Tag Archives: mensenrechten

Heldinnencollectief brengt vrouwen terug in de herinnering

Wist je dat auteur Alice Walker schrijfster Zora Neale Hurston van de vergetelheid redde? Walker kwam erachter dat ze in armoede stierf en in een anoniem graf lag. Ze vroeg aandacht voor Hurston in een essay voor Ms Magazine en betaalde een grafsteen om haar laatste rustplaats te markeren. Dit verhaal en meer kun je lezen bij Het Heldinnencollectief (the heroine collective).

De aangesloten auteurs doen wat mensen zoals historica Els Kloek voor het Nederlandstalige gebied doen: vergeten vrouwen terug in de herinnering brengen en hun levens opnieuw zichtbaar maken. The Heroine Collective bevat biografieën van mensen zoals Makiko Futaki, één van de belangrijkste tekenaressen van Studio Ghibli. Of een pionier zoals Maud Wagner, de eerste vrouwelijke tattoo artieste in de V.S. (en dan praten we over de periode rond 1900!) Ruchira Gupta, een mensenrechtenactiviste die een einde probeerde te maken aan vrouwenhandel. Of Mae Jemison, de eerste Afro-Amerikaanse vrouw in de ruimte.

Dus, zoek je (half) vergeten vrouwen die wel degelijk iets betekenden voor de wereld, waag dan eens een kansje bij The Heroine Collective. Veel plezier met ontdekken! Meer vergeten vrouwen? Deze lijst met 14 wetenschapsters helpt je verder, met op de eerste plaats Vera Rubin, de astronome die al in de jaren zeventig het bestaan van zwarte materie bewees en eigenlijk een Nobelprijs had moeten winnen. Of 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis.

Advertenties

Vrouwenmars 2017: alleen de mannen ontbreken nog

De organisatie van een vrouwenmars naar Washington, om te protesteren tegen de verkiezing van Donald Trump als president van de V.S., bereikt een beslissende fase. Op 21 januari komen er naar schatting 200.000 deelnemers . Honderden andere Amerikaanse steden en circa dertig andere landen sluiten bovendien aan met lokale protesten. Alleen zijn de deelnemers maar al te vaak deelneemsters. Mannen laten het tot nu toe afweten. Ze voelen zich niet aangesproken, want het is iets ‘voor vrouwen’ en zodoende niet ‘masculien genoeg’, signaleert de Washington Post.

UPDATE: Nederland doet mee met marsen in Amsterdam en Den Haag.

De Women’s March komt uit de koker van een slordige 200 actiegroepen en organisaties. Behalve in Washington vinden, op dezelfde datum, in ruim 300 Amerikaanse steden soortgelijke demonstraties plaats. Ook Hollywood- en popsterren maken hun opwachting. Duizenden mensen zijn op dit moment druk bezig met het breien van roze ‘pussy-hoedjes’, een verwijzing naar de ‘grijp ze bij hun gleuf’ opmerking van Trump. Voor wie wil: patronen en instructiefilmpjes te over, dus brei ze….

Maar daar blijft het niet bij. De demonstratie ging viraal, dankzij Facebook. Zodoende sloten tot nu toe dertig landen zich aan. In Europa komen medestanders 21 januari onder andere bijeen in Londen en natuurlijk in onze eigen hoofdstad Amsterdam (aanvang 12.00 uur). Brussel houdt de demonstratie een dag eerder, op 20 januari (vanaf 17.00 uur).

Gezamenlijk hebben de Amerikaanse organisatoren een progressieve boodschap opgesteld. Daarin staan  de punten die je kunt verwachten, zoals gelijke rechten, gelijk loon voor gelijk werk, een einde aan geweld tegen vrouwen, reproductieve rechten. Maar de lijst bevat ook punten zoals ouderschapsverlof, een einde aan het massale gevangen zetten van voornamelijk minderheden, een aanpak van politiegeweld, behoud van goede gezondheidszorg, persvrijheid en steun voor vakbonden.

Je zou zeggen dat dit platform breed genoeg is en genoeg punten bevat waar mannen zich met goed fatsoen achter kunnen scharen. Maar nee. Het is een vrouwenmars. Vrouw. Als in ‘geen man’. Dus voelen mannen zich niet aangesproken en blijven weg.

Die situatie bracht Erin Keane van Salon Magazine ertoe om mannen een virtuele uitnodiging te overhandigen, inclusief gouden kleur, krullerige letters en ornamentele sierrand:

Might I suggest — lightly, so I don’t hurt any men’s feelings and give them another excuse for opting out — that this is not an invitation to a second cousin’s wedding, but an opportunity to participate in an organized effort to salvage our ravaged democracy? And that there is a certain amount of “get over it” they need to hear and act upon?

Anderen spraken minder voorzichtig en omfloerst:

 12 jan.  You think the name is keeping people away? Women & POC always have enter spaces explicitly/implicitly named against us. Deal.
Al die oproepen beginnen effect te sorteren. Mannenblad Esquire riep mannen op de zaken in een breder perspectief te zien. Dat vrouwen de mars organiseren wil niet zeggen dat mannen deze demonstratie niet zouden kunnen steunen. Integendeel:
There’s a tendency among men—even those with the best of intentions—to parachute into the middle of an issue and attempt to take control of it. That’s precisely what is not needed here when it comes to the Women’s March. Men need to be present, to register support. Then we need to shut up. (Unless we’re dealing with fellow men, specifically the retrograde masculinists to whom the Trump campaign appealed.)
New York Magazine besloot twijfelende ‘zal ik wel of niet gaan’-mannen een steuntje in de rug te geven door negen mannen te laten vertellen waarom ze mee demonstreren en wat daar het belang van is. Zoals: vrouwenrechten zijn mensenrechten. Als man kun je daar prima achter staan en meelopen in de Vrouwenmars. Wie weet komt de mars in Washington dan opeens op een half miljoen mensen uit….

College voor de Rechten van de Mens tikt overheid op de vingers

Mensenrechten maken expliciet deel uit van het buitenlands beleid, maar als het gaat om binnenlands beleid schiet de Nederlandse regering tekort. Dat stelt het College voor de Rechten van de Mens in een persbericht. Dit terwijl we bergen werk hebben op dit gebied. Zo discrimineren werkgevers zwangere vrouwen stelselmatig en betalen ze mannen meer salaris dan vrouwen voor het zelfde werk. Gemiddeld gaat het om 53 euro per maand. Dat levert een leuk bedrag op, gerekend over een hele loopbaan.

Het College vindt dat de Nederlandse overheid structureel aandacht moet besteden aan mensenrechten. Een punt van zorg vormt bijvoorbeeld zwangerschapsdiscriminatie. Volgens het CVRM krijgt 43% van de aanstaande moeders daar mee te maken. Vrouwen krijgen geen verlenging van tijdelijke contracten, oftewel ontslag. Of opleidingen en promoties gaan aan hun neus voorbij.

Vrouwen lijken moedeloos te worden van die structurele, stelselmatige, al decennia durende discriminatie. Volgens het CVRM daalde onze bereidheid om zwangerschapsdiscriminatie te melden van 26% in 2012 naar 14% dit jaar, omdat ‘dit toch niets uithaalt’.

Een ander punt van zorg vormen de decentralisaties van (zorg)taken. Die zetten mensenrechten op verschillende manieren onder druk. Zo komt veel onbetaalde zorgarbeid bij vrouwen terecht. Bovendien kunnen gemeenten hun eigen beleid voeren. Dat betekent grote onderlinge verschillen tussen de zorg aan en ondersteuning van mensen, afhankelijk van hun woonplaats.

Wat betreft de onderbetaling van vrouwen voerde het College de afgelopen jaren verschillende onderzoeken uit. Waar ze ook kijken, mannen krijgen meer. Werkgevers blijken namelijk criteria te hanteren die vrouwen op achterstand zetten. Ze bepalen het aanvangssalaris bijvoorbeeld op basis van salarisonderhandeling in plaats van op relevante werkervaring, geven een vrouw wel promotie maar niet of te weinig extra salaris, en/of gaan uit van het laatst verdiende salaris, zonder te kijken naar de vorige functie of naar de huidige baan.

Dit soort praktijken zorgen ervoor dat 4301 onderzochte vrouwen bij hogescholen gemiddeld €3.798 verdienden, terwijl hun 3218 mannelijke collega’s gemiddeld €4.258 per maand mee naar huis namen. Oftewel ruwweg 10% meer. In algemene ziekenhuizen bleek de loonkloof rond de 20% te liggen. Enzovoorts, enzovoorts.

