Tag Archives: man als norm

Vrouwen in de politiek

Stemrecht hebben en je verkiesbaar kunnen stellen, betekent niet automatisch ook een gelijkwaardig aandeel in de macht. Vrouwen komen nog steeds veel belemmeringen tegen om goed aan de slag te kunnen in de politiek. Van een als mannelijk gecodeerde cultuur, waarbij je als vrouw spitsroeden loopt tussen te mannelijk/bazig en te vrouwelijk/voetveeg, en een vijandige pers tot aan ongeloof in een vrouwelijke kandidatuur, het leidt allemaal tot een ongelijke positie. Tijdschrift Elle maakt dat pijnlijk duidelijk met een filmpje. Als je mannen weg-photoshopt bij politieke aangelegenheden mag je blij zijn als er twee vrouwen in de kamer over blijven. Kijk en huiver:

 

Essay: ”On Noticing”

Ja, er zijn goede berichten over literatuur en de positie van schrijfsters in die wereld. Vrouwelijke auteurs beginnen historische achterstanden in te lopen. Maar langzame verbeteringen blijven kwetsbaar voor stapjes terug. Voordat je het weet kiest iemand in een nieuw jeugdboek weer voor een jongetje in plaats van een meisje als hoofdpersoon. En breder blijft het normen- en waardenpatroon stevig als ”mannelijk” gecodeerd, signaleert schrijfster Cathy Rentzenbrink in haar prachtige essay On Noticing. Dat heeft effect op schrijfsters en hun zichtbaarheid.

Schrijfster Cathy Rentzenbrink

Rentzenbrink schreef haar stuk nadat twee belangrijke literaire prijzen opnieuw naar mannen gingen. Van de 18 door jury’s geprezen en genomineerde boeken was er maar eentje geschreven door een vrouw. Rentzenbrink plaatst hier grote vraagtekens bij. Volgens haar is van invloed dat de buitenwereld vrouwen nog steeds behandeld alsof ze onzichtbaar zijn, als een soort wormvormig aanhangsel van een man.

(toegift: Onafhankelijk van haar essay krijgt Rentzenbrink daarbij steun van auteur Rebecca Solnit, die eraan toevoegt dat vrouwen ook verdwijnen als wormvormig aanhangsel van een kind. Solnit gaf lezingen over schrijfster en feministe Virginia Woolf en merkte dat haar publiek vooral wilde praten over het feit dat Woolf geen kinderen kreeg. Baanbrekende boeken geschreven, originele ideeën op papier gezet, maar nee, wel of geen kinderen, dát is de vraag. Diepe zucht.)

Enfin, terug naar Rentzenbrink. In On Noticing merkt ze op:

My point is that even from my well-educated white perspective everything is still so continually all about the men. Some time ago I was listening to two men discussing literature on Radio 4. They agreed with each other that all the stories have been told, again and again. I filled with rage as I carried on chopping my chorizo. Really? I thought. How culturally privileged must you have to be to think that all the stories have been told? I wondered how I would feel about that if I were a Somali girl listening to the radio in the detention centre in an attempt to improve my English. What would I think about these two white men agreeing with each that there is nothing left but to write homages to Nabokov?

Dat. En meer. On Noticing. Prachtig essay, warm aanbevolen, lees, hoort en zegt het voort….

Wikipedia toont half vol, half leeg glas

Wikipedia doet ontzettend veel moeite om gelijkheid te bevorderen. Dat leidt tot een situatie die je kunt vergelijken met een half vol, maar ook een half leeg glas. Ja, vrouwen komen goed aan bod in artikelen, en de selectie op de startpagina’s vertoont een genderbalans. Analyseer je echter de inhoud van artikelen, dan worden verborgen vooroordelen opeens akelig zichtbaar.

Uit computeranalyses van zes taalversies van Wikipedia blijkt dat artikelen over vrouwen vaak doorlinken naar artikelen over mannen. Andersom gebeurde nauwelijks – de artikelen brachten mannen zelden in verband met vrouwen.

