouwen komen niet zo ver. Drugsbendes werven hen voor uitvoerende taken. Naarmate meer vrouwen actief worden in de misdaad, komen ze ook steeds vaker in aanraking met Justitie. In drie jaar tijd is het aantal voor drugsmisdaden veroordeelde vrouwen verviervoudigd, signaleert het Nationaal Instituut van de Vrouw. Ook het aantal vermoorde vrouwen steeg de afgelopen twee jaar sterk. Het gaat dan om doden die vallen in het geweld tussen bendes. In één stad van Mexico sneuvelden zodoende in twee jaar tijd drie keer zoveel vrouwen: van ruim 80 naar circa 300. Dit is een breuk met het verleden, omdat voorheen voornamelijk mannen sneuvelden.

Bij de inzet van vrouwen spelen de drugsbendes vaak in op seksistische stereotypen over vrouwen. Zo zet een drugsbende in Ciudad Juarez met name knappe vrouwen in als huurmoordenares. Ze kan het slachtoffer afleiden met haar schoonheid en hem zo makkelijker omleggen, meldden belgische kranten. De kartels maken ook vaak gebruik van de onschuld die moeders met jonge kinderen kunnen uitstralen. The Guardian interviewde een drugskoeriersters die zonder enig probleem door de douane kwam, met pasgeboren baby en een lading drugs.

Miskraam levert celstraf op in Mexico

Vrouwen in Mexico die een miskraam krijgen, hebben dubbel pech. Naast de pijn en het verdriet van een mislukte zwangerschap, kunnen ze ook nog beschuldigd worden van een poging tot abortus. Daar staan celstraffen op tot 3 jaar. De New York Times beschrijft in een lang artikel wat de gevolgen zijn van het anti abortusbeleid in Mexico. Behalve beschuldigingen na een miskraam leidt de harde aanpak van abortus er ook toe dat vrouwen uit angst geen beroep meer durven te doen op de gezondheidszorg in hun omgeving.

Vrouwen eisen het recht op om te kiezen.

De New York Times signaleert dat in één Mexicaanse deelstaat al 166 gerechtelijke onderzoeken lopen. Het doelwit zijn vrouwen die bloedingen kregen en/of een miskraam, en die nu verdacht worden van abortus. Wie eenmaal verdacht wordt van abortus, loopt vervolgens het risico dat de aanklacht later nog verscherpt wordt tot moord.

In veel gevallen is niet duidelijk wat er precies gebeurde. Met name arme vrouwen bevallen soms thuis, zonder medisch onderlegde medewerkers om haar heen. En probeer als vrouw bij bloedingen maar eens te bewijzen dat dat komt omdat je NIET aan de slag bent gegaan met een breinaald. In onduidelijke situaties worden vrouwen bij voorbaat verdacht, en alleen met veel geluk komt er soms achteraf duidelijkheid dat er toch echt een medische of natuurlijke oorzaak was.

De Times schat in dat de harde aanpak in diverse Mexicaanse deelstaten het gevolg is van een beslissing van Mexico Stad. Ondanks heftig verzet, onder andere van de leiding van de katholieke kerk, is abortus in de hoofdstad sinds 2007 legaal. NRC Handelsblad haalt cijfers aan dat in het eerste half jaar van de legalisering 3000 vrouwen een abortus ondergingen. Omringende deelstaten zagen dit en gingen in de contramine. Zo namen in 2008 en 2009 deelstaten Yucatan en Morelos nieuwe wetten aan, die het leven heilig verklaren bij de conceptie. Persbureau IPS sprak met vrouwenrechten activisten die deze ontwikkelingen scherp veroordelen:

“Morelos is geen alleenstaand geval”, zegt Fernanda Díaz, advocate van de Grupo de Reproducción en Información Elegida (Gire). “Er is een systematische schending van de rechten van vrouwen in de staten die de hervormingen hebben doorgevoerd.” De activisten zijn vooral bezorgd om de situatie in de centrale deelstaat Guanajuato, waar 130 vrouwen vervolgd en gestraft zijn voor abortussen tussen 2000 en 2008. Een abortus kan er zes maanden tot drie jaar gevangenisstraf opleveren.

Vorig jaar begonnen vrouwen juridische protesten aan te tekenen tegen het beleid van de deelstaat Morelos. Hun standpunt is dat het beleid de mensenrechten van vrouwen schendt, en zij wendden zich tot het Inter-Amerikaanse Hof voor mensenrechten. Het Hof heeft de zaak inmiddels geaccepteerd en in behandeling genomen.