Tag Archives: lastig gevallen worden

Film opent debat over intimidatie op straat

Een filmpje, Femme de la Rue, over Brusselse jongens en mannen die vrouwen op straat lastig vallen, haalt een boel overhoop in buurland België. Over één ding zijn opiniemakers het eens: dat vrouwen niet rustig buiten rond kunnen lopen mag het land niet tolereren. De documentaire heeft dan ook al een eerste resultaat bereikt. Brussel wil boetes uitdelen aan mannen die zich niet kunnen gedragen.

Filmstudente Sofia Peeters maakte lastig gevallen worden op straat tot het thema van haar afstudeerproject, omdat ze het helemaal zat was. Het maakte niet uit hoe ze over straat ging, seksuele intimidatie volgde toch wel. Ze ging een paar dagen op stap met een onopvallende spycam en registreerde talloze opmerkingen van het type ‘Hoeveel moet je kosten, bitch’.

Haar film leverde veel reacties op. Honderden mensen, veelal vrouwen, vonden herkenning en erkenning en begonnen openlijk te spreken over wat hen allemaal overkwam zodra ze zich buitenshuis waagden. Ervaringsdeskundige en auteur Celia Ledoux, die in Brussel woont, heeft bijvoorbeeld sinds haar puberteit te maken met mannen die schelden en staren. Ze merkte, net als andere vrouwen, dat ze tot voor kort nauwelijks begrip ondervond  als ze haar ervaringen deelde met anderen:

Als ik de situatie aankaart, volgen drie mogelijke reacties. Eén, vrouwen (soms mannen) sympathiseren defaitistisch, twee, iets over nultolerantie en vuist maken en drie, men doet ongemakkelijk. Wat droeg ik, deed ik, wat veroorzaakte het? Zoiets komt toch niet vanzelf?

Wat Sofia Peeters deed was die patstelling doorbreken. Niemand kan om de beelden en de opgenomen scheldpartijen heen. Daarna werd het echter lastig. Omdat Peeters de opnames maakte in een achterstandswijk van Brussel. De daders hebben meestal een getinte huidskleur. Voordat je het weet wordt het een heen en weer geschreeuw van mensen die de Islam of allochtonen als groep de schuld geven. Dat kan nooit de bedoeling zijn, schrijft Bleri Lleshi in De Standaard:

Koppel het gedrag van deze mannen niet aan religie. Dit heeft niets te maken met de islam. Dergelijk machogedrag vind je helaas bij mannen ongeacht religie, cultuur, of ze leven in een grote stad, dan wel in een boerendorp. Opvoeding speelt hier een centrale rol, maar niet omdat jonge mannen dergelijk gedrag en dergelijke taal van thuis uit meekrijgen.

Ook Ledoux en Peeters zelf signaleren dat de overlast van een kleine groep jongens en mannen komt. Het gaat om een minderheid binnen een groep die kampt met werkloosheid, armoede, sociale uitsluiting, frustraties. Maar vervolgens leven zij die frustratie wel uit op vrouwen. Peeters:

Al de aandacht die er gegeven wordt aan de mannen en de oorzaken van hun gedrag, wordt niet gegeven aan de vrouwen. Hoewel zij diegenen zijn die jarenlang dit gedrag hebben moeten slikken en er niets over durfden zeggen. […] Het is blijkbaar nodig om in een zedig kleedje door de probleembuurten te wandelen en vast te leggen op tape hoe je behandeld wordt, om een maatschappij wakker te schudden. Neen, we hebben het niet zelf uitgelokt. Neen, we zijn geen overgevoelige, flauwe grietjes als we dit gedrag niet accepteren. Neen, we willen onszelf niet steeds afgebeeld zien als halfnaakte bimbo op een sportwagen.

Peeters zou daarom graag zien dat deelnemers aan het debat breder kijken, zodat zinnige maatregelen mogelijk zijn. Ze denkt dan aan sensibilisering over gelijkheid tussen man en vrouw in scholen, jeugd- en buurthuizen, strengere regels rond de alomtegenwoordige denigrerende afbeelding van de vrouw, het aanpakken van de uitzichtloze werkloosheidssituatie van kansarme groepen. Kortom, de problemen aanpakken bij de basis.

