Tag Archives: lastig vallen op straat

Na-fluiters vinden dat het hun goed recht is om vrouwen lastig te vallen

Onthullende video van een vrouw uit Minnesota, de V.S. Ze begon mannen te vragen waarom ze haar lastig vielen op straat. Genoemde verklaringen voor hun gedrag: zij vroeg er zelf om, omdat ze er goed uit zag. Bovendien zijn vrouwen er om door mannen begeerd te worden, dus waar zeur je over? Dat mannen vrouwen naroepen is hun door God gegeven recht. Serieus? Ja. De vrouw legde deze en andere seksistische redeneringen vast op video. Kijk en huiver:

De vrouw, Lindsey, begon met filmen nadat ze voor de zoveelste keer niet probleemloos aanwezig kon zijn in een openbare ruimte. Ze stond in een lift toen een man haar ‘blondie’ noemde en aan haar haar begon te plukken. Toen ze zei dat ze het prettiger vond als hij hallo zei, begon de man tegen haar te krijsen.

Lindsey was benieuwd hoe andere mannen zouden reageren, als ze hen aansprak op hun gedrag. Haar videoverslag spreekt boekdelen. Daarnaast kwam ze met het idee om kaartjes aan te bieden. Vrouwen kunnen die printen en aan mannen geven die hen lastig vallen in een openbare ruimte. Deze na-fluiters, brulapen, kontenknijpers, haarfetisjisten en aanranders kunnen dan op een kaartje nog eens schriftelijk nalezen dat vrouwen niet te wachten zitten op dit soort gedrag. En dat ze er maar beter mee kunnen stoppen. Want het is niet onschuldig:

At best, it’s annoying. At worst, it makes women feel unsafe because it forces them to wonder: if this man feels entitled to comment on my appearance, what’s to stop him from trying to touch me, or follow me? (The 2014 National Street Harassment Report reflects data that in fact, stalking and touching are a part of many people’s street harassment experience.) So no, it’s not a compliment. If a woman tells you it’s not a compliment and you persist in doing it you are being intentionally intimidating.

Lindsey propageert niet dat alle vrouwen altijd zo’n kaartje moeten afgeven. Integendeel. Vrouwen weten uit ervaring hoe snel ‘hee, mooie benen’ over gaat naar ‘heej zeg eens iets, heej, meisje, heej vuile hoer, val dood’ en erger. Ze roept vrouwen op om alleen in actie te komen als ze zelf inschatten dat ze dit kunnen doen zonder zichzelf in gevaar te brengen. Het is niets meer dan een optie. Het kan echter helpen om machteloze frustratie om te zetten in assertief handelen en de man in kwestie in duidelijke bewoordingen te zeggen: hou het bij jezelf!

Seksuele intimidatie is zaak voor mannen

Mannen, wat gaan jullie doen om seksuele intimidatie van vrouwen te voorkomen? Als je in een ziekenhuis werkt en je bent erbij als een arts ongepaste opmerkingen maakt tegen een co-assistente, zeg je daar dan wat van, of kijk je de andere kant uit? Als een vrouw die een tijdschrift leest in het openbaar vervoer, lastig gevallen wordt door een medepassagier, zeg je daar iets van of denk je dat een frisdrankreclame het goede voorbeeld geeft? Als je vrienden over vrouwen praten in termen van chickies en ‘vette memmen’, zeg je daar wat van, of vind je dat wel grappig?

De mannelijke sekse is grootleverancier van seksuele intimidatie. Neem het meest recente voorbeeld. Een onderzoek naar de ervaringen van co-assistenten. Die krijgen massaal te maken met ongewenste opmerkingen (50 procent), ongewenst lichamelijk contact (27,5 procent) en ongepaste opmerkingen over hun uiterlijk (66,5 procent). In 93,4 procent is de dader een man. Een man die veelal ook nog eens een autoriteitspositie ten opzichte van de co assistente inneemt. Hij bepaalt bijvoorbeeld of zij voor dit studie onderdeel slaagt of zakt.

