Tag Archives: jongens

Gender: jongens conservatiever dan meisjes

Jongens en mannen in Nederland hebben een probleem. De resultaten van een representatieve enquete onder ruim duizend jongeren in de leeftijd van 15 tot 30 jaar, wijzen uit dat ze veel vaker dan meisjes en vrouwen (seksueel) geweld ok vinden en vrouwen de schuld geven van wat hen overkomt. Veel vaker dan meisjes en vrouwen zijn ze het helemaal eens met stellingen van het type ‘Als je toestemming hebt gegeven voor seks mag je daarna de seks niet meer weigeren’ of ‘Als een vrouw sexy kleding aan heeft, is het haar eigen schuld als ze wordt aangerand of verkracht’. Ze geven ook vaker toe dat ze beledigende opmerkingen over homo’s maakten.

Het onderzoek vond plaats in opdracht van kenniscentrum Atria en Rutgers. De antwoorden op de stellingen laten gelukkig zien dat de meeste jongeren m/v/x redelijk reëel en tolerant in het leven staan. Ze keuren drang en dwang in het seksuele verkeer af, vinden het niet ok als iemand zonder toestemming naaktfoto’s van een ander doorstuurt, en vinden dat betalen voor een etentje en recht op seks los van elkaar moeten staan – je koopt geen toestemming voor seks omdat je iemands diner bekostigde.

Helaas blijkt ook dat veel meer jongens en mannen dan meisjes en vrouwen het volmondig eens zijn met stellingen over uiterst dubieus en zelfs strafbaar gedrag. De kloof kan enorm oplopen. Zo gaf 30% van de jongens en mannen toe dat ze homo’s beledigden, tegen slechts 7% van de meisjes en vrouwen. Van de jongens en mannen vindt 12% het prima om een naaktfoto of seksfilmpje van een meisje te delen met anderen, zonder haar toestemming. Van de meisjes en vrouwen is slechts 4% het daar mee eens. En 18% van de jongens en mannen vindt dat je na toestemming geven voor seks, je daarna nooit meer van gedachten mag veranderen. Je mag daarna de seks niet meer weigeren. Van de meisjes en vrouwen denkt slechts 8% daar hetzelfde over, een verschil van ruim tien procent met de andere sekse.

Slechts op enkele punten vinden jongeren tot 30 jaar elkaar, en dat is op sommige punten van het slachtoffer de schuld geven. Deze victim blaming treedt vooral op bij online vormen van grensoverschrijdend gedrag. Zo vindt 21% van de jongens en mannen dat een naaktfoto van een vrouw verspreiden, haar eigen schuld is. Had ze die beelden maar niet moeten (laten) maken. Bij de meiden is 16% dat met de jongens eens. Betreft het sexy materiaal van een man, dan liggen die percentages slechts een klein beetje lager: 19% van de jongens en mannen, en 15% van de meisjes en vrouwen vindt dat eigen schuld.

Bij straatintimidatie en andere vormen van seksuele agressie lopen die percentages weer fors uiteen. Zo is een op de tien jongens het roerend eens met de uitspraak ‘Een vrouw die ’s avonds alleen over straat loopt, vraagt erom dat ze aangerand of verkracht wordt’ (11% zeer eens). Bij de meiden en vrouwen is dat slechts 4%. Hetzelfde gebeurt met een stelling als ‘Als je na het uitgaan met iemand mee naar huis gaat, mag je geen seks met diegene weigeren’. Jongens vinden dat in 17% van de gevallen een prima standpunt, een recept voor aanranding en verkrachting. Bij de meisjes is slechts 6% het met die stelling eens.

Tot slot blijken meisjes en vrouwen veel gezondere opvattingen te hebben over seksueel geweld met jongens als slachtoffer. Op de stelling ‘Mannen kunnen niet verkracht worden omdat ze altijd zin hebben in seks’, gaf 17% van de jongens en mannen te kennen dat ze het daar helemaal mee eens waren. Bij de meisjes en vrouwen snapte maar 7% niet hoe gevaarlijk dat standpunt is, de andere 93% zag het probleem met deze uitspraak onmiddellijk en keurden de stelling af.

Jongens en mannen blijken ook politie agenten te zijn als het gaat om homo’s en lesbiennes. Steeds 17% was het roerend eens met de stellingen ‘Als een vrouw zich mannelijk gedraagt of eruit ziet, vraagt zij erom gepest te worden’ en ‘Als een man zich vrouwelijk gedraagt of eruit ziet, vraagt hij erom gepest te worden’. Op die manier dwingen ze heteroseksualiteit af, door alles wat daarvan afwijkt agressief te benaderen. Bij meisjes en vrouwen kon slechts 4 respectievelijk 5% zich in zulke stellingen vinden.

Kortom, jongens en mannen hebben veel te leren van meisjes en vrouwen. Meisjes en vrouwen moeten er op hun beurt rekening mee houden dat ze in circa tien procent van de gevallen een vrouwenhatend fossiel tegenover zich vinden. Iemand die leeft in een wereld waarin vrouwen die ’s avonds alleen op straat rondlopen er om vragen om verkracht te worden, en mensen die afwijken van gendernormen rond mannelijkheid en vrouwelijkheid erom vragen dat je ze pest.

 

Nederlandse docenten krijgen hulp bij gender

Nederlandstalige handboeken die zonder Mars en Venus geneuzel over jongens en meisjes in de klas schrijven, zijn dungezaaid, signaleert documentatiecentrum Rosa. Daarom zijn de medewerkers blij met Linda Knobbe. Die schreef Een Klas vol Jongens en Meisjes, een toegankelijk boek vol handige adviezen voor leerkrachten. Zodat ze kinderen écht gelijke kansen bieden.

wereldligtvoorjeopen

Hard nodig, merkte Esther Vis. Voor project Van Dolle Mina tot Twitterfeminist verdiepte ze zich in de rol van stereotypen in het Nederlandse onderwijs. Dat het in de jaren zeventig in schoolboeken wemelde van de huisvrouwen en mannen met zakenkoffertjes verbaast misschien niemand. Ruim veertig jaar later is er echter weinig veranderd, constateert Vis. Nog steeds duwen onbewuste vooroordelen en hardnekkige overtuigingen, over ‘de’ jongen en ‘het’ meisje’, kinderen in een nauw hokje.

Linda Knobbe besloot dieper in te gaan op dit genderprobleem op school. Ze richt zich vooral op bewustzijnsbevordering: ,,Het boek wil leerkrachten stimuleren om de kansengelijkheid voor jongens en meisjes te verhogen. Daartoe biedt het de nodige tools”, aldus Rosa.

Wie meer theorie wil (en nog meer handige tips) kan ook te rade gaan bij de website van project Gender in de Klas. Of de kennispagina van Athena’s Angels, waar vier hoogleraren gedegen wetenschappelijke studies verzamelen over vooroordelen, indirecte en directe discriminatie en alles wat je altijd wilde weten over seksisme, maar nooit durfde te vragen. Docenten en opvoeders van Nederland, doe er je voordeel mee!