Naast de oproep aan de regering stuurt het CVRM ook een rapport naar de Verenigde Naties over het gebrek aan aandacht voor mensenrechten in het Nederlandse binnenlandse beleid. De Mensenrechtenraad van de VN bespreekt de situatie in Nederland volgend jaar. Alles om druk te zetten. Want, stelt het College:

Meer ambitie voor het creëren van een echte infrastructuur om de implementatie van mensenrechten in Nederland te bevorderen, is te verwachten van een land dat zich internationaal profileert als een voorvechter van mensenrechten.

Of, in gewone mensentaal: je kunt niet Calvinistisch je vingertje vermanend opsteken bij andere landen, terwijl je in eigen huis de zaken totaal niet op orde hebt.

Poolse regering laat abortuswet vallen

Protesteren heeft zin! Poolse vrouwen verzetten zich heftig tegen een poging van de regering om abortus te verbieden. Nadat de straten in veel Poolse steden maandag 3 oktober zwart kleurden in een massale staking, heeft de regering een omstreden abortuswet schielijk ingetrokken.

Niet terug naar de kleerhangers!

De wet zou abortus de facto totaal verbieden en artsen opzadelen met vijf jaar celstraf als ze de enige uitzondering verkeerd zouden interpreteren. Abortus zou namelijk alleen nog mogen als het leven van de moeder in gevaar is. Maar ja, hoe bepaal je dat precies en wanneer grijp je in? Beter om als arts terughoudend op te treden en als de vrouw dan sterft, tja, tragisch… Gelukkig zag de regering tijdig het licht.

UPDATE: De Huffington Post toont foto’s en geeft impressies van de massale stakingen en protesten. Poolse vrouwen reageren in de Engelse krant The Guardian op de omwenteling in hun land:

They call us Nazis and say that we are no better than Hitler because we think a woman should have be able to choose whether she gives birth to a seriously sick child – but we are used to such comparisons. They say these things about us because they are frightened. […]  I have never seen such huge protests. Something snapped in Polish women; we are empowered and we won’t stop. The protests were so spontaneous: with barely a few days’ notice thousands of women were walking out of work, and if they couldn’t get the day off, many told me, they said to their bosses they would not return because they could not work alongside people who did not believe in their rights.

Op de site van RTL Nieuws staat een interview met Karina, nog zo’n vrouw die het gehad heeft met de plannen van de overheid en strijdt voor abortus.

Abortus: Poolse machthebbers leggen hun wil op aan vrouwen

Last minute demonstraties mochten niet baten: het Poolse parlement stemt hoogstwaarschijnlijk in met een zeer strikte anti-abortuswet. Poolse vrouwen konden tot voor kort een zwangerschap nog afbreken in geval van verkrachting of ernstige misvormingen van de foetus. Een nieuwe wet bepaalt dat abortus alleen nog mag als het leven van de vrouw in gevaar is. Artsen riskeren vijf jaar celstraf als ze die bepaling verkeerd interpreteren. In landen als Ierland en El Salvador weten vrouwen wat dat betekent: ze sterven of belanden op allerlei manieren in de ellende door zulke wrede wetgeving. UPDATE: Poolse vrouwen plannen een landelijke staking op 3 oktober.

‘Let’s save women’

Voorstanders van baas in eigen buik hebben voor 1 oktober 2016 nieuwe protesten gepland, maar dat is waarschijnlijk mosterd na de maaltijd. Het plan, uit de koker van de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), heeft het namelijk op papier al gehaald. Mocht je zwanger raken, pech gehad. Dan moet je baren, ondanks het feit dat de langdurige negatieve effecten van zo’n baarplicht lang en breed bekend zijn.

Deze voor vrouwen dramatische wet is een rechtstreeks gevolg van de verkiezingswinst van PiS, vorig jaar. Mannen domineren in deze partij. Ze sloten al snel een informele coalitie met de Katholieke kerk in Polen, ook al zo’n mannenbolwerk. Toen bekend werd dat de kerk en PiS elkaar steunen om abortus te verbieden, stormden vrouwen de kerk uit en de straten op om te demonstreren.

Vele campagnes, demonstraties, solidariteit van andere vrouwen en een petitie onder de slogan Redt de Vrouwen, liepen echter stuk op de politieke werkelijkheid. Die werkelijkheid is dat PiS-partijleider Kaczyński een absolute meerderheid in het parlement heeft. Dat betekent dat hij en zijn partij vrij zijn om hun macht en overwicht te gebruiken om vrouwen hun wil op te leggen, broederlijk vergezeld van de kerk en anti-abortus activisten. Die maken gretig gebruik van tactieken die fanaten in de V.S. ontwikkelden om angst te zaaien en leugens te verspreiden, zoals ‘van abortus krijg je kanker’ (nee dus).

Polen staat nu op één lijn met Ierland. Ook hier hebben protesten, demonstraties en krachtige filmbeelden op basis van een gedicht van Sarah Maria Griffin tot nu toe niets uitgehaald. Ook hier is abortus alleen toelaatbaar als het leven van de moeder in gevaar is, maar dat is in theorie. Medisch gezien tref je slechts zelden honderd procent zekere zwart-wit situaties aan. Daarom stellen artsen zich in de praktijk terughoudend op en sterven vrouwen.

Dat is een van de vele redenen waarom Amnesty International de ontwikkeling in Polen een gevaarlijke stap terug noemt voor meisjes en vrouwen. Hun gezondheid en welzijn zijn in gevaar en de wet schendt hun mensenrechten. Want weet je, vrouwen zijn ook mensen…. In Polen, in Ierland, overal.

Suffragette en de geschiedenis van opstandige vrouwen

Suffragette-regisseuse Sarah Gavron is er in interviews duidelijk over. Ze wilde een film maken over de strijd voor het stemrecht, die vrouwen in Engeland decennia lang voerden, omdat er nog niet eerder een film over was gemaakt. En omdat ze niets over die strijd las in schoolboeken of andere ”gewone” lesmaterialen of officiële canons.

Terwijl het een episch verhaal is. Nadat ruim een halve eeuw vreedzame protesten niks hadden opgeleverd, grepen vrouwen aan het begin van de twintigste eeuw naar andere middelen. Ze demonstreerden, sloegen ruiten in en leden onder fel politiegeweld. Maar ze zetten door, totdat mannelijke politici hen uiteindelijk schoorvoetend het recht om te stemmen gunden.

Was het geweld, wat de Suffragettes gebruikten? Moeten we spreken van feministische terroristen? Of moeten we het hebben over de enorme minachting, verbroken beloften van politici, en mannen die geen zin hadden om politieke macht te delen met vrouwen die zij in meerderheid zagen als een inferieure tweede sekse? In dat geval zijn die vrouwen vrijheidsstrijdsters, mensen die politiek burgerschap opeisten.

De kwestie leidt tot op de dag van vandaag tot fel oplaaiende emoties. Het maakt uit welke woorden je gebruikt. Zo wilde een als radicaal bekend staande IJslandse vrouwenorganisatie in 1975 een algemene staking uitroepen om duidelijk te maken dat vrouwen essentieel zijn voor de samenleving. Anderen vonden dat allemaal veel te heftig klinken. Toen iemand het herformuleerde als ‘vrouwen nemen een dagje vrij’ lukte het opeens wél.

En hoe. IJslandse mannen het idee van een landelijke actie in eerste instantie bespottelijk. Daar kwamen ze op 24 oktober 1975 snel van terug. Het land kwam gierend tot een halt. Bedrijven sloten massaal de deuren. Vaders moesten noodgedwongen vrij nemen om voor kinderen te zorgen. Veertig jaar later beschouwen vrouwen deze stakingsdag nog steeds als een mijlpaal. IJslandse vrouwen herhaalden hun actie in 1985 en 2005.

Ook recent voorbeelden te over: de vrouwenorganisaties in de Spaanse regio Catalonië, die in 2014 een algemene stakingsdag onder de noemer Vaga de Totes hielden en in mei dit jaar een consumentenstaking in Barcelona. Of neem Indiase theepluksters in de deelstaat Kerala. De top van de vakbonden bestaat uit mannen die nauwe banden onderhouden met de managers van plantages. Ze deden niets voor hun vrouwelijke achterban. Daarop riepen de theepluksters onlangs een staking uit. Ze demonstreerden, blokkeerden wegen en zorgden voor zoveel problemen dat de plantages concessies deden.

Deze Indiase vrouwen eisten met hun acties ook het recht op vertegenwoordiging in collectieve onderhandelingen met werkgevers op. Een plek aan de onderhandelingstafel, een stem in de afwegingen die vakbonden maken, zodat officiële organisaties (ook) voor de belangen van vrouwen opkomen. (Dit is een strijd die Nederland ook kende. Zie ‘‘maandag tolereren we niets meer”.)

