Tag Archives: geweld

De Coronaspuger is bijna altijd een man

Je zou zeggen dat een epidemie op zich al erg genoeg is, maar nee. Er zijn mensen die het erger maken en nieuwe woorden laten ontstaan. Neem de term Coronahoester. Of Coronaspuger. Of Coronahufter. Wat blijkt: zo’n hufter of hoester is opvallend vaak een man. Gezagsdragers zoals agenten, en vrouwen met een dienstverlenend beroep, zoals cassiére en baliemedewerker, blijken favoriete doelwitten van deze macho’s.

De spuger en de hoester militariseren het Coronavirus: ze gebruiken het als wapen zodra er iets gebeurt wat hen niet zint. Zo kreeg een man uit Noordwijkerhout tien weken cel omdat hij agenten bij zijn arrestatie expres in het gezicht hoestte en uitriep dat hij besmet was met Corona. Een man uit Apeldoorn veroorzaakte geluidsoverlast en hoestte agenten in hun gezicht toen ze naar zijn huis kwamen om de situatie in goede banen te leiden. Zes weken cel. Of neem dit geval, een man uit Nieuw Beerta. Hij bleek bij een verkeerscontrole geen geldig rijbewijs te hebben. Toen de agent daar tegen op wilden treden, hoestte de automobilist hem in het gezicht.

Ook hulpverleners kunnen het doelwit worden. Zo kregen hulpverleners stank voor dank, en mogelijk een ziekte, toen ze een automobilist probeerden te redden uit zijn auto. De 41-jarige automobilist was dronken van de weg gereden maar toen de hulpdiensten arriveerden, ”begon [de verdachte] onder meer te spugen en riep dat hij corona had”. Lekker dan!

Bij vrouwen is dat wat de man niet zint vaak de situatie waarbij de vrouw in kwestie hem niet geeft wat hij wil. Zo kreeg een man vier weken cel nadat hij een baliemedewerkster afstrafte:

De 52-jarige man was 19 maart in een ziekenhuis in Eindhoven. Hij bewoog zich onnodig dicht naar een baliemedewerker, duwde het afzetlint naar voren, plaatste zijn hand op de balie en riep tegen de vrouw dat hij waarschijnlijk corona had en een test wilde. De vrouw kon hem daarmee niet helpen, waarop de verdachte de vrouw in haar gezicht hoestte.

Volgens The Conversation geeft de virusepidemie ons een unieke kans om te zien hoe diep macho stereotiep gedoe in de samenleving is verankerd. Inderdaad, niet alle mannen, maar als iemand agressief wordt en het virus als wapen gebruikt, gaat het bijna altijd om een man. Een deel van de mannelijke sekse vindt het normaal om een probleem met agressief gedrag te bezweren. Dat hij anderen expres blootstelt aan een wellicht dodelijke ziekte, is voor zo’n Coronahufter bijzaak.

Dit stelsel van macho agressief gedrag is onder normale omstandigheden al zo schadelijk, dat de Amerikaanse vereniging voor psychologen een speciale leidraad schreef om jongens en mannen beter te ondersteunen als ze in de problemen komen. Het virus zet dit alles op scherp en maakt agressieve macho’s extra zichtbaar. Hun gedrag levert zoveel problemen op dat minister van Justitie Grapperhaus inmiddels zint op maatregelen. Hij wil dat daders verplicht wangslijm af moeten staan. Als ze besmet blijken, wil hij het mogelijk maken dat de rechter hen een zwaardere straf oplegt.

