Tag Archives: Mercury 13

Eerste man op de maan had een vrouw moeten zijn

In een rechtvaardige wereld was de eerste man op de maan een vrouw geweest. Amerikaanse astronautes die vijftig jaar geleden voor de missie trainden, onder de noemer Mercury 13, vertoonden een fysiek betere conditie, presteerden beter, en toonden zich stressbestendiger. Toch gaf NASA de voorkeur aan witte mannen, die minder goed presteerden. De reden bleef vaag. In 1962 sleepten de betrokken vrouwen NASA voor de rechter wegens discriminatie, maar toen maakte het al niet meer uit. Hun droom om ooit op de maan te staan, was voor altijd in rook opgegaan.

Eén van de deelnemers aan Mercury 13 was Jerrie Cobb. Cobb werd geboren in 1931 en speelde bij softballteam Oklahoma City Queens. Maar haar echte passie lag bij vliegen. Ze spaarde haar prijzengeld op en kocht op haar zestiende een vliegtuigje. Daarna was er geen houden meer aan. Ze ontwikkelde zich tot een goede pilote en vloog onder andere in de prestigieuze luchtshow van Parijs.

Haar prestaties brachten haar in contact met wetenschappers van een particuliere organisatie, die testen ontwikkelden voor potentiële astronauten. Terwijl NASA in een officieel alleen voor mannen programma de mannen testten, ondergingen Cobb en twaalf andere vrouwen van de Mercury 13 dezelfde testen. Al snel bleek dat de vrouwen beter waren. Maar daar stopte het. De particuliere organisatie ontving geen fondsen om het programma voort te zetten. NASA concentreerde zich op de mannenploeg en stuurde een man naar de maan. Tot groot verdriet van de vrouwen:

The pilots’ lingering disappointment over the lack of support from NASA and Congress is still evident more than half a century later. “It was a good old boy network, and there was no such thing as a good old girl network,” Funk tells her interviewer. Ratley’s voice cracks as she recounts the story. Bob Steadman is clearly still irritated with the male astronauts who testified that women couldn’t possibly go to space; he thinks they didn’t want the Mercury 13 as colleagues because they feared being overshadowed. “One beautiful woman as an astronaut would have just dominated the news,” he argues.

Pas vanaf 1978 gaf NASA vrouwen een plek in het astronautenprogramma, waarna vijf jaar later Sally Ride de eerste Amerikaanse vrouw op de maan werd. Tegen die tijd had Rusland allang een vrouw naar de maan gestuurd: Valentina Tereshkova. Niks mis met haar, maar ze had minder ervaring dan Jerrie Cobb destijds. Nog een aanwijzing dat NASA in die tijd echt oogkleppen op had. (Sterker: zelfs de juiste sekse was niet genoeg, je moest ook de juiste huidskleur hebben. Zo was zwarte man Ed Dwight een serieuze kandidaat voor latere maanmissies, maar NASA schoof ook hem terzijde. Hij nam in de jaren zestig ontslag omdat hij door had dat zijn ambities geen ruimte kregen.)

Kortom, als je juichverhalen hoort over Neil Armstrong en consorten, weet dan dat hij en zijn maten alleen op de maan konden staan omdat NASA alle vrouwen en zwarte mannen zorgvuldig buiten boord hield. In een rechtvaardige wereld zou hij het niet gered hebben.

Verder kijken en meer weten? De documentaire Mercury 13 is te zien op Netflix