Tag Archives: lezing

Mannen zeggen nee tegen mannenpanel

Organiseer je een evenement zonder vrouwelijke sprekers? Dan wordt de kans steeds groter dat de door jou uitgenodigde man ‘nee’ zegt en voor de eer bedankt. Steeds meer sprekers ondertekenen het manifest ‘zeg nee tegen een mannenpanel‘. De vrijwillige verklaring is een initiatief van media-deskundigen Janneke van Heugten, Petra Stienen en Marga Miltenburg. Louter blanke mannen bieden levert steeds meer schaamte op, signaleert Van Heugten. Een goed teken, want die schaamte is een belangrijke voorwaarde voor sociale omwentelingen. Het kan écht niet meer.

De drie vrouwen volgen met hun initiatief voorbeelden uit landen , waar soortgelijke protesten ontstonden. Vanuit de hoek van feministische filosofen ontstond bijvoorbeeld de ‘Gendered Conference Campaign‘. De campagne stelt eenzijdig samengestelde congressen aan de kaak en geeft organisatoren tips om meer diversiteit te bereiken. In het verlengde daarvan ontstonden Tumblrs die bijhouden hoeveel congressen louter mannen bieden. Ook begonnen mannelijke sprekers publiekelijk te verklaren dat zij niet meer meedoen als al hun mede-sprekers man zijn, en vaak ook nog blanke mannen.

Dat heeft effect. Magazine Quartz signaleerde vorig jaar dat deze boycot momentum krijgt en organisatoren er toe aan zet hun onbewuste vooroordelen en discriminatoire selectieprocessen aan te pakken. Zelfs de Verenigde Naties doen inmiddels mee aan het boycotten van de mannelijke monocultuur bij congressen en evenementen.

Ook in Nederland komt er steeds meer kritiek op situaties waarbij mannen met andere mannen over allerlei onderwerpen praten. Ikzelf doe dit ook, heel recent nog met een festival over economie en filosofie. Ikzelf kreeg geen reactie, maar de Nederlandse tak van een organisatie voor feministische filosofen, SWIP Nederland, wél. Zij kregen de gebruikelijke smoesjes te horen. Zoals: de organisatoren wilden alleen op kwaliteit letten. O ja, en geheel toevallig leidde dat tot allemaal blanke mannen. Waarna de aap uit de mouw kwam: het kan de organisatie niet schelen dat ze een mannelijke monocultuur bevorderen. Diversiteit? Boeien!

Helder! Werk aan de winkel! Ook voor mannen. In Nederland gaven tot nu toe prominente sprekers zoals Wim Pijbes, Frénk van der Linden, Pieter Hilhorst, Alexander Rinnooy Kan, en Thom de Graaf aan dat zij congressen en mediaoptredens zullen weigeren, als er alleen mannen zijn uitgenodigd. Dat is een krachtig signaal.

Een ander winstpunt is dat de boycot aan het licht brengt hoe incestueus het sprekerscircuit er in veel landen uit ziet. Zo kondigden vijf Australische sprekers vorig jaar aan dat zij mannenpanels voortaan weigeren. Ze voegden daar aan toe dat zij met hun groepje een groot deel van de markt domineren:

The men—Matt Church, Jason Fox, Adam Fraser, Dan Gregory, and Darren Hill—are researchers and lecturers in leadership, performance, motivation, and self-help. “The five of us are arguably the most booked speakers in the conference industry and that gives us a certain amount of power in the conversation,” Dan Gregory, a behavioral researcher, told the Sydney Morning Herald.

Top dat mannen zich bij ons vrouwen aansluiten in de roep om meer diversiteit. Er moet een einde komen aan dat ons-kent-ons circuit en organisatoren die steeds dezelfde mannelijke sprekers uitnodigen en alle andere mogelijke sprekers niet zien staan. Hoe meer mensen eisen dat vrouwen en mensen met een gekleurde huid een plek aan tafel krijgen, hoe groter de kans dat de situatie in sprekersland verbetert.

Advertenties

De lezing van… historica Mary Beard

De Engelse historica Mary Beard verzorgde in maart 2014 de London Review of Books Winter Lecture in het British Museum. Als onderwerp koos ze de stem van de vrouw in het openbaar. Als vrouwen publiekelijk speechen, volgt nog té vaak een vermaning of verzuchting. Praat ze nou nog steeds? Wat een gekakel. In haar lezing traceert ze pogingen om vrouwen het zwijgen op te liggen terug tot minstens de oude Grieken, en legt verbanden met hoe we in het heden omgaan met speechende vrouwen.