Wetenschap legt achterstelling vrouwen bloot

Weblog De Zesde Clan houdt van feiten. We kunnen roeptoeteren wat we willen, maar gedegen uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek biedt feiten en analyses waar je als weldenkend mens niet omheen kunt. Daarom besteed ik graag aandacht aan een aantal onderzoeken, die de Nederlandse algemene media nauwelijks haalden, maar die wel degelijk van belang zijn om beter te begrijpen waarom vrouwen en meiden nog steeds geen gelijke kansen hebben. Komen ze:

SPORT. Eveline Pels dook in 2016 voor haar Masterthesis sportbeleid & sportmanagement, Universiteit Utrecht, in de belevingswereld van meisjes tussen de 10 en 12 jaar. Dit om te achterhalen waarom meisjes in Amsterdam veel minder vaak deelnemen aan sport dan jongens van diezelfde leeftijd. Haar conclusies liegen er niet om.

Het niet voldoen aan de norm, zowel op het gebied van gender als lichamelijk, brengt kritiek, pesterijen en onzekerheid met zich mee wat vervolgens invloed heeft op de sportparticipatie van meisjes. Masculiniteit is binnen veel sport- en beweegactiviteiten leidend, waardoor meisjes zich niet altijd prettig en geaccepteerd voelen tijdens sport- en beweegactiviteiten. Ook is de zichtbaarheid van het afwijkende lichaam een reden voor meisjes om niet te sporten, of om zich anders te gedragen, omdat zij het gevoel hebben dat ze bekeken worden. Voornamelijk de zogenoemde ‘male gaze’, het gevoel bekeken te worden door mannen, heeft invloed op het handelen van meisjes tijdens sport.

GEWELD: Maar liefst 22% van de Nederlandse vrouwen heeft ervaring met seksueel geweld. 52% van de meisjes voelt zich zo onder druk gezet door jongens, dat ze aan seks beginnen voordat ze er zelf klaar voor zijn. Hoofdonderzoeker Melissa Palmer van de London School of Hygiene and Tropical Medicine pleit voor betere voorlichting op school. Daarnaast rapporteert een kwart van de vrouwen dwang rond hun reproductieve rechten. In een kwalitatieve studie van de Bournemouth University bleek dat partners condooms doorprikken of stiekem afdoen om hun vriendin ongewild zwanger te maken. En hoewel de cijfers rond dodelijk geweld in het algemeen dalen, vertoont fataal geweld tegen vrouwen juist een flinke stijging. In bijna alle gevallen betrof het mannen die het nodig vonden hun partner of ex-partner te vermoorden.

VOOROORDELEN: Vrouwen navigeren even goed als mannen in het verkeer. Toch leven mannen in de waan dat zij het beter doen dan vrouwen. Dat ontdekten onderzoekers van de Universiteit Leiden. De feiten wijzen uit dat gender niet uit maakt voor je gedrag in het verkeer. Wat wél uitmaakt is leeftijd: hoe ouder, hoe vaker het mis gaat.

POLITIEK: Hoe rechtser de politieke partij, hoe minder vrouwelijke kandidaten op lokale kieslijsten. De SGP trekt de cijfers behoorlijk naar beneden, omdat deze partij zo vijandig staat tegenover politiek actieve vrouwen. Voor de lijsten bij de aanstaande Provinciale Statenverkiezingen staat de teller bij de mannenbroeders bijvoorbeeld op nul vrouwen. Veel partijen, zoals de VVD, hebben daarnaast geen specifiek beleid om het aandeel vrouwen te vergroten. Druk komt van de kiezers. De actie Stem op een Vrouw was de vorige keer zeer succesvol. Zo kruipt het percentage vrouwen in de Nederlandse politiek tóch langzaam omhoog.

BONUS: deze handige woordenlijst, zodat je weet wat iemand bedoelt als die zegt dat iemand ‘woke‘ is geworden

Dode vrouwen tellen in Nederland – 2018

Engeland heeft organisatie Women’s Aid, die een Femicide Census bij houdt, en Counting Dead Women. In Spanje publiceren landelijke dagbladen zoals El País de lijsten met de namen van vrouwen gedood door mannen. Argentijnse kranten volgen de doden die vallen. Nederland heeft De Moordatlas, maar alles staat daar door elkaar, zodat onduidelijk blijft hoeveel mannen jaarlijks een vrouw doden. Niet getreurd, in dit weblog staan vrouwen centraal, dus ik concentreer me op de dode vrouwen van 2018. Dit geweld moet stoppen. En dat kan alleen als je het probleem wil erkennen en aanpakken.