Daarnaast bevatten artikelen over vrouwen veel woorden die hun sekse benadrukken, zoals ‘vrouw’, ‘vrouwelijk’ of ‘dame’. Gaat het over mannen, dan ontbreken woorden als ‘man’,  ‘mannelijk’ en ‘heer’. Volgens de onderzoekers wijst dat erop dat de man de norm is – een artikel gaat over iets mannelijks. Doe je iets anders, dan moet je expliciet vrouw, vrouwelijk of dame zeggen om duidelijk te maken dat het niet over een man gaat.

Ook komen woorden die verwijzen naar kinderen, huwelijk en gezin relatief vaak voor in artikelen over vrouwen. Bij artikelen over mannen ontbreken deze huiselijke en relationele  verwijzingen. Ook dit duidt op vooroordelen. Vrouwen? Dan neem je kinderen mee. Mannen? Die staan op zichzelf, of doen iets geniaals met andere geniale mannen.

Al met al concludeert MIT Technology Review:

That’s an interesting study that provides evidence that the Wikimedia Foundation’s efforts to tackle gender bias are bearing fruit. But it also reveals how deep-seated gender bias can be and how hard it will be to root out. The first step, of course, is to identify and characterize the problem at hand. Wagner and co’s work is an important step in that direction that will allow editors at Wikipedia to continue their vigilance.

Verder lezen over Wikipedia en gender? Wikipedia heeft een taskforce om systematische vooroordelen aan te pakken. Zouden meer vrouwelijke redacteuren genderproblemen kunnen oplossen? Deze Wikipedia expert denkt van niet. Er moet meer gebeuren. In actie komen? Hier een lijst met vrouwen waar andere taalversies van Wikipedia een artikel over publiceerden, maar in de Nederlandse versie ontbreken ze. Tot slot: hoe gaat Wikipedia om met controversiële onderwerpen, zoals Gamergate? 

Blanken vertegenwoordigen iedereen, zegt scenarioschrijver

De verhalenvertellers uit Hollywood geven soms onbedoelde inkijkjes in een dominante denkwereld die vervelende gevolgen heeft voor alles wat niet blank (en mannelijk) is. Meest recente voorbeeld: Ari Handel, de scenarioschrijver van blockbuster Noach. Hij zei expliciet in een interview dat huidskleur afleidt van het universele verhaal over de mensheid in zijn film. Dus komen er alleen blanken in beeld, want die staan voor iedereen.

Het universeel menselijke volgens de verhalenvertellers van Hollywood.

De uitspraak leidde terecht tot kritiek. Onbedoeld en onbewust racisme is al vervelend genoeg, maar in dit geval had meneer Handel er lang over nagedacht voordat hij besloot louter blanke acteurs en actrices te gebruiken. Dat maakt het erger:

They actually considered this question carefully — and after this careful consideration, decided to make white people the mythical, iconic stand-ins for all of humanity. Oh, and for the record: There are, in fact, people who find mixed casts to be, you know, representative of humanity, and who find all-white casts distracting and weird.

Handel belicht met zijn uitspraken een denkwijze die diep geworteld zit in de westerse cultuur. Je hebt het universele, algemeen geldige, en in een ideale wereld zou dat eeuwig hetzelfde moeten blijven. Helaas lukt dat niet, want je hebt het afwijkende. Het afwijkende is raar en valt op. Het heeft een storend effect. Het zorgt voor verdeeldheid en andere moeilijkheden. Vervelend! Lastig! Kan iedereen zich niet gewoon aanpassen en ophouden met zeuren?

Heel vaak is dat universele, de vertegenwoordiger van ons allemaal, blank. Dat lijkt vanzelfsprekend. ‘Huidkleurig’ staat in de modewereld voor een tint die vooral past bij blanke huidjes. Reclames en politieke partijen zoals het CDA  tonen als vanzelfsprekend blanke gezinnetjes als ze duidelijk willen maken dat ze het gemiddelde Nederlandse gezin willen vertegenwoordigen.

Niet alleen dat, maar feministen en andere weldenkende mensen wijzen erop dat het ook erg vaak gaat om een man. Hij, de blanke man, is de norm. Ook dat lijkt volstrekt vanzelfsprekend. De overheid richt het beleid op blanke mannen. Want dat is de algemene deler. Hun behoeften zijn de behoeften van iedereen. Een mannelijke auteur kan zich bezig houden met familierelaties en daarover een universele roman schrijven, want hij staat voor iedereen. Doet een vrouwelijke auteur hetzelfde, dan produceert ze opeens een triviaal werkje over vrouwendingetjes. Computerspelletjes draaien ook meestal om een blanke mannelijke held. Want vrouwen zijn niet iconisch genoeg, vinden producenten van games. Hij is het centrum. Zij hangt erbij.

