Tag Archives: Japan

Seksisme alarm: troostmeisjes

Japan biedt excuses aan voor troostmeisjes, kopt het AD. Japan en Zuid-Korea sluiten akkoord over troostmeisjes, kopt NRC Handelsblad. Voormalige troostmeisjes ontevreden over deal met Japan, meldt De Volkskrant. Ook Nederlandse troostmeisjes willen nu excuses, bericht de NOS. De afgelopen dagen staan de media bol van het woord, meestal tussen aanhalingstekens: ‘troostmeisjes’. Wat gebeurt hier, en waarom schaar ik dit in de categorie seksisme alarm?

Het woord troostmeisjes komt oorspronkelijk uit het Japanse en Chinese taalgebied. Het betreft een samentrekking van woorden voor vrouw/echtgenote (fu) en i an (troosten, verzachting bieden) tot ian-fu of Ianfu, wat weer vertaald wordt naar  het engelse comfort women en ‘troostmeisjes’.

In de oorspronkelijke taal was ian-fu al een eufemisme, voor prostituee.  Vervolgens gebruikte het Japanse leger dat eufemisme tijdens de tweede wereldoorlog weer als eufemisme voor iets nog ergers: seksslavernij. Want dat is het, als je meisjes en vrouwen gevangen zet en Japanse soldaten op hen afstuurt voor potjes serieverkrachtingen.

Als je, als mens en/of als media, het woord ‘troostmeisjes’ overneemt, al dan niet met die kommaatjes om aan te geven dat het een soort citaat is, doe je drie dingen. 1. Je neemt het taalgebruik van de dader over, en gaan daarmee akkoord met diens standpunt of visie. 2: door dit dader-taalgebruik verhul je wat er eigenlijk speelt. Dat leidt tot 3: het bagatelliseren van de situatie, het wegkijken bij het leed van de vrouwen die het slachtoffer werden van dit systematische seksuele geweld in oorlogstijd.

Om al die redenen hebben de vrouwen om wie het gaat, het woord altijd verworpen:

De naam die ze kregen was die van ‘comfort women’. Maar die benaming is volstrekt verkeerd, aldus Jan Ruff-O’Herne. “Want comfort women veronderstelt iets zachts en warms en vertrouwds. Dat was absoluut niet het geval. We waren de gevangenen van de Japanners, die ons bruut verkrachtten.’

Ad van Liempt deed in 2010 als journalist, van binnen uit, een poging om het gebruik van het woord ‘troostmeisje’ tegen te gaan. Ook hij wilde benadrukken waar het eigenlijk om gaat:

Het woord ‘troostmeisje’ is op zich al een gruwel – het is een totaal misplaatst eufemisme. Een veel te licht woord voor wat het moet uitdrukken: weerloze vrouwen die zijn verkracht en misbruikt, om het moreel van de Japanse troepen hoog te houden.

Blijkbaar heeft dat allemaal niet geholpen. Een verklaring, die ik wel eens heb gehoord in een gesprek over troostmeisjes, is dat kranten graag korte, aansprekende woorden voor hun koppen willen. Daarom keert die term steeds terug in koppen boven artikelen. Ook dan klopt er echter geen moer van dit taalgebruik. ‘Troostmeisje’ telt dertien letters. Seksslavin telt slechts tien letters – drie letters minder, zeker weten een factor voor gehaaste koppenmakers. En minstens even duidelijk.

Maar misschien is dat wel het probleem. Seksslavin is té duidelijk. Té naar. Té recht voor z’n raap. Stel je voor dat je tot je door laat dringen dat het gaat om seksueel geweld. Om massale verkrachtingen in oorlogstijd. Om oorlogsmisdrijven. De meeste mensen deinzen daarvoor terug. Liever wegkijken en eufemismen gebruiken, dan bescherm je jezelf en kun je blij aan je volgende boekje over positieve psychologie beginnen.