 

Terug naar de jaren vijftig, anders gaat het mis met jongens

Lydia Sevenster, een biologiedocente en Ingrid Schouten, een oud-docent/huiswerkbegeleidster, slaan in het NRC van 5/6 januari alarm omdat de onderwijsprestaties van jongens verminderen. Een grafiek over geslaagde leerlingen in het VWO laat zien dat het percentage jongens met een diploma van het VWO in een kwart eeuw met 12 procent gedaald is. Oei oei oei! Hoe komt dat?

Papa is geen beschermer en kostwinner meer. Nu moet ik er op school wel een zooitje van maken. Ik ben zielig! En hulpeloos! En gamesverslaafd, boehoehoe!

Nou, Schouten en Sevenster weten het wel. Ze noemen de volgende verklaringen:

  • jongens zijn beweeglijk en de huidige gedragsregels in de klas frustreren hen
  • jongenshersenen ontwikkelen zich anders dan meisjeshersenen
  • De laatste tien jaar ligt de nadruk meer op plannen, organiseren en reflecteren op samenwerking – daar zijn meisjes beter in omdat hun hersenen zich anders ontwikkelen, zie vorige punt
  • het onderwijs is meisjesvriendelijker geworden, onder andere door rekenopdrachten in de vorm van lappen tekst
  • de patriarchale samenleving is aan het verdwijnen door emancipatiegolf en individualisering
  • de man is afwezig en/of verliest zijn rol als kostwinner en beschermer
  • discipline heeft een slechte naam gekregen
  • de traditionele disciplinerende vader is verdwenen, net als de zondagsrust en het gedwongen stil zitten in de kerk
  • de man heeft geen duidelijke rol en zodoende dreigt infantilisering, hij is alleen nog nodig voor de voortplanting en kan zich blijvend kinderlijk gedragen
  • echtscheidingen vormen een bron van onrust
  • ouders en leeraren onderhandelen liever dan dat ze het conflict aangaan. Door te weinig negatieve feedback denken jongens dat ze bijzonder zijn en alles al kunnen

Tsjonge. Het valt de Zesde Clan nog mee dat beide dames de opwarming van de aarde en de economische crisis uit het rijtje weglaten. Als iets al samen kan hangen met een slechte studiehouding bij jongens, ligt het aan de volwassenen in hun omgeving, of aan een te meisjesvriendelijk onderwijssysteem.

Aangezien jongens compleet willoos en stuurloos zijn, en gefrustreerd, en gameverslaafd, lijkt een terugkeer naar de jaren vijftig de enige oplossing. Want toen was de omgeving veel gunstiger voor jongens. Iedereen kende z’n plek. Mannen waren kostwinners en beschermers. Je had nog geen tweede Emancipatiegolf. Met al die enge vrouwen die zich inbeelden dat ze mee mogen tellen, als mens. Vrouwen die in onderwijs een opstap naar een beter bestaan zien. Vrouwen die buitenshuis betaald werk willen verrichten. Willen scheiden als ze het niet meer uithouden in hun huwelijk. Ramp! Verwarring en chaos alom! Arme jongens!

De oplossingen die Sevenster en Schouten voorstellen, passen bij de wens terug te keren naar diezelfde jaren vijftig. Ze willen dat Nederland zuinig is op de jongens in de klas. Dat kan blijkbaar alleen als die grrtvrrdrie emancipatie teruggedraaid wordt. Bijna de helft van de voorgestelde maatregelen hebben als effect vrouwen terugdringen. Minder vrouwen en meer mannen voor de klas, geven ze als eerste maatregel. Jongensvriendelijk in plaats van meisjesvriendelijk onderwijs, luidt maatregel drie. Oh, en geen tijdverslindende spelletjes op de computer meer, want ‘het scherm is voor de jongens van nu net zo gevaarlijk als de kruistochten in de middeleeuwen’. Ja, dat schrijven ze echt. Computers zijn dodelijk!!!! Voor jongens dan.

Zo kunnen we nog wel even door gaan. Het hele artikel valt De Zesde Clan dan ook bijzonder tegen. Sevenster en Schouten verzuimen bijvoorbeeld compleet om de rol van de man als mammoetjager te benoemen. Terwijl dat een cruciaal onderdeel is van hun identiteit. We weten toch allemaal dat mannenhersenen helemaal gericht zijn op jagen en veroveren? Maar nee, daar horen we geen woord over.  Schande.

De beide dames reppen ook met geen woord over de rol van jongens en mannen in het bewaken van de kuisheid van meisjes. Dat is een cruciale omissie. Verder missen we een pleidooi voor een mannenquotum in het lerarencorps en een expliciete oproep aan meisjes om onmiddellijk te stoppen met het vertonen van een goede studiehouding, en in plaats daarvan veel te glimlachen en jongens aan te moedigen.

Zo wordt het nooit wat met jongens in het Nederlands onderwijs, dames. Graag beter je best doen in een volgend artikel over dit boeiende onderwerp.

Gescheiden klassen maken stereotypen sterker

Jongens en meisjes uit elkaar halen en aan hun sekse aangepaste lessen laten volgen, maakt stereotypen sterker en verslechtert de kwaliteit van het onderwijs. Dat constateert de ACLU, een onafhankelijke Amerikaanse organisatie, in een studie naar de praktijk van gescheiden onderwijs. In de Verenigde Staten bestaan ruim duizend scholen die het onderwijs aanpassen op basis van theorieën over de echte jongen en het echte meisje. Ook in Nederland pleiten conservatieve ideologen voor het scheiden van de seksen.

In Nederland pleitten onder andere voorzitter Wim Kuipers en onderwijskundige Angela Crott voor het opzetten van soortgelijke scholen. Ze hanteren daarbij neuroseksistische leerstellingen over jongensbreinen en meisjesbreinen. Die zouden volstrekt anders in elkaar zitten, onder andere vanwege een taakverdeling in de oertijd die verdacht veel lijkt op de levenswijze van de Flinstones.

In de Verenigde Staten kregen mensen met dit soort opvattingen voet aan de grond. Hier krijgen jongens en meisjes gescheiden van elkaar les op basis van wat iedere sekse nodig zou hebben. Hoe ziet dat eruit? Welnu, zulke scholen zitten als volgt in elkaar:

The scenes they describe are right out of a gender essentialist nightmare: the boys’ classroom “is brightly lit and cool, and the students are allowed to run around to blow off steam. They can sit in beanbag chairs if they wish and their desks are moveable and do not face each other.” On the other hand, the girls’ classrooms “are warm and dimly lit, and students are expected to remain in their seats and face each other while they work, even if they find that distracting.
 Girls are supposed to discuss their feelings about novels while boys are supposed to discuss the action in the books.” How very 1800′s, and ll paid for by your tax dollars- scary!

