Tag Archives: James Bond

Samenleving worstelt met seksistische haat

De ene vrouw noemt het ‘Misogyny Monday’. De andere vrouw Perv Magnet. Maar het gaat over allemaal over hetzelfde. Zodra vrouwen in het openbaar verschijnen of zelfs een mening uiten, krijg je voordat je het weet 157 haat-tweets per week. Steeds meer vrouwen zwijgen niet langer als ze geconfronteerd worden met seksistische reacties. Ze verzamelen de hatelijke berichten en maken ze openbaar. De reacties op die nieuwe openheid zijn al even veelzeggend als de haat.

Wat doet de gemiddelde lezer die geconfronteerd wordt met de haatboodschappen die vrouwen ontvangen? Dit:

A depressingly large number of comments offer some variation of 1) she’s not hot enough for men to send her pornographic declarations of love, so she’s making them up for attention, 2) she’s super hot so of course men send her obscene messages and she’s posting them to get more attention, 3) if the men sending her violent pervy messages were handsome/rich/famous, she would feel complimented instead of violated.

Daarnaast zoeken mensen naar de manieren waarop vrouwen de ongewenste bedreigingen, verkrachtingsfantasieen en andere haat over zichzelf afroepen. Wat zei ze precies, wat had ze aan, op welke manieren lokte ze het uit? Wat had ze anders of beter of slimmer kunnen doen om zulke reacties te voorkomen?

Ik denk dat het goed is dat we dit soort reacties op haat terug kunnen lezen of horen. De hatelijke berichten zelf vormen een wake up call. De volautomatische afweerreacties op de openbaarmakingen laten vervolgens goed zien hoe wij mensen het liefst wegkijken. En als dat niet kan, de situatie zodanig herformuleren dat we er alsnog niets mee hoeven.

De confrontatie met dat wegkijken geeft ons een nieuwe kans om onszelf bewust te worden van de wereld waarin vrouwen leven. En geeft ons de kans om te bedenken wat we wél kunnen doen. Gewapend met het hoe en wat van vrouwenhaat kun je bijvoorbeeld beginnen hatelijke commentaren te ontmantelen.

Daarnaast kun je de positie van vrouwen versterken. De Verenigde Naties nam het voortouw en luisterden naar verklaringen van vrouwen die het doelwit werden van haters. Naast respectvol luisteren als vrouwen vertellen wat hen overkomt, kun je tegengas te geven in een forum. Of vrouwen bewust een welgemeend compliment te geven, bij wijze van tegenwicht.

Het helpt ook om in het dagelijks leven minachting voor vrouwen aan te pakken. Gewoon, in gesprekken of interviews. Door je eigen standpunt duidelijk te maken. Zoals Daniel Craig deed naar aanleiding van gezever over Monica Bellucci, die ‘te oud’ en lelijk zou zijn om in een film een Bondliefje te spelen:

When asked about Bond “succumbing to the charms of an older woman,” in reference to his “Spectre” love interest, bombshell Italian film star Monica Bellucci, Craig didn’t hesitate to snap at the absurd question. “I think you mean the charms of a woman his own age. We’re talking about Monica Bellucci, for heaven’s sake. When someone like that wants to be a Bond girl, you just count yourself lucky!”

Zo, die zit.

Meer lezen? Neem eens een kijkje bij sites die documenteren wat mensen zeggen tegen vrouwelijke wetenschappers, filmmakers , journalisten en andere professionals. Of wat er gebeurt als vrouwen een man iets weigeren – Bye Felipe staat vol boodschappen van vrouwen die agressie ondervonden na het trekken van een grens. Of dit artikel, over de problemen om online bedreigingen effectief aan te pakken.  En het effect van vrouwen bedreigen – wat Wikipedia bijvoorbeeld wel en niet publiceert, hangt deels samen met intimidatie van vrouwelijke redacteuren.

