Tag Archives: Media

Abortus: leugens en de opinie van blanke mannen domineren het gesprek

De Amerikaanse organisatie Media Matters volgde een jaar lang het televisienieuws over abortus en kwam tot schokkende conclusies. Blanke mannen domineren het debat. Omdat zij hun stempel op het gesprek drukken, gaat het vaak niet om abortus of de gezondheid van vrouwen, maar over zaken die de mannen belangrijker vinden. Zoals hun eigen politieke standpunt, of religieuze kwesties. Bovendien wemelt het van de leugens over het afbreken van een ongewenste zwangerschap.

Zowel CNN, als Fox News als MSNBC benutten in ruim 70% van de gevallen een veelal blanke man om te praten over abortus. In 64% van de gevallen gaven de televisiezenders of hun veelal mannelijke gasten foute informatie. Dat is een gemiddelde, want Fox Nieuws slaagde er in om in 80% van de gevallen onzin over abortus uit te zenden. Maar vaak ging het gesprek helemaal niet over deze medische procedure. De veelal mannelijke sprekers hadden het liever over rechtszaken, hun eigen politieke ideeën over abortus, en religieuze kwesties. Bij CNN nam dat type publiciteit 96% van alle uitzendingen over abortus in beslag.

Deze uitkomsten van de studie van Media Matters past in de resultaten van andere onderzoeken. Zo laten tellingen zien dat mannen algemeen het nieuws domineren. Ook in Nederland. En bleek in 2015 dat mannen vijf keer vaker dan vrouwen aan het woord komen over kwesties waar vooral vrouwen mee te maken hebben, zoals zwangerschap, abortus en de medische zorg aan vrouwen, zoals uitstrijkjes of preventief onderzoek naar borstkanker.

Uitzonderingen ontstaan vooral als een vrouw de macht heeft. Zo zorgde The Rachel Maddow Show ervoor dat voornamelijk vrouwen aan het woord kwamen over zwangerschap en het afbreken daarvan, signaleerde Media Matters. Of neem Samantha Bee. Nadat ze haar programma Full Frontal lanceerde, benutte ze dat platform onder andere om hatelijke mythes over abortus te ontzenuwen en ontwikkelingen rond de toegang tot abortus kritisch te volgen. Mensen als Maddow en Bee zorgen zodoende voor een broodnodig tegenwicht voor al die onzin verkopende mannen bij de reguliere kabelzenders.

Wat ook helpt is op zoek te gaan naar de persoonlijke verhalen. Mensen kunnen bijzonder makkelijk ‘abortus is moord’ roepen en vrouwen demoniseren. Maar als die vrouwen hun een menselijke gezicht terug kunnen claimen en je echt hoort wat vrouwen meemaken, hou je dat soort kretologie minder makkelijk vol.

Toegift: magazine Vileine over Pauw, waar EO mannen allerlei uitspraken over abortus konden doen zonder dat er ook maar 1 vrouw aan tafel zat.

Handleiding: hoe interview je vrouwen

Hoera, vanaf nu hoef je nooit meer na te denken over vragen die je bekende vrouwen stelt. Interviews genereren wordt een makkie met deze twee handleidingen. Hoe interview je een schrijfster, en hoe interview je vrouwelijke muzikanten/componisten. Vergeet ook de commentaren niet. Daarin geven lezers nog wat behulpzame aanwijzingen en nuttige adviezen. Zoals:

Be sure to describe what she’s wearing. Also whether she looks comfortable or uncomfortable in these clothes and how they affect her attractiveness.

Succes verzekerd! Bonus: vragen die je stelt aan vrouwelijke artiesten, als ze ergens op of bij een rode loper staan.

Miss Representation stelt seksisme in de media aan de kaak

Als vrouwen in beeld verschijnen, zoomt de camera te vaak in op haar lichaam. Televisie en kranten concentreren zich op het uiterlijk van vrouwen. Wat ze te zeggen hebben telt niet, en vrouwen met hoge leidinggevende posities mag je rustig een bitch noemen. Documentairemaakster Jennifer Siebel Newsom besloot deze situatie niet als een gegeven te beschouwen, maar te ontdekken wat dit stoeipoes imago doet met vrouwen. Haar film doet sinds kort de ronde op filmfestivals, en werd onder andere vertoond op Sundance in de Verenigde Staten

Sinds Sundance, het grootste festival voor onafhankelijke filmproducties in de Verenigde Staten, is er een aardige hype ontstaan rondom Miss Representation. Gezaghebbende bladen zoals Hollywood Reporter en Variety recenseerden de documentaire op een zeer positieve manier. Hollywood Reporter roemt de documentaire bijvoorbeeld voor de nietsontziende, confronterende analyse, inclusief inspirerende voorbeelden van hoe het beter kan.