De docenten op zulke scholen doen er alles aan om stereotypen te versterken. Zo moedigen ze de jongens aan om avonturenboeken te lezen, te sporten en zich te concentreren op hun rol als beschermer en kostwinner. Meisjes moeten nadenken over gevoelens, en krijgen alle ruimte om zich te concentreren op kapsels en make up. Jongens mogen zich met ‘harde, abstracte’ wiskunde bezig houden. Meisjesbreinen gruwen daarvan volgens dit soort pedagogen. Zij krijgen wiskundeles aan de hand van verhaaltjes, zodat meisjes de link met de dagelijkse praktijk in het oog krijgen. Enzovoorts, enzovoorts.

De scholen namen deze ver strekkende maatregelen op grond van dubieus ‘onderzoek’. Sommige scholen namen zelfs niet de moeite ergens een pamfletje vandaan te halen en refereerden alleen aan ‘jongens zijn nou eenmaal anders’. Evaluaties van resultaten ontbraken en diverse scholen overtraden Amerikaanse wetgeving. Bijvoorbeeld de bepaling dat deelname aan gescheiden klassen op basis van vrijwilligheid moet gebeuren en dat leerlingen altijd een alternatief moeten krijgen.

De ACLU eist dat de overheid ingrijpt en dat er veel meer toezicht komt op dit soort gescheiden scholen:

The widespread legal violations uncovered by our investigation underscore the need for greater public accountability and oversight by state authorities, and for more enforcement efforts at the federal level. Specifically, the Department of Education should act swiftly to rescind the 2006 regulations that have led to a widespread misunderstanding of the requirements for implementation of single-sex education in public schools, to reinstate the prior regulations, and to provide immediate and much-needed guidance making clear that programs based on sex- stereotyped instruction violate Title IX and the Constitution.

Paniekzaaiers negeren realiteit en harde bewijzen

Paniek in Nederland. De onderwijsachterstand van jongens is een nationale ramp. Nee wacht, een internationale ramp zelfs. Zandzakken voor de deur!!! De Zesde Clan slaat deze gang van zaken met verbazing gade. Wat houdt mensen in hemelsnaam tegen om in ieder geval voor Nederland kennis te nemen van de feiten, zoals verzameld door onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen en ook opgenomen in de Emancipatiemonitor? De wetenschappers concluderen dat jongens van nu het in principe niet slechter doen op school dan dertig jaar geleden.

De Zesde Clan besteedde al eerder aandacht aan het onderzoek van de Radboud Universiteit. Maar het kan geen kwaad de samenvatting nog een keer te citeren: ,,In termen van cognitieve competenties is in Nederland er geen sprake van een systematische achterstand van jongens in vergelijking tot meisjes, noch in het primair onderwijs, noch in de eerste vier jaar van het voortgezet onderwijs.”

Waar wel verschillen aantoonbaar aanwezig waren, beliep dat verschil een paar procenten. In concrete aantallen leerlingen gaat het bij 4 tot 5 procent om duizenden leerlingen. Dat is veel, maar dat komt vooral doordat het om een grote groep gaat. Kijk je naar de procenten, dan valt het allemaal reuze mee.

Daarbij komt nog dat jongens het na school buitengewoon goed doen op de arbeidsmarkt. Meisjes doen het procentueel gezien iets beter dan jongens op dit moment, maar na hun opleiding kijken ze meteen aan tegen een loonkloof. Lopen ze er tegenaan dat de invloedrijke lagen ware mannenbolwerken zijn. (Pas heel recent beginnen bedrijven te beseffen dat zo’n monocultuur misschien niet handig is.) En moeten vrouwen opereren binnen een samenleving die nog steeds van hen verwacht dat zij een stapje terugdoen voor huishouden en kinderen. Zodat hun kennis en kunde alleen aan bod komen binnen de vier muren van hun woning. Dáár zouden mensen eens een keer van in paniek moeten raken.

Kuiper baseert plan voor gescheiden onderwijs aan jongens en meisjes op drijfzand

Ja hoor, jongens en meisjes mag je best apart les geven, mits het maar bij experimenten blijft en niet leidt tot uitsluiting op basis van geslacht. Dat liet het ministerie van Onderwijs weten. Het ministerie zet daarmee de deur op een kier voor een proefballon van Wim Kuiper, de christelijke voorzitter van de Besturenraad. In Trouw opperde deze man dat jongens en meisjes zó anders zouden zijn, dat het soms beter is ze apart les te geven. Geheel niet verrassend wil Kuiper dit vooral doen bij vakken die een sterke gender lading hebben: wiskunde (mannelijk) en taal (vrouwelijk).

O wee als je als meisje goed bent in wiskunde, of als jongen goed in taal. In het wereldbeeld van Kuiper is geen plek voor jou.

In Trouw zei hij, alsof dat een universele waarheid is:

“In de puberteit lopen jongens gemiddeld twee jaar achter op meisjes in hun hersenontwikkeling, daar moet je in het onderwijs rekening mee houden door aangepaste lessen. Zo zou een taalles volgens Kuiper gescheiden kunnen worden gegeven. “Meisjes zijn meestal beter in taal. Als jongens zich in dat vak alsmaar met meisjes vergelijken, kan dat heel ontmoedigend voor ze zijn.” Bij wiskunde geldt het omgekeerde, omdat het ruimtelijk inzicht bij jongens zich vaak sneller ontwikkelt dan bij meisjes. “In een gescheiden wiskundeles zou je juist op de voorsprong van jongens kunnen inspelen.”

Kijk je naar Kuiper’s denkwijze, dan zie je meteen waar het scheef loopt. Ten eerste focust hij zich alleen op de jongens. Ten tweede negeert hij de gerede twijfels bij al die zogenaamd definitief vaststaande wijsheden over hersenen. Ten derde negeert Kuiper bestaand onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen naar de schoolprestaties van jongens en meisjes. Zijn voorstel staat bol van vooroordelen en is gebaseerd op drijfzand.

Laten we ze even nalopen. Kuiper praat over jongens. Die zouden bij taal ontmoedigd kunnen raken. Docenten moeten bij wiskunde inspelen op de voorsprong van jongens. De meisjes? Geen idee, daar heeft Kuiper het niet over. Meisjes bestaan alleen als probleem voor de jongens, want hun succes bij taal zou een negatief effect hebben op de jongens. En bedankt.

Ten tweede baseert Kuiper zijn voorstel op populaire theorieën over de hersenen.  Terwijl allang duidelijk is dat uitspraken over verschillen in hersenen en hersenontwikkeling met veel argwaan tegemoet getreden moeten worden, zéker als het gaat om gender. Vaak gaat het namelijk om ondeugdelijk uitgevoerd onderzoek, of onderzoek op basis van zulke beperkte groepen (getallen onder de vijftig) dat de resultaten weinig zeggen over dé jongen en hét meisje. Ook de media spelen een rol: geblaat over man-vrouwverschillen verkoopt, dus onderzoek hierover krijgt gegarandeerd grote koppen. Ander onderzoek met andere resultaten blijft onzichtbaar voor het publiek.