Bond, vrouwen en seksisme, het blijft jongleren

Skyfall nog niet gezien? Wacht dan even voordat je dit stuk van de Zesde Clan leest, want we verraden een aantal belangrijke plots uit de nieuwste aflevering van de James Bond saga.

Naomie Harris en Daniel Craig in Skyfall.

Ja? Zeker weten?

Ok dan, je bent gewaarschuwd.

Vanuit het gender standpunt bekeken vallen Bond films niet mee. Vaak komen vrouwen vooral in het verhaal voor als verbeelding van een aan mannen toegeschreven fantasie. Ze zijn goed voor een al dan niet expliciet gefilmde seksscène, waarna de schurk ze snel doodmaakt zodat Bond met extra energie ten strijde kan trekken. De dames hebben namen als Pussy Galore of Honey Ryder, en het script grossiert in dubbelzinnige woordspelingen van het type ooooo meneer Bond, ik vind het zo fijn om onder u te dienen.

Een paar jaar geleden sloeg de serie echter een andere weg in. De nieuwe M was een vrouw, Judi Dench. Deze formidabele actrice begon haar optreden met een felle uitspraak waarin ze Bond wegzet als een seksistisch fossiel. Ook de Bondgirl kreeg een nieuwe invulling – vrouwen met een eigen verhaal, personages die eigen rekeningen vereffenen, en in ieder geval in verbaal opzicht volledig overeind blijven.  In Casino Royale (de meest recente) gaf Bond dat zelf ook toe, door aan het einde van een gesprek met teamgenote Vesper Lynd aan te geven dat hij zich ‘skewered’ voelde – vrij vertaald in deze context zoiets als doorzien, doorboort.

Gaat Skyfall door op deze ingeslagen weg? Ja en nee. Ja, want de film haalt de Bechdeltest met gemak, toont vrouwen die hun werk doen, zakelijk met elkaar overleggen, en zich bekommeren om het landsbelang. M speelt in deze film bovendien een cruciale rol, waarmee ze de toon zet:

Not only is she in charge but she shows both emotional power over her subordinates and human failure. She is no longer the joke older woman, there to act as the only foil to Bond’s charms, but a real character with heroic traits.

Het probleem is echter dat M dood gaat, en uiteraard een blanke man als opvolger krijgt. Erger: een collega van Bond, gespeeld door Naomie Harris, maakt een soort omgekeerde carrière door. Ze begint als mede agent, maar blijkt al meteen niet zo goed auto te kunnen rijden. Bond moet bijsturen. Daarna schiet ze ook nog eens de verkeerde persoon neer. Bond zegt wat later tegen haar dat veldwerk niet voor iedereen is weggelegd – een opmerking die haar aan het twijfelen brengt.

En goh, verrassing, aan het einde van de film ‘kiest’ ze inderdaad voor een wat tammere baan op kantoor, als secretaresse van de nieuwe mannelijke M, en zijn we terug bij af. Met twee heren die achter gesloten deuren zaken doen terwijl de bevallige secretaresse koket met Bond mag flirten voordat hij de wereld gaat redden.

Skyfall bevat ook een andere zeer ouderwetse Bondgirl, die weinig meer doet dan mooi zijn, bang kijken, en met Bond van bil gaan:

The scene in which 007 steps suavely into the shower with delectable Sévérine (Bérénice Marlohe) could have happened at any time in the last half-century.

Plus, die arme Marlohe is al weer uit beeld voordat je het weet. Ze heeft seks gehad met Bond en mag daarna weer verdwijnen.

Skyfall levert zodoende een gemengd beeld op. Aan de ene kant krimp je als feministe soms ineen, op andere momenten heb je de neiging juichend op te staan en je arm in de lucht te steken. Bijvoorbeeld als M een prachtige speech houdt om de waarde van het werk van MI6 te verdedigen. Tsja. Ook die ambivalentie past in een traditie…

James Bond steunt internationale vrouwendag

James Bond als vrouw…. Voor internationale vrouwendag… Wat kan de Zesde Clan hier nog aan toevoegen? Kijk zelf: