Tag Archives: grenzen stellen

Dat soort complimenten zijn helemaal geen complimenten

Bij dit geweldige artikel van Laura Bates van het Everyday Sexism Project moest ik meteen denken aan een recent incident bij de NS. Een vrouw meldde dat een conducteur in de trein ongewenst achter haar aan zat, naast haar ging zitten en aandacht wilde. Een anonieme klantenservice medewerker was niet onder de indruk van haar klacht. Zie het maar als een compliment, kreeg ze te horen. Beetje flirten, moet kunnen, en als het echt vervelend wordt kun je er zelf iets van zeggen.

Jahaaa…. alleen het probleem is: dit soort gedrag van mannen is geen compliment. Het is niet ‘een beetje flirten’. En de circa 90% vrouwen die erg zenuwachtig worden van zulke mannen hebben volkomen gelijk, want als ze laten merken niet van zulk gedrag gediend te zijn, breekt de hel verrassend snel los. Zoals Laura Bates analyseert: situaties escaleren in een oogwenk, met zeer negatieve gevolgen voor de vrouw die een grens stelde:

Women who have shared their experiences with the Everyday Sexism Project, which I founded, have variously described being chased, hit by cars, punched, spat on, having bricks and bottles thrown at them, and being subjected to sexual assault – all after rejecting unwanted male advances. Yet, had they reported the initial ‘compliment’ that began the interaction, many would have told them to be grateful, to smile, to enjoy it.

Precies de eerste reactie van de NS-medewerker. Compliment! Doe niet zo moeilijk! Maar deze complimenten die geen complimenten zijn, gebeuren in een context van mannen die een instrumentele kijk hebben op vrouwen. Vrouwen verdienen alleen ”respect” in de mate waarin ze voldoen aan zijn behoefte, inclusief het beschikbaar stellen van haar lijf. Dat lijf is niet van haarzelf, maar van hem, om te bekijken, te beoordelen en desgewenst te bepotelen.

Het is de kijk op vrouwen die je tegen komt bij intellectuele auteurs die belangrijke maatschappelijke misstanden aan de kaak stellen. Het is de blik die je tegenkomt bij de studenten die een bangalijst van sexy studentes samenstellen en rondmailen. Het is de blik die je tegenkomt bij hoog opgeleide consultants van internationale accountantsbureau’s. Het is de blik die naar voren komt in rap- en hiphopvideo’s, bij presidentskandidaten voor wie zelfs een Miss Universe niet knap en aantrekkelijk genoeg is en bij journalisten die astronautes vragen hoe dat zit met hun lippenstift in de ruimte.

Het is een blik die vrouwen reduceert tot gebruiksvoorwerp en seksobject. Je hebt als man het recht dat voorwerp te gebruiken, want daar is het voor. Dat voorwerp moet niet opeens amok maken, aldus Bates:

There is a power dynamic at play here – a hierarchy that dictates whose body belongs to whom. Violence is the price for those who dare to break these unwritten rules.

Daarom is het volstrekt terecht dat de politie in Engeland een hatecrime maakt van straatintimidatie en andere vormen van agressie tegen vrouwen in de openbare ruimte. Dat nafluiten, toeroepen, jezelf opdringen en vrouwen achtervolgen, schoppen en slaan, komt voort uit haat en minachting van vrouwen. Je moet zulk gedrag aanpakken voordat het escaleert. Zie voor ons land: stop straatintimidatie. En de Nederlandse tak van Hollaback, waar vrouwen incidenten kunnen melden en steun krijgen om standvastig te blijven. Want, zoals Laura Bates zegt:

We will never fully address the harassment and violence women face unless we begin at its roots, by tackling the underlying idea that women are second class citizens, that their bodies are fair game for male comment and touching, and that men have an inherent ‘right’ to expect a sexual response from a woman. This is a problem that can only be solved by disrupting that sense of entitlement that some men believe holds true.