Beard signaleert dat voor (elite) jongens bij de oude Grieken en Romeinen, spreken in het openbaar een exclusief mannelijk recht was. Publiek speechen was hét teken dat de jongen een man was geworden. Of dat een volwassen man écht mannelijk was. Als een vrouw in het openbaar, formeel, het woord nam, kon ze per definitie geen vrouw zijn. Ze was androgyn of, erger, monsterlijk.

Beard signaleert twee uitzonderingen op de historische ‘regel’ dat vrouwen moeten zwijgen. Vrouwen mogen in het openbaar spreken over de situatie van vrouwen, en om te vertellen dat ze ergens het slachtoffer van zijn geworden. Beard plaatst zichzelf met lichte ironie en humor in dezelfde traditie:

 I’m not saying that women’s voices raised in support of women’s causes weren’t important, but it remains the case that women’s public speech has for centuries been ‘niched’ into that area. Here, I suppose I should flag up – before someone else does – my own topic this evening. No one forced it on me. But it can hardly be a coincidence that I chose to talk on the ‘public voice of women’ rather than about, say, migration or the war in Syria. I probably have to confess to being in the niche too.

De lezing van… Agnes Jongerius

FNV voorzitter Agnes Jongerius is een veelgevraagd spreekster. Daarom was het niet zo vreemd dat de Commissie Gelijke Behandeling (CGB)  haar eerder dit jaar uitnodigde om de derde Gelijke Behandeling lezing te houden. Gezien haar functie ging Jongerius met name in op vraagstukken rondom gelijke behandeling op de arbeidsmarkt.

Daar schort het nog wel eens aan, ook getuige de oordelen van de CGB. Zo krijgen zwangere vrouwen verdacht vaak hun ontslag – en dat mag niet als de reden alleen de zwangerschap is. Die discriminatie zorgt voor een tweedeling op de arbeidsmarkt, in dit geval tussen mannen en vrouwen. Dat en meer in de lezing van de FNV-voorzitter.

De lezing van…. Kirsten van den Hul

Man en vrouw gelijke kansen op de arbeidsmarkt? Nou nee, geeft Kirsten van den Hul aan in deze toespraak. Van den Hul is voor Nederland VN Vrouwenvertegenwoordiger 2011. Ze heeft de hoop opgegeven dat het met vrouwen in topfuncties ‘vanzelf’ goed zal komen, als vrouwen maar ‘even’ geduld hebben. Een quotum is voor haar de enige manier om de cirkel van benoemingen uit het old boys network te doorbreken. En wie gaat het gesprek aan met de overheid? Want die geeft ook niet het goede voorbeeld.

Van den Hul deed haar uitspraken in het bijzijn van Ferdie Licher, directeur van de Directie Emancipatie van het ministerie van OCW, ter gelegenheid van het uitkomen van een nieuwe nota voor emancipatiebeleid. Volgens het verslag van de bijeenkomst van E-quality konden de toehoorders instemmen met een aantal elementen uit de nota, zoals meer kansen voor vrouwen op de arbeidsmarkt, en meer aandacht voor vrouwen met een lage opleiding. Maar ze misten ook een aantal onderwerpen:

Zo wordt aandacht voor de rol van mannen en jongens gemist, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid. Er is kritiek op de bezuiniging op de re-integratiebudgetten, die vooral vrouwen gaat treffen. En vraagt iemand zich af, waarom wordt er gesproken over ‘gelijke rechten voor homo’s’ en ‘eerlijke rechten voor vrouwen’. Volgens Licher zit achter dat laatste geen diepere gedachte.

De lezing van… Ann van den Broek

Ann van den Broek draait al jaren mee in de Nederlandse danswereld. De organisatoren van het Theater Instituut Nederland wisten de danseres en choreografe dan ook snel te vinden voor de Ine Rietstaplezing van 2011. Aan een geïnteresseerd publiek gaf ze haar visie op haar ervaringen tijdens haar loopbaan als choreografe, en het dansklimaat in Nederland.

Ann van den Broek, danseres en choreografe.