Variety geeft een mooi voorbeeld van de ‘ja het kan wel kloppen maar de toon had wel iets liever gemogen” kritiek, die altijd oprijst zodra iemand seksisme aan de kaak stelt. Grutjes, iemand zou zich eens ongemakkelijk kunnen voelen als hij of zij geconfronteerd wordt met harde feiten. Seksisme is niet leuk en hoe goed je de boodschap ook verpakt, het verandert niets aan de situatie. Gelukkig moet zelfs Variety toegeven dat de film ook ingaat op hoe het dan wel zou moeten, om te eindigen met inspirerende voorbeelden. Kun je toch nog met opgeheven hoofd de zaal uit.

Wanneer de film in Nederland te zien is, is bij weten van de Zesde Clan nog niet bekend. Maar in de V.S. heeft de maatschappij van Ophra Winfrey inmiddels de rechten gekocht om de documentaire breed onder de aandacht te brengen. Dus wie weet.

Broadsheet verdwijnt vanwege gebrek aan middelen

Jarenlang konden mensen die de Engelse taal machtig waren en zich interesseerden voor feministisch nieuws terecht bij het weblog Broadsheet, onderdeel van internetmagazine Salon.com. Totdat de berichtgeving vanaf 21 december vorig jaar opeens ophield. Wekenlang bleef het stil en pas onlangs informeerde de redactie lezers dat dit onderdeel van Salon definitief ter ziele is.

De reden is eenvoudig, schrijft de redactie:

Simple answer: Resources. Broadsheet had been staffed with only one person for a while. Tracy wanted — and we wanted Tracy — to move on to more reporting and a broader purview. But that simply left no one left to do Broadsheet, and we made the tough call not to move resources from elsewhere on the site, or from new areas we’re building out (more on that in the months to come) to keep it going.

Salon wil zeker aandacht blijven geven aan de onderwerpen die Broadsheet behandelde. Wie zoekt op onderwerpen als Gender of Feminisme vindt daar inderdaad al een heel stel artikelen uit 2011 die passen in de traditie van Broadsheet. Onder andere de Sisterhood, een blog voor Joodse vrouwen, vraagt zich af of het daarom niet juist een goed teken is dat het weblog verdwenen is:

Isn’t the reason we need these feminist sites because women’s issues and news are still marginalized, while things pertaining to men are still classified as general interest? Because big, important things like, say, making and raising human beings, are still considered something only ladies read about? Along with not insignificant matters like gender equity, body image and, often, sex? We don’t get the space to report on and discuss these things in traditional, mainstream sections so we rely on women-only sections to get the job done. Well it seems like that after six years of running Broadsheet, the editors are ready to take these issues out of a feminist context and present them as, gasp, news. […]…at Salon, feminism won’t be a niche perspective or a specialization, it will be the ubiquitous standard.
Dat zou mooi zijn. Maar de reden die de redactie nu opgeeft, klinkt eerder als een bezuinigingsmaatregel dan als een proclamatie dat feministisch nieuws vanaf nu honderd procent gelijkwaardig is aan ‘het andere nieuws’. De tijd zal leren of Salon de goede voornemens inderdaad vol weet te houden. 

Steeds meer weblogs volgen vrouwen en mensenrechten

Vrouwen zijn mensen, en mensenrechten worden helaas geschonden. Gemiddeld genomen zijn vrouwen daar vaker het slachtoffer van dan mannen, omdat vrouwen in de meeste samenlevingen de underdog zijn.  Allerlei weblogs, met name in de Engelstalige wereld, volgen de ontwikkelingen rondom vrouwen en mensenrechten op de voet. Maar welke moet je kiezen? Masters Degree zette op een rijtje welke blogs het beste zijn.

Steeds meer vrouwen schrijven hun eigen nieuws.