Tot slot is het de vraag of de wetenschap al ver genoeg gevorderd is om überhaupt boude uitspraken te doen over hersenen, laat staan op die wankele basis beleid te baseren. Er is veel, heel veel, wat we nog niet weten.

Kuiper negeert bovendien wat we wel weten. Hij slaat onder andere geen acht op bestaand onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen over jongens, meisjes en schoolprestaties. Uit die studie, gepubliceerd in 2010 en in het bezit van de Nederlandse regering, blijkt duidelijk dat jongens het als groep niet beter, maar ook niet slechter zijn gaan doen dan dertig jaar geleden. De enige categorie die onderzoekers zorgen baart is een groep adhd jongens. Ook een zogenaamd stoere anti schoolhouding speelt jongens parten. De meisjes daarentegen zijn van ver gekomen en doen het steeds beter. Daardoor ontstaan langzamerhand verschillen.

Waarom kan Kuiper niet eens kijken naar buurland België? Ook daar lopen ze niet weg voor verschillen tussen leerlingen, maar ze kijken wel uit jongens en meisjes in hun eigen blauwe en roze keurslijf op te sluiten. Daar pleiten de deskundigen voor een respectvolle aanpak, waarbij docenten rekening houden met culturele verwachtingen voor jongens en meisjes, de ontwikkeling van individueel talent, en maatwerk voor iedere leerling binnen dezelfde klas. Want meisjes zijn anders, en jongens ook, zoals onder andere deze docent maatschappijleer opmerkt.  We komen allemaal van Mars. Kijk, zo kan het ook.

UPDATE: De Zesde Clan verwijst je graag door naar een opiniestuk van redacteur en columniste Elma Drayer, die twee dagen na publicatie van dit stuk in dagblad Trouw reageerde op de voorstellen van Kuiper. Mooiste passage uit het stuk: in teksten rond 1900 hoef je alleen maar de woorden ‘de waare aard der vrouw’ te vervangen door ‘hersenen’ en dan heb je hetzelfde. Tussen 1911 en 2011 is er verdacht weinig veranderd in het kamp van de kwakdenkers.

Expoo leert ouders genderbewust opvoeden

Om beter om te gaan met stereotiepe verwachtingen en rolpatronen heeft documentatiecentrum Rosa in opdracht van het Belgische Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning (Expoo) een special gemaakt over genderbewust opvoeden. Aangeboren of aangeleerd? Het blijft een eeuwige discussie, maar vast staat dat de samenleving veel waarde hecht aan het etiket jongen of meisje, met bijbehorende waardeoordelen en rolpatronen. Dat heeft invloed op de opvoeding van kinderen, stelt Expoo.

Samen op kookles.

België timmert flink aan de weg. Eind vorig jaar lanceerde het land al Gender in de Klas. Dit project heeft tot doel mensen stil te laten staan bij hun onbewuste aannames en vooroordelen over jongens en meisjes. Als je weet wat je denkt, kun je vervolgens beter kijken naar de kwaliteiten van kinderen als individu.

Het project Genderbewust Opvoeden wil hetzelfde doen, maar dan thuis. Want het is lastig navigeren in een wereld vol dekbedden met raketten voor de jongens, en voor de meisjes een roze beker met het commando ‘lief’ erop. Bovendien zijn kinderen niet gek. Ze Ze willen hun ouders gehoorzamen en voldoen aan verwachtingen. Dus zijn ze erg alert op signalen die wijzen op goed gedrag. Zo doen meisjes al vroeg extra hun best om lief en zorgzaam te zijn.

Om tegenwicht te bieden aan dat keurslijf roept Expoo ouders op om te zorgen voor variatie in spelletjes en kinderen te stimuleren met al het speelgoed te spelen. Dat betekent ook: niet terugdeinzen of wegkijken als een jongen een pop oppakt. Vooral vaders vinden dat moeilijk, signaleert Expoo, en hun zonen pikken die afkeuring snel op. Het centrum roept ouders ook op de roze en blauwe scheiding in winkels te doorbreken en kinderen te stimuleren zelf kritisch na te denken over zaken zoals groepsdruk, wat hoort en niet hoort, en wat ze zelf willen.

Datzelfde advies geven ook deskundigen in een artikel van de Globe and Mail over genderneutrale opvoeding. Het gaat niet zozeer om de prinsessenjurk en de Transformerspoppetjes, als wel om de waarde die de omgeving daaraan hecht:

Parents and educators shouldn’t worry so much about which pronouns kids are using – they should focus instead on the ideas they represent. “Get into the child’s head more and explore [stereotypical notions] from the child’s perspective,” says Prof. Barnett, a senior scientist at the Women’s Studies Research Center at Brandeis University, from her home in Cambridge, Mass. “That’s where I think you can have some powerful effects. If a child says all doctors are men, for instance, ask them why they think that – and point out that it’s not true.”

De deskundigen doen in dit artikel ook praktische aanbevelingen. Zo adviseren ze spelletjes niet op basis van geslacht maar op basis van activiteit te organiseren. Het gaat dan niet meer om gender, maar om wie het leuk vindt om in de zandbak te spelen. Dat kunnen jongens én meisjes zijn, die dan samen kunnen spelen. Zo komen ze nader tot elkaar en beperk je de schade aangericht door waarde oordelen en een systeem van apartheid op basis van sekse.

Meer adviezen nodig? Neem eens een kijkje bij dit dossier van Groei Mee, of bezoek de site van Pink Stinks, een organisatie van Engelse ouders en deskundigen die de invasie van de kleur roze in de levens van meisjes tegen probeert te gaan. Of lees dit persoonlijke verhaal van een moeder die opgroeide in een gezin waarvan de ouders hun stinkende best deden om ‘echte meisjes’ en ‘echte jongens’ af te leveren. Het persoonlijke is politiek!

Woordenwolk geeft stereotypen vorm

Briljant idee: ga naar de site Wordle, type in welke woorden adverteerders gebruiken in speelgoedreclames, en vergelijk op die manier welke termen reclame bureau’s gebruiken om jongens en meisjes aan te spreken. Weblog Achilles Effect deed het, en de resultaten logen er niet om.

Voor jongens in de leeftijd van zes tot acht jaar oud:

En voor de meisjes:

Zoals de auteur van het weblog schrijft: duidelijke taal, commentaar overbodig.

Wij lezen de Emancipatiemonitor zodat u dat niet hoeft te doen, deel 2: onderwijs

Hoera, de invoering van de tweede fase in het onderwijs zorgt ervoor dat de keuzes van meisjes en jongens dichter bij elkaar komen. Vooral meisjes laten traditioneel vrouwelijke vakken vallen en gaan meer voor economie en techniek. En de onderwijsprestaties van jongens zijn niet slechter dan dertig jaar geleden. Niks geen jongenscrisis dus. Dat is goed nieuws uit de Emancipatiemonitor 2010. Deze editie besteedde speciale aandacht aan de studie- en beroepskeuze van jongeren, hun positie op de arbeidsmarkt en hun inkomen.