Op de korte termijn kan het vrouwen helpen het heft in eigen handen nemen. Voor Peeters was het filmen van het wangedrag bijvoorbeeld bevrijdend:

‘Die spycam was wel een beetje James Bond, ja. Het gaf ook een kick: toen die mannen weer begonnen met hun debiele commentaren, werd ik niet kwaad maar dacht ik “doe maar, jongens!” Nu, ik ben ook een namiddag gevolgd door een vriend met een camera. In een paar uur hadden we alle materiaal dat ik nodig had. Dat is eigenlijk toch heel erg? Maar het bewijst ook dat er een probleem is.’

Daarnaast beschikt Brussel sinds kort over een lokale afdeling van Hollaback. Via deze site kunnen vrouwen hun ervaringen met intimidatie op straat delen. De organisatie achter de site maakt ook een plattegrond, zodat mensen kunnen zien op welke locaties in de stad de meeste incidenten voorkomen. Zo ervaren vrouwen dat ze niet de enigen zijn, en kunnen ze zich wapenen tegen vooroordelen van het type ‘wat had je aan en waarom was je daar op dat tijdstip’. Want het moge zo langzamerhand wel duidelijk zijn dat de vrouw niet het probleem is. Kijk anders nog maar even naar het filmpje van Peeters of de inzendingen op Hollaback.

Mensen kunnen overal aan wennen, zelfs aan mannen die hen lastig vallen

In de billen geknepen worden. De collega die een seksistische grap maakt en verwacht dat je meelacht met de groep. Het komt zó vaak voor dat vrouwen hebben geleerd dit soort gedrag louter te zien als vervelend, en er verder niks mee te doen. Pas als ze het gedrag van mannen inschatten als echt gevaarlijk, raken vrouwen van slag en heeft de dreiging schadelijke gevolgen voor hun welzijn. Dat blijkt uit onderzoek van de Michigan State University.

Onderzoeksleidster Isis Settles.

Drie wetenschappers van de universiteit vroegen zesduizend mannelijke en vrouwelijke militairen naar hun ervaringen met seksuele intimidatie. De helft van de ondervraagde vrouwen en een op de vijf mannen gaven aan dat ze lastig waren gevallen in het afgelopen jaar. Vrouwen die het gedrag van een man inschatten als vervelend, bleken zich verder niet druk te maken om de initimidatie. Mannen daarentegen raakten altijd van slag, ongeacht wat er gebeurde. Onderzoeksleider en psychologe Isis Settles:

For men, sexual harassment was distressing when they saw it as either frightening or bothersome, she said. “People tend to underestimate the impact of sexual harassment on men,” Settles said. She added that men “typically haven’t had a lifetime of experiences dealing with sexual harassment and may not know how to deal with it when it happens to them.”

Settles gaf expliciet aan dat haar studie NIET aantoont dat seksuele intimidatie minder erg zou zijn voor vrouwen. De resultaten tonen juist aan dat vrouwen veel vaker te maken hebben met intimidatie dan mannen. Ze moeten wel een manier vinden om de gewone horken van de gevaarlijke aanvallers te scheiden, anders kunnen ze niet meer functioneren in het dagelijks leven.

De resultaten hebben inmiddels de aandacht getrokken van sites zoals Jezebel en de Good Man Project. Deze laatste organisatie vindt het niet gek dat mannen meteen van slag raken. Ze zijn het niet gewend dat mensen hen als een ding behandelen en routinematig in hun billen knijpen:

Men are so accustomed to not being vigilant and on guard against harassment, assault, and rape that we’re often blind to the ceaseless precautions women take. Our reaction to harassment is often one of indignation, as though men, by nature, are supposed to be exempt.

Helaas, dat zijn ze niet. En vrouwen nog veel minder. Deze studie drukt ons weer even met onze neus op dat feit.

Zonder titel

Via The Riot Mag.