Tag Archives: Lara Croft

Wereld van computerspelletjes heeft anno 2013 nog steeds moeite met vrouwelijke hoofdpersoon

In welk jaar leven we eigenlijk? Dat vraagt de Zesde Clan zich wel eens af. Bijvoorbeeld naar aanleiding van het bericht dat ontwikkelaars van computerspelletjes zich totaal niet kunnen voorstellen dat een vrouwelijk personage een hoofdrol heeft in het verhaal. Het moet een man zijn, omdat het altijd een man is, en een vrouwelijk personage is gewoon ondenkbaar.

Assassin’s Creed 3, waar vrouwen natuurlijk wel welkom zijn voor wat eye candy en een leuk decolleté.

Website The Border House geldt als een kritische volger van trends en ontwikkelingen in de gamerwereld. Waar ze een computerspel de hemel in kunnen prijzen doen ze dat, want het zijn liefhebbers. Maar de kritische houding maakt dat ze geregeld op de barricades klimmen. Bijvoorbeeld als vrouwen er in games bekaaid vanaf komen. Sterker nog, ze tellen niet mee:

Grand Theft Auto V will have three protagonists, all of them men. Adding to the trend, Chris Perna from Epic said that it would be “tough to justify” having a female lead in a Gears game given sales expectations. And Ashraf Ismail from Ubisoft told IGN that, when designing the lead character for the upcoming Assassin’s Creed IV: Black Flag, his team “actually never thought, ‘could this be a woman?’”

Letterlijke citaten uit interviews. Border House is er klaar mee, met al die excuses. Want sommige games schenden nota bene hun eigen fantasie-universum door vrouwen buiten te sluiten. Een commentator bij het artikel van Border House signaleert bijvoorbeeld dat de slogan voor de Assassin’s Creed spelletjes neerkomt op ‘niets is waar, alles is geoorloofd’. Alles, behalve een vrouwelijke hoofdrol blijkbaar. Dan verdwijnt prompt dat gevoel van vrijheid, eindeloze mogelijkheden en nieuwe ontdekkingen.

Ubisoft voelde die tegenstrijdigheden blijkbaar, want de producent deed een beroep op de historische context van de Amerikaanse Revolutie als smoes om af te zien van een vrouwelijke hoofdrol in Assassin’s Creed. Dat excuus kennen we. Die dook laatst nog op om het gebrek aan fatsoenlijke vrouwelijke personages in de film Argo goed te praten. Net als bij die film gebeurde, zijn het ook nu weer kritische buitenstaanders die signaleren dat er van alles gebeurt wat niet past in de tijdgeest, zonder dat iemand er van op kijkt. De historische context is geen probleem, totdat het gaat om de plek die vrouwen in kunnen nemen. Dat geeft te denken.

Gameproducenten negeren bovendien succesvolle voorbeelden. De serie Mass Effect geeft spelers bijvoorbeeld de mogelijkheid een vrouw of een man te kiezen. De vrouwelijke variant van de hoofdrolspeler, ‘FemShep’, kan op veel enthousiasme rekenen. Een scenarioschrijver van Mass Effect deed onlangs dan ook een oproep aan collega’s om meer vrouwen de hoofdrol te geven. Geloofwaardige, complexe karakters, net zoals bij mannelijke personages gebeurt. Dat kan prima.

Spelers kunnen kiezen voor een vrouwelijke hoofdpersoon. Deze optie is populair, omdat je dan een daadkrachtig handelende heldin krijgt die het spel probleemloos draagt.

Ook de marketing smoezen blijken een mythe. Games met een vrouw in de hoofdrol halen lagere verkoopcijfers, heet het. Soms klopt dat, maar als je kijkt wat er precies gebeurt wordt het verschil vooral verklaard doordat het budget voor marketing in het niet valt bij de lancering van computerspelletjes met een man in de hoofdrol. Ook zijn het vaak de kleinere bedrijven die het spel ontwikkelen, waardoor de kwaliteit soms minder wordt.

Zo noemt Border House het voorbeeld van Velvet Assassin, een spel gebaseerd op het leven van Violette Szabo, die in de tweede wereldoorlog in het verzet ging en tegen de Duitsers vocht. Kun je een prachtspel van maken, maar helaas:

Despite this strong premise, Velvet Assassin didn’t get picked up by Electronic Arts or Activision or Ubisoft; it was produced by a team of “about 35 people” (according to a developer interview) and published by Southpeak Interactive. With those financial limitations in mind, it’s a miracle that Velvet Assassin was playable

Logisch dat het Formule 1 team met de Ferrari het op de weg wint van de gewone burger in een Suzuki Alto. Dat heeft niks te maken met personen, maar met geld en middelen.