Opvallend is dat veel weblogs zich richten op de volgende drie zaken: specifiek op vrouwen gericht geweld, zoals verkrachtingen en intimidatie in de openbare ruimte, de media, waarin vrouwen vaak op seksistische wijze worden opgevoerd, en kwesties rondom je lichaam en baas in eigen buik. In die drie groepen vallen weblogs zoals Stop Street Harassment, Happy Bodies, Yes Means Yes en het Women’s Media Center. Omdat moslimvrouwen nog eens extra vreemd beschreven worden in de media, ontstond er zelfs een Muslimah Media Watch, waar de ergste excessen een grondige analyse krijgen om aan te tonen welke gedachtenkronkels journalisten soms hanteren.

Daarnaast zijn er een aantal kwalitatief goede weblogs die zich richten op juridische zaken, onder andere op het gebied van de vruchtbaarheid en voortplanting, het gevangenissysteem in de V.S. en de situatie van de afro amerikaanse vrouwen. Andere weblogs richten zich net als De Zesde Clan breed op vrouwen algemeen, maar nemen binnen die algemene nieuwsstroom relatief veel berichten op die te maken hebben met mensenrechten. Daaronder het weblog van het feministische blad Ms. Magazine, Feministing en XX Factor, een weblog dat samenhangt met internetmagazine Slate.com.

Voor een Nederlandstalig publiek is het wat langer zoeken naar weblogs die zich op dit soort onderwerpen richten. De website van maandblad Opzij neemt breed de vrouwelijke opinie mee in haar berichtgeving, inclusief mensenrechten en de schendingen daarvan. Verder zijn er weblogs zoals De Tweede Sekse uit België, de Dolle Mollies uit Amsterdam, en Wasbord uit Nijmegen. Daarnaast zijn er projectsites, zoals video history van Aletta. Dit centrum voor vrouwengeschiedenis wil zoveel mogelijk verhalen van vrouwen vastleggen.

Van een andere orde is vrouw.blog. Hier gaat het ook rustig over dieten, mode en relaties, maar net als je denkt ‘ik kan net zo goed een standaard glossy lezen’ komt er opeens een artikel dat vrouwen al die zuurstok roze producten helemaal zat zijn en gewoon als een volwassen consument behandeld willen worden. Daarnaast houden een aantal bekende Nederlanders weblogs bij die ook op gezette tijden ingaan op de situatie van vrouwen. Daaronder Anja Meulenbelt en Karin Spaink. Dit type blog is veel persoonlijker van toon en inhoud, en Meulenbelt en Spaink behandelen ook andere thema’s. Zoals de Palestijnse kwestie, of katten steriliseren.

In ieder geval kunnen mannen en vrouwen via internet een hele wereld ontdekken van nieuws, activiteiten en analyses die in de traditionele media zelden of nooit voldoende ruimte krijgen. Ga mee op ontdekking en neem eens een kijkje in de keuken van een ander weblog!

Radio geeft vrouwen in Liberia een stem

Liberia beschikt sinds kort over een radiostation van vrouwen, voor vrouwen. Vanuit de hoofdstad Monrovia bereikt Liberia Women Democracy Radio (LWDR) acht van de vijftien regio’s in het land. Doelstellingen voor de komende tijd: een krachtigere zender krijgen zodat het hele land naar de programma’s kan luisteren, en vrouwen ondersteunen om het verschil te maken bij de verkiezingen van 2011.

AllAfrika.com’s correspondent Tamasin Ford omschrijft duidelijk waarom dit radiostatio nodig is:

Rape is the number one reported crime in Liberia and children are often the victims. A recent survey of rape survivors in Monrovia found three out of eight were under the age of twelve, while one in ten was under five. But issues like rape, teenage pregnancy, female genital mutilation and prostitution are rarely, if ever, talked about on other stations across the country The media, run almost exclusively by men, seldom touch on these subjects, preferring to pontificate about politics and policy making. 

Bij LDWR zijn dit soort onderwerpen juist belangrijk. Want de focus ligt op het laten horen van de stemmen van vrouwen. Waar hebben zij mee te maken, wat willen zij dat er gedaan wordt, wat kunnen ze zelf doen. Door open en eerlijk te spreken over zaken als huiselijk geweld, weten vrouwen dat zij niet de enige zijn die hier mee worstelen. Dit geeft hoop en helpt vrouwen om na te denken over hoe zij willen leven. En hoe niet.