Ook op straat en in het openbaar vervoer zijn het veelal mannen die vrouwen nafluiten, naroepen of zelfs ongewenst betasten. In Nederland proberen mensen hier en daar aandacht te vragen voor deze problematiek. Die dappere zielen worden massaal weggehoond. Dat is toch vleiend, die aandacht van mannen? Een compliment? Die smoes valt moeilijk vol te houden als je registreert wat er precies gebeurt, en hoe snel roepen uitloopt op agressie.

In landen om ons heen begint eindelijk een discussie op gang te komen. In België legde een filmstudente bijvoorbeeld in woord en beeld vast wat ze zoal meemaakte op een rondje door de stad. En richtten vrouwen afdelingen van Hollaback op, onder andere in Gent. Dat zouden we in Nederland ook moeten doen. Waarbij mannen een centrale plaats innemen.

Mannen aanspreken op hun gedrag werkt. In Engeland lukte het om een daling van dertig procent van het tot dan toe bekende aantal incidenten te bereiken, na een poster en flyer campagne om mannen bewuster te maken van seksuele intimidatie in het openbaar vervoer. Ook in Nederland zouden mannen, al dan niet werkzaam in ziekenhuizen, eens goed na moeten denken. Wat maakt dat mannen zich zulke vrijheden veroorloven? Hoe kun je de situatie verbeteren? Welke rol kunnen omstanders spelen? Hoe kun je als man de werkvloer en de publieke ruimte gastvrijer maken voor vrouwen?

Heren, jullie zijn aan zet. Zwijgend wegkijken is geen optie. Dat maakt je een onderdeel van het probleem. Wil je dat? Of ga je iets constructiefs bijdragen?

Nieuwsronde

Donkere wolken pakken zich samen in Egypte en Turkije, waar conservatieve regeringen meer controle willen krijgen over de lijven en levens van vrouwen. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Mensen maken van harte grappen over roze producten, zoals roze Bic pennen Voor Haar, apps voor de mobiele telefoon bieden handige hulpjes waar vrouwen echt iets aan hebben, en Brussel deelde al 69 boetes uit voor (seksuele) intimidatie op straat.

Protesten in Turkije, waar een conservatieve regering vrouwen de zeggenschap over hun eigen lijf en leden wil ontzeggen.