Wie je daar ook mee steunt, niet het slachtoffer. Pas in 1992 kregen de slachtoffers officieel het woord, in het zogenaamde Tokio Tribunaal. Nog dit jaar, in 2015 dus, klaagden Japanners over berichten over dwang. De vrouwen zouden destijds uit vrije wil seks hebben gehad met Japanse soldaten, beweerden deze aanhangers van het woord ‘troostmeisje’. Zulke ideeën kunnen alleen voort blijven bestaan door misdaden niet te benoemen en de hele smerige toestand toe te dekken met een eufemistisch, gezellig klinkend woord.

Laten we het T-woord aub niet meer gebruiken. Laten we zeggen waar het om gaat: om seksueel geweld, een oorlogsmisdrijf, seksslavernij. Dan weten we tenminste waar we over praten.

Honda lanceert vrouwenauto

Hij is roze! En speciaal gemaakt voor de vrouwtjes! Waarom, o waarom, is de Fit She’s alleen verkrijgbaar in Japan? Discriminatie. De Zesde Clan wil er ook eentje! Echter, alleen een speciaal laagje op de ruiten om te voorkomen dat we rimpels krijgen van de zon, is niet genoeg. Wij vrouwen eisen meer!

Er ontbreekt nogal wat aan het ontwerp, signaleert onder andere webmagazine Slate:

…color coordination isn’t the only thing I want out of a car. Where’s the emergency kit in the trunk that comes fully equipped with an extra set of birth control pills, spare Spanx, and replacement heels in case I break one of mine running to whatever meeting I’m late to this time? What about an onboard GPS system that won’t let me make hormonal navigation decisions? Or an OnStar system that summons only the cute AAA guy? And I’d really love a specialized Breathalyzer that can detect if I have too few Skinnygirl Margaritas in my system to go home with that guy.

Inderdaad. Doe daar iets aan, Honda! Slate pleit verder nog voor een speciale mini autogordel voor het schoothondje. De Zesde Clan is meer van de katten, dus wij denken eerder aan een ingebouwd mandje op de achterbank. Inclusief een systeem om iedere twintig minuten een kattensnoepje te serveren aan onze pluizige lievelingen.

UPDATE: Uiteraard willen consumenten Honda best helpen om hun producten nog verder te verbeteren! Hopelijk neemt het bedrijf een aantal suggesties over.

 

Atletes moeten het doen met economy class

Betere sportieve prestaties leveren dan de mannen, en toch economy naar de Olympische Spelen vliegen terwijl de mannen comfortabel in de business class reizen. Dat overkwam het voetbalteam van Japan en de basketballers van Australië. In beide landen ontstond terecht ophef over dat verschil in behandeling. Zijn vrouwen soms tweederangs deelnemers?

WK kampioen of niet, je bent vrouw en dus zul je economy class reizen.

Het Japanse team sleepte de kampioenstitel binnen op het WK Vrouwenvoetbal vorig jaar. Ze behaalden een gouden medaille ondanks de natuurramp die het land destijds trof – u weet wel, een tsunami, gevolgd door een ernstig lekkende kerncentrale. Desondanks zaten de vrouwen opgepropt in dicht op elkaar geplaatste vliegtuigstoelen met weinig beenruimte, terwijl het mannenteam in de watten werd gelegd in de business class:

They are world champions and brought hope to a nation reeling from a natural disaster, but Japan’s female Olympic footballers had to make do with economy class seats during their gruelling flight to Europe this week, while the less celebrated men’s team relaxed in business class. “I guess it should have been the other way around,” Homare Sawa , the team’s star player, told Japanese media. “Even just in terms of age, we are senior,” she joked.

Ook de Australische basketbal bond liet zien dat vrouwen minder zijn dan mannen. Het vrouwenteam won de afgelopen drie spelen zilveren medailles, terwijl hun mannelijke collega’s nog nooit iets wonnen tijdens Olympische Spelen. Desondanks vlogen ook hier de heren business class, terwijl de vrouwen het moesten doen met economy class. De basketbal bond toont inmiddels berouw:

‘Het blijkt nu wel dat dit niet het juiste beleid is’, aldus Scott Derwin namens de basketbalbond. ‘We gaan dit op een andere manier aanpakken.’