Steeds opnieuw draait het bij zulke opstanden, stakingen en acties om de problematische maatschappelijke positie van vrouwen, zoals die zich uit in onder andere onderdrukkende arbeidsomstandigheden, seksueel geweld, gebrek aan democratische vertegenwoordiging en algehele minachting voor vrouwen. Soms is er meer nodig dan een goed betoog, om die minachting letterlijk te doorbreken. Om duidelijk te maken dat vrouwen mensen zijn:

it’s not just gender equality, it’s human rights. The bottom line is this: Do we accord value to another human bring regardless of their race, religion and gender? It’s all the same thing.

En da’s tot en met 2015 nog steeds een omstreden kwestie.

Seksisme alarm: Abortus-angsten en kwakdenken gaan goed samen

Abortusangsten en kwakdenken gaan goed samen. Meest recente voorbeeld: een opiniestuk in De Volkskrant, waarin auteur Aleid Truijens zich verzet tegen een eventuele makkelijkere verkrijgbaarheid van pillen, die een ongewenste zwangerschap in een zeer vroeg stadium af kunnen breken. Zij vindt onder andere dat je bestaande drempels intact moet houden en de beweegredenen voor abortus extra goed moet onderzoeken. Want het is moord en je was er als vrouw toch zelf bij toen je zwanger raakte? Nou dan.

De passage waarin ze die ‘je was er zelf bij’ – vraag stelt geeft goed aan hoe bewustzijnsvernauwing hand in hand gaat met seksisme. Truijens schrijft:

het gekke is dat je het argument ‘eigen verantwoordelijkheid’ zelden hoort als het om ongewenste zwangerschap gaat. Je was er toch bij toen dat kind werd verwekt? Je hebt zelf besloten tot seks zonder voorbehoedmiddelen – verkrachting daargelaten. Vervolgens ben je ook verantwoordelijk voor het leven dat daaruit is voortgekomen. Want woorden als ‘overtijdbehandeling’ ten spijt is dat wat een abortus is: het doden van wat een mens had kunnen worden, een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard. Soms kan dat het beste zijn – je gunt niemand een verwaarlozende moeder – maar het kind dat niet mag bestaan verdient wel een grondige afweging. […] Ik denk dat het niet zo slecht is dat er ‘drempels’ en bedenktijd zijn ingebouwd in de huidige regeling. Die moeten ook blijven gelden bij een vroege abortus.

Twaalf regels, maar ze wemelen van de omissies en rare argumenten die rechtstreeks uit een Amerikaans pro life handboek lijken te komen. Ik beperk me tot:

Ten eerste: als man en vrouw seksueel actief zijn, kan alleen de vrouw zwanger worden. In die situatie, met een grote ongelijkheid in de gevolgen van seks voor de man of de vrouw, geeft de nadruk op ‘je was er toch zelf bij’ blijk van minachting voor vrouwen:

…she needs to accept the consequences of sex. In other words, she needs to be taught a lesson.

Dit argument is onder andere zo tenenkrommend, omdat vrouwen op allerlei manieren ongewenst zwanger kunnen raken.  Zo falen voorbehoedsmiddelen regelmatig. Je hébt je verantwoordelijkheid genomen, maar helaas. Zelfs als een vrouw zich laat steriliseren, toch wel de meest drastische methode volgens mij, raken er van de honderd vrouwen in tien jaar tijd vijf alsnog zwanger. We lezen hier geen woord over in Truijens artikel.

Ten tweede. Verkrachting. Fijn dat Truijens dan een uitzondering wil maken, maar wat blijft er dan over van haar principiële standpunt dat je een potentieel mens doodt? De ene abortus is blijkbaar beter dan de andere. En wat als er andere zaken spelen, zoals levensgevaar bij de moeder of een foetus met zeer ernstige afwijkingen? Hier hoor je Truijens niet over.

Ten derde. De eigen verantwoordelijkheid geldt bij Truijens wél bij het moeten behouden van de foetus, maar als een meisje of vrouw abortus wil, komen opeens de doemscenario’s. Stel je voor dat een vriendje of ouders het meisje overhalen om een zwangerschap af te breken! Dat ze dus onder druk ‘kiest’ voor abortus. Nou, dan zijn die drempels en regels toch maar wat fijn om te hebben!

Er zijn genoeg feiten bekend over meisjes en vrouwen die onder grote druk meegaan in seksuele handelingen die ze eigenlijk niet willen, inclusief situaties die akelig dicht bij verkrachting komen. Dat zou juist pleiten voor een zo breed mogelijk pakket aan hulp, inclusief abortus. Maar ‘onder druk’ abortus plegen? Niks over bekend, behalve angstige geruchten.

Ook doet Truijens hier iets raars met het uitoefenen van druk. Als druk ertoe leidt dat meisjes een ongewenste zwangerschap afbreken is het slecht en verdacht en moeten we ons zorgen maken. Maar als druk abortus moeilijker maakt, ook in de vorm van zo hoog mogelijke drempels, is het daarentegen prima. Een dubbele moraal van heb ik jou daar.

Ten vierde: Truijens legt een directe link tussen foetus = kan mens worden = ”een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard”. Waarna de ‘overtijdbehandeling is een potentieel mens doden’ passage volgt. Dit is een non-argument, puur gebaseerd op emotionele retoriek. Met hetzelfde gemak kun je het argument namelijk omdraaien en negatief maken. Wat als je zou bevallen en je kind wordt een moordenaar of een pedofiel? Als je dat van tevoren geweten had, zou abortus dan alsnog ok zijn geweest?

Los daarvan begeeft Truijens zich met deze redenering op het zeer dubieuze gebied van de ‘personhood’ beweging in de V.S. Een foetus is nog geen mens, en dat het dat in potentie wel kan worden doet niets af aan het feit dat een foetus in het lijf van een volwaardig mens zit. Dat volwaardige mens heeft ook rechten, maar daar gaat Truijens vrolijk aan voor bij.

Zo kan ik doorgaan. Het wemelt van de emotionele uitroepen en onlogische argumenten die uit elkaar vallen als je ze serieus doorneemt.

Truijens haalt op het einde van haar stuk nog een ander heikel punt aan, namelijk een advies wat er op neerkomt dat de overheid zwangere vrouwen aan verscherpte regels moet kunnen onderwerpen, als ze een levensstijl hanteert die ‘wij met ons allen’ niet goed vinden. Ook dat zou niet zo moeilijk hoeven te liggen. Als je vrouwen tenminste kunt beschouwen als volwaardige mensen. Als je dat niet kunt en de foetus boven alles stelt, krijg je daarentegen zeer onfrisse situaties, vergeven van seksisme en hardvochtigheid. Kijk maar naar de V.S. voor vele voorbeelden. Willen we dat ook in Nederland krijgen? Ons huidige systeem werkt al behoorlijk goed. En hoe meer ondersteuning baas in eigen buik krijgt, hoe beter het is. Feit.

Newsflash: een foetus zit in het lijf van een volwassen mens

Principieel punt: je kunt geen foetus onder toezicht stellen. Je kunt alleen de zwangere vrouw aanpakken, in wiens baarmoeder die foetus zich ontwikkelt. Iets waar rechters tot nu toe terecht huiverig voor waren. Terwijl het wel al gebeurt, 270 keer in 2014. Tweede punt: de praktijk leert dat meer rechten voor de foetus ten koste gaan van de mensenrechten van vrouwen. Kijk maar naar de praktijk in de V.S., waar zwangere vrouwen steeds vaker gecriminaliseerd worden en waar rechten voor de foetus dienen om het afbreken van een ongewenste zwangerschap steeds moeilijker te maken. UPDATE: zie ook dit opiniestuk van Asha ten Broeke, in De Volkskrant.

Leestip voor de Raad voor de Strafrechtstoepassing

 

Dit punt en dit ervaringsfeit blijven opvallend buiten beeld in de berichtgeving over een advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming om de foetus een sterkere positie te geven in het (straf)recht. Berichtgeving die overigens opvallend vaak gepaard gaat met foto’s en filmpjes van bijna voldragen foetussen, die bijkans de baarmoeder uitwandelen. Een beproefde tactiek van anti abortus fanaten om rechten van vrouwen in te perken.