  • Islamitische vrouwen protesteren tegen pogingen van de Moslim Broederschap om hen terug in hun hok te meppen. Volgens de nieuwe conservatieve regering van Egypte zijn vrouwen zwak en te emotioneel om goede leiders te zijn. Tegelijkertijd zijn ze wel goed genoeg om toiletten te boenen en kinderen groot te brengen. Raar maar waar. De regering zou de Koran goed moeten lezen, en moeten stoppen met het inperken van de vrijheden van vrouwen. Of de regering hier naar wil luisteren….?
  • Gewone producten aan de vrouw brengen? Maak ze kleiner en roze, dan lukt het wel. Het lijkt erop alsof een trend uit de jaren zestig nieuw leven krijgt anno nu, met als voorlopig hoogtepunt Lego voor meisjes en roze Bic pennen. Gelukkig maken consumenten korte metten met dit soort marketingfoefjes.
  • Joodse vrouwen gaan verder dan opiniestukken in kranten. Ze stapten naar de rechter om op die manier af te dwingen dat vrouwen recht houden op het gebruik van de openbare ruimte in Israëlische steden. Een vrouwenorganisatie spande een rechtszaak aan tegen een orthodox radiostation dat weigert om vrouwen in hun programma’s aan het woord te laten. Eerder al ontving een tienermeisje een schadevergoeding van 13.0000 NIS omdat orthodoxe mannen haar op een agressieve manier dwongen achterin de bus te zitten. Dat is een illegale vorm van scheiding der seksen, dit keer in het openbaar vervoer.
  • Leve de mobiele telefoon. Nooit meer de weg zoeken, internet altijd onder handbereik, en je kunt er allerlei nuttige functies op downloaden. Vrouwen gebruiken soms zelfs vaker apps dan mannen. Zo kunnen vrouwen een app downloaden om hun menstruatiecyclus in de gaten te houden. Voor de Nederlandse markt zijn er verschillende versies beschikbaar. Ook handig: een app die je er op een discrete manier aan herinnert dat het tijd is om de pil te slikken – erg handig om ongewenste zwangerschappen te voorkomen – en een door het Trimbos-instituut ontwikkelde app om je te ondersteunen als je onverhoopt borstkanker mocht hebben.
  • Het rommelt (nog steeds) in Turkije. Sinds een conservatieve regering hier aan de macht kwam, wil de overheid abortus stoppen en keizersnedes zoveel mogelijk inperken – de premier vindt dat teveel vrouwen op de ‘makkelijke’ manier bevallen. Vrouwen moeten gewoon op een natuurlijke manier bevallen, en klaar. In de Turkse cultuur betekent dit dat vrouwen hoe dan ook de klos zijn. Verkrachting is hun schuld, abortus geen optie, en als het mis gaat tijdens een bevalling mogen artsen slechts bij hoge uitzondering overgaan tot een keizersnede. Vrouwen hebben weinig over hun lijf te zeggen…
  • De Victoriaanse tijd bracht vrouwen veel ellende, maar leidde er ook toe dat artsen de voorloper van de vibrator ontwikkelden om de behandeling van hysterische patiënten minder vermoeiend te maken. Jawel. Alles wat je altijd al wilde weten over vibrators...
  • Spaanse feministen zetten een campagne op a la Hollaback, zodat vrouwen die lastig gevallen worden op straat actie kunnen ondernemen en hun ervaringen zichtbaar kunnen maken. Dat hadden ze natuurlijk niet moeten doen. Haat werd hun deel. Onder andere een groep mannen behorende tot de 600.000 gebruikers van een autoforum besloten de vrouwen systematisch te pesten via internet. Dat past in een patroon. Ook in andere landen krijgen vrouwen er van langs zodra ze feministische standpunten innemen. Soms nemen die campagnes zulke vormen aan dat de vrouw haar internetactiviteiten staakt. Dan is het de trollen weer gelukt een vrouw het zwijgen op te leggen. Bedankt, trollen…
  • Seksuele intimidatie op straat is een hot item in België sinds filmstudente Sofie Peeters met een camera door haar Brusselse woonwijk trok. De stad beloofde dit soort agressie aan te pakken en deelde in een paar maanden tijd al 69 boetes uit. Wie vrouwen op straat lastig valt, kan rekenen op een boete van 250 euro.

Mannen en discussies over ‘vrouwenzaken’

Een discussie kun je niet voeren met de halve maatschappij, daar heb je de hele maatschappij voor nodig. Die boodschap geeft Erik Theunissen op de website van Aletta, instituut voor de vrouwengeschiedenis, nadat hij een congres bijwoonde van de Nederlandse Vrouwen Raad. Hij pleit voor een grotere deelname van mannen aan discussies over ‘vrouwenzaken’. De Zesde Clan is het helemaal met hem eens. Maar wil er tegelijkertijd wel op wijzen dat de praktijk weerbarstig is. Want het is de vraag in hoeverre mannen deel willen nemen aan discussies die voor henzelf pijnlijk kunnen zijn.

Feminist Ryan Gosling 😉

Theunissen ziet dat zelf ook in:

Ik had net als in India het gevoel dat ik niet thuis hoorde in de situatie en wou eigenlijk verdwijnen. Ik snap dat het politiek noodzakelijk is om ‘jezelf’ als groep te organiseren voordat je ‘de strijd’ aan gaat met andere groepen, in dit geval ‘de mannen’. Dat is gebeurd, de Nederlandse vrouwenbeweging is professioneel en goed georganiseerd. Mijn punt is echter dat als je onder andere spreekt over geweld, eerlijke verdeling, gelijke vertegenwoordiging en gelijke beloning, dat het belangrijk is dat er op een gegeven moment een brede maatschappelijke discussie plaatsvindt en dat gaat niet als de halve maatschappij zich niet betrokken voelt bij het onderwerp. Dat is moeilijk, mannen hebben bewezen niet uit zichzelf te komen en zelfs tegen te werken maar ik ben er van overtuigd dat, net als bij competente vrouwen voor hoge posities geldt: zoekt en gij zult vinden.