Marketing games werkt langs traditionele lijnen

Mannen spelen games voor de competitie, willen uitgedaagd worden, en gaan aan de slag met gameconsoles. Vrouwen spelen voor de ontspanning en richten zich op hersengymnastiek of mahjong. Dat is een van de conclusies die je zou kunnen trekken uit het Nationaal Gamingonderzoek van 2009. En bedrijven passen zich op dit beeld aan. Zo ontwikkelt het Eindhovense Zylom spelletjes aan de hand van twee voorbeeldvrouwen. Marie, 47 jaar, getrouwd, moeder van twee kinderen, werkt niet buitenshuis, en een jongere variant hiervan die nog wel betaald werk verricht maar verder ook getrouwd is en een kind heeft.

Voordat je het weet, krijg je een zichzelf versterkend effect. Net als met allerlei andere rolpatronen zorgen tradities ervoor dat vrouwen anders spelen dan mannen. De marketeers merken dit, kiezen de twee meest traditionele vrouwen die ze kunnen verzinnen, en richten zich daar op. Alles wat kinderloos, single of ongetrouwd is valt buiten de fictieve doelgroep die bepaalt of een spel ontwikkeld wordt. Dat versterkt de rolpatronen, dit komt dan naar voren uit consumentenonderzoeken, en voilá, de cirkel is rond. Het helpt ook niet dat slechts 12% van de makers van games vrouw is – en dit wereldje dus voor 88% uit mannen bestaat.

Dan is daar nog de gamejournalistiek. Je zou verwachten dat verslaggevers goed opletten en verder kijken dan hun neus lang is. Dan zouden ze moeten zien dat ditzelfde Gamingonderzoek allerlei variaties tussen vrouwen aantoont. Zo wil meer dan een derde deel van de vrouwen wel degelijk uitgedaagd worden door een lekker complex spel. Een kwart van de vrouwen speelt meer dan tien verschillende spellen per maand, en vijftig plus vrouwen zijn enorm actief op internet. En met 42% vrouwelijke gamers heb je het sowieso over een enorme markt. Wil je die miljoenen vrouwen echt allemaal opsluiten in de Mahjong hoek?

Maar helaas, verslaggevers laten de vrouwelijke gamer massal links liggen, ontdekte Marjolein Knuit. Bladen en televisieprogramma’s worden in meerderheid gemaakt door mannen, en als vrouwen voorkomen in de bladen is dat in schaarse kledij als game babe. Veel vrouwen ervaren die beeldvorming als seksistisch, en dit stoot hen af. Voorbeeldje: dit is hoe computer and videogames schrijft over de resultaten van een ander onderzoek naar gamers:

According to the ESA, girl gamers spend 7.4 hours a week playing games, in-between hiding every television remote and moaning that we’ve left the toilet seat up. 

De auteur mikt duidelijk op de mannelijke lezer: lekker samen met de auteur van het artikel een wijgevoel kweken, ten koste van de meiden. Die als zeurpieten neergezet worden. Ha ha ha. En dit was in 2008, niet in 1950. Op die manier houden de media vrouwelijke gamers buiten de deur. Vrouwen komen zo niet op het spoor van type games waar ze misschien niet meteen aan zouden denken, maar die ze wel heel leuk zouden vinden. De vrouwen die op gameconsoles spelen en net zo racen en vechten als de mannen, voelen zich al helemaal niet serieus genomen door deze toonzetting.

Knuit pleit ervoor dat gamesbladen -en sites stereotypen over vrouwen laten varen, zoveel mogelijk genderneutraal schrijven, gevarieerd beeldmateriaal kiezen waar vrouwen niet als pornomodel tentoongesteld staan, en meer interactie bieden met de lezer. Je hoeft dus echt geen roze gekleurd vrouwenblaadje te maken om vrouwen binnen te halen. Het is genoeg vrouwen te erkennen als serieuze gamers, zoals ze zelf ook vragen. Mensen die het leuk vinden om online een kaartspelletje te doen, maar ook niet terugdeinzen voor een shooter of World of Warcraft. Het geld zal binnenrollen, dus producenten, waar wachten jullie nog op?