Maar dat terzijde. Graag zou de Raad de volgende juridische mogelijkheden werkelijkheid zien worden (bijlage A, pagina 49):

  1. ondertoezichtstelling (ots) van het nog niet geboren kind;
  2. beëindiging van het ouderlijk gezag van de ouder(s) en schorsing van het ouderlijk gezag;
  3. bijzondere curator voor het nog niet geboren kind;
  4. ondercuratelestelling van de meerderjarige/zwangere vrouw;
  5. mentorschap van de meerderjarige/zwangere vrouw;
  6. tijdelijk huisverbod;
  7. gedragsaanwijzing;
  8. voorlopige machtiging op grond van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) voor de zwangere vrouw;

Mogelijkheid naar toekomstig recht:
i. verplichte zorgtitel in het kader van de WvGgz

Droogjes merkte Welingelichte Kringen op dat er op deze manier een vreemde situatie ontstaat:

Je mag als aanstaande moeder wél zelf bepalen of je een abortus wil, maar niet of je rookt of drinkt tijdens de zwangerschap. Leven zwangere vrouwen te ongezond dan moet de ongeboren vrucht al voor de geboorte onder toezicht worden gesteld.

Maar er ontstaan nog veel meer vreemde situaties dan alleen deze. In de V.S. nemen steeds meer staten wetten aan die de juridische positie van de foetus versterken. De gevolgen zijn duidelijk negatief. Er zijn inmiddels tientallen gevallen bekend van zwangere vrouwen die tegen hun wil behandelingen en opnames opgedrongen kregen. En daarbij al te vaak zelf geen juridische steun kregen, maar de foetus wel.

Ook lopen drugsverslaafde vrouwen een steeds groter risico om in de cel te belanden, op verdenking van kindermishandeling tijdens hun zwangerschap. In Tennessee vond vorig jaar de eerste arrestatie plaats op deze grond. Dat kunnen er snel meer worden, want 21 andere staten overwegen om soortgelijke wetgeving door te voeren.

De Raad voor de Strafrechtstoepassing zwijgt in alle talen over dit bewezen effect van door hen voorgestelde maatregelen om de positie van de foetus juridisch te bekrachtigen. Vertaal het Amerikaanse ‘advocaat’ in het Nederlandse ‘bijzondere curator’ en je bent er.

Uit informatie van de NOS blijkt dat het vorig jaar al 270 keer gebeurde dat zwangere vrouwen vanwege vrees voor de gezondheid van de foetus onder toezicht werden gesteld. Bij het journaal van 18.00 uur meldde de verslaggever vandaag ook al dat artsen en de overheid nu al in kunnen grijpen, maar dat dit niet vaak genoeg gebeurt.

Dat duidt op problemen rondom regels interpreteren en bereidheid om moeilijke acties te ondernemen. Ook de Raad voor Strafrechtstoepassing geeft in haar adviesrapport aan dat bestaande jurisprudentie onduidelijk is. Laten we dan aub eerst duidelijkheid scheppen over de aan te bevelen handelswijze binnen de bestaande wetgeving. Laten hulpverleners eerst beter gebruik maken van nu al aanwezige mogelijkheden, voordat we de deur openzetten naar de wettelijke inperking van de autonomie en burgerrechten van vrouwen.

BONUS:

Spanje ziet af van anti-abortus wet

Spaanse vrouwen in de vruchtbare leeftijd kunnen opgelucht ademhalen. Zij behouden de mogelijkheid om een ongewenste zwangerschap legaal af te breken. Een wetsvoorstel van de conservatieve regeringspartij PP, om abortus in bijna alle gevallen te verbieden, is van de baan. De verantwoordelijke minister van Justitie trad af  en besloot maar meteen helemaal te stoppen met al zijn politieke activiteiten. Spanje maakte woelige tijden door sinds de PP aan de abortuswetgeving morrelde. Tijdens de dictatuur van generaal Franco was de situatie duidelijk: vrouwen moesten kinderen baren, punt. Geen sprake van abortus.

Dat veranderde na de val van de dictator en de komst van progressieve regeringen. Die zorgden ervoor dat vrouwen legaal een ongewenste zwangerschap af konden breken tot en met de veertiende week. Abortus bleef daarnaast een optie tot 22 weken, als er sprake was van ernstige medische ellende.

De nieuwe regering, die een paar jaar geleden aan de macht kwam, had andere opvattingen. Deze ploeg, onder leiding van de Partido Popular (PP), kwam onder invloed van anti abortus activisten met voorstellen om abortus te verbieden. Vrouwen zouden alleen in geval van verkrachting nog een abortus mogen krijgen, of als er levensgevaar dreigt voor vrouw of foetus. Twee artsen zouden allebei toestemming moeten geven. De facto maakt dit een einde aan het recht van vrouwen om baas te zijn over eigen lijf. Spanje zou terugkeren naar de situatie onder Franco.

Commentatoren wezen op de verregaande gevolgen van dit wetsvoorstel. Eigenlijk verbant Spanje abortus naar de illegaliteit, met een wetsvoorstel waar een land als Brazilië nog een puntje aan kan zuigen. Dit terwijl wetenschappelijk onderzocht vaststaat dat verbodsbepalingen niet tot minder abortussen leiden, maar wel tot meer onveilige procedures en meer dode en verminkte vrouwen. Die conclusies zijn overal zichtbaar in de praktijk.  Zie landen zoals Nicaragua en de V.S., waar strenge anti abortuswetten duizenden vrouwen in de problemen brengen.

De plannen om abortus bijna onmogelijk te maken, stuitten dan ook op veel kritiek en tegenstand. Amnesty International wees erop dat het wetsvoorstel de mensenrechten van vrouwen schendt. Spaanse vrouwen gingen massaal de straat op om te demonstreren. Artsen hielden pleidooien voor het behoud van abortus. En als een van de weinige media in Nederland volgde en bekritiseerde De Zesde Clan deze aanval op vrouwenrechten in Spanje.

Ondanks alle kritiek drukte de PP het voorstel door. Rond kerst 2013 hield de regeringscoalitie een geheime stemming. Met een krappe meerderheid kon het wetsvoorstel door naar de volgende fase in de besluitvorming. Minister van Justitie Gallardón stelde zelfs een datum vast: de PP-wet zou in mei aan het Spaanse Congres voorgelegd worden. Of nee, wacht, in juli. Of nee, wacht, ergens na de zomervakantie.

Ondertussen bleven de protesten doorgaan. Naar nu blijkt komt van uitstel afstel. Vrouwen behouden hun lichamelijke integriteit, hun mensenrechten en hun recht op zelfbeschikking. Ze kropen door het oog van de naald. Hopelijk wordt dit een gevalletje eind goed, al goed, en zullen komende regeringspartijen wel duizend keer nadenken voordat ze een nieuwe poging wagen om vrouwen te reduceren tot konijnen.

Spanje worstelt met strenge wet tegen abortus

Spanje werkt al maanden aan een wet die de reproductieve rechten van vrouwen decennia terugdraait. Zelfs sommige politici die om het hardst riepen om meer beperkingen, komen er echter achter dat ze onrecht in de hand werken. Daarom komen er allerlei nieuwe voorstellen voor wijzigingen. Bijvoorbeeld: als een foetus niet levensvatbaar is, willen ze abortus toestaan. Verder mag abortus alleen nog na verkrachting of als de zwangerschap de moeder in gevaar brengt. Human Rights Watch liet al weten dat deze wet de mensenrechten zal schenden. Precies om dat soort redenen wil Chili abortus juist weer toestaan, omdat de vele verboden zoveel ellende en onrecht veroorzaakten.

Naast het ‘oeps, als de foetus niet levensvatbaar is’ gedraai, zorgt de wetgeving voor een groeiende kloof tussen katholieken. De bisschoppen en andere machthebbers binnen de kerk steunen de regering, terwijl ‘gewone’ katholieken fel tegen inperkingen van de rechten van de vrouw zijn. En wat doe je met ongewenst zwangere tieners? Wil je die echt dwingen hun ouders te informeren, en een officiële verklaring laten regelen voordat ze een abortus mogen? Dat is nu namelijk wel het idee. En het is een bijzonder slecht idee als een tiener een slechte band heeft met haar ouders, of als die een oorzaak van het probleem zijn.

In een vlijmscherp stuk voor El País zet Laura Freixas daarnaast op een rijtje dat de voorstanders zwijgen over de situatie van vrouwen, vaders, en moeders. De strengere abortuswet dwingt alle vrouwen een ongewenste zwangerschap voort te zetten. Over vaders geen woord. Zij kunnen zonder enig probleem afzien van vaderschap. Hoe dan ook ademt de wet een straffende houding die ook zichtbaar is in andere landen waar mensen baas in eigen buik willen afschaffen, zoals de Verenigde Staten. En wat moet de moeder doen als het ongewenste kind eenmaal is geboren? Over steun of voorzieningen hoor je geen enkele Spaanse politicus.