Delen van het onderzoek voor het hoofdstuk onderwijs kwamen vorig jaar al in het nieuws. Zo bleken alle horrorverhalen over jongetjes die sneuvelden in het ‘gefeminiseerde’ basisonderwijs op niks gebaseerd te zijn. Hun eigen gedrag bleek de grootste oorzaak van eventuele lichte achterstanden. Laat je enkele opvallend kwetsbare groepen buiten beschouwing, zoals Marokkaanse jongens met ADHD, dan deden jongens en meisjes het even goed.

Hoe zit het dan met het hoger (beroeps)onderwijs? De Emancipatiemonitor constateert dat van de generatie van dertig jaar geleden eenderde van zowel mannen als vrouwen een hogere (beroeps) opleiding afrondde. Voor de mannen is dat anno nu nog steeds eenderde gebleven: 35%.  Ze zijn het dus niet slechter gaan doen. Huidige verschillen ontstaan omdat vrouwen het flink beter zijn gaan doen en in 41% van de gevallen een diploma van een hogere opleiding halen.

Dat is een verschil van 6%. Niet het einde van de wereld, maar de meiden doen het dus wel wat beter dan de jongens in het MBO, HBO en op universiteiten. De Emancipatiemonitor vindt deze uitkomst lastig dit te verklaren. Misschien ligt het aan de veranderende denkbeelden over vrouwen en betaald werk: thuis blijven met een mannelijke kostwinner is geen automatisme meer. Voor jonge vrouwen is het daardoor duidelijk geworden dat ze hun best moeten doen op school, en dat doen ze dan ook.

Gekeken naar inhoudelijke vakkenkeuze blijken jongens en meisjes naar elkaar toe te groeien. Dat komt vooral door de invoering van de tweede fase. Daardoor vielen bijvoorbeeld wiskunde en economie uit het profiel cultuur en maatschappij, voorheen een populaire keuze bij de meiden. Als ze hier nu voor kiezen, beperken ze hun kansen op vervolgstudies en een baan. Dus doen meiden dit profiel niet meer. Meisjes kiezen ook net als jongens vaker voor een dubbel profiel.

Beide bewegingen samen – vaker dubbel profiel, minder vaak cultuur – zorgen ervoor dat meiden vaker kiezen voor economie, natuur of techniek. Zo steeg in het VWO het aantal meiden met natuur en techniek van bijna nul naar 22%. En op het VMBO kiezen zowel meiden als jongens even vaak voor de richtingen economie en landbouw. Overal nam de inhoudelijke kloof in vakken tussen jongens en meisjes daardoor af.

Op de hoogste onderwijsniveau’s, HBO en universiteit, blijkt dat steeds minder vrouwen traditionele studies kiezen zoals een taal of kunst. Ze richten zich vooral op gezondheidszorg, onderwijs, rechten en bedrijfskunde, en in mindere mate beta studies. Bij de exacte vakken gaat het om kleine aantallen meiden, maar desalniettemin is de stijging opvallend. De Emancipatiemonitor spreekt van een ‘inhaalslag’. Kanttekening: in Europees verband hobbelt Nederland achteraan. In geen enkel ander Europees land vormen de exacte vakken zo’n mannelijk bolwerk en stromen zo weinig vrouwen door naar studies als informatica, wiskunde of techniek.

De adder in het gras zit aan het einde van dit verhaal. Ja, meiden doen het goed in het onderwijs, vrouwen kiezen vaker voor niet-traditionele studierichtingen. Maar eenmaal op de arbeidsmarkt staan ze vanaf het begin op achterstand. Wat blijkt namelijk? De afgestudeerde man met diploma X krijgt meteen in zijn eerste baan een hoger salaris dan de vrouw met hetzelfde diploma X, die in dezelfde sector aan de slag gaat.

Volgende keer:  het hoofdstuk werk en inkomen. Dan krijgt u meteen antwoord op de vraag hoeveel onverklaarbaar loonverschil er structureel wordt aangetroffen tussen een man en een vrouw met dezelfde baan.

België pakt gender apartheid in de klas aan

Hoe vaak zeggen ouders en docenten niet tegen een jongen: ‘niet huilen, je bent toch een stoere vent?’ Het lijkt nergens over te gaan, maar samen met nog duizend andere van dit soort aanwijzingen krijgen jongens en meisjes er al vroeg ingeramd hoe ze zich dienen te gedragen. Met alle gevolgen van dien. De Belgische lerarenorganisatie Klasse wil een einde maken aan dit soort stereotiepe opvoeding. Met de campagne ‘Meisjes zijn anders, jongens ook’ wil de organisatie zowel docenten als ouders bewust maken van de manier waarop ze kinderen in een genderkeurslijf persen. En dat het ook anders kan.

Klasse wil docenten bewust maken van hun verschillende aanpak van jongens en meisjes. Zo blijkt uit onderzoeken dat leerkrachten meisjes meer herhalingsvragen stellen, terwijl jongens vaker doordenkvragen krijgen. Docenten prijzen jongens om hun intelligentie en meisjes om hun inzet. Voorlichtingsmateriaal voor vervolgopleidingen toont jongens als dokter, ingenieur en piloot, terwijl de meisjes voorbeelden zien van verpleegsters of secretaresses. Ook docenten doen mee aan die genderapartheid. Bij het begeleiden van leerlingen sturen ze jongens vaak onbewust een andere kant op dan meisjes. Hij naar de technische school, zij naar een verzorgend beroep.

Die stereotiepe benadering blijft niet zonder gevolgen. Jongens doen het wat slechter op school, maar komen vaker terecht in opleidingen met status en banen die veel verdienen. Meisjes doen het wat beter op school, maar komen daarna terecht in het roze ghetto van de slechtbetaalde dienstverlenende sector. Klasse wil docenten  een beter doordacht jongens en meisjesbeleid te laten voeren. ,,Dat wil zeggen: balanceren tussen een gelijke aanpak voor jongens en meisjes en waar mogelijk rekening houden met de verschillen,” aldus de organisatie.

Niet alleen docenten krijgen te maken met deze campagne. Klasse neemt ook de ouders mee in de bewustwording. Klasse voor Ouders confronteert 700 000 gezinnen met hun vooroordelen over meisjes en jongens. De campagne wordt ondersteund door nieuwsbrieven, filmpjes en een brochure.

Jongens pesten meisje vanwege StarWars waterfles

Overal in de Verenigde Staten gaan vandaag kinderen naar school met een StarWars voorwerp of kledingstuk. Dat is het resultaat van een bericht op internet van een moeder uit Illinois die merkte dat haar dochter Katie gepest werd. Haar misdaad? Een StarWars waterfles mee naar school nemen. Dat kón gewoon niet, want StarWars is voor jongens.

Katie zag maar één oplossing om uit de problemen te komen: voortaan een roze waterfles mee naar school nemen. Haar moeder snapte er niks van:

I kept pushing the issue, because it didn’t make sense to me.  Suddenly, Katie burst into tears. She wailed, “The first grade boys are teasing me at lunch because I have a Star Wars water bottle.  They say it’s only for boys.  Every day they make fun of me for drinking out of it.  I want them to stop, so I’ll just bring a pink water bottle.”