Seksistische opmerkingen schaden kansen vrouwelijke politici

Vrouwelijke kandidaten voor politieke functies raken beschadigd door seksistische aanvallen. Als ze in de media worden afgeschilderd als gemeen, een kille tante, of als er openlijke beschuldigingen komen dat ze zich hoerig zou gedragen, jaagt dat een kwart van de stemmers weg. Zulke sneren ondermijnen namelijk haar geloofwaardigheid en geven kiezers de indruk dat ze incompetent is. Dit blijkt uit Amerikaans onderzoek onder 800 stemgerechtigden.

Onder andere Women’s Media Center en een paar andere organisaties ondervroegen 800 kiezers en ging na hoe zij zouden stemmen op een mannelijke en een vrouwelijke kandidaat. De beschrijvingen van de kandidaten verschilden. In het ene geval kreeg de politica alleen kritiek op inhoudelijke, politieke gronden. In het andere geval werd haar persoonlijkheid erbij gesleept, en kwamen er kwalificaties van het type kil en gemeen bij. Het resultaat: 41% zou op de vrouw stemmen, na inhoudelijke kritiek daalde dat naar 33%, maar na seksistische opmerkingen zakte dat naar 21%.

USA Today sprak met een van de samenstellers van de enquête:

“I was stunned at the magnitude of the effect of even mild sexism,” says Democratic pollster Celinda Lake, who did the survey. “Right now campaigns tend to be silent and try to tough it out, and this opens up a whole new strategy of responding.”

Uit de vragenlijst blijkt namelijk dat de aanvallen negeren en hopen dat ze stoppen, geen effectieve strategie is. Het beste wat een politica volgens kiezers kan doen, is direct en open reageren, en het beestje bij de naam noemen. Oftewel, als het seksistisch is kun je dat gewoon zo benoemen. En het kan geen kwaad op te merken dat mensen die anno 2010 zo over vrouwen praten, zich moeten schamen.

Goed om te weten, want er staan in de V.S. weer verkiezingen voor de deur. En in de media is het klimaat voor politica’s zo guur, dat Name it Change it zonder enige moeite een top 50 kon samenstellen, van de meest seksistische opmerkingen over vrouwen. Politici hebben dus volop kansen om te oefenen beter met dit soort sneren om te gaan zonder kiezers te verliezen.

Seksisme: geef het beestje een naam

Na de truc ‘verander het woord vrouw overal in het woord neger’ is er nu een nieuwe methode om na te gaan hoe seksistisch een tekst is: de piramide van walgelijk taalgebruik. De Amerikaanse organisatie Name it, Change it, zette allerlei termen op een rij en classificeerde ze. Van vrouwenhatend, in de top van de piramide, tot aan een berg algemeen seksistische opmerkingen in de basis.

Scheldwoorden zoals ‘hoer’ of ‘slet’ vallen onder vrouwenhatend taalgebruik. Wie zogenaamd gekscherend opmerkt dat het wel weer ‘die tijd van de maand’ zal zijn, belandt in de middenmoot. En politici vooral beschrijven in termen van ‘wat heeft ze nou met haar kapsel gedaan’ staan onderaan. Dit lijken wel onschuldige opmerkingen, maar ondertussen ondermijnen ze vrouwen omdat het gaat om haar uiterlijk in plaats van om haar visie en prestaties.

Iedereen kan de piramide aanvullen en er nieuwe termen bij zetten. Zoiets zouden we ook voor het Nederlands moeten hebben! Maar in de tussentijd kan iedereen een kijkje nemen bij het Amerikaanse voorbeeld. En tsja, in de V.S. gebruiken ze het woord bitch, en in Nederland ook. Dus we redden het wel.

Zonder titel

Photoshop disasters geeft kijkje in de keuken

Vrouwen moeten slank zijn! En lange benen hebben! En nergens haar hebben, behalve op je hoofd dan! Dag na dag zien vrouwen op de televisie, in tijdschriften en in advertenties beelden van onmogelijk mooie en slanke vrouwen. Je zou er depressief van worden, want de kans dat je op zo’n supermodel gaat lijken is voor de meesten van ons een onmogelijke droom.

Wat te doen? In de categorie ‘ken je vijand’ verwijst de Zesde Clan je graag door naar de site Photoshop Disasters.  Deze site laat zien wat er allemaal verkeerd kan gaan in de glamour bladen, zoals dit:

Wat is dit? Een buitenaards wezen? Nee, foutje met Photoshop. Meestal wordt het subtiel gedaan, en hebben we niet altijd meteen door dat het om trucages gaat. Pas als het onnatuurlijk of raar wordt, merken we weer hoe er gerommeld wordt met beelden van mooie modellen. We zien geen normale vrouwen, we zien bewerkte beelden die niets met de werkelijkheid van doen hebben.  Dus hoeven we ook geen moeite te doen om er net zo uit te zien als die kunstmatige poppetjes. Wat een opluchting.