Het is die mentaliteit die kwesties rondom huidskleur ‘oplost’ door iedereen blank te maken. Geen stoorzenders meer, gewoon, iedereen blank, en de veelkleurige mensheid moet zich daarin maar vertegenwoordigd weten. Het is die mentaliteit die genderproblemen oplost door vrouwen te laten verdwijnen. Waarna ‘kwaliteit is het enige wat telt’ neerkomt op blanke mannen die blanke mannen benoemen. Waarna jongerenwerk eigenlijk jongenswerk wordt. En ‘algemene belangenbehartiging’ neerkomt op het behartigen van de belangen van mannen.

Het wordt hoog tijd dat mensen beseffen dat blanken, in het bijzonder blanke mannen, een minderheid vormen. Dat zij alles lijken te domineren en naar voren worden geschoven als de maatstaf en het universele, is geen natuurwet, maar een gevolg van keuzes die mensen zoals Ari Handel maken. In de woorden van Jezebel:

It’s hard to fathom the amount of blind and ignorant privilege necessary to proclaim that it’s somehow distracting to represent non-white people in a movie that’s meant to depict the mythical origin of mankind. Also to just boldly and unabashedly proclaim that you see whiteness as integral to the construction of the “everyman.”

BONUS: lees dit prachtige betoog van schrijfster Chimamanda Adichie over de noodzaak voor diversiteit in de verhalen die we elkaar vertellen.

Mannen redden de wereld

Wat heb je aan vrouwen? Niks. Eén man overleeft alles, heeft het door, gaat de uitdaging aan en redt de wereld. Volgens Hollywood dan. Kijk maar:

Hulde aan de samenstellers van deze compilatie:

As I keep posting on Reel Girl, the problem of female erasure is not abouteach movie, (“one man”) but the repetition of the same old story where females get shoved to the sidelines again and again. The “One Man” video reveals the sexist pattern of Hollywood movies better than anything I’ve ever seen. Now if they would just make one of these featuring animated movies for kids….

Voor meer alleen-mannen inventarisaties kun je ook terecht bij Hollywood Boys Club, een site waar iedereen mannenclubjes kan aanmelden. TV series waar geen vrouw aan te pas komt, enzovoorts. Je zou deze verzameling kunnen zien als het gespecialiseerde neefje van 100 procent mannen.

Gelijkheid, gelijkwaardigheid en andere lastige begrippen

De Zesde Clan juicht de oproep toe van cardiologe en professor Angela Maas van het UMC St Radboud in Nijmegen. Zij wil dat artsen bij hartklachten afstappen van op mannen gebaseerde behandelprotocollen. Want hartklachten bij vrouwen uiten zich anders en moeten deels ook anders behandeld worden. Een mooie aanleiding voor een discussie over gelijkheid. Want hoe zit dat nou, feministen? Jullie willen toch dat iedereen gelijk behandeld wordt?

Cardiologe Angela Maas.

De term ‘gelijkheid’ leidt op twee manieren tot misverstanden. Ten eerste beschuldigen teveel mensen feministen ervan dat ze een soort grijze brei willen bereiken, waarbij gelijkheid in zou houden dat iedereen hetzelfde moet zijn. Die angst  ligt aan de basis van allerlei zorgelijke adviezen aan vrouwen, zoals ‘pas op, wordt geen manwijf‘! Die angst leidt ook tot doemscenario’s over  infantiele en hulpeloze jongens en mannen, die in de vormeloze chaos van seksegelijkheid compleet de weg kwijt raken.

Tegelijkertijd wordt ‘gelijkheid’ vaak gebruikt om een praktijk te verdoezelen waarbij de man de norm is. Deze illusie leidt bijvoorbeeld tot politici die met droge ogen beweren dat gender geen rol speelt, ze gingen alleen voor kwaliteit, en ach gossie, toevallig leverde dat een team op van louter blanke mannen. Voorbeelden daarvan te over op dit weblog. Zie ook Mark Rutte.