Wat?!? Vrouwen uit het hele land lieten een berichtje achter om Katie te vertellen dat zij StarWars ook leuk vinden. Ze moedigden haar massaal aan de roze fles thuis te laten. Toen de teller op 1202 stond besloot Chicagonow, waar het artikel verscheen, de commentarenrubriek te sluiten. De moeder riep mensen op geen StarWars spullen meer naar haar dochter te sturen, maar speelgoed in plaats daarvan te doneren aan kindertehuizen.

Naast deze spontane uitbarsting van solidariteit zorgde het oorspronkelijke artikel ervoor dat er opnieuw aandacht kwam voor de effecten van de marketing volgens strikte gendernormen. Ms Magazine schreef een vervolg op het verhaal, en meldt dat het artikel van Goldman leidt tot concrete acties:

“There could have been defensiveness, from the school, from the parents of the first-grade boys,” Goldman says. Instead, the community and the school have come together to talk over the issues and break through gender norms. The school is considering bringing in a group to teach an anti-bullying assembly. A Star Wars fan organized a Geek Pride for Katie day, with over 19,000 people pledging to wear Star Wars clothing this Friday in support of Katie, although Katie’s school is making it a Proud to Be Me Day, in which every child in encouraged to wear whatever interests her or him. 

Of dit ook een snelle oplossing biedt voor het aanbod in winkels is de vraag. Ms Magazine interviewde verschillende vakbroeders en merkte dat fabrikanten en winkels elkaar de schuld geven van het ontstaan van roze en blauwe ghetto’s. Het blad noemt het een kip-ei situatie, waarbij een beperkt aanbod het koopgedrag van consumenten beïnvloedt, waarna fabrikanten hun aanbod nog meer inperken, waarna de consument nog beperkter koopgedrag vertoont, waarna de fabrikanten zich nog strikter aan roze en blauw houden, en zo door tot in het oneindige.

In ieder geval biedt het geval van Katie een inspirerend voorbeeld om uit deze vicieuze cirkel te komen. Ouders kunnen hun kinderen opvoeden om lak te hebben aan marketing en jongens of meisjes speelgoed, scholen kunnen door middel van onderwijsprogramma’s pesten tegengaan en bewustwording op gang brengen, en inmiddels bestaat er aardig wat leesvoer om iedereen te helpen weerstand te bieden aan het keurslijf waar fabrikanten ons in willen douwen. Voor meer inspiratie: Packaging Boyhood en Packaging Girlhood, of de Engelse organisatie Pink Stinks.

Speelgoedreclame jaagt jongens en meisjes naar hun eigen hoek

Sinterklaas! Kerstmis! Vaak betekent dat cadeautjes kopen, voor kinderen. Maar waar kun je dan uit kiezen? Feminist Frequency keek naar reclames op Cartoon Network en Nickelodeon en zag alle oude cliché’s voorbij komen. Jongens? Wapens, auto’s, agressief buiten spelen, kracht uitstralen. Meisjes? Roze, lief, zacht, lekker binnen poppen aankleden en als je al buiten komt, dan alleen om te zijn, niet om iets te doen. Kijk zelf maar:

O ja, en hier gaat zeventien miljard dollar naartoe, aan dit soort filmpjes om jongens en meisjes in hun genderkorset te drukken. Of ze daar nou in passen of niet. Dus voordat je de roze strijkset voor het meisje koopt, en het piratenzwaard voor een jongen, denk even aan de onderliggende boodschap. Wijk als het kan uit naar iets wat niet zo duidelijk jongen of meisje schreeuwt. Het kan!

Mannen en vrouwen even goed in wiskunde

Lang leve Sara Lindberg en Janet Hyde van de Madison school of Medicine and Public Health. Ze analyseerden talloze studies naar de wiskundige vaardigheden van jongens en meisjes, mannen en vrouwen, en voilà: er zit zo weinig verschil tussen de seksen dat het onderscheid betekenisloos wordt. Wij zijn even goed in wiskunde als de jongens.

Dat er in de praktijk toch verschillen ontstaan in de aantallen jongens en meisjes die wiskunde kiezen en van zichzelf vinden dat ze daar goed in zijn, is te wijten aan culturele factoren, zegt preofessor Hyde in Science Daily:

The idea that both genders have equal math abilities is widely accepted among social scientists, Hyde adds, but word has been slow to reach teachers and parents, who can play a negative role by guiding girls away from math-heavy sciences and engineering. “One reason I am still spending time on this is because parents and teachers continue to hold stereotypes that boys are better in math, and that can have a tremendous impact on individual girls who are told to stay away from engineering or the physical sciences because ‘Girls can’t do the math.'”

Uit allerlei psychologisch onderzoek is bekend dat zulke negatieve stereotypen invloed hebben op de prestaties. Meisjes die voor een wiskunde test te horen kregen dat ze er waarschijnlijk minder goed in zijn dan jongens, halen daadwerkelijk lagere punten. Waarna iedereen weer kan roepen ‘zie je wel, ze kunnen het niet.’  Hyde wijst erop dat uit allerlei indirecte bewijzen blijkt dat vrouwen wiskunde juist prima aankunnen. Zo heb je het vak hard nodig bij de studie geneeskunde, maar studentes vliegen door die studie heen en slagen met goede cijfers. Het kan dus best. 

Daarnaast blijkt uit de analyse van diverse onderzoeken (dus onderzoek doen naar onderzoeken) dat er een patroon zit in de landen waar meisjes slechter presteren op het gebied van wiskunde dan jongens. Drie factoren speelden een rol. Keer op keer bleek dat hoe meer meisjes naar school gaan, hoe meer vrouwen wetenschappelijke onderzoeksfuncties bekleden en hoe meer vrouwen er in de regering zitten, des te gelijkwaardiger de prestaties van jongens en meisjes in de wiskunde zijn.

“Mannen en vrouwen even goed in wiskunde’, het is geen kop die je vaak tegenkomt in kranten, tijdschriften of populaire werkjes van twijfelachtig allooi. Want verschillen verkopen. Maar met wetenschap heeft zulke kretologie niks van doen. Wel met omzet en winst. Goed om even in je achterhoofd te houden als mannen en vrouwen allebei weer eens niet van planeet aarde zouden komen.

Jeugdfilms blijken nog net zo seksistisch als vijf jaar geleden

Er is geen enkele vooruitgang in de manier waarop films voor kinderen en jongeren omgaan met hun vrouwelijke personages. Nieuw onderzoek van het Geena Davis Instituut toont aan dat er nog steeds 71% mannelijke personages te zien zijn, tegen 29% vrouwelijke, en dat de vrouwelijke personages veel vaker dan jongens/mannen op een seksuele manier getoond worden. Het vorige onderzoek bestreek de periode 1990-2005

Voor meisjes bieden kinderfilms weinig opwekkends.