Kortom, Photoshop Disasters. Ook leuk vanwege de kinderen met vier armen, of volwassenen met drie benen.

Londense politie pakt huiselijk geweld aan

Je zit ’s avonds rustig op de bank een boek te lezen of CSI te kijken op televisie. Opeens hoor je geschreeuw en gedoe bij de buren. Een man en een vrouw maken ruzie. Langzaam escaleert de situatie. Wat doe je, bel je de politie of blijf je zitten waar je zit?

De politie in Londen plaatst mensen voor dit dilemma in een nieuwe campagne om huiselijk geweld aan te pakken. Bekijk vooral het filmpje, maar wees gewaarschuwd: je moet snel zijn, en niks doen kan traumatische gevolgen hebben….

Weinig films doorstaan Bechdel test

Hoe relevant zijn de vrouwelijke personages in een film? De Zesde Clan is een grote fan van de Bechdel test om die vraag te beantwoorden.

Striptekenares Alison Bechdel ontwierp de test in de jaren tachtig en stelde drie eenvoudige criteria op. 1. Komen er twee of meer vrouwen voor in de film? 2. Praten ze met elkaar? 3. Over iets anders dan een man of mannen? Ze legde de lat niet hoog – het maakt niet uit of er mannen aanwezig zijn als de vrouwen praten, en als de vrouwen twee zinnen uitwisselen over de perfecte appeltaart is het ook al goed. 

Toch faalt film na film de Bechdel test. Shutter Island. Sherlock Holms. The Lord of the Rings. Misschien zijn er wel meer dan twee vrouwelijke personages in die films, maar ze praten niet met elkaar. Of ze praten alleen over hun relatie met een man.

Scenarioschrijvers beginnen zich inmiddels bewust te worden van het gebrek aan uitgewerkte vrouwenkarakters in film en televisie. Ze onderwerpen hun eigen scripts aan de Bechdel test en denken na over de manier waarop ze over vrouwen schrijven. Dus dat biedt hoop.

Aan de andere kant kreeg deze studente aan de Amerikaanse filmschool ACLU van haar docenten te horen dat ze in haar scenario’s blanke heteromannen centraal moest stellen, anders zou geen enkele Hollywoodstudio met haar verhaal in zee willen gaan. Er is dus duidelijk nog een lange weg te gaan….

Alison Bechdel, de uitvinder van de Bechdel test

Schotland bestrijdt verkrachtingsmythes

Verkracht? Nou meisje, je vroeg erom, want je was dronken, te sexy gekleed, op het verkeerde moment op de verkeerde plaats, etc etc etc. Schotland was dit soort mythes zó zat, dat ze zulke smoesjes als doelwit hebben gekozen voor een campagne. Dit filmpje rekent af met het ‘eigen schuld want je kleding was te sexy’- excuus. Geniaal. Dat mogen meer landen doen.

Oorlog voeren op een vrouwenschip

Natuurlijk kun je een computerspel spelen als mannelijk personage. Maar dan ervaar je als vrouw nooit hoe heerlijk het is om te bepalen dat mannen te gevoelig zijn om te gaan varen en zichzelf bloot te stellen aan de verschrikkingen van zeeslagen.Dus geeft het internetspel Choice of Broadside je de keuze als vrouw te spelen. Die keuze heeft een fundamentele invloed op het verhaal en biedt daarmee een geweldige gelegenheid om uit te vinden wat het betekent om als vrouw een schip te commanderen met een geheel uit vrouwen bestaande bemanning.

Het spel is gebaseerd op teksten, en biedt een rollenspel gebaseerd op meerkeuze vragen. Te beginnen als onbetekenende matroos kun je je storten in zeeslagen, intriges, spanningen tussen leider en ondergeschikten, en op jacht gaan naar een geschikte huwelijkskandidaat. Zeker op die momenten levert de omkering van rolpatronen grappige situaties op.

Doe je het goed, dan bereik je uiteindelijk de positie van admiraal. Daarvoor moet je echter wel offers brengen. De Zesde Clan zegt: spelen! Je zult je geen moment vervelen.

