Tag Archives: intimidatie

Feministen komen in actie tegen online intimidatie

Sociale media zoals Twitter zijn hartstikke nuttig, maar als je er als vrouw gebruik van maakt loop je een buitensporig hoog risico om het doelwit te worden van intimidatie. Women, Action & the Media (WAM) wil dat bedrijven deze agressie effectiever aanpakken. Daarom zetten ze een samenwerkingsverband op met Twitter. De Amerikaanse organisatie gaat de Amerikaanse tak van Twitter helpen om intimidatie in kaart te brengen en maatregelen te onderzoeken. Als die effectief zijn, zal Twitter ze internationaal door voeren. Dus ook in Nederland-Twitterland.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat internettrollen sociale media systematisch gebruiken om vrouwen het zwijgen op te leggen. Ja, mannen krijgen ook te maken met intimidatie. Maar vaak blijft het bij een scheldwoord of verwijten. De trollen reserveren hun ergste wangedrag voor vrouwen.

Vooral jonge vrouwen tussen de 18 en 24 jaar krijgen massaal (26% van de gebruikers in deze categorie) te maken met stalking en seksuele intimidatie. Denk aan bedreigingen met verkrachting en moord, niet per se in die volgorde. In Nederland wist cabaretière Katinka Polderman dit soort intimidatie te verwerken in een mooie scène in haar show Polderman Baart Zorgen –genomineerd voor de Neerlands Hoop prijs 2014. Niet iedereen kan er echter zo creatief op reageren.

Vrouwen zijn ook extra kwetsbaar als ze met hun huidskleur afwijken van de blanke norm, oftewel een gekleurde huidskleur hebben. Het gaat ook vaak mis als ze zichzelf met een anders dan heteroseksuele identiteit presenteren, en/of als hun lichaam afwijkt van slank en strak. In Nederland krijgt een journaliste zoals Asha ten Broeke routinematig naar haar hoofd geslingerd dat ze geen recht heeft op het openbaar uitspreken van haar mening, want ze zou o.a. te dik zijn.

Onder andere Twitter kreeg tot nu toe veel kritiek op onvermogen om dit soort agressie in te dammen. Het bedrijf probeerede wel wat, maar diverse maatregelen bleken niet effectief. Zo moesten vrouwen iedere bedreiging apart melden met een knop in het programma. Dat is echter nogal lastig als je honderden doodsbedreigingen ontvangt, die je allemaal apart moet melden en laten blokkeren.

WAM is al dat ineffectieve gedoe zat en heeft nu een akkoord gesloten met de Amerikaanse afdeling van Twitter. De actiegroep maakte een enquêteformulier. Wie intimiderende berichten ontving, kan beschrijven wat er gebeurde aan de hand van een eenvoudig formulier, los van de meldingen aan Twitter. Women, Action & the Media verzamelt deze rapporten en analyseert de meldingen. WAM gaat daarna Twitter adviseren hoe deze wandaden beter te belemmeren en te voorkomen. WAM:

We’re thrilled to be working with Twitter to make their platform safer for women. The disproportionate targeting of women online results in them removing their voices from the public conversation. We’re so glad that Twitter recognizes that the best way to ensure equally free speech for all users on their platform is to ensure that all users are equally free to speak without being targeted by harassment, abuse and threats. Read our full press release here, and please share the form widely! Let’s make Twitter a better place for women.

Internet en haat vormen een giftige cocktail

Hoeveel vrouwen zouden zijn afgehaakt op internet, vanwege voortdurende haat? Die vraag komt aan de orde in verschillende artikelen in Engelstalige media. Steeds meer mensen pleiten ervoor online haat serieus te nemen als een probleem rondom mensenrechten. Want als het digitale klimaat zo giftig is dat vrouwen afvallen, heeft dat ingrijpende gevolgen voor werk, inkomen, je sociale leven en het uiten van je creativiteit.