Als feministen het echter hebben over gelijkheid tussen man en vrouw, gaat het vooral om sociale, maatschappelijke, economische en politieke gelijkheid. Het is niet eerlijk als mannen wel stemrecht hebben, en vrouwen niet. Het is niet eerlijk als mannen gemiddeld 8% meer salaris krijgen dan vrouwen voor hetzelfde werk. In die gevallen eisen feministen gelijkheid. Vrouwen ook stemrecht, vrouwen hetzelfde salaris voor hetzelfde werk.

De reden dat feministen soms huiverig zijn om het te hebben over een andere behandeling voor vrouwen, op basis van verschillen tussen mannen en vrouwen, is omdat vrouwen al eeuwenlang een andere behandeling kregen en krijgen. Namelijk een tweederangs behandeling.

Op basis van haar andere, ‘natuurlijke aard’ als vrouw, stelden mannen allerlei verboden in. Eeuwenlang mochten vrouwen niet naar universiteiten, waren ze uitgesloten van bepaalde beroepen, hadden ze geen autoriteit in de kerk, mochten ze zich niet vrij bewegen en geen besluiten nemen over haar eigen lijf en leden, enzovoorts. De lijst van geboden en verboden is lang en deprimerend.

Daarbovenop komt een filosofische traditie die je op z’n minst terug kunt volgen tot aan de Oude Grieken, om in tegengestelden te denken. Licht, donker. Rationeel, emotioneel. Dit ging samen met de neiging een hiërarchie aan te brengen, waarbij het eerste deel van zo’n paar steeds de hoogste status had. Het is opvallend hoe naadloos ‘man’ en ‘mannelijk’ gekoppeld werd aan alles wat een hoge status had. Rationeel is beter dan emotioneel, en verroest, mannen zijn rationeel! Wat fijn!

Met die erfenis van de vrouw als minderwaardige Ander, en het probleem dat het vrouwelijke geen status geeft, zitten we nog steeds. Vanwege die cultuurgeschiedenis benadrukken feministen het idee van gelijkwaardigheid. Ja, er zijn verschillen tussen mannen en vrouwen. Maar die verschillen zijn veel kleiner dan Mars en Venusdenkers doen voorkomen. En je moet rekening houden met de wisselwerking tussen natuur en cultuur (zie voor verdieping onder andere dit interview met genderfilosofe Sakky Haslanger).

Feministen ontkennen dus niet dat er verschillen bestaan, maar ze benaderen dit vraagstuk genuanceerd, met als doel mannen en vrouwen allebei evenveel recht te doen en gelijke kansen te geven.

In die traditie doet professor Maas haar oproep. Zij wil dat artsen het mannenmodel voor hartklachten loslaten en specifiek aandacht besteden aan de vrouwelijke biologie:

‘De diagnose hartinfarct wordt bij vrouwen nog te vaak gemist. Bij hen gaat een hartinfarct vaak gepaard met hevig zweten en met misselijkheid. Vaak denken artsen dan aan griep. […] Er gaan inmiddels meer vrouwen dan mannen dood aan hartaandoeningen. Het is hoog tijd dat cardiologen hier ook rekening mee gaan houden.’

Juist door wél onderscheid naar sekse te maken, hou je de situatie gelijkwaardig. Beide seksen even goede medische zorg, beide seksen in geval van hartklachten ongeveer dezelfde kansen om te overleven.

Hou je geen rekening met de specifieke situatie, dan  blijkt maar al te vaak dat mannen stiekem de norm zijn. Door de man als uitgangspunt te nemen, worden vrouwen onterecht benadeeld. De reden dat feministen hier zo op letten is omdat het soms letterlijk om leven en dood gaat. Bij medische zaken, maar bijvoorbeeld ook bij veiligheidsvraagstukken. Als je auto’s test op veiligheid maar alleen testpoppen gebruikt, die uitgaan van de bouw van de gemiddelde man, raken vrouwen vaker en ernstiger gewond, en sterven vaker bij auto ongelukken. Harde feiten, mensen.

Door aandacht te besteden aan individuele omstandigheden, de biologie van vrouwen én mannen, krijg je uiteindelijk weer gelijkheid. Het gaat zeg maar om gelijkheid via de weg  van de gelijkwaardigheid. Da’s een positieve ontwikkeling en daarom steunt De Zesde Clan de oproep van professor Maas.