Clueless dude disorder zorgt voor wantoestanden

Altijd fijn als een bepaalde term een patroon beschrijft. Dan heeft het beestje een naam en kun je het beter herkennen als het zich voordoet. In die categorie valt volgens webmagazine Salon clueless dude disorder, oftewel het Syndroom van de Niet-Begrijpende Man. Waarom doen mensen zo naar tegen hem? Hij deed toch niets verkeerds? Hij is een goeie vent! Met die houding praat de man met clueless dude disorder allerlei wangedrag goed. Erger nog, anderen hebben de neiging mee te gaan in zijn voorstelling van zaken, en kijken de andere kant op. UPDATE: de niet-begrijpende kerel treedt ook zeer vaak op in het huishouden, signaleerden vrienden van de Zesde Clan. Handig, want als je bijvoorbeeld de was verpest, of blijkbaar niet kunt poetsen, blijven vrouwen dat doen.

Verkrachting? Welnee, verrassingsseks. Straatintimidatie? Welnee, een olijk compliment. En de kritiek? Heeft niks met hem te maken. Allemaal gevallen van clueless dude disorder:

these men develop a psychological mechanism that allows them to behave like creeps while insisting to themselves that they’re not creeps. […] This issue is about the persistent male tendency not to notice, or not to care, when you’ve crossed the line into unwanted attention or harassment or stalking or abuse or assault. […] …we’ve all known that guy as a friend, a family member or a colleague — the creepy, overly insistent dude who pushes too hard and says the wrong things and won’t take no for an answer and mostly seems harmless — and we’ve tolerated him for way too long.

De ziekte speelt op zodra iemand een man confronteert met rotgedrag. Zo doet op dit moment een videofilm de ronde die laat zien wat er gebeurt als een vrouw door New York wandelt. Ze kan geen drie meter lopen zonder dat een willekeurige vent haar aanspreekt op manieren die op een gegeven moment echt niet leuk meer zijn.

Onmiddellijk na publicatie sprongen opiniemakers in de pen om kritiek te uiten op de problematische montage van deze video. (De Volkskrant was er verdacht snel bij om zulke faux-naieve ‘wat is er mis mee’- reacties, aandacht te geven. De weerwoorden ontbreken tot nu toe.) Ook barstte meteen een discussie los van het type ‘niet alle mannen doen dit’, is het echt wel zo erg, jeetje, als iedereen zo overgevoelig doet wordt onschuldig flirten compleet onmogelijk. Wij mannen zijn weer de klos. Nou, wacht maar, stomme wijven, als jullie vijftig zijn en geen man meer naar je om kijkt, ga je die zogenaamde straatintimidatie heel erg missen. Het is gewoon een compliment, daar moet je als vrouw blij mee zijn. Zeiden trouwens ook vrouwen. Ja, echt:

Dit alles leidt af van het feit dat de vrouw uit de New Yorkse video inmiddels bedreigd wordt met verkrachting – blijkbaar raakte de film een gevoelige snaar. Het leidt ook aandacht af van het feit dat deze video precies hetzelfde aantoont als Femme de la Rue, de vorige internethit, en dezelfde problematiek aangeeft waar #yesallwomen, Hollaback, het every day sexism project en andere verzamelplaatsen van vrouwelijke ervaringen gewag van maken.

Zulke naïeve ‘huh? Niks aan de hand toch?’ reacties versluieren bovendien het feit dat de wereld wemelt van de niet-begrijpende mannen. Beroemdheden en BN-ers vallen het meest op. Van oud (ja, Patrick Kluivert en Robert van Persie, we zijn jullie niet vergeten) tot recent (Dominique Strauss-Kahn en soortgenoten). Maar het ligt breder. Denk aan al die verkrachtende Amerikaanse footballplayers en mannen die denken dat ze stoer zijn als ze ‘hoer’ roepen naar een vrouw op straat.