Voor Nederland staat de dode vrouwen teller dit jaar op minstens 35. Zoveel vrouwen kwamen, blijkens de moordatlas en allerlei losse berichten in de media, tot nu toe om het leven door een man. Daarnaast hadden vrouwen bijna dood ervaringen. Een paar voorbeelden daarvan noem ik onderaan de lijst.

De overgrote meerderheid van de moordenaars heeft een geschiedenis van huiselijk geweld. Na tientallen incidenten zonder echte gevolgen voor de dader, loopt hun agressie uiteindelijk uit in moord. In het bijzonder de periode waarin de vrouw aan het geweld wil ontsnappen, is gevaarlijk. Dan komt er een motief bij om agressief te worden. Verlies van controle, verlies van ”mannelijkheid”. Daarom staan er zo vaak varianten van de zin ‘vrouw vermoord door ex’ in de krantenkoppen -en artikelen.

Counting Dead Women a la Nederland levert voor 2018 tot nu toe het volgende beeld op:

  1. Rotterdam, januari. Frensel J, 61, sneed de keel door van ”zijn” ex vriendin Adyan Koeiman (41 jaar). Volgens de officier van justitie wijst alles erop dat Frensel seks met haar wilde en dat zij dit weigerde. ”Duidelijk is dat de dood van Adyan Koeiman extreem gewelddadig was. Ze is in haar rug en in haar voorhoofd gestoken. Koeiman overleed toen J. haar keel doorsneed.” Haar dochtertje vond het lichaam.
  2. Buren, januari. Gerard van D. heeft volgens het Openbaar Ministerie (OM) de 21-jarige Nathalie Polak geslagen met een fles drank, op bed vastgebonden, verkracht, en daarna haar woning in brand gestoken. Naar eigen zeggen had Van D. een relatie met haar maar kregen ze ruzie, verder weet hij van niks – een lezing waar het OM niks van gelooft.
  3. Den Haag, januari. De 40-jarige Andrei geldt als hoofdverdachte voor de verdwijning van ‘zijn” echtgenote Julia. De politie trof haar lichaam in stukken gesneden aan in een pand waar ook de yogastudio van de vrouw gevestigd was. Kort voor haar dood kocht de man cement, een kruiwagen en een zaag. Later bleef hij de moord ontkennen maar gaf hij wel toe dat hij haar lichaam probeerde te verbergen.
  4. Velserbroek, januari. Een 41-jarige Tilburger schoot een 25-jarige vrouw dood en pleegde daarna zelfmoord. ”Het gaat om een drama in de relationele sfeer. Wat de relatie tussen de Tilburger en de vrouw is, wil de politie nog niet zeggen.” Volgens de Moordatlas zag een getuige de vrouw huilend op haar balkon staan, waarna de man haar naar binnen trok.
  5. Warfhuizen, februari. Rutger van B. vermoordde Anja Hoek in haar woning in Warfhuizen. Volgens de Moordatlas keek hij daarna twee dagen series op Netflix. Volgens het OM liep hun relatie stuk maar mocht Rutger in haar huis blijven wonen, op voorwaarde dat hij geen alcohol zou drinken. Rutger deed dat toch. Bij de daardoor ontstane ruzie sloeg Rutger haar en stak op haar in met een mes. Hij kreeg hiervoor zeven jaar cel en TBS met dwangverpleging.
  6. Zaandam, februari. Een 44-jarige Bulgaar ervaart problemen in de relatiesfeer en steekt ”daarom” een 29-jarige Bulgaarse neer. Zij overleed later in het ziekenhuis.
  7. Hattem, februari. De 50-jarige Loetje K. steekt Dwoëny van den Brink neer. ”De twee hadden een jarenlange, moeizame relatie. De moeder van het slachtoffer deed onlangs haar aangrijpende verhaal tegenover deze krant. Volgens haar is haar dochter op beestachtige wijze omgebracht. ,,Haar keel was doorgesneden.” 