De impact op werk, deel kunnen nemen aan het publieke debat, je veilig voelen, dat alles zijn redenen waarom Amanda Hess internethaat definieert als een mensenrechten-probleem. De haat komt neer op discriminatie en bekrachtigt het beeld van de vrouw als de geminachte Ander, die op moet zouten:

On the Internet, women are overpowered and devalued. […] ..when anonymous harassers come along—saying they would like to rape us, or cut off our heads, or scrutinize our bodies in public, or shame us for our sexual habits—they serve to remind us in ways both big and small that we can’t be at ease online. It is precisely the banality of Internet harassment, University of Miami law professor Mary Anne Franks has argued, that makes it “both so effective and so harmful, especially as a form of discrimination.” The personal and professional costs of that discrimination manifest themselves in very real ways.

De vraag naar de precieze concrete schade blijft een vraag, omdat onderzoek meestal ontbreekt. We moeten het doen met individuele anekdotes. Bestaand onderzoek steunt de teneur van die persoonlijke ervaringen echter. Wie zich bijvoorbeeld met een vrouwennaam op een chatsite meldt, krijgt 25 keer zoveel zooi naar haar hoofd geslingerd dan een als mannelijk geïdentificeerde deelnemer. En in de V.S. blijkt uit onderzoek dat het percentage deelnemers aan discussiefora daalde van 28 naar 17 procent. Die daling kwam bijna geheel voor rekening van vrouwelijke internetgebruikers. Een plus een is….

In het licht van al die feiten is het des te erger, dat allerlei mensen blijven ontkennen dat er een probleem is. Iedereen heeft toegang tot internet, niemand verbied je om iets te publiceren, als je afhaakt was dat omdat je dat zelf wilde, dus waar gaat het over. Bovendien gaat het om een virtuele vorm van intimidatie. Je hebt niet te maken met een verkrachter die zich onder je bed schuil houdt, dus wat is het probleem? Om die reden halen autoriteiten vaak hun schouders op. Agenten weten niet wat ze met zulke situaties aan moeten.

De aard van internetintimidatie maakt dat je pas merkt hoe erg het is, als je het zelf ervaart. Ook Conor Friedersdorf zegt in The Atlantic dat hij in eerste instantie niet snapte waarom vrouwen zich zo druk maakten. Als man kreeg hij ook vanalles over zich heen, inclusief doodsbedreigingen. Hij kon daar tegen, dus wat zeuren die vrouwen? Pas toen hij een tijdje een journalistiek weblog van een vrouwelijke collega bijhield, en de commentaren las die zij dag in dag uit ontving, begreep hij dat vrouwen een speciaal soort reacties over zich heen krijgen.

Friedersdorf schrok van de zeer persoonlijke, hypergeseksualiseerde uitingen van blinde haat. Reacties die, ook als je ze probeert te negeren, een onevenredig grote belasting vormen. Hij had zelf geen idee dat het zo erg was, omdat hij dit type reactie normaal gesproken niet zag. Nu pas begreep hij bepaalt gedrag van vrouwelijke collega’s. De zelfcensuur, bijgestelde ambities en inperkingen, zoals stoppen met een politiek weblog. En kreeg hij een idee van de schade:

This is the very time that people like Matt Yglesias and Ezra Klein were building the personal blogs from which they would become successful national pundits. One wonders how many equally talented women we missed out on reading due to misogynists hurling vile invective at rising female journalists.

Kortom, pas als mensen met privileges zelf ervaren hoe de wereld eruit ziet voor iemand die afwijkt van de norm, krijgen ze door hoe ingrijpend internaathaat is. Dat maakt de aanpak lastig. Keer op keer moeten de ogen van een individueel persoon geopend worden. Tot die tijd krijg je vooral minachting of bagatelliserende opmerkingen over je  heen, als je de haat aan de kaak wil stellen.

Doen alsof er geen probleem is, tovert het probleem niet weg. Doorgaan met een gestructureerde bewustwordingscampagne is het enige wat er op zit. Omdat het gaat om een mensenrechtenprobleem. En omdat de digitale haat samen hangt met praktijken uit de dagelijkse realiteit:

The men screeching at you online to shut up—or condescending to you about how cute it is that you think you have an opinion—aren’t outliers. They reflect reality. They just do so in a way that’s more direct, because the social structures that allow sexism in real life to be more subtle haven’t really taken hold on the internet. The fact of the matter is these kinds of pressuring tactics do work to silence women’s voices, and that alone is reason enough to take them seriously.