Dat dansklimaat wordt vanwege de bezuinigingen steeds guurder en killer. Maar Van den Broek wil niet bij de pakken neer zitten:

De mogelijkheden om te werken aan je artistieke opbouw is in Nederland niet slecht. De infrastructuur van opleidingen, productiehuizen, gezelschappen en theaters geeft een diversiteit aan mogelijkheden voor kunstenaars om zich te ontwikkelen. Ik heb er gebruik van kunnen maken en me kunnen ontwikkelen. Ik ben me blijvend aan het ontwikkelen en ik zou willen uitspreken dat die mogelijkheden in de toekomst, op wat voor manier ook, blijven bestaan.

 

 

De lezing van… Tony Porter

Meestal komen vrouwen aan het woord in de rubriek De Lezing Van. Deze keer echter niet. Weblog Shakesville schreef een speech uit die Tony Porter hield in de serie TED-lezingen. TED, van Technology, Entertainment, Design, is een non-profit organisatie die sprekers uitnodigt voor korte lezingen van maximaal een minuut of twintig. De organisatie maakt opnames en verspreidt de video’s via internet.

Tony Porter kwam aan het woord omdat hij in de Verenigde Staten één van de weinige mannen is die openlijk spreekt over de rol die mannen kunnen spelen in het doorbreken van stereotiepe rolpatronen. Hij is verbonden aan de organisatie A Call to Men. Porter hield zijn lezing begin december op een conferentie en riep mannen bij die gelegenheid op om hun verantwoordelijkheid te nemen in het bestrijden van discriminatie, seksisme en seksueel geweld tegen vrouwen. De video en de uitgeschreven speech staan beiden op Shakesville.

De lezing van: Sarah B. Hrdy

Geen link naar een tekst deze keer, maar naar een videofilm op de site van de universiteit van Leiden. Daar hield professor Sarah B. Hrdy afgelopen november de Niko Tinbergenlezing 2010. De inleiding vindt nog plaats in het Nederlands, maar daarna wordt de voertaal Engels.

Hrdy maakte naam met boeken over het moederschap en de socialisatie van kinderen. Door inzichten uit de genetica, biologie en andere takken van wetenschap te combineren, weet ze keer op keer met verrassende stellingen te komen, die ze stelselmatig en deskundig van een solide onderbouwing voorziet. Lees onder andere eens Moederschap, een natuurlijke geschiedenis. Of haar nieuwste, een kind heeft vele moeders. Vanwege dit laatste boek nodigde de universiteit van Leiden haar uit en hield ze haar lezing.

De lezing van… Mineke Schipper

Hoogleraar Interculturele Literatuurwetenschap Mineke Schipper heeft iets met folklore, volkscultuur, en taal zoals dat zich uit in liedjes, spreekwoorden en gezegden. Die fascinatie kreeg een aantal jaren geleden vorm in een boek: Trouw nooit een vrouw met grote voeten. Het is niet alleen een bundel met spreekwoorden over vrouwen uit talloze landen en culturen.  Schipper analyseerde de spreekwoorden, en ontdekte dat er patronen zitten in de beelden en lading die ze oproepen. Tijdens de Annie Romein-Verschoorlezing van 2004 ging ze nader in op haar ontdekkingen en wat spreekwoorden zeggen over vrouwen (en daarmee indirect ook over mannen).

Mineke Schipper

Mooie uitspraak uit haar lezing: ,,Wie uit is op verschil, zal altijd verschillen vinden, maar wie overeenkomsten zoekt, ontdekt ook wat mensen delen.” Mocht je na deze lezing meer willen weten, duik dan eens in haar boek over spreekwoorden. Trouw nooit een vrouw met grote voeten is als papieren boek in ieder geval nog verkrijgbaar bij De Slegte, en hier en daar duikt ook nog wel een exemplaar op in de kasten van de betere boekhandel. Sinds maart 2010 is de bundel ook digitaal verkrijgbaar, voor je e-reader.

De lezing van… Femke Halsema

GroenLinks politica Fenke Halsema hield in maart 2010 de Annie Romein-Verschoor lezing. Zij betoogde dat niet het glazen plafond, maar de armoede onder vrouwen de hoogste prioriteit zou moeten krijgen. Dat die armoede wel mee zou vallen omdat veel economisch onzelfstandige vrouwen samenleven met een man die wel een groter inkomen inbrengt, verwerpt ze. Al is het maar omdat een op de drie relaties tegenwoordig strandt. Lees ze!