  8. Amsterdam, februari. De 34-jarige Hristo H. vermoordt zijn zus door haar te wurgen met de hengsels van haar tas. Tegenover de politie verklaarde hij dat hij al een tijdje in haar woning logeerde en vaak ruzie met haar had. Haar dochter trof haar moeder zwaargewond op bed aan. Hulp mocht niet meer baten.
  9. Zoetermeer, februari. De 64-jarige Aldert P. sloeg ”zijn” vrouw de hersens in, met een klauwhamer. Uiteindelijk krijgt hij 11 jaar cel voor deze moord.
  10. Amersfoort, maart. De 73 jarige Piet G. gebruikte al langer geweld tegen ”zijn” 75-jarige vrouw, en in maart wurgde hij haar. De man kreeg uiteindelijk zeven jaar cel: ”De kans op herhaling achtte het OM klein. De agressie van de Amersfoorter zou specifiek op zijn echtgenote zijn gericht.” 
  11. Wernhout, maart. Herman M. (47) bekent dat hij ”zijn” partner Ingrid van Elsacker doodde. Eerder had hij gezegd dat hij zich niets kon herinneren. Vanwege het lopende onderzoek blijft de precieze toedracht vooralsnog onduidelijk.
  12. Nieuwe Pelela, maart. De politie vindt twee lichamen in een woning en concludeert na onderzoek dat een 62-jarige man eerst ”zijn” vrouw doodde en vervolgens zelfmoord pleegde.
  13. Ossendrecht, april. Een Poolse man brengt de 41-jarige Ola Urbaniak met veel geweld om het leven. Het onderzoek loopt nog, de vermeende dader kan geen verklaring geven en is overgebracht naar het Pieter Baan Centrum
  14. Bodegraven, april. De 41-jarige Ljubisa O. riep een dag van tevoren al dat ‘zijn’ vrouw zou overlijden. Dat gebeurde ook, hij bracht haar met diverse steken om het leven. Er was sprake van overkill: ”’Het slachtoffer had heel veel steekwonden in haar hoofd, hals en bovenlichaam,’ zei de officier van justitie.”
  15. Breda, mei. De 42-jarige Hoessein A. steekt minstens 20 keer in op een 42-jarige vrouw uit Hoogvliet. Later bleek dat hij ruzie met haar had vanwege een geldkwestie.
  16. Utrecht, juni. De 70-jarige Mimoun H. stak ”zijn” vrouw dood, gooide diesel over haar heen en stak toen de kamer in brand. Volgens omwonenden hadden de twee al een tijd ruzie. De vrouw een paar dagen vertrokken naar het huis van een dochter. Ze was net weer terug toen het ”opeens” mis ging.
  17. Hilversum, juli. De 22-jarige Kelvin M. brengt een studente om met messteken. Later verklaarde hij dat hij uit noodweer zou hebben gehandeld. Tegelijkertijd lijkt er ook sprake van problemen in de relationele sfeer.
  18. Hoogerheide, juli. Een man die al verdacht werd van twee andere moorden, doodde ”zijn” vriendin. Jack H. bekende later dat hij haar 99 keer stak met een mes: ‘‘Volgens de politie is zeer waarschijnlijk sprake van een relationeel conflict.”
  19. Utrecht, juli. De 31-jarige Zamir G. bleef de 24-jarige Laura Korsman stalken en op andere manieren lastig vallen, toen zij het uit wilde maken wegens mishandeling. Ondanks een straatverbod drong hij haar woning binnen en doodde haar. De rechtszaak loopt nog.
  20. Leiden, juli. Een 44-jarige man heeft bekend dat hij Natasja Scheeres doodde. De politie verdenkt een man van 50 dat hij de andere man hielp met het verbergen van haar lichaam. Pas na circa twee weken vond de politie haar lijk in een sloot en kon op basis van DNA onderzoek haar identiteit achterhalen. Haar familie herkent in de 44-jarige dader de vriend van Natasja. De vermoedelijke moordenaar pleegde later zelfmoord in de gevangenis.