Kortom, een hoofdpijndossier. Chili kan erover meepraten. Onder het militaire regime besloot dit land vrouwen tot slaaf van hun biologie te maken. Daarna kwamen de drama’s. Zoals de verkrachte 11-jarige die toch haar kind ter wereld moest brengen. Ja, dat leest u goed. Nu pas, nu Michelle Bachelet voor de tweede keer aan het hoofd van het land staat, acht zij de tijd rijp om de mogelijkheden voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap drastisch uit te breiden. Nog dit jaar wil Bachelet een wetsvoorstel indienen om dat mogelijk te maken. Misschien kan Spanje iets van Chili leren….?

Vrouw bestrijdt angst en schaamte rond abortus

Hoe bestrijd je de hysterische verwijten en foutieve beweringen die Amerikaanse activisten rondom abortus verspreiden? Emily Letts uit New Jersey dacht erover na en vond het antwoord: je eigen abortus filmen en verspreiden. Haar actie verovert op dit moment internet en geeft Letts de kans om te pleiten voor nuchterheid en respect in het abortusdebat.

Letts was er niet op uit om een internetsensatie te worden. Maar ze maakte gebruik van unieke omstandigheden. Ten eerste begeleidt ze vrouwen die bij een abortuskliniek in de Amerikaanse stad New Jersey aankloppen. Vanwege dat werk kende ze de artsen en verpleegkundigen. Ten tweede raakte ze ongewenst zwanger. Ze vond zichzelf nog te jong om nu al moeder te worden. Na enig nadenken nam ze de beslissing de zwangerschap af te breken.

Letts wist vanwege haar werk min of meer hoe een abortus in het eerste kwartaal van de zwangerschap in z’n werk gaat, maar kon nergens een zichtbaar voorbeeld vinden. Daarentegen trof ze bergen schaamte aan en vrouwen die keer op keer zwegen en onzichtbaar wilden zijn, uit angst om voor moordenaar uitgemaakt te worden. Dat trof haar. Ze besefte dat ze in een unieke positie verkeerde om haar verhaal in beeld te brengen. Een noodzakelijke stap gezien het hysterische klimaat in de V.S. :

It’s acceptable in most of America (barely) to have an abortion if you’ve been raped, if your life or health is in danger – or at least if you are permanently devastated and repentant afterward. But to have an abortion simply because you don’t want to be a parent? Let alone to feel good about your decision? You’re vilified as a monster.

Abortus wordt vanwege die stigmatisering steeds meer een taboe. Juist dat toenemende stigma wilde Letts bijstellen met haar actie. Ieder jaar besluiten duizenden vrouwen een ongewenste zwangerschap af te breken. Uiteindelijk heeft in de V.S. 1 op de drie vrouwen een abortus ondergaan tegen de tijd dat ze 45 is.

Abortus is in die zin een normale, veel voorkomende ingreep. Een vorm van zorg die hoort bij het complete medische pakket dat vrouwen nodig hebben. En een vorm van zorg waar vrouwen minder vaak gebruik van maken, als landen goede seksuele voorlichting geven en voorbehoedsmiddelen vrij beschikbaar stellen. Zoals Nederland. Letts:

I do feel comfortable about my decision and I feel positive because I  have so much love and support around me. It’s my home. It is my own workplace, where I go into that surgery five to eight times a day to support other women. So I just thought it was a perspective that needed to be heard as a way to encourage women to share their stories and break the stigma.

Uiteraard stond conservatief Amerika meteen op z’n achterste benen. Letts kreeg doodsbedreigingen en beschuldigingen als zou ze expres zwanger zijn geworden, alleen maar om daarna in de publiciteit te komen.

Een manier van denken die duidelijk maakt hoeveel wantrouwen en minachting mensen kunnen voelen jegens vrouwen die beslissingen nemen over wat er in en met hun eigen lijf en leven gebeurt, aldus RH Reality Check. Juist dat maakt haar actie zo belangrijk:

As we watch clinics disappear and women’s access to safe abortion become more and more endangered, there is no one who is going to rescue us from this insanity. It is only our voices raised one at a time, in compassion and integrity, that will save us.

Miskraam is een misdaad

Vrouwen zijn ook mensen. Dat lijkt een open deur, maar als je kijkt naar de ontwikkelingen rondom vrouwen, hun lichaam, en voortplanting in de Verenigde Staten, blijkt dat het hard nodig is om dit feit te blijven herhalen. Naast de hypocriete discussie rondom voorbehoedsmiddelen (‘slutpills’) en abortus (moord!!) bereikt het land een dieptepunt in het criminaliseren van zwangerschappen. Als een rechter in Mississippi een vrouw terecht laat staan omdat ze op haar zestiende een miskraam kreeg, kan iedere vrouw die aan het einde van de rit geen gezonde baby aflevert, bij voorbaat een misdadiger zijn.

Tsja, slet, had je maar niet zwanger moeten worden….

Het is niet de eerste keer dat een vrouw in deze situatie terecht komt. Honderden vrouwen kregen na een miskraam of doodgeboren kindje te maken met justitie. Vaak schikten ze hun zaak, of ondergingen de juridische procedures zonder dat ze durfden te protesteren. Het profiel van het gemiddelde slachtoffer kan hieraan hebben bijgedragen: veelal zwarte, jonge vrouwen met geen of een zeer laag inkomen.

Het afgrijzen begint echter toe te nemen. Steeds meer mensen vinden de criminalisering van zwangere vrouwen een nieuw, verontrustend front in een toch al vijandige oorlog. De Verenigde Staten staan bekend vanwege de felle, ideologisch gedreven strijd om de reproductieve rechten van vrouwen in te perken. Favoriet argument: het leven begint bij de conceptie, een zygote is een mens, en als iemand een ongewenste zwangerschap af wil breken, ben je een moordenaar.

Dat verhaal leidt tot moorden op abortusartsen, wetgeving gericht op het sluiten van klinieken, en wetten zoals de plicht tot het ondergaan van een vaginale echo, oftewel een medische vorm van verkrachting. De retoriek rond babymoord leidt echter de aandacht af van het echte debat:

….the real debate, which is whether or not women should be treated as a second class with truncated rights to bodily autonomy. […] Frankly, the more traditional, conservative argument against abortion—no, they’re not going to lift a finger to help you with your unwanted baby and you should have thought about that before fucking, you stupid slut who deserves to suffer—at least has the refreshing scent of honesty to it.

Ja, zeggen conservatieven. Zodra een eicel samensmelt met sperma en cellen zich delen, ligt het primaat bij dit nieuwe leven. Alles moet daar voor wijken. Ook  de mensenrechten van vrouwen. Het land heeft al verschillende situaties gehad waarbij de foetus een advocaat toegewezen kreeg en een vrouw juist zonder enige juridische bijstand moest aanhoren wat er met haar leven en lijf zou gebeuren. (Dit laatste lijkt een ver-van mijn-bed show, maar in Nederland stelde de SGP kamervragen waarom een rechter een zeventien weken oude foetus niet onder curatele wilde stellen. Nou, omdat dit inhoudt dat je een vrouw onder curatele stelt, en dat kan niet, aldus de rechter).

Tegen die achtergrond beslist een rechter in Mississippi binnenkort of een vrouw, die op haar zestiende een miskraam kreeg, strafrechtelijk vervolgd kan worden voor moord. Als de rechter de zaak toelaat, kan een jury haar tot levenslang veroordelen. Het zou een afschrikwekkend precedent scheppen, waarschuwen artsen, progressieve advocaten en mensenrechtenactivisten. Iedere vrouw verandert immers in een potentiële crimineel. Juist als ze medische problemen heeft, of kampt met een verslaving, zal ze artsen gaan mijden omdat ze niet naar de gevangenis wil. Van goede medische zorg of effectieve hulpverlening kan dan geen sprake meer zijn, waarschuwen medici.

Deze situatie leidt bovendien tot bizarre misdaden tegen de logica:

Alabama has prosecuted over forty women. Among them is Amanda Kimbrough, who opted to carry a fetus with Down’s Syndrome to term (since she’s anti-abortion). When the baby died 19 minutes after birth, she was charged with “chemical endangerment.” She denies having taken any drugs. But again, this is beside the point. Here is a woman who tried to abide by the spirit of the anti-abortion crusade, and having done so, was punished for her “good deed.” (It does give us pause: If prosecutors are intent on going this route, it’s in a woman’s best interest to have an abortion to avoid possible jail time.)

Of deze: dezelfde mensen die ambtenaren willen ontslaan omdat de overheid zich nergens mee zou mogen bemoeien, willen opeens een grote, almachtige staat zodra het gaat om vrouwen en baas in eigen buik. In andere bewoordingen:

Let’s just retire the lie about conservatives being all about small government. They like small government when it comes to taxes, but when it comes to women, they like their government big, stinky, vile and evil.