Omo houdt meisjes binnen

Gisteren zag ik ‘m dan, een nieuwe reclame van Omo. Voor progressieve beeldvorming moet je natuurlijk nooit te rade gaan bij wasmiddelenfabrikanten. Toch vraag ik mij af of deze reclamemakers onderhand doorhebben dat we in het jaar 2010 leven. De reclamespot werpt ons namelijk weer keihard terug in de jaren vijftig.

Hier hoor je thuis volgens de reclame.

Wat zien we? Omo wil bij vlekkenexperts te rade gaan hoe het nou zit met de kracht van het zoveelste product van dit merk. De reclame toont twee jongens en een meisje. De jongens staan buiten in de zon en hebben kleding aan vol grasvlekken en modder. Het meisje? Die staat in de keuken, met op de achtergrond haar moeder, in een kom te roeren. Bij haar zitten er chocoladevlekken op haar kleding.

De reclame eindigt ermee dat een moegespeeld jongetje van zijn moeder een lekker schoon shirt aan krijgt. Wat een heerlijk leven voor jongens. Je mag lekker buiten spelen, vrijheid, blijheid, en als je thuiskomt wacht daar een schoon shirt van je moeder en een versgebakken chocoladetaart van je zusje. Misschien had het zusje ook liever buiten gespeeld. Maar dat vermeldt deze retro commercial niet.

Meisjes zien vooral jongens op televisie

Meisjes die naar populaire films en televisieprogramma’s van Amerikaanse makelij kijken, zien een wereld waarin jongens en mannen domineren. Personages met een rol waarin ze iets zeggen? Slechts 28% is vrouw. Een alwetende verteller in een film? In slechts één op de vijf gevallen hoor je een vrouwenstem. En 85% van alle getoonde personages is blank.

Het is soms lastig om indrukken te toetsen aan de realiteit, maar in de Verenigde Staten is dit in ieder geval wetenschappelijk verantwoord uitgezocht en op een rijtje gezet in opdracht van Geena Davis. De actrice heeft zelf een dochter, en zat in 2004 een keer lekker met haar voor de buis naar een filmpje te kijken. Totdat het haar begon te irriteren dat er wel erg weinig meisjes en vrouwen aan bod kwamen. Klopte die indruk? Was het echt zo erg? En wat betekende dat eigenlijk voor haar dochter, als die alleen passieve prinsesjes ziet?

Dat was de aanleiding voor Davis om een instituut voor media onderzoek op te richten en eens haarfijn uit te laten pluizen hoe het zit met vrouwelijke personages op televisie. Onder leiding van Dr. Stacy Smith van de Annenberg School for Communication voerde een team onderzoekers verschillende studies uit.

De cijfers waar dit artikel mee begon komen uit een analyse van de 101 meest winstgevende films uit de periode 1990-2005. Ze ware allemaal G-rated, in het Amerikaanse systeem speciaal geschikt voor kinderen. Nou ja, blanke, mannelijke kinderen. In een ander onderzoek analyseerde het team 1034 willekeurig gekozen televisieshows voor kinderen, vertoond door twaalf verschillende televisiezenders. Ze bekeken meer dan 500 uur televisie in de periode van 12 juni tot en met 18 augustus 2005, om te kijken hoe jongens en meisjes geportretteerd werden.

Ook hier logen de resultaten er niet om. Gemiddeld komen jongens/mannen twee keer zo vaak voor als meisjes/vrouwen. Als vrouwen al voorkomen, zien ze er vier keer vaker dan mannen sexy uit, en ze krijgen twee keer zo vaak een onmogelijk dunne taille. Dit laatste kwam uiteraard vooral voor bij animatieprogramma’sl, juist omdat het voor een echt meisje onmogelijk is om zulke lichaamsvormen te hebben. Lichtpuntjes waren er ook. Haal je tekenfilms uit de onderzochte groep programma’s, dan stijgt het aandeel van vrouwen in sprekende rollen en kom je uit op een bijna gelijkwaardig niveau. Wat dat betreft lopen tekenfilms duidelijk achter.

Geena Davis gaat gewoon verder met het onderzoeken en analyseren van vrouwen in films en televisieprogramma’s. Als er meer onderzoeksresultaten volgen, of als er nieuwe acties komen, laat ik dat meteen weten.