  21. New York, juli. De 39-jarige Amerikaan James Shields schoot onder andere de Nederlandse Linda Olthof neer. Hij had ooit een relatie met haar, waarbij ze ook samen een kind kregen. Na het stuklopen van de relatie vertrok Linda naar Nederland.  Shields ruziede met haar over de voogdij. Tegelijkertijd kreeg hij een nieuwe vriendin. Olthof keerde vanuit Nederland terug naar New York, zodat de vader zijn kind kon zien. Bij die gelegenheid vermoordde hij haar, zijn nieuwe vriendin, en het kind. Daarna pleegde hij zelfmoord. Later vond de politie een GoFund me pagina, waar de man geld inzamelde voor de voogdijzaak en zijn ex beschuldigde van allerlei wandaden, zes maanden voor de moordpartij.
  22. Malta, augustus. Een 30-jarige Nederlandse vrouw is op Malta gedood door haar vriend of ex-vriend. Malta Today zegt vriend, Times Malta houdt het haar ex-vriend. Volgens Maltese media zou de politie de man hebben gearresteerd en heeft hij inmiddels bekend.
  23. Emmen, september. Een student stak een studente neer en verstikte haar met een kussen. Het slachtoffer, de 20-jarige Leonore Prothmann, was vanuit Duitsland naar Emmen gekomen voor haar studie nternational business & languages en woonde al een tijdje in een studentenhuis. Verdachte is een huisgenoot, een 20-jarige Italiaanse man, die net als zij aan de NHL Stenden studeerde. Hij zou haar hebben neergestoken.
  24. Papendrecht, september. De 32-jarige Hengk Pedreira klaagde op Facebook dat je van vrouw en kinderen alleen maar ellende krijgt. Volgens de media waren er bij de gemeente Papendrecht daarnaast meldingen binnengekomen van huiselijk geweld en wilde de vrouw des huizes met haar kinderen vertrekken. De verhuizing zou binnen een maand plaats vinden. Zover kwam het niet: Hengk stak haar neer, evenals hun twee kinderen, en pleegde zelfmoord.
  25. Muiden, september. De politie houdt een 43-jarige man uit Bussum aan in verband met de moord op de 42-jarige Edita Moliené. Haar lijk werd gevonden in de Muidertrekvaart bij Muiden en dreef daar toen al zeker tien dagen rond.
  26. Delft, september. Ton L. bracht zijn 79-jarige moeder naar het verpleeghuis van haar man, waarna zij verdween. Later pakte de politie hem op omdat agenten sporen van haar bloed in zijn auto vondden, en bekende hij alsnog. Hij vermoordde haar en liet haar lijk verdwijnen in een park bij Heinenoord. Tegenover de Telegraaf verklaarde een broer van de dader dat Ton gokverslaafd is en dat hij een aversie tegen vrouwen heeft.
  27. Bergen op Zoom, september. De 24-jarige Onno R. heeft ”zijn” vriendin Lara Sint Jago gedood, waarschijnlijk met een vuurwapen. Volgens omstanders kende de moord een lange aanloop: ”,,Om de haverklap hoorden we ruzies, slaande deuren en moest de politie eraan te pas komen. Dan kun je wel zeggen dat Lara geen hulp wilde en dat ze niet gewond was, maar je ziet toch dat er iets aan de hand is! Al hadden ze alleen het 4-jarige zoontje van Lara maar uit huis gehaald. Dat kind is nu voor zijn leven getraumatiseerd”, oordeelt Lara’s directe buurman Rob Blesgraaf in de flat Goudbaard.