Om nog maar te zwijgen over de rechtspositie van vrouwen. Waar houdt het op? Draai je straks standaard de bak in als je rookt tijdens je zwangerschap of te weinig uren slaapt? Bij hoeveel kilo overgewicht van de moeder ontstaat er een strafbare link met miskramen? Vrouwen worden op deze manier tweederangs burgers, die slechts voorwaardelijk een beroep kunnen doen op mensenrechten. Als dat geen nachtmerrie scenario is, weet de Zesde Clan het niet meer.

UPDATE: de rechter heeft de zaak afgewezen. Maar helaas wil de openbare aanklager van de staat het opnieuw proberen. De vrouw in kwestie, die al zeven jaar door de juridische gevolgen van haar miskraam achtervolgd wordt, krijgt zodoende nog steeds geen rust.

Woudrichemse visvereniging erger dan SGP

De Zesde Clan wist niet dat het mogelijk was, maar het kan dus. Er bestaan organisaties die nog erger zijn dan de SGP. De SGP staat vrouwen toe de statuten en partijbeginselen te raadplegen. Visvereniging De Hoop in Woudrichem sluit vrouwen echter zo totaal uit, dat deze minderwaardige diersoort zelfs de statuten niet mag lezen. De Hoop staat alleen mannelijke leden toe die een jaar en zes weken in Woudrichem wonen. Ben je een vrouw die wil vissen, dan heb je pech.

Vrouwen? Hengelsport beoefenen? Neeeeeeeeeeeeeeee!!!! aldus visvereniging De Hoop in Woudrichem

Via de Telegraaf laat de vereniging weten ernstig in verlegenheid te zijn gebracht. Eén van de vrouwen in Woudrichem wil namelijk vissen. Wat niet kan, want De Hoop heeft de visrechten in Woudrichem en wijde omgeving. En daar mogen alleen mannen hengelen. Dat een vrouw inbreuk wil maken op dat mannenonderonsje is naar, heel naar, laat oud-voorzitter Johan Combee weten:

“Mens waar ben je mee bezig. […] We hebben niets tegen vrouwen. Het staat al meer dan honderd jaar in de statuten en dat willen we vanuit historisch besef zo houden.”

Nee hoor, we hebben niets tegen vrouwen! Helemaal niets! We willen haar alleen niet in onze buurt hebben. Ze mag niet naast ons aan de waterkant zitten. Ze mag niet in onze buurt in vrede een hengeltje uitwerpen. Getverderrie, nee, we willen alleen mannen. Maar we hebben niets tegen vrouwen hoor, echt niet! Geloven ze het zelf, daar bij De Hoop? Met hun terminologie over ‘dat mens’?

De vrouw die haar mond open doet, is overigens een kordate zakenvrouw. Zij heeft inmiddels gesproken met de politie en gaat een civiele procedure aanspannen tegen de vereniging. Daarnaast stapt ze naar het College voor de Rechten van de Mens. Voor de medewerkers van het CVRM zal de kwestie rondom visvereniging De Hoop vast en zeker een welkome afwisseling zijn, binnen hun gebruikelijke taaie dieet van zwangerschapsdiscriminatie en ongelijke beloning.

 

Geweld kun je niet plaatsen zonder te letten op gender

Mishandeling, verkrachting, moord, als je sekse buiten beschouwing laat, mis je cruciale feiten rondom geweld en agressie, schrijft activiste en auteur Rebecca Solnit. Want let je op gender, dan zie je patronen. Zoals: opvallend veel mannen die in de V.S. een wapen oppakken en in het rond gaan schieten, vermoorden eerst een vrouw. Zoals hun vriendin of moeder. Je mist die aanwijzingen als je er niet op let. Terwijl zulke inzichten juist van onschatbare waarde zijn om geweld tegen vrouwen te begrijpen en effectief te bestrijden.

De realiteit is deze, schrijft Solnit:

“Women worldwide ages 15 through 44 are more likely to die or be maimed because of male violence than because of cancer, malaria, war and traffic accidents combined,” writes Nicholas D. Kristof, one of the few prominent figures to address the issue regularly.

Dat klinkt hard, maar het is gebaseerd op cijfers zoals die naar voren komen uit talloze statistieken, onderzoeken en analyses. Internationaal zie je steeds dezelfde trends en patronen. Vrouwelijke verkrachters en moordenaars zijn een opvallende uitzondering die de regel bevestigen. Want de dader van (seksueel) geweld is meestal een man, en naast andere mannen maakt dat type misdadiger veel slachtoffers onder vrouwen. Alleen, we doen niks met dat inzicht:

however, we don’t talk about it. […] We have far more than 87,000 rapes in this country every year, but each of them is invariably portrayed as an isolated incident. We have dots so close they’re splatters melting into a stain, but hardly anyone connects them, or names that stain.

Dat is jammer, want analyses op basis van gender leveren onmisbare kennis op. Zo blijkt dat opvallend veel Amerikaanse mannen die overgaan tot massale schietpartijen, kort daarvoor eerst een vrouw doden. Niet zomaar een willekeurige vrouw, maar iemand waar ze iets voor voelen. Hun vriendin, hun moeder. Dat heeft een reden:

whether racking up points for piles of bodies in a videogame or assassinating terrorists with drones, to kill in the West is to win. And in order to win, on some level, regardless of biological sex, a person must purge barriers to winning by suppressing characteristics perceived as culturally feminine: softness and gentleness, submission and openness, sympathy, mercy, or hesitation.[…] The private killing of particular women who could stand in the way of multiple public murders embodies an extreme and ultimately violent suppression of any force, internal or external, that might temper or “domesticate” the code of take-no-prisoners cowboy manliness.

Traditioneel gezien wordt van vrouwen verwacht dat zij mensen beschaven. Mannen moeten eerst die corrigerende invloed van vrouwen teniet doen, voordat ze zich voldoende kunnen vermannen om de wapens op te pakken en bijvoorbeeld op een school in het rond te schieten. Psychologisch gezien is zo’n ‘secundaire plaats delict’ juist de belangrijkste locatie van het misdrijf.

Andere soorten van geweld dienen niet om onder de controle van vrouwen uit te komen, maar juist om controle over vrouwen te krijgen. Solnit:

It’s a system of control. It’s why so many intimate-partner murders are of women who dared to break up with those partners. […] The lives of half of humanity are still dogged by, drained by, and sometimes ended by this pervasive variety of violence.  Think of how much more time and energy we would have to focus on other things that matter if we weren’t so busy surviving. Look at it this way: one of the best journalists I know is afraid to walk home at night in our neighborhood.  Should she stop working late? How many women have had to stop doing their work, or been stopped from doing it, for similar reasons?

Zelfs een beschaafd, diplomatiek document als de Nederlandse Emancipatiemonitor 2012 kan niet verdoezelen dat mannen de slachtoffers (m/v) maken. Dat een probleem zoals huiselijk geweld eruit ziet als een behoorlijk eenzijdige golf van agressie van mannen, richting vrouwen. En dat vrouwen meer angst voor slachtofferschap voelen dan mannen:

Hun hoge risicoperceptie komt niet zozeer doordat ze de kans op slachtofferschap hoger inschatten dan mannen, maar vooral doordat ze de gevolgen ervan als veel ernstiger ervaren. Vooral de gevolgen van seksueel geweld worden als ernstig beschouwd.

Terecht, want verkrachting wordt niet voor niets wel eens omschreven als moord op de psyche van een vrouw. Ze leeft nog wel, maar hoe. En tot overmaat van ramp ontspringt de dader meestal de dans, terwijl zij met de gevolgen zit.

Dat soort feiten benoemen is geen mannenhaat. Kritiek op gedrag staat niet gelijk aan kritiek op de persoon. Plus, mannelijke lezer, het draait niet altijd om jou, dus waarom zou je je persoonlijk aangevallen voelen? Als je niemand verkracht hebt, is er geen enkele reden om je beschuldigd te voelen. Het zou wel fijn zijn als je je medeverantwoordelijk voelt voor een oplossing. Want geweld tegen vrouwen levert een vet probleem op:

this is a civil rights issue, it’s a human rights issue, it’s everyone’s problem, it’s not isolated, and it’s never going to be acceptable again. It has to change. It’s your job to change it, and mine, and ours.

Dus, man of vrouw, doe 0p 14 februari 2013 mee met One Billion Rising. Meld je aan bij We Can, de Nederlandse tak van een campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen. En als mannen grappen maken over verkrachting, laat dan je afkeuring blijken en overhandig ze desgewenst deze tips om verkrachting te voorkomen. Geweld tegen vrouwen, we zijn er allemaal bij. We kunnen met ons allen de cultuur veranderen en de wereld een plaats maken waar vrouwen zich welkom voelen. Dank!