De universiteit van Zuid Californië analyseerde in opdracht van het Geena Davis instituut de 122 meest winstgevende jeugdfilms van de periode 2006-2009. De onderzoekers merkten dat het uitmaakt of er vrouwen betrokken waren bij het schrijven van het scenario van de film. Als dat het geval was, kwamen de vrouwelijke karakters er beter vanaf. Ze kregen 10% meer tijd in beeld met een rol die tekst kent, en werden minder  ‘jong en sexy’ afgebeeld.

Helaas komen de meeste verhalen uit de kokers van mannen, dus voor het totaalbeeld maakte de inbreng van vrouwen niets uit: geen vooruitgang sinds de vorige filmanalyse. In een persbericht toonde actrice Geena Davis zich geschokt door het gebrek aan verbetering:

“Our latest research shocked us. Zero progress has been made in what is specifically aimed at kids. What children see affects their attitudes toward male and female roles in society. And, as they watch the same shows and movies repeatedly, negative stereotypes are imprinted over and over again. Eye candy is not for kids.” says Davis.
 Het instituut blijft onderzoek doen en de situatie in Hollywood in de gaten houden.
 
Geena Davis begon met het laten verrichten van onderzoek nadat ze een dochter kreeg. Terwijl ze samen met haar televisie keek, ging ze zich afvragen welke boodschappen haar dochter eigenlijk kreeg onder het kijken. Ook wilde ze weten of het klopte dat ze zo weinig meisjes en vrouwen in de films en programma’s zag.  Ze richtte een instituut op om dit type media analyse te verrichten en tourt regelmatig de wereld rond om te pleiten voor meer gendergelijkheid in de media.
 
 
 

 

Jongens zitten vast in agressief blauw ghetto

Wat gebeurt er als ouders hun zoon in het roze willen kleden? Webmagazine Salon.com publiceert het verhaal van Nathan Hegedus, die er vaker dan hem lief is achter komt dat het gezin achter loopt met de was. En dat dan een roze kledingstuk de enige schone broek is die hij zijn zoon kan aantrekken. Starende blikken en geschokte reacties van omstanders zijn zijn deel. Een jongen? In het roze? Dat kan niet, dat is een kleur voor meisjes!

Slegs vir jongens.

Tegenwoordig komt er steeds meer verzet tegen de pogingen van de consumentenindustrie om meisjes op te sluiten in een roze ghetto, vol hartjes, glitters en franje. Hier en daar beginnen ouders het agressief roze gekleurde speelgoed te boycotten, zoals onder andere de New York Times signaleert. En The Guardian merkt fijntjes op dat de code rond 1900 precies omgekeerd was: blauw was voor meisjes, en roze voor jongens. Pas in de laatste zestig jaar veranderde dat radicaal en overspoelden fabrikanten de markt met roze gekleurde spullen voor meisjes en vrouwen.

Dit marketingfenomeen kreeg zelfs een naam: Pink it and shrink it. Kleur het roze en maak het kleiner, dan willen de vrouwtjes er wel aan. Of het nou gaat om poppen of auto’s en computers. De site Lemondrop levert een vernietigend commentaar op de huidige stand van zaken, die verder gaat dan roze gekleurde spullen:

 In a male-dominated industry, designers who can’t seem to relate to female buyers continue to rely on stereotypes. Or worse, they don’t seem to consult women at all. Take, for example, Apple’s latest offering — the iPad. Within hours of its announcement, posts about the “iTampon” flooded Twitter. “Naturally, women were going to associate the word ‘pad’ with menstruation because we have heard the word over and over for years — period,” says Stephanie Holland, executive creative director of the advertising agency Holland+Holland.

Maar die roze apartheid en de stereotype benadering van de seksen sluit  jongens net zo goed op in een hokje, constateert Hegedus:

What about the flip side of that gender apartheid, that boys are shunted into blue and trucks and trains? We do not perceive them as the victims — likely because masculine traits are traditionally perceived as more active and positives — but they are limited nonetheless.

Want voor jongens ziet de markt er niet veel beter uit. In Nederland kwam dit jaar een nieuw tijdschrift op de markt. Het is gericht op jongens van 7 tot 13 jaar, schrijft vooral over speelgoed, en heeft als titel Stoer. Op de voorpagina staat een mannelijk Mangafiguurtje in een strijdbare pose. En iedereen die een speelgoedwinkel in loopt ziet die boodschap herhaalt: ridderpakken, he-man actiefiguren, videospelletjes over racen en oorlog. Als jongen moet je sportief zijn, en vechten, en gek zijn op snelle auto’s en glimmende speelgoedzwaarden.

Hegedus maakt zich hier zorgen over. Als ouder wil hij graag dat zijn zoon later betekenisvolle relaties kan onderhouden met andere mensen, effectief kan optreden in sociale situaties, en zicht heeft op zijn emoties. Allemaal ideeen die meteen angsten oproepen: voordat je het weet word je zoon afgeschilderd als een overgevoelige homo. En dat is erg, want jongens zijn mensen. Zelfs de EU maakt zich zorgen over deze situatie en nam twee jaar geleden een resolutie aan om meer onderzoek te doen naar het effect van dit soort genderspecifieke marketing, die meisjes afschildert als toekomstige huisvrouwen en jongens als emotieloze vechtjassen.

Wat kunnen mensen doen tegenover die stortvloed aan stereotypen? Er zijn gelukkig wel positieve ontwikkelingen. Genderneutrale kleding rukt op, merkt webmagazine Slate, en het helpt ook dat populaire Hollywoodsterren als Angelina Jolie het goede voorbeeld geven door hun kinderen te kleden zoals ze zelf willen. En in Zweden protesteerde een groep 13-jarige schoolkinderen  tegen de sexistische catalogus van speelgoedgigant Toys R Us. Dit leidde zelfs tot een officiële reprimande tegen het bedrijf, wegens discriminatie. Kijk, dat geeft hoop.

Cordelia Fine bevecht stereotypen

Laten we ophouden met al die leugens over gender. Die oproep doet wetenschapster Cordelia Fine in een artikel voor de Engelse krant The Guardian. Fine schreef Delusions of Gender , en toont daarin aan dat de sociale context waarin kinderen opgroeien van grote invloed is op de ontwikkeling van hun hersenen, en daarmee hun vaardigheden, voorkeuren en gedrag.

Het is voor haar geen abstracte ver van mijn bed show. Als moeder, met veel contacten op scholen en met andere ouders, kan Fine haar theoriën keer op keer in de praktijk in werking zien. Het verbaast haar totaal niet dat jongens en meisjes al op jonge leeftijd hun uiterste best doen om te voldoen aan de verwachtingen van de volwassenen om hen heen:

…a closer look at the social world into which children are born reveals an environment in which gender is emphasised above all social categories, from birth. How should children ignore gender, not be influenced by the assumptions and expectations it brings, when they continually watch it, hear it, see it; are clothed in it, sleep in it, eat off it? Little wonder that children become “gender detectives” eager for their behaviour to fall on the right side of the all important social divide.