  28. Amsterdam, oktober. Een vijftigjarige man doodde zijn vrouw (30), dochtertje (5) en de moeder van de vrouw(67) en pleegde daarna zelfmoord. De politie kreeg rond 01.00 uur meldingen binnen dat buurtbewoners schoten hadden gehoord en troffen de lijken aan. De politie was gewaarschuwd voor de man: hij had een geschiedenis van huiselijk geweld. ‘‘De nacht van zondag 30 september op maandag 1 oktober, rond kwart voor een, hoorden Orie en zijn vrouw een enorme ruzie bij hun buren. “De huizen zijn heel gehorig. De buurvrouw schreeuwde en rende door het huis. We hoorden glasgerinkel… en toen die schreeuw. Het klonk alsof ze smeekte. Ik wilde eigenlijk meteen helpen maar die muur stond ertussen. Het was zo frustrerend. We hoorden schoten en vervolgens een enorme stilte. Ik zei meteen tegen mijn vrouw: ‘Ze zijn dood.'”
  29. Culemborg, oktober. De 31-jarige Griek Deligianni doodde de 47-jarige Yioula Deligianni waarschijnlijk uit jaloezie, verklaren omwonenden. De politie wil tijdens het onderzoek nog niets zeggen, alleen dat de vrouw door geweld om het leven kwam in het gezamenlijke appartement van het tweetal. De verdachte blijft tot zeker volgend jaar in voorarrest.
  30. Sittard, november. De politie vindt twee lichamen in een appartement en concludeert na onderzoek dat de man eerst de vrouw om het leven heeft gebracht en vervolgens zelfmoord heeft gepleegd. De politie zoekt de oorzaak in de relationele sfeer. De man gebruikte een mes.
  31. Amersfoort, december. Agenten treffen het lijk van een vrouw aan in de woning van een man. Uiteindelijk arresteren ze hem als verdachte. De politie vermoedt dat de man tot moord over ging vanwege problemen in de relationele sfeer.Volgens het AD had de man eerder aan buren laten weten dat zijn vriendin bij hem langs zou komen nadat ze hun relatie op pauze hadden gezet. Hij liet toen volgens de buren weten ‘dat hij voor hun relatie wilde knokken.’
  32. Haarlem, december. Een 55-jarige man gaf zichzelf aan bij de politie wegens moord op ”zijn” vrouw. De man vermoordde de 38-jarige vrouw terwijl hun twee zoontjes buiten op straat speelden.
  33. Rotterdam, december. Stephen K. geldt als hoofdverdachte voor de moord op de 29-jarige Bianca van Es. ”Verschillende bronnen rond het onderzoek verklaren dat Bianca enkele dagen voor haar dood de relatie met haar vriend had beëindigd.” De man probeerde een ongeluk met een gaslek in scene te zetten om aan vervolging te ontkomen. In het huis was een peuter aanwezig, die liep gelukkig geen verwondingen op.
  34. Rotterdam, december. Joël S. vermoordde Sarah Papenheim (21 jaar) met meerdere messteken in een studentenhuis. ”Volgens de Amerikaanse vriend, Adam Pryor, heeft Sarah nooit gezegd dat ze zelf in gevaar was. ,,Ik dacht dat hij boos was op bepaalde mensen. Ik had helemaal niet het gevoel dat zij zelf in gevaar was‘’, zegt Pryor tegen ABC News. ,,Ik vertrouwde haar. Ze was heel verantwoordelijk en ik dacht dat ze naar de politie zou gaan en ervoor zou zorgen dat het goed kwam. Ik had er helemaal niet bij nagedacht dat zoiets als dit zou gebeuren.’’
  35. Rotterdam, december. Bekir E. ontwikkelde een obsessie voor de 16-jarige Humeyra Ergincanli. Na verschillende bedreigingen en stalking schoot hij haar bij haar school dood met meerdere kogels.

Dan zijn er nog de gevallen waarbij de man de vrouw of vrouwen niet kende, maar hen toch bewust uitkoos vanwege hun sekse. Bijvoorbeeld omdat de dader specifiek een vrouw aanrandt of verkracht, al dan niet voor of na moord, of omdat de dader in vrouwen een makkelijke prooi ziet. Dat leidt tot bijna-dood ervaringen voor vrouwen. Voorbeelden in 2018:

36. Breukelen, maart. De 45-jarige Ingmar S. gebruikte een nep vuurwapen om bij een vrouw in de auto te kunnen stappen. De man dwong haar naar een recreatieterrein te rijden. Hij verkrachtte haar, dwong haar in de kofferbak van zijn eigen auto te gaan liggen, reed naar een andere plek waar hij haar opnieuw verkrachtte, en reed daarna opnieuw uren met haar rond, ”Toen ze voelde dat de auto over een zandweg reed, vreesde ze voor haar leven, hield de rechter de man voor.” S. liet haar uiteindelijk achter in Diemen.

37. Rotterdam, juli. Een man heeft een Indonesische studente vanaf het Centraal Station gevolgd. Op een voor hem gunstige plek overviel hij haar en verkrachtte haar met zoveel geweld dat ze bijna het leven liet – ze liep een slagaderlijke bloeding op en lag enkele dagen in coma. Na uitgebreid onderzoek kon de politie een dader aanhouden, een 18-jarige man, die zijn misdaad later inderdaad bekende.

Cold Cases: Dit jaar, 2018, kwam er eindelijk uitsluitsel in een oude strafzaak, de verkrachting van en moord op Milica van Doorn. De misdaad vond plaats in 1992 maar het duurde jaren voordat justitie een dader op het spoor kwam. Het OM eiste in november 20 jaar cel tegen de 48-jarige Hüseyin A., omdat volgens hen vaststaat dat A. haar in Zaandam heeft verkracht, met messteken doodde en haar lijk vervolgens in een vijver gooide. Daarnaast kreeg Jos de G. in augustus dit jaar een eis van veertien jaar cel tegen zich, voor de verkrachting van en moord op Nicole van den Hurk, een misdaad uit 1995.

Soms betreft het streekgebonden serie-misdaden. Zo was een hardloopster, een vrouw van 18, bezig met haar rondje bij Egmond aan Zee toen een onbekende man haar klemreed in zijn auto, zijn arm door het raam naar buiten stak en op haar inhakte met een mes. In de loop van het onderzoek bleek dat de dader waarschijnlijk eerder op diezelfde dag twee andere slachtoffers maakte in Castricum. De dader reed een 18-jarige vrouw aan terwijl ze fietste. Even verderop verwondde hij een 52-jarige hardloopster aan haar arm. Alledrie vrouw… en dat is geen toeval.

Laten we gehoor geven aan de oproep van de mensen die in Rotterdam een protestmars hielden, nadat mannen de zoveelste vrouw in hun stad doodden. Laten we eindelijk het verband erkennen tussen al die losse incidenten, al die losse stipjes met elkaar verbinden en het resultaat onder ogen zien. Geen geweld tegen vrouwen. Moet kunnen, toch?

Zuid-Afrikaanse vrouwen zijn loslopend wild

Een jong Engels stel gaat op huwelijksreis naar Zuid Afrika. Tijdens een autorit brengen gewapende mannen hun auto tot stilstand, beroven het stel en nemen de vrouw mee. Zij wordt later vermoord teruggevonden. Het ging hier om een toeriste, maar wat zegt dit over de situatie van Zuid-Afrikaanse vrouwen, vraagt de Engelse krant The Guardian zich af. Zij komen niet langs als toerist, maar moeten overleven in een gewelddadig land. Als je een vrouw ziet is de kans dat ze verkracht is groter, dan de kans dat ze kan lezen en schrijven, meldt journalist David Smith.