Vraag stellen leidt al tot verwijt van ‘gezeur’

Stel een open vraag, en wat gebeurt er? ‘Wat een gezeur’, met als ondertoon ‘rot op, hou je mond’. De reacties zijn niet mals op een artikel van De Volkskrant met als kop ‘Waarom zitten Edith en Jetta niet naast Mark en Diederik?’ De krant stelt deze vraag nadat beide heren besloten de nummers 2 op hun kieslijsten niet mee te nemen als secondant bij de formatiebesprekingen. Dat waren twee vrouwen. In plaats daarvan kozen de heren voor mannelijke kamerleden die lager op de kieslijst stonden.

Wat maakt het uit, man of vrouw. Kwaliteit stond voorop…

Vragen stellen over het slegs-vir-manne feestje viel slecht. We mogen het niet over gender hebben. ”O alsjeblieft, wat een gezeur. Wat maakt het nou uit of er een man of een vrouw zit? Als je je daar druk om maakt ben je pas een seksist”, reageert Jacco123. Anderen kiezen voor de persoonlijke aanval, zoals Hans H., geen fan van de PvdA: ”Mijn god, wat een murenkrabberij. Alsof de secondanten zijn geselecteerd alleen omdat ze man zijn. Maar ja, D’Ancona. Dan weet je genoeg.”

O? Wat weten we dan?

Ook de voorlichters van de VVD zijn er als de kippen bij om het mannenbolwerk zo snel mogelijk weg te beredeneren. De p.r. mensen benadrukken dat het alleen om de kwaliteit ging.

Milde kritiek, in de vorm van ‘ik ben niet boos, alleen een beetje teleurgesteld’, moet van individuele personen komen. Zoals Hedy d’Ancona, oud minister van de PvdA. In de Volkskrant zegt zij:

‘Het blijft windowdressing als het alleen maar op die lijst tot uitdrukking komt. Ik vind het teleurstellend. Kijk, dat de lijsttrekkers daar zitten, lijkt me logisch. Maar die secondanten….Dat kunnen gewoon de nummers 2 van de lijst zijn. Waarom staan ze anders daar?’

Hans Wiegel is misschien nog het eerlijkst als hij zegt:

Zo’n formatie is een heel aparte gebeurtenis, en Rutte en Samsom hebben mannen gekozen die gepokt en gemazeld zijn. Maar dat zijn de vrouwen ook hoor, het is een keuze die Rutte en Samsom zelf maken, een persoonlijke keuze.

Persoonlijke keuzes. Kwaliteit. Opvallend, hoe vaak dat leidt tot een louter uit mannen bestaande ploeg. Voor de zoveelste keer ontbreken vrouwen bij formatiebesprekingen. En diezelfde Mark Rutte kwam volautomatisch uit op oudere blanke mannen toen hij bijna twee jaar geleden zijn tot mislukken gedoemde gedoogconstructie met de PVV opzette. Waarbij hij er als de kippen bij was om te benadrukken dat hij niet lette op sekse, alleen op kwaliteit.

Wat een enorm toeval dat de gevraagde kwaliteit blijkbaar alleen van mannen kan komen. Vrouwen, allochtonen, pech voor jullie. Jullie zijn niet goed genoeg.

Hoe zitten die criteria voor kwaliteit eigenlijk in elkaar? Aha. Kijk, daar is onderzoek naar gedaan. Sekse speelt wel degelijk een rol bij de beoordeling wie je competent vindt, wie geschikt is, in wie je op moeilijke tijden wilt vertrouwen. Keer op keer op keer blijkt dan dat de mannen met macht kiezen voor andere mannen.

Dat dit betekent dat ze vrouwen buitensluiten, wegzetten als ‘minder’, dáár willen de heren niet aan. Totdat ze ‘opeens’ met een mannelijke monocultuur zitten. Oeps! Hoe kan dat nou? Daar voelen diezelfde hoge heren zich anno 2012 toch een beetje ongemakkelijk bij. Logisch dat je zeer geïrriteerde reacties krijgt, en rituele bezweringen, zodra je vraagt waar de vrouwen zijn. Dat raakt een open zenuw. Ergens voelen ze wel aan dat er iets mis gaat in de democratie, als de helft van de bevolking niet mee mag praten tijdens de formatie van het landsbestuur.