Dat zoeken is echter zeer, zeer moeizaam. Probeer in Nederland maar eens een discussie te beginnen over vrouwen die op straat lastig gevallen worden. Meteen steekt een basishouding de kop op: de mannen treft geen blaam. Moet je het er toch over hebben, omdat het een populair onderwerp is, dan gebruikt iemand als Steven de Jong het platform van het NRC  Handelsblad meteen om de problematiek te reduceren tot bouwvakkers die er niks vervelends mee bedoelen als ze een vrouw nafluiten. Zo, discussie gesloten, als er al een probleem is ligt dat volgens veel mannen aan die overgevoelige vrouwtjes en hun foute kledingkeuze.

Zelfs het voornemen uitspreken om een ‘vrouwenonderwerp’ te willen onderzoeken, stuit al op afwijzende reacties van mannen. Zo besloot een student van de Erasmus Universiteit haar eindscriptie te wijden aan discoursen over vrouwelijkheid in Cosmopolitan. Prompt reageerden twee mannelijke vrienden als volgt:

Een ietwat spottend „natuurlijk‟ was de reactie die ik kreeg van vriend 1, toen ik vertelde dat ik mijn scriptie wilde schrijven over feminisme en media. „Natuurlijk? Hoe bedoel je, natuurlijk!?‟ was mijn reactie. „Nou.. uhh.. gewoon‟ stotterde de vriend, die de sfeer in enkele seconden hard achteruit zag gaan. „Ik zeg niet dat je een feministe bent of zo. Maar je hebt wel… tsja.. die instelling.‟ „En wat als ik nou wel een feministe ben? Is dat een slecht iets?‟ „Uhh… Neeeee..‟, antwoordde de vriend, en keek me aan alsof ik hem vertelde dat ik een besmettelijke huidziekte had. De begrijpende reactie van vriend 2 op dit voorval maakte het geheel niet beter. „Ik begrijp hem wel. Je bent gewoon een beetje man-sceptisch. Fel tegen mannen enzo.‟ „Man-sceptisch? Dus omdat ik voor mezelf opkom en niet naar jullie onzin luister, ben ik man-sceptisch?!‟, reageerde ik verontwaardigd. „Ja,‟ antwoordde vriend 2 met een stalen gezicht, „precies.‟

Veel mannen tonen in woord en daad dat ze ‘er’ niks mee te maken willen hebben. Ze vatten kwesties al snel op in termen van vrouwen die te negatief doen over mannen, zoals in bovenstaand voorbeeld. Ze roepen verbazingwekkend snel en vaak dat vrouwen zeuren, overdrijven, iets aan zichzelf te wijten hebben. Ze komen al snel met opmerkingen die benadrukken dat mannen het ook zwaar hebben, hoor. Mannen worden ook uitgescholden op straat. Of zelfs mishandeld. Daar zou de vrouwenbeweging eens iets aan moeten doen!

De moeizame verhouding van mannen met het feminisme is niet zo vreemd. We opereren niet in een sociaal vacuüm. Vaak komt het uiteindelijk neer op in de maatschappij ingebedde ongelijkheid, waarbij mannen privileges en vrijheden hebben die we onthouden aan vrouwen. Dat maakt het voor mannen lastig om op een goede manier deel te nemen aan discussies waarin diezelfde machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen een rol speelt.

Het is daarnaast de vraag of mannen hun privileges willen opgeven. Ze hebben er bijvoorbeeld belang bij als vrouwen de zorg voor huis en kinderen op zich nemen – en dat geven ze desgevraagd ook toe. Wat winnen ze ermee als vrouwen een discussie willen beginnen over de combinatie zorg en betaalde arbeid? Dan krijgen zij opeens ook te maken met lastige dilemma’s en stress. Beter voor hen als de last van die combinatie op vrouwenschouders blijft drukken. Beter voor hen als Nederland een cultuur in stand houdt waarin een meerderheid ook vindt dat kinderen en huishouden de verantwoordelijkheid zijn van de vrouw, en dat zij maar moet inschikken als ze daarnaast nog andere activiteiten wil ontplooien.