Openbaar vervoer blijft mijnenveld voor vrouwen

Zes mannen slaan vrouw in elkaar. Zomaar een berichtje in De Volkskrant. Volgens de leverancier van het nieuws, persagentschap ANP, zat de vrouw op vrijdagavond in een bus. Twee mannen van rond de 25 spraken haar aan. Er volgde een discussie en nadat de vrouw uitstapte kreeg ze het duo achter zich aan. De mannen kregen hulp van vier maten, begonnen te slaan en bleven slaan, ook toen ze al op de grond lag. De vrouw wist uiteindelijk te ontsnappen. De politie heeft tot nu toe nog niemand aangehouden. Typisch een geval van Schrödingers Aanvaller...

Campagne in de V.S.

Zomaar een berichtje, maar als vrouw slaat de schrik je om het hart. Velen, zeer velen van ons, komt dit scenario bekend voor. Het is op z’n minst een schrikbeeld.  Of we hebben al varianten meegemaakt van dit verhaal. Het blijft opvallend hoe snel in het openbaar aangesproken worden door onbekende mannen uitdraait op explicietere vormen van agressie. ‘Heej mooie benen, heej, heej meisje, zeg eens wat, lach eens, verdomme, KUTHOER!!!!’ Dat genre. Soms blijft het bij schelden. Soms niet.

Onderzoek wijst uit dat vrouwen vaak last hebben van onbekende mannen die hen aanspreken in openbare ruimtes. In alle definities van het woord staat centraal dat je elkaar niet kent, maar dat de een toch vindt dat hij de persoonlijke ruimte van de ander mag claimen. In Londen maakt vier op de tien jonge vrouwen dit regelmatig mee – en waarschijnlijk onderschat die enquete het probleem. Vandaar dat de politie inmiddels een speciaal project opzette om het openbaar vervoer voor vrouwen minder te laten lijken op spitsroeden lopen. Vandaar dat we in 22 landen de organisatie Hollaback kennen.

Dat zogenaamde ‘gezellig aanspreken, niks aan de hand toch’ is op zich al schadelijk:

catcalls, wolf-whistles and groping – persistent, unsolicited intrusions into your personal space – are not only irritating and upsetting, but really damaging to women and girls’ self-esteem.

Bovendien loopt de situatie te vaak uit de hand. Het begint met fluiten of hoi zeggen, en het eindigt in 20 procent van de gevallen in een aanval, bleek uit een onderzoek van Stop Street Harassment onder 811 vrouwen. Bij gebrek aan wetenschappelijke belangstelling voor het onderwerp zijn dat zo’n beetje de beste gegevens die we hebben. Voor de rest zijn het anecdotes over persoonlijke ervaringen. Ook dat is een probleem, maar dat moet wachten tot een volgende blogpost.

Kortom, in plaats van Schrödingers Rapist (zie ook hier voor meer uitleg over dit begrip) hebben vrouwen op straat en in het openbaar vervoer te maken met een variant, namelijk Schrödingers Aanvaller. Je zit in trein, bus of tram. Of je loopt op straat. Een man spreekt je aan. Dat is Schrödingers Aanvaller. Want je kent hem niet. Als hij je aanspreekt weet je niet precies of die persoon je grenzen zal respecteren, of dat het praatje een voorbode is van geweld.

Het ANP-bericht lijkt een geïsoleerd incident, maar dat is het hoogstwaarschijnlijk niet. De hele gang van zaken riekt naar een gevalletje Schrödingers Aanvaller, dat toevallig de krant haalde. Het topje van de ijsberg.

Zonder titel

Via The Riot Mag.

Egypte zet internet in bij strijd tegen overlast op straat

Vrouwenorganisaties in Egypte willen een site lanceren om vrouwen meer grip te laten krijgen op de overlast en intimidatie die ze op straat ondervinden. Volgens de New York Times is het geroep en fysiek aanraken van mannen zo’n overheersend probleem dat vrouwen bijna niet meer buiten durven te komen. Vanaf volgend jaar kunnen vrouwen via Twitter of smsbericht incidenten melden. De meldingen komen op Harassmap, en op die site kunnen vrouwen dan precies zien welke straten en pleinen het ergste zijn.