Kunnen we de opgewonden ‘we letten alleen op kwaliteit’ afwimpel methode asjeblieft een keer verlaten? De Zesde Clan pleit voor een open discussie, waarin vragen stellen mogelijk is. En zou wensen dat de mensen die zo hard schreeuwen dat sekse niet uitmaakt, eens een keer een goed onderzoek lezen. Of Feminism101 bestuderen. Dan leert Nederland misschien eens een keertje wat seksisme inhoudt, en dat dit nog steeds bestaat. Hoe de man nog altijd als norm wordt genomen, bewust of onbewust. En dat het echt anders kan.

De man als norm op kantoor en in de medische wereld

Klimaatssystemen op kantoor, afgestemd op de ‘universele mens’. Medicijnen, getest op mensen voor bijwerkingen. Dat lijkt ok, maar in de praktijk is de universele mens een man, en de proefpersonen voor medicijnen meestal ook. Dat leidt ertoe dat vrouwen vaker dan mannen last hebben van lagere temperaturen op kantoor, en vaker bijwerkingen van medicijnen ondervinden. In het geval van plaspillen zelfs zodanig vaak en ernstig, dat een vrouw soms naar het ziekenhuis moet. Zomaar wat praktische gevolgen van het feit dat onze cultuur de man als norm neemt…

Man als norm deel 27986459

Jaaaa, Prometheus, de nieuwe ruimte horror thriller van Alien en Blade Runner regisseur Ridley Scott! Die moesten we natuurlijk zien. Prachtige 3 d beelden van verre planeten, een bemanning die in een ruimteschip het onbekende tegemoet treedt, buitenaardse beschavingen, monsters… Om dan opeens op een moment te stuiten waarbij we weer terug lijken te keren naar de Aardse prehistorie van rond 1800.

Noomi Rapace als ruimteheldin.

SPOILERS!!! Serieus, als je de film nog moet zien, lees dan niet verder. Want de Zesde Clan gaat een paar belangrijke wendingen in het plot bespreken.

SPOILER!!!

Zeker weten? Doorlezen?

Ok. Noomi Rapace speelt wetenschapster Elizabeth Shaw, samen met haar liefje de leidster van de expeditie naar een planeet waar mogelijk een buitenaards ras woont. Ten eerste: als de expeditie deze beschaving tegen komt, blijken ze er onder hun ruimtepakken allemaal uit te zien als fors uitgevallen übermenschen, van het mannelijke geslacht. Geen vrouwelijk wezen te bekennen. Blijkbaar is dit volk samengesteld zoals de Smurfen of zo. Da’s tegenvaller 1.

Dan tegenvaller 2. Liefje loopt helaas een buitenaardse infectie op en als hij met Shaw het bed in duikt, besmet hij haar en wordt zij zwanger van een monsterlijk buitenaards wezen. Zodra ze daar achter komt wil ze haar zwangerschap afbreken. Logisch, want iedereen die een Alien film gezien heeft weet dat de menselijke gastheer of vrouw de groei van het beest niet overleeft. Dus vastberaden op naar de enige medische module in het ruimteschip die gewonde mensen kan behandelen.

Zodra Rapace aangeeft dat ze een spoed keizersnede wil, laat de computerstem van het apparaat echter weten: sorry, alleen geschikt voor mannen. Wat?!? Je gaat met een gemengde bemanning m/v op reis, inclusief twee jaar in  kunstmatige slaap, om op een onbekende planeet aan de andere kant van het heelal buitenaardse beschavingen te onderzoeken, iets wat niet geheel zonder risico is, en dan is je medische voorziening alleen berekend op mannen? Eh, als de toekomst er zo uit ziet, bedankt de Zesde Clan er vriendelijk voor.

De slegts-vir-mannen aard van de medische module zorgt ervoor dat die arme Shaw in acute nood creatief met computerprogramma’s moet zijn om via keuzes als ‘buikoperatie’ en ‘lichaamsvreemd element verwijderen’ alsnog een soort van keizersnede te krijgen. Net het soort problemen en vertraging waar je op zit te wachten als een alien op het punt staat zich een weg door je buikwand heen te kauwen.