38ste Globaliseringslezing komt eraan

Drie activisten, Dawn Cavanagh van de Coalition of African Lesbians uit Zuid-Afrika, Colin Robinson van CAISO uit Trinidad en Tobago en Kasha Jacqueline Nagabesera van Freedom and Roam uit Oeganda voeren 0p 26 januari 2013 het woord over emancipatie, internationale solidariteit en diplomatie. In de 38e Globaliseringslezing, in Felix Meritis in Amsterdam, bespreken zij de mensenrechten van lesbiënnes, homo- en biseksuelen en transgenders (kortweg LHBT-rechten) om vrij te leven en hun eigen seksuele voorkeuren te mogen uiten.

Dawn Cavanagh, links op de foto, werkt in een land waar mannen lesbiennes routinematig verkrachten om hen te ‘genezen’ van hun afwijking.

In Nederland vindt de regering LHBT-rechten belangrijk. Elders op de wereld is de situatie vaak anders. Zo is het praktiseren van ‘tegennatuurlijke seks’ verboden in Oeganda. Daar bovenop is een wetsontwerp in de maak dat veel verder gaat dan dat. Omdat, zoals de indiener van het wetsontwerp stelt, het on-Afrikaans is. Internationale verontwaardiging en druk hebben in dit geval averechts gewerkt. Het geeft voeding aan anti-Westerse sentimenten: wie zijn wij decadente westerlingen wel niet om Afrikanen de les te lezen?

Ondertussen vinden ernstige schendingen van de mensenrechten plaats. Zo zijn lesbiennes in Zuid-Afrika loslopend wild. Het is gangbare praktijk dat mannen hen verkrachten om hen te genezen van hun rare afwijking. Dat heet ‘corrective rape’ en veel mensen halen er hun schouders over op, omdat geweld tegen vrouwen sowieso een dagelijkse gebeurtenis is. Een verkrachting meer of minder maakt weinig uit, toch?

Gelukkig zijn er ook mensen die dit heel anders zien. Die willen actie. Ook internationaal gezien betekent het seksuele geweld in Zuid-Afrika een deuk in de reputatie van het land. Gezien het bestaan van anti westerse sentimenten kan het buitenland echter niet zomaar wat doen. Dat roept de vraag op wat de internationale gemeenschap wél kan doen om LHBT-rechten te steunen. Wie bepaalt dat? Zijn we in het Westen wel zo verlicht?

Dawn Cavanagh, Colin Robinson en Kasha Jacqueline Nagabesera bespreken deze kwestie, en nog veel meer. Vragen uit en discussie met de zaal is welkom. Felix Meritis zit aan Keizersgracht 324 in Amsterdam. Vanaf 15.00 uur begint het debat. Entree € 13,50, voertaal Engels.

Abortus weigeren schaadt vrouwen

Vrouwen die een ongewenste zwangerschap niet af mogen breken, leven een paar jaar later vaker onder de armoedegrens, zijn vaker in een gewelddadige relatie blijven hangen, ervaren meer stress en doen een groter beroep op maatschappelijke voorzieningen. Dat blijkt uit een langdurig sociologisch onderzoek naar de gevolgen van verplicht baren, uitgevoerd door wetenschappers uit San Francisco.

Ierse demonstranten eisen een betere wetgeving rondom abortus, zodat vrouwen niet onnodig sterven.

Soms is het gevolg van abortus weigeren nog veel erger. Savita Halappanavar, een 31-jarige vrouw die sinds een paar jaar in Ierland woonde, kwam in de zeventiende week van haar zwangerschap in de problemen. De foetus begon te sterven. Ze smeekte om een abortus. De Ierse wetgeving is echter zo strikt, dat artsen zelfs in dit leven of dood geval achteraf aangeklaagd kunnen worden.  Ze deden niets, lieten de vrouw drie dagen lang kreperen totdat ze de hartslag van de foetus niet meer hoorden, en gingen toen pas over tot een medische abortus.

Tegen die tijd was het al te laat. De moeder was zo ziek geworden dat zij ook stierf. Zoals demonstranten benadrukten: de vrouw had óók een hartslag. Maar haar kloppende hart was minder belangrijk dan de hartslag van een niet levensvatbare foetus. De volkswoede over haar volstrekt vermijdbare dood is zo groot geworden dat er voor het eerst in lange tijd protestacties zijn en oproepen om het Ierse verbod op abortus te versoepelen.

Dit is een extreem geval, maar het effect van kunnen beschikken over eigen lijf en leden is niet minder groot als je op de langere termijn kijkt naar de levensomstandigheden van de vrouwen die het er wel levend vanaf brengen. Wetenschappers uit San Francisco volgden vijf jaar lang een groep van duizend vrouwen. Tweederde kon een ongewenste zwangerschap afbreken, maar eenderde moest de zwangerschap uitzitten en baren. Jaren later blijkt dat de groep onwillige moeders een veel grote kans heeft om onder de armoedegrens te leven. Ze kunnen zich moeilijker losmaken uit slechte relaties, en zijn vaker aangewezen op allerlei vormen van ondersteuning.

Het onderzoek prikt ook mythes door. Zo roept de ‘pro life’ groep graag dat vrouwen die een abortus ondergaan, psychologische schade oplopen. Dat is niet zo, en ook dit onderzoek wijst opnieuw uit dat de link tussen bijvoorbeeld abortus en depressie niet bestaat:

They were no more or less likely to be depressed. And women who gave birth suffered from more serious health complications—from hemorrhaging to a fractured pelvis—than the women who aborted, even later in their pregnancies.

Een abortus kunnen krijgen voorkomt de onnodige dood van vrouwen, en zorgt ervoor dat ze de kwaliteit van hun leven op peil kunnen houden. Zodat ze, als ze het moederschap kiezen, hun kind een betere start kunnen geven. Dat is waarom reproductieve rechten, waaronder toegang tot voorbehoedsmiddelen en goede medische zorg, niets meer en minder zijn dan een mensenrecht.

BONUS: Christenen stelden zich niet altijd zo rigide op. In ieder geval in de V.S., in 1978, dachten mensen met religieuze overtuigingen veel genuanceerder over vrouwen, reproductieve rechten en abortus.

Abortus, een kwestie van mensenrechten

Abortus blijft een beladen onderwerp, waarbij de emoties hoog oplopen en religieuze, politieke of andere ideologische dogma’s de werkelijkheid nogal eens geweld aandoen. Zie onder andere onze eigen SGP-politicus Van der Staaij, met zijn bijzondere opvattingen over de vrouwelijke reproductieorganen, die het totaal uitbannen van abortus moeten goedpraten. Vanwege dit soort types maakte het gerespecteerde Guttmacher instituut deze video. Laten we  de feiten niet uit het oog verliezen. Het gaat om mensenlevens – en ook vrouwen zijn mensen:

Voor wie de uitgesproken tekst na wil lezen: zie hier.

Nieuwsronde

Donkere wolken pakken zich samen in Egypte en Turkije, waar conservatieve regeringen meer controle willen krijgen over de lijven en levens van vrouwen. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Mensen maken van harte grappen over roze producten, zoals roze Bic pennen Voor Haar, apps voor de mobiele telefoon bieden handige hulpjes waar vrouwen echt iets aan hebben, en Brussel deelde al 69 boetes uit voor (seksuele) intimidatie op straat.

Protesten in Turkije, waar een conservatieve regering vrouwen de zeggenschap over hun eigen lijf en leden wil ontzeggen.