Kortom, het is nogal ongelijk verdeeld in de gamer-wereld. Mythes en vooroordelen tieren welig. Veel betrokkenen zijn mannen die in teams van mannen werken, en glazig gaan kijken bij het idee van een vrouw die het spel draagt. Dan droogt de creativiteit opeens op. Het enige wat helpt is zelf ervaren dat er veel meer mogelijk is, en blijven wijzen op de talloze positieve voorbeelden. Dan krijgen Lara Croft en FemShep hopelijk gezelschap van meer heldinnen.

Videospelletjes duwen vrouwen in machteloos ‘sexy’ ghetto

Niet zo vreemd dat Feminist Frequency de stereotiepe beeldvorming over vrouwen in videospelletjes aan wil pakken. Het gaat namelijk erg vaak mis. Alleen al de afgelopen maand kwamen zowel Hitman als Tomb Raider op een negatieve manier in het nieuws, vanwege de manier waarop de ontwikkelaars seks, geweld en vrouwen tot een giftige cocktail mixen.

Lara Croft behoeft redding.

Tomb Raider kent als een van de weinige series een vrouwelijke hoofdpersoon, Lara Croft. Voor de meest recente aflevering bedacht de studio die het spel ontwikkelde iets ‘origineels’: laten we haar het slachtoffer maken van een poging tot verkrachting. Dan zijn spelers extra gemotiveerd om haar te beschermen. WTF?!? riepen critici in koor. Sorry, ontwerpers, maar karakterontwikkeling bij vrouwelijke personages kan ook op een andere manier verlopen dan via een gewelddadige penetratie van haar vagina.

Dit is precies het soort problematiek waar Feminist Frequency meer bewustwording over wil bereiken:

Video games are “loads of fun to play,” she says in a promotional video. “Unfortunately, … many games tend to reinforce and amplify sexist and downright misogynist ideas about women.” Female characters tend to fit into a handful of clichés, she says – the damsel in distress, the “Fighting F#@k Toy,” the sexy sidekick, the sexy villainess, and background decoration.

De bijna-verkrachting en vernedering van Lara Croft komen extra hard aan, omdat vrouwelijke hoofdpersonen al zo schaars zijn. Het zegt iets over de beeldvorming van die paar heldinnen als die op deze manier in het nauw worden gebracht:

Tomb Raider executive producer Ron Rosenberg helpfully explained that “When people play Lara, they don’t really project themselves into the character.They’re more like, ‘I want to protect her.’ There’s this sort of dynamic of ‘I’m going to this adventure with her and trying to protect her.’ She’s definitely the hero but — you’re kind of like her helper.” That’s female heroism, circa 2012.

Het zegt ook iets over de manier van denken rondom verkrachting:

…rape is not a naturally occurring event like a rockfall, or a transformative one like a radioactive spider bite. In too much media, its use is a lazy shorthand that allows a writer to paint a bad guy as particularly bad, and a woman as particularly vulnerable (the genders are rarely reversed), without dealing with the consequences or meaning of such an act for any of the parties involved.

Was dit al niet handig, het gaat nog veel erger mis bij macho man-spelletjes. Zo kwam de vierde aflevering in de Hitman reeks eind mei onder vuur te liggen. Dé hitman van het spel is Agent 47, een kale man, maar in deel vier komen ook vrouwelijke huurmoordenaars voor. Verwacht echter geen koele professionals. De vrouwen hullen zich al snel in nonnenkledij, met daaronder sexy pakjes die niets aan de fantasie overlaten. Om vervolgens gruwelijk afgemaakt te worden door Agent 47.

Vrouw en huurmoordenaar? Haal je leren fetisj pakje maar snel uit de kast…

De reacties waren zeer afwijzend:

The camera lingers lasciviously over crotches and curves as they divest themselves of their robes, revealing latex-clad sexiness. And guns. Watch the way we’re supposed to be turned on by their brutal murder. […]  a bunch of men would not be treated as some sort of hyper-violent sex show, in which we’re supposed to be aroused while we slaughter. […] I’m tired of this. No doubt someone is reading this, thinking I’m just a silly over-offended woman, but when game after game after game is marketed based on how sexually appealing it is to men, one can’t help but feel not only unwelcome, but also actively scorned.

De studio, IO Interactive, had de kritiek niet verwacht. Woordvoerders van het bedrijf trokken onmiddellijk het boetekleed aan. Sorry, ze wilden niemand beledigen. Maar zoals veel mensen opmerkten is zo’n excuus achteraf onvoldoende. Het wordt hoog tijd dat ontwikkelaars van games inzien dat ze geseksualiseerd geweld tegen vrouwen als een normaal onderdeel van spelletjes beschouwen, en dat dit een probleem is, iets waar je snel mee op moet houden. Zolang ze dat niet doen, blijven campagnes zoals die van Feminist Frequency broodnodig.