In die situatie kan de Nederlandse Vrouwen Raad doen wat ze wil, maar dan blijft het toch een kwestie van jezelf als vrouw organiseren en streven naar verandering. Met de mannen die welwillend zijn, graag. Het feminisme heeft jullie hard nodig! Maar zonder de mannen die vinden dat vrouwen zich niet uit mogen spreken. Want feminisme en je kop houden sluiten elkaar uit. Dat moet Theunissen toch ook begrijpen?

Internationale Dag tegen Seksuele Intimidatie op straat komt eraan

Nog één nachtje slapen en dan is het zover: zondag 20 maart is het de allereerste internationale dag tegen seksuele intimidatie op straat. Om stil te staan bij deze gelegenheid publiceert internetmagazine Jezebel een essay van een man, een docent op een school, die ingaat op de kleding van vrouwen, het gedrag van mannen, en lastigvallerij op straat. Lees alles via deze link… En voor wie met een online game wil ervaren hoe het voelt om constant aangesproken te worden, is er Hello Baby. Gratis en voor niks, een spel zonder einde en zonder winnaars.

Terug naar Jezebel. De auteur, Hugo Schwyzer, is in de Verenigde Staten bekend van zijn activiteiten voor mannenemancipatie. Hij zegt in het online magazine waar het op staat: omdat er een mythe bestaat dat mannen zichzelf niet kunnen beheersen, wordt de zelfbeheersing afgeschoven op vrouwen. Zij mogen geen aanleiding geven voor verkeerd gedrag bij mannen. Lekkere redenering. Vooral omdat al snel blijkt dat het niet uitmaakt wat een vrouw aan heeft. Luchtige zomerjurk of dikke winterjas, nageroepen word je toch. Hoe dat komt? Het heeft allemaal te maken met macht, schrijft Schwyzer:

Most harassers know damn well that shouting sexual slurs is a lousy seduction strategy. But whether they harass alone or in groups, most men who openly stare, yell, whistle (or worse) aren’t interested in getting laid, though they might happily jump at the chance if it were miraculously given. What they want is the thrilling reminder of their own masculine power.

Het artikel leverde aardig wat commentaar op van Jezebel lezers. Eén persoon vroeg zich af hoe hij dan wel iets kon zeggen tegen een vrouw die hij verder niet kende. Waarop het tips regende van vrouwen. Een greep uit de suggesties:

  • hou het kort en luchtig
  • zorg dat je oprecht klinkt
  • zorg dat je glimlach eerlijk, open en vriendelijk is
  • verwacht geen antwoord van de vrouw in kwestie
  • gebruik geen vulgaire taal of scheldwoorden
  • zeg niks als je achter een vrouw aan loopt of langszij komt, dit valt bijna altijd verkeerd want die vrouw kent je niet en jij achtervolgt haar/dringt je aan haar op
  • opmerking over iemands stijl bevalt veeeeel beter dan commentaar op een lichaamsdeel. Vergelijk ‘heej, leuke schoenen’, met ‘heej, mooie borsten’. Meestal willen vrouwen geen opinies over hun borsten uitwisselen met een man die ze niet kennen.

En tot slot: waarom wil je per se iets van dien aard zeggen tegen een jou onbekende vrouw? Zoals een van de commentatoren op het Jezebel-artikel zegt:

By giving someone an unsolicited opinion of how they look, you’re automatically assuming you’re important enough that they should take what you say the way YOU mean it, and to take it as a compliment. And really, that’s likely almost never the case. There are a very few ways in which that interaction will end with both people feeling good, and about a million ways it could end with at least one person feeling insulted.

 Kortom, als je ook maar even twijfelt, hou het dan bij een glimlach of een vriendelijk knikje met je hoofd, dan heb je de grootste kans dat je niet overkomt als een gluiperd. Succes!