Zelfs in de verre toekomst marginaliseert de medische wereld vrouwen en bestaan buitenaardse volken alleen uit mannelijke wezens. Bedankt, Scott…. Maar om het stuk positief te besluiten: de film haalt de Bechdeltest met vlag en wimpel. Er zijn drie vrouwenrollen, waarvan twee belangrijke en één bijfiguur. In een wat langere scène doen Shaw en een vrouwelijke collega belangrijk wetenschappelijk onderzoek, waarbij ze met elkaar overleggen en op geen enkel moment over een man praten. Da’s dan weer wel mooi.

Nederland stuurt vrouwelijke kandidaten naar huis

Laten we eens een paar zinnen proberen. De eerste, geparafraseerd: Tsja, weet je, binnen de PvdA bestaat er een traditie dat mannen op mannen stemmen. Dus dan heeft Diederik Samsom wel een winstkans. Maar dat gebeurt dus puur op het uiterlijk, niet op de inhoud. Pardon? Wat is dit? Of deze: ”Diederik, ga toch naar huis. Dacht je nou echt dat je voorzitter wordt? Daar ben je tè man en tè autochtoon voor.”Huh? Wat staat hier?

Nou, dit zijn uitspraken die Nebahat Albayrak te horen krijgt nu  ze zich kandidaat heeft gesteld voor het partijleiderschap van de PvdA. Alleen heeft de Zesde Clan alle aanduidingen voor vrouw vervangen door man, en van vrouw en allochtoon man en autochtoon gemaakt. De eerste uitspraak komt van ‘mediastrateeg’ Kay van de Linde, die op EenVandaag de kandidatuur van onder andere Albayrak beoordeelde. De andere is van een columniste van gratis krantje Spits.

Het ergste is nog dat dit soort seksistische praat zonder met de ogen te knipperen de samenleving in gaat. EenVandaag liet bijvoorbeeld die mediastrateeg aan het woord, samen met nog een paar andere mensen, toevallig allemaal blanke mannen van zekere leeftijd. Niemand die even aan Van de Linde doorvroeg van pardon, waar baseert u dit op? En wat bedoelt u eigenlijk? Dat vrouwelijke leden van de PvdA puur op basis van anatomie op iemand stemmen? Of dat Albayrak geen inhoud zou hebben? Heeft u haar cv wel eens bekeken?

Nog bonter maakten Pauw en Witteman het. Zij ontvingen Albayrak als gast en wilden het maar over twee dingen hebben: haar vrouwzijn en haar Turkse afkomst. Stel dat Samsom daar had gezeten. Zouden Pauw en Witteman zoiets bij een man flikken? Zeg Diederik, fijn dat je er bent, maar we gaan het niet over je plannen hebben. Hoe is dat nou voor jou, dat je een man bent en een autochtoon? Volslagen absurd. Albayrak overkomt het echter, en als ze er wat van zegt krijgt ze van Pauw te horen dat ze vervelend doet.

Albayrak is niet de enige vrouwelijke gast die een bijzonder onaangename en seksistische behandeling krijgt van Pauw en Witteman. Het duo kampt al lange tijd met een vrouwenprobleem. En zij niet alleen. Taalgebruik en symboliek in het mediacircus rondom het partijleiderschap van de PvdA zijn doordrenkt van de man als norm.

Wat krijgt een vrouwelijke kandidaat impliciet en expliciet te horen? Nederland laat haar weten dat ze niet past in het beeld van een partijleider. We vertellen haar op de landelijke televisie, dat we haar plannen onbelangrijk vinden en dat ze alleen stemmen krijgt op basis van uiterlijkheden. Sterker nog, ze kan maar beter naar huis gaan. En dan nog vragen waar de vrouwen blijven? Ze zijn er wel, maar wij sturen ze weer weg. Daar zouden we eens wat aan moeten doen.

Zonder titel

Bron: why is Oscar blue op weblog Women & Hollywood.