 Ze krijgen signalen van ‘hoe het hoort’ uit alle hoeken en gaten van hun omgeving. Van roze gekleurd speelgoed voor meisjes en autootjes en speelgoedsoldaten voor jongens, tot en met de ouders die om het hardst roepen hoe stoer Klaas wel niet is, en hoe lief Elsje eruit ziet in haar nieuwe jurk.

Kun je iets beginnen in een wereld die zo hardnekkig verdeeld is in roze en blauw? Cordelia Fine vertelt in haar verhaal dat dit wel degelijk kan. Gewoon klein beginnen en af en toe iets doen om mensen aan het denken te zetten. Zo geeft ze het voorbeeld van de aankoop van een cadeautje. Inpakken? Ja graag. Waarna de verkoopster vraagt of het voor een jongen of een meisje is, want natuurlijk is er verschillend cadeaupapier voorhanden om dat bij voorbaat al duidelijk te laten zien. Voor de jongens is het papier met sterren en ruimteraketten erop. Fine denkt diep na en dan gebeurt er dit:

“It’s for a girl,” I said. “But I really don’t see why she shouldn’t have that space rocket wrapping paper. After all, it’s not as if girls can’t grow up to become astronauts.” To my delight, a girl of about eight standing by the counter chimed in. “I like space stuff. And so does Charlotte. Mum, can we have her present wrapped in rocket paper too?””Well, of course,” her mother answered. “Why ever not?” Why ever not, indeed.

Astronaute Sunita Williams.

Gedrag van jongens is voornaamste reden voor onderwijsachterstand

Het Nederlandse onderwijssysteem hoeft niet op de schop. Jongens hebben een kleine achterstand op meisjes, maar dat ligt vooral aan hun anti-school houding. Ook vertonen net iets meer jongens dan meisjes gedragsproblemen, en die problemen spelen meestal al voordat ze naar de basisschool gaan. Dat blijkt uit een studie van Driessen en Van Langen van ITS, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hun rapport verscheen in juni 2010.

Je zou verwachten dat de media bol zouden staan van deze uitkomsten. Want tot half mei 2010 buitelden verslaggevers en televisieprogramma’s over elkaar heen met horrorverhalen over het vreselijke lot van de jongens op school. De Volkskrant sprak van een oorlog tegen de jongens in een doorgeslagen feminien onderwijssysteem. Ook Netwerk koppelde de feminisering in het onderwijs zonder pardon aan de slechtere prestaties van jongens, en volgens Trouw ging het vooral mis bij de overstap naar de brugklas, omdat dan talen steeds belangrijker worden. En dan waren daar nog de vaders als ervaringsdeskundigen, die ook al het onderwijs er de schuld van gaven dat hun zonen achterop raakten.

Bron: De Standaard, België.

Het ministerie van OCW raakte zo bezorgd vanwege deze stroom van hel en verdoemenis artikelen, dat de Radboud Universiteit opdracht kreeg de zaak nog eens goed onder de loep te nemen. Wat blijkt? Het ligt niet aan het onderwijs. De feminisering, de vrouwen die jongensenergie zouden smoren in betutteling en regeltjes – niks, het Rijk der Fabelen. De dramatische verschillen in onderwijsprestaties tussen jongens en meisjes dan? Te verwaarlozen. Jongens doen het iets beter met rekenen en wiskunde, meisjes zijn inderdaad iets beter met taal. Maar per saldo zijn de onderwijspretaties van beide groepen even goed.

Dat jonges het uiteindelijk toch iets minder goed doen is omdat ze meer gedragsproblemen vertonen. Vooral een selecte groep Marokkaanse jongens met ADHD valt op en baart de onderzoekers zorgen. Al met al blijven de verschillen echter klein. Als het gaat om havo of vwo diploma’s, haalt 40% van de jongens dit niveau, tegen 45% van de meisjes. Inderdaad een verschil, maar als dit het einde van de wereld moet zijn wil ik wel eens een echte ramp zien.

Het grappige is dat sinds de verschijning van dit rapport de kranten en televisieprogramma’s zwijgen in alle talen. De Zesde Clan heeft geen stapels kranten doorgebladerd. Maar Googelen op trefwoorden als onderwijs, jongens en achterstand levert na mei 2010  alleen treffers op van gespecialiseerde sites. Zoals Kennislink, waar de auteur nuchter constateerde dat het onderwijssysteem niet op de schop hoeft. En natuurlijk de universiteit waaraan de onderzoekers van ITS aan verbonden zijn. Verder is het stil.

Die stilte komt misschien doordat de onderzoekers de bal terugleggen bij de jongens, en hun gedrag. Dat levert geen leuke kopij op. En het versterkt opinies die tot mei 2010 slechts sporadisch voorkwamen. Zoals een tegengeluid in Trouw, door columniste Fé Toussaint, van mei 2010:

Ze proberen oplossingen te vinden voor het gedrag dat jongens aan slechte resultaten helpt, door naar fouten in het onderwijs te zoeken. Persoonlijk zou ik liever gaan zoeken naar de fouten in de mentaliteit van jongens. Ik ben natuurlijk totaal subjectief, maar op mij komt de door deskundigen gekozen aanpak over als een duidelijk geval van voortrekking van jongens: Toen wij vrouwen nog de achterliggers in het onderwijs waren, werd ons geleerd ons beter aan te passen aan de normen die opleidingen aan ons stellen. Nu jongens in de positie van de vroegere meisjes dreigen te geraken, is men plots bereid de opleidingen aan te passen aan de leerlingen.

Het leuke is: deze discussies zijn niet typisch Nederlands. Een half uurtje vliegen hier vandaan, in Engeland, zijn net weer de resultaten van examens binnen. De meiden doen het beter dan de jongens. Net als in 2000. En net als in Nederland buitelen ook hier de commentatoren over elkaar heen. Met verhalen die akelig hetzelfde klinken: de feminisering van het onderwijs is schuld. Assertieve meisjes koeieneren de jongens. Of nee, de examens zijn makkelijker geworden, of ze zijn veranderd zodat meisjes opeens in het voordeel zijn ten koste van die arme jongens.

En ook hier klinken gelukkig tegengeluiden:

The problem here is not girls’ “aggressive assertiveness” – does Mr Blunkett know any 14-year-old girls? – but the cultural message that “real” men don’t have to try hard: it all falls in their lap as a God-given right.

 Zouden we opnieuw een dubbele moraal te pakken hebben dan? Meisjes hebben een achterstand, en de boodschap is tsja, het ligt aan jezelf, pas je maar aan, aan de boze buitenwereld. Jongens hebben een achterstand, en dan is het opeens alle hens aan dek, de jongens falen omdat het systeem niet deugt, laten we de wereld aan de jongens aanpassen. Hmmm….

To be continued…..

Decennia lang was het voor meisjes al heel wat als ze leerden koken op de huishoudschool.

Zonder titel