De mobiele telefoon en internet als wapen tegen mannen die zich op straat misdragen.

De opzet van Harassmap lijkt op soortgelijke initiatieven die al bestaan in onder andere Engeland en de Verenigde Staten. Daar heten de sites Hollaback, en er is al een applicatie voor de I-phone voor. Behalve berichten kunnen vrouwen met hun mobieltje ook foto’s maken en op Hollaback zetten. Dan kan de hele wereld zien welke kerel zich nou weer misdraagt op straat. De opzet voor Harassmap (van harassment, het engelse woord voor lastig gevallen worden), is hetzelfde. Ook hier kunnen Egyptische vrouwen straks informatie doorsturen naar de site, desnoods via hun mobiele telefoon. 

Lastig gevallen worden op straat is in Egypte lange tijd een taboe gebleven. Als het vrouwen overkwam, schaamden ze zich en hielden ze zich stil. Dat veranderde volgens het Egyptische Centrum voor Vrouwenrechten in 2006. Een groep mannen viel toen vrouwen aan bij een bioscoop, en volgens womens news network was de mannelijke agressie zo massaal dat niemand meer vol kon houden dat het wel aan de vrouwen zou liggen.

Vanaf dat moment zette het Egyptische Centrum voor vrouwenrechten diverse acties in. Zo onderzocht het centrum de omvang van het probleem, met als resultaat dat 60 procent van de Egyptische en 98 procent van de buitenlandse vrouwen aangaf dat mannen haar een of meerdere keren hadden lastig gevallen. Het centrum begon te demonstreren, politieke druk uit te oefenen, en er bij de politie op aan te dringen het probleem serieus te nemen.

De Harassmap is een logische vervolgstap. Het geeft vrouwen een plek om stoom af te blazen, en de meldingen laten de omvang van het probleem zien. Dat maakt mensen hopelijk bewust van het feit dat het niet normaal is dat je als vrouw niet rustig over straat kunt lopen.

Volgend jaar meer hierover, als de site werkt.

Weinig aandacht voor lastig gevallen worden op straat

Mannen die vrouwen nafluiten, uitschelden of lastig vallen op straat, is dat een probleem en zo ja, hoe groot? Effe googelen levert niet veel op. Geen gedegen studies, alleen persoonlijke anecdotes. Zoals die van een zeventienjarig meisje, die op een forum om raad vraagt.

Mocht er ergens een wetenschappelijk verantwoord onderzoek op de plank liggen, dan horen we het uiteraard graag. In de tussentijd is het goed om te weten dat hier en daar vrouwen het heft in eigen handen nemen, en de fluitende en roepende mannen publiekelijk aan de kaak stellen. Zoals Dawn Foster. Ze fietst graag, komt overal, en komt helaas ook types tegen die haar naroepen. Of haar topje naar beneden rukken als ze voor een rood stoplicht staat. Iedere keer als ze het aan de stok krijgt met een vent, zet ze de locatie en een omschrijving van het incident op haar weblog 101 wankers. Zo ontstaat er een indrukwekkend overzicht.

Foster schrijft dat ze met haar blog begon omdat ze merkten dat ze vreselijk in haar maag zat met het gedrag van bepaalde mannen. Sprak ze erover met andere mannen, dan snapten die er meestal niets van. Het zou allemaal wel meevallen, en misschien was Foster wel wat overgevoelig. Begon ze erover tegen vrouwen, dan brak de dam en stortten ze een vloedgolf over haar uit. Toen en toen, met die vent, die dit deed, en dat, en o ja, die andere keer… Kortom, de mannen wisten niet waar Foster het over had, omdat het henzelf niet overkwam. Maar iedere vrouw die ze sprak kon zo tientallen voorbeelden geven.

Foster’s leven is veranderd sinds ze de lastpakken in kaart brengt:

Before I felt cowed by taunts and one-liners, now I think “what an excellent blog post”.

En mocht er ergens een student sociologie rondlopen die denkt ‘heej, hier wil ik mijn afstudeeronderzoek aan wijden’, dan zou ik zeggen: er ligt een compleet terrein braak. Dus ga je gang.