  • Islamitische vrouwen protesteren tegen pogingen van de Moslim Broederschap om hen terug in hun hok te meppen. Volgens de nieuwe conservatieve regering van Egypte zijn vrouwen zwak en te emotioneel om goede leiders te zijn. Tegelijkertijd zijn ze wel goed genoeg om toiletten te boenen en kinderen groot te brengen. Raar maar waar. De regering zou de Koran goed moeten lezen, en moeten stoppen met het inperken van de vrijheden van vrouwen. Of de regering hier naar wil luisteren….?
  • Gewone producten aan de vrouw brengen? Maak ze kleiner en roze, dan lukt het wel. Het lijkt erop alsof een trend uit de jaren zestig nieuw leven krijgt anno nu, met als voorlopig hoogtepunt Lego voor meisjes en roze Bic pennen. Gelukkig maken consumenten korte metten met dit soort marketingfoefjes.
  • Joodse vrouwen gaan verder dan opiniestukken in kranten. Ze stapten naar de rechter om op die manier af te dwingen dat vrouwen recht houden op het gebruik van de openbare ruimte in Israëlische steden. Een vrouwenorganisatie spande een rechtszaak aan tegen een orthodox radiostation dat weigert om vrouwen in hun programma’s aan het woord te laten. Eerder al ontving een tienermeisje een schadevergoeding van 13.0000 NIS omdat orthodoxe mannen haar op een agressieve manier dwongen achterin de bus te zitten. Dat is een illegale vorm van scheiding der seksen, dit keer in het openbaar vervoer.
  • Leve de mobiele telefoon. Nooit meer de weg zoeken, internet altijd onder handbereik, en je kunt er allerlei nuttige functies op downloaden. Vrouwen gebruiken soms zelfs vaker apps dan mannen. Zo kunnen vrouwen een app downloaden om hun menstruatiecyclus in de gaten te houden. Voor de Nederlandse markt zijn er verschillende versies beschikbaar. Ook handig: een app die je er op een discrete manier aan herinnert dat het tijd is om de pil te slikken – erg handig om ongewenste zwangerschappen te voorkomen – en een door het Trimbos-instituut ontwikkelde app om je te ondersteunen als je onverhoopt borstkanker mocht hebben.
  • Het rommelt (nog steeds) in Turkije. Sinds een conservatieve regering hier aan de macht kwam, wil de overheid abortus stoppen en keizersnedes zoveel mogelijk inperken – de premier vindt dat teveel vrouwen op de ‘makkelijke’ manier bevallen. Vrouwen moeten gewoon op een natuurlijke manier bevallen, en klaar. In de Turkse cultuur betekent dit dat vrouwen hoe dan ook de klos zijn. Verkrachting is hun schuld, abortus geen optie, en als het mis gaat tijdens een bevalling mogen artsen slechts bij hoge uitzondering overgaan tot een keizersnede. Vrouwen hebben weinig over hun lijf te zeggen…
  • De Victoriaanse tijd bracht vrouwen veel ellende, maar leidde er ook toe dat artsen de voorloper van de vibrator ontwikkelden om de behandeling van hysterische patiënten minder vermoeiend te maken. Jawel. Alles wat je altijd al wilde weten over vibrators...
  • Spaanse feministen zetten een campagne op a la Hollaback, zodat vrouwen die lastig gevallen worden op straat actie kunnen ondernemen en hun ervaringen zichtbaar kunnen maken. Dat hadden ze natuurlijk niet moeten doen. Haat werd hun deel. Onder andere een groep mannen behorende tot de 600.000 gebruikers van een autoforum besloten de vrouwen systematisch te pesten via internet. Dat past in een patroon. Ook in andere landen krijgen vrouwen er van langs zodra ze feministische standpunten innemen. Soms nemen die campagnes zulke vormen aan dat de vrouw haar internetactiviteiten staakt. Dan is het de trollen weer gelukt een vrouw het zwijgen op te leggen. Bedankt, trollen…
  • Seksuele intimidatie op straat is een hot item in België sinds filmstudente Sofie Peeters met een camera door haar Brusselse woonwijk trok. De stad beloofde dit soort agressie aan te pakken en deelde in een paar maanden tijd al 69 boetes uit. Wie vrouwen op straat lastig valt, kan rekenen op een boete van 250 euro.

Help Turkije baas in eigen buik te blijven

Turkije dreigt het recht op abortus in te perken. Premier Erdogan vindt het afbreken van een ongewenste zwangerschap namelijk moord.  Hij is ook tegen keizersnedes, omdat die onnatuurlijk zouden zijn. Volgende maand wil hij een voorstel bespreken om de reproductieve rechten van vrouwen drastisch in te perken. Een hele reeks organisaties op het gebied van gender en mensenrechten roept de regering op die pogingen onmiddellijk te staken. Ook jij kunt Turkse vrouwen helpen baas in eigen buik te blijven. Teken de petitie.

Turkse vrouwen willen baas in eigen buik blijven.

Vrouwen kunnen sinds 1983 legaal een ongewenste zwangerschap afbreken, tot in de tiende week van de zwangerschap. Volgens cijfers uit 2008 doet ongeveer tien procent van de zwangere vrouwen een beroep op die mogelijkheid. Het nieuwe wetsvoorstel wil deze rechten zo drastisch inperken dat het in de praktijk neerkomt op een verbod. De wet houdt geen rekening met slachtoffers van verkrachting of incest. Baren zul je.

Onder andere de medische stand wil abortus graag behouden als legaal onderdeel van de gezondheidszorg aan vrouwen. Woordvoerders van de Turkse Medische Associatie verdenken Erdogan ervan dat hij politieke en demografische ontwikkelingen belangrijker vindt dan het welzijn van de helft van de bevolking:

Next in line to reject Mr Erdogan’s comments was Turkey’s medical fraternity. The Turkish Medical Association (TTB) warned that restricting abortion would only encourage illegal practices, push women to use “primitive methods” to abort and increase maternal mortality. “Prime Minister Erdogan’s worries that the population will decrease and the nation will be wiped off the face of the Earth are baseless. Turkey’s population will reach 90 million in 2050 without any additional arrangements,” said TTB Secretary-General Feride Tanik.

Ook de media mengen zich in het debat. Zo publiceerde de International Business Times een redactioneel opiniestuk, waarin de redactie eveneens wijst op Erdogan’s politieke beweegredenen. Hij wil een groot, bevolkingsrijk Turkije, koste wat het kost. En de kosten zullen volgens de krant vooral op het bordje van de vrouwen terecht komen:

There is so much concern for unborn children, but what about Turkish women? The wealthy, including the Prime Minister, his wife and daughter, all have the means to seek medical care overseas. Should abortion be banned in Turkey, these women will have a choice, and access to the procedure. But what about the women that appear on page three of Turkish newspapers everyday? The page assigned for victims of rape, incest, abuse and honor killings?What choice do they have when a father, uncle or neighbor rape them? Who can they turn to? […] It will lead them to fall into the hands of butchers practicing illegal and primitive forms of the procedure, that often end up leading to infection and death.

Los van internationale petities laten de Turken zelf zich niet onbetuigd. Naast protesten van Turkse artsen gingen duizenden betogers de straat op om te protesteren tegen pogingen de abortuswet in te perken. De hoofdmoot bestond uit vrouwen, vergezeld door hun partners en kinderen. In Ankara liep een betoging uit op arrestaties. De demonstranten vertegenwoordigen een meerderheid. Volgens een recente peiling wil 55,5% géén inperking van het recht op abortus, oftewel, de wet houden zoals-ie nu is.

UPDATE: De Engelse krant The Guardian publiceerde een opiniestuk van Elif Shafak, zelf Turkse, en voorstander van baas in eigen buik. Want:

Any discussion on abortion in Turkey needs to take into account that this is a deeply patriarchal country with entrenched habits of gender discrimination. In this society whenever there is the slightest sexual slander, it is women who are stigmatised and made to suffer. “Honour killings” are not unheard of. Incest, domestic violence and marital rape occur on a wide scale. To ban abortion (or to make it impossible by reducing it to four weeks) will have hugely harmful results for women

 

Arabische Lente gaat over in winter

Egyptische legerartsen die gearresteerde vrouwelijke demonstranten onderwierpen aan een ‘maagdelijkheidstest’ – in feite verkrachting met een of meer vingers – gaan vrijuit. Volgens een militaire rechtbank in de Egyptische hoofdstad Cairo vonden zulke tests nooit plaats. Het oordeel is een klap in het gezicht van vrouwen, en zeker ook van de vrouwen die de zaak aanspanden. Het vonnis is in tegenspraak met een bekentenis van het militaire bestuur, dat bevestigde deze tests wél voorkwamen.

Samira Ibrahim pikte het niet dat een legerarts haar molesteerde en was een van de vrouwen die de zaak voor de rechter bracht.

Eén van de Epyptenaren die de artsen aanklaagden, Samira Ibrahim, had de moed om via The Guardian te reageren. Volgens haar loopt de toekomst van vrouwen groot gevaar:

“I insist on getting my rights and will not leave it, no matter the cost. The future of Egyptian women is in danger,” she told the Guardian. The reason for this, Ibrahim believes, is that in post-revolution Egypt there are two powerful forces that stand to hinder the progress of women’s rights. “Now the Egyptian woman is violated from two sides, one is the military and the other are the Islamists,” she said.

Vrouwenorganisaties bereiden demonstraties voor om te protesteren tegen deze ontwikkelingen in hun land. In een persbericht laat Amnesty International weten de uitspraak van de militaire rechtbank te betreuren:

“Once again, the Egyptian military have failed women, particularly those like Samira Ibrahim, who have shown tremendous courage in challenging the military establishment in Egypt,” said Hassiba Hadj Sahraoui, Deputy Middle East and North Africa Director at Amnesty International. “This decision is not only a travesty of justice but further proof that cases of human rights abuses by the military should be dealt with in civilian courts.” Amnesty International called on the Egyptian military to respect a decision by an administrative court banning “virginity tests” and to ensure women who were forced to endure tests have access to justice and reparations.