Dat is ze geraden. Vluchten vanuit Japan en Australië naar Londen duren uuuuuren.  Het maakt verschil voor uitgerust aan de start verschijnen of je een beetje comfortabel kunt zitten en liggen, of niet. Het zegt ook iets over de status die je atleten toekent. De reisarrangementen geven wat dat betreft een verkeerd signaal af.

De Zesde Clan betuigt haar medeleven met de slachtoffers van de ramp in Japan

Zelfs sushi eten kan van een vrouw een object maken

Het schandaal rondom de Zuid Afrikaanse zakenman Kenny Kunene, waar de Zesde Clan eerder over schreef, geeft een heel nieuwe lading aan het fenomeen vrouwen presenteren als object. Als onderdeel van een geruchtmakend verjaardagsfeest at de zakenman publiekelijk sushi van een halfnaakte vrouw. Dat is in Japan niet geheel ongebruikelijk, blijkt na vragen over dit aspect van Kunene’s feestje. De trend is zelfs tot aan Engeland doorgedrongen, getuige een artikel vorig jaar in De Telegraaf.

Wat zou Suit Supply hiervan zeggen? O ja, de vrouw als gezaghebbende muze natuurlijk!

Japan for the uninvited gaat in op het fenomeen, en begint met te benadrukken dat het verschijnsel in Japan zelf niet algemeen voorkomt. Het beperkt zich tot de onderwereld. Criminelen met teveel geld huren vrouwen in en gaan sushi eten vanaf het naakte lichaam. Dit heet Nyotaimori, oftewel ‘presentatie van het vrouwelijk lichaam’.

Het klinkt als enorm rotwerk om als levend dienblad te moeten fungeren. Japan for the uninvited:

Models are trained to lie still for hours, and they must be able to endure unexpected splashes of cold water and prods with chopsticks. Her body must be completely shaved, and specially washed with fragrance-free soap before the feast. Traditionally, the meal is eaten directly from the skin of the model, but hygiene laws in many countries prevent this – forcing restaurants to wrap their girls in clingfilm to prevent contact between skin and food.

Eind jaren negentig begon deze praktijk zich te verspreiden naar andere werelddelen. China bijvoorbeeld, waar de regering het fenomeen al snel de kop probeerde in te drukken. Maar ook de Verenigde Staten. Chicago had een restaurant waar ze sushi op deze manier aanboden, maar dit eethuis schijnt inmiddels dicht te zijn. Of de organisatie waar de Telegraaf over schreef het nog aanbiedt is onduidelijk. De Engelse verslaggeefster van The Guardian die meeging naar zo’n avondje had er in ieder geval gemengde gevoelens over:

It was 7.05pm, dinner was due to begin in 25 minutes, but the naked women were already in situ, laid out as if in a morgue, ­awaiting a postmortem. […]  Loud guffaws from the other table, followed by clapping, came in response to one of the men dropping his piece of sushi on the woman’s groin area.  Ben spent most of the evening ­telling me how nyotaimori is not ­demeaning to the women. “So long as they get paid,” he argued, it is no different from being an artist’s model.

Tsja, en daar kun je ook wat van zeggen. Vooral het blijven benadrukken van de niet-vernederende kanten van Nyotamori maakt het overtuigend. Bovendien: net als Japan for the uninvited wijst de Guardian erop dat het fenomeen in Japan beperkt blijft tot de onderwereld. Mensen kijken erop neer omdat sushi alleen in ranzige tenten zo aangeboden wordt. Ook de Engelse gelegenheidsdiners kregen al snel een puberaal jongens onder elkaar tintje, met vrouwen die door steeds meer beschonken rakende mannen geprikt werden met stokjes. En maar bewegingsloos blijven liggen. Als onderbord voor eten.

Dat is het nare van dit verhaal: de manieren waarop vrouwen als object behandeld kunnen worden kennen geen einde en geen grenzen. Diepe, diepe zucht.