Wat is makkelijker? Meegaan in het vermoorde onschuld-denken, of vrouwen op hun woord geloven als ze zeggen dat mannen hun grenzen overschrijden en in actie komen? De lijders aan clueless dude disorder en de omstanders die medelijden hebben met de zieke, laten de balans structureel doorslaan naar het ‘gelijk’ van de man. Met grote gevolgen, zoals in het beruchte Thomas Clarence schandaal:

Infamously, 52 men in the United States Senate convinced themselves that Anita Hill was lying for inscrutable woman reasons, or else that Clarence Thomas’ lecherous and turdlike conduct toward women had no bearing on his suitability for the highest court in the land.

Ze werken zodoende mee aan een kop-in-het-zand mentaliteit, waar mannen baat bij hebben. Nu blijven ze buiten schot. Ze zijn ok! Ze begrepen het niet! Die anderen liegen!!! Maar zijn ze echt wel zo in de war dat ze geen idee hebben wanneer ze grenzen overschrijden? Kunnen ze sociale signalen echt niet opvangen? Hoe komen die mannen in hemelsnaam ongeschonden hun dag door als ze zulke niet-begrijpende sukkels zijn? Misschien begrepen ze de sociale signalen best wel, maar vonden ze de boodschap niet zo leuk. Waarna ze onder de invloed van clueless dude disorder hard aan de slag gaan om zichzelf ervan te overtuigen dat wat hij ook deed, hij was, is en blijft een toffe peer.

Enfin, neem stelling en onderteken de petitie om straatintimidatie in Nederland te beboeten. En vertrouw vrouwen. Dat scheelt een hoop ellende en drukt wangedrag de kop in. Net zolang totdat de niet-begrijpende kerels eindelijk gaan begrijpen waarom ze fout zitten, en vrouwen als mensen gaan behandelen.

Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen

Zonde als dit in de commentaren ‘verdwijnt’, dus hierbij een apart berichtje. Na onze berichtgeving over de Internationale Dag tegen Seksuele Intimidatie op straat, afgelopen 20 maart, wees lezer MP de Zesde Clan op dit geniale bericht op Shapely Prose. Op 8 oktober plaatste de maker van dit weblog een bericht van een collega auteur. Een gids voor mannen. Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen.

De auteur, Phaedra Starling, schrijft romantische boekjes én is een officiële particuliere detective in New York. Op die manier koppelt ze haar inzicht in flirten etc. met een unieke kijk op misdaad en grensoverschrijdend gedrag. Ze is dus de aangewezen persoon om mannen raad te geven die tóch iets tegen een vrouw op straat willen zeggen.

Wat de Zesde Clan goed vindt aan het stuk is dat Starling uitgaat van vriendelijke mannen, die het echt goed bedoelen. Ze willen contact maken met een vrouw omdat ze haar leuk vinden, meer niet. Vervolgens legt ze die goedbedoelende mannen duidelijk uit dat vrouwen terecht arwanend zijn als een onbekende man op hen afstapt. Want naar schatting een op de zes Amerikaanse vrouwen wordt tijdens hun leven verkracht of aangerand. (Naar schatting, want de politie heeft soms de neiging de cijfers te verdoezelen omdat hun stad er anders zo slecht op staat. Ja, Nashville, ik kijk naar jou.)

Spreek je als man een vrouw aan, dan heeft ze geen idee of jij okee bent, of een verkrachter. Dat laatste moet ze ervaren. Dat betekent dus dat iedere man de vrouw in kwestie in woord en daad duidelijk moet maken dat hij het toevallig wel goed bedoeld. Dat hij haar grenzen wél respecteert. Vanuit deze beginsituatie komt Starling met nuttige adviezen, grapjes, voorbeelden en liefdevolle tips voor de zoekende man. Met als handige vuistregel: ‘Als ik die gevaarlijke verkrachter zou zijn, zou deze vrouw dan veilig zijn in deze ruimte?’ Bij antwoord nee is het sowieso ongepast om op die vrouw af te stappen. Kind kan de was doen.

Enfin, lees vooral de hele handleiding. En daarna: veel plezier. Dank voor de link, MP!