Stephen Hawking doet alsof vrouwen buitenaardse wezens zijn

Om de zoveel tijd gebeurt het. Een grote onderneming of een invloedrijk man doen alsof meisjes en vrouwen zeer vreemde wezens zijn waar je echt niks van kunt begrijpen. Nadat Lego faalde bij het oplossen van het mysterie meisje, komt wetenschapper Stephen Hawking nu om de hoek kijken met de opmerking dat vrouwen voor hem een compleet mysterie zijn. Supercomplexe natuurkunde is geen probleem, maar vrouwen? Nee, dat gaat hem te ver.

Hawking, achteraan de rij aansluiten aub.

Dit is wat Hawking zei in een interview met vakblad New Scientist:

What do you think most about during the day?
Women. They are a complete mystery.

Dat vrouwen zo mysterieus zijn is een enorm cliché. Zo erg dat de site TV Tropes er een aantal verschillende lemma’s aan moet besteden. De mysterieuze vrouw algemeen, vrouwengeheimen van rituele of godsdienstige aard, en natuurlijk de ‘mannen zijn de norm, vrouwen de (vreemde, bijzondere, bedreigende etc etc) uitzondering’. Over geheimzinnige vrouwen merkt de site terecht op:

Women’s Mysteries almost always remain mysterious to the audience. This Double Standard probably a results from them being mysterious to the author as well since Most Writers Are Male. Related to the idea (apparently held by many men) that women are somehow inherently mysterious.

Enfin, hopelijk leest Hawking de Engelse krant The Guardian. Die hebben namelijk wat tips voor hem. Zoals het feit dat vrouwen complexe individuen zijn, maar wel mensen, net als mannen. Ja, communicatie tussen mensen is soms ingewikkeld. Gewoon blijven proberen. Nee, vrouwen vernietigen niet net als zwarte gaten alles wat ze tegenkomen, dus ontspan je. Ja, vrouwen houden ook van seks. Maar de allerbelangrijkste tip is deze:

5. Much like scientists think creationists are lazy-minded, women aren’t keen on men who make sweeping generalisations about our “mysteriousness”. It’s one thing to say that you have trouble understanding particular women you interact with, or to admit that you find romantic relationships challenging. But to say that we are all a mystery could be taken as someone positioning himself to dismiss and marginalise us; to imply that our opinions and ideas don’t matter because we’re intrinsically inexplicable. And that would be a disgrace. In future, if you are going to make a sweeping generalisation about women, try phrasing the sentence with the word “people” in place of “women”. Does it make you sound daft? Maybe a little bigoted? It’s OK. Few experiments work the first time.

De man als norm deel 9385509

Zit je rustig in het openbaar vervoer de Spits van 1 november te lezen, krijg je opeens een stukje voor ogen van journalist Alrik de Jong over de nieuwste iPhone met virtuele assistent Siri. Na een lofzang op de ingebouwde fotocamera volgen er een paar alinea’s over de wonderen van Siri. Handig! Want je kunt deze applicatie je vriendin laten sms-en dat ze de piepers vast jast.

Wat gebeurt hier? Iedere journalist gebruikt bewust of onbewust een soort fictieve lezer. Je schrijft een tekst voor een doelgroep en op de kenmerken van die groep stem je je berichtgeving af. Een algemene krant als Spits heeft een wat minder duidelijk profiel voor ogen dan een tijdschrift. De Zesde Clan kon zodoende tot halverwege het artikel nog denken dat de journalist misschien een algemeen publiek voor ogen had tijdens het schrijven. Nederlanders, het volk waarvan circa de helft uit vrouwen bestaat.

Als de Zesde Clan echter leest ‘sms mijn vriendin dat ze de piepers vast jast’,  dan worden wij opeens ruw uit die droom geholpen. Wij zijn niet de fictieve lezer van Spits. De journalist sluit de helft van de bevolking uit. Hij heeft een man voor ogen. Een heteroman, die thuis een vriendin klaar heeft zitten om op sms-bevel aardappels te schillen. Een man die Siri daarna gebruikt om wiskundige dilemma’s voor te leggen. Nog zo’n activiteit die in Nederland een duidelijke genderlading heeft (je weet wel, jongens en mannen zijn goed in wiskunde, terwijl meisjesbreinen bevriezen zodra ze een wiskundesom waarnemen).

Hippe rubriek hoor, de games en gadgets sectie van dagblad Spits. Alleen jammer dat de rubriek dit soort seksisme uit het stenen tijdperk als vanzelfsprekend toelaat