Cijfers zijn moeilijk te geven. In een recent onderzoek gaf 25% van de mannen toe dat ze wel eens een vrouw hadden verkracht. De meesten weten dat ze er mee weg kunnen komen. Per jaar zouden vrouwen 50.000 keer aangifte doen van verkrachting, maar dat zegt volgens de Guardian niets. De meeste vrouwen doen geen aangifte. Ze schamen zich, zijn bang, of hebben het vertrouwen in de rechtstaat verloren. Als ze al naar de politie stappen, worden ze soms weggehoond. In het ergste geval verkracht de politie de vrouwen nog een keertje.

Zoekend naar een verklaring voor de vanzelfsprekendheid van verkrachting komt de Guardian uit bij het apartheidsregime. In die tijd was geweld de norm. Niet alleen verkrachting, maar ook het gewelddadig neerslaan van demonstraties, mensen martelen in gevangenissen, enzovoorts. De inwoners stompten af door al die agressie en kijken inmiddels niet meer op van een klap meer of minder.

Maar er blijkt ook een sinistere ondertoon van vrouwenhaat te zijn. Journalist David Smith komt dat fenomeen op het spoor in gesprek met Dumisani Rebombo. Deze man verkrachtte een 16-jarig meisje op school, maar kreeg wroeging. Inmiddels is hij een activist en lid van een organisatie die zich inzet voor de slachtoffers van verkrachting. Hij zegt:

“We live in a society that has known so much violence for so much time that it becomes normalised,” he says. “People don’t shudder and jump when they hear these things. There is a negative perception that if you don’t treat women as second-class citizens, they will take over the leadership.”

Dus geweld uit angst dat de vrouwen de macht grijpen en over de mannen gaan heersen. De logica is ziek maar klopt. Verkrachting en vooral ook de dreiging van verkrachting zorgt ervoor dat vrouwen bang worden, niet meer over straat durven te lopen, of bepaalde plekken mijden. Als ze eenmaal verkracht zijn, kampen ze met een sociaal stigma, schaamte en vaak ook een trauma. Gewonde vrouwen zijn minder weerbaar en makkelijker te overheersen.

Heel dapper dat sommige Zuid-Afrikaanse mannen dit inzien en ertegen vechten. Zij aan zij met de vrouwen die het seksuele geweld compleet zat zijn. Ze kunnen alle hulp goed gebruiken.

Egypte zet internet in bij strijd tegen overlast op straat

Vrouwenorganisaties in Egypte willen een site lanceren om vrouwen meer grip te laten krijgen op de overlast en intimidatie die ze op straat ondervinden. Volgens de New York Times is het geroep en fysiek aanraken van mannen zo’n overheersend probleem dat vrouwen bijna niet meer buiten durven te komen. Vanaf volgend jaar kunnen vrouwen via Twitter of smsbericht incidenten melden. De meldingen komen op Harassmap, en op die site kunnen vrouwen dan precies zien welke straten en pleinen het ergste zijn.

De mobiele telefoon en internet als wapen tegen mannen die zich op straat misdragen.

De opzet van Harassmap lijkt op soortgelijke initiatieven die al bestaan in onder andere Engeland en de Verenigde Staten. Daar heten de sites Hollaback, en er is al een applicatie voor de I-phone voor. Behalve berichten kunnen vrouwen met hun mobieltje ook foto’s maken en op Hollaback zetten. Dan kan de hele wereld zien welke kerel zich nou weer misdraagt op straat. De opzet voor Harassmap (van harassment, het engelse woord voor lastig gevallen worden), is hetzelfde. Ook hier kunnen Egyptische vrouwen straks informatie doorsturen naar de site, desnoods via hun mobiele telefoon. 

Lastig gevallen worden op straat is in Egypte lange tijd een taboe gebleven. Als het vrouwen overkwam, schaamden ze zich en hielden ze zich stil. Dat veranderde volgens het Egyptische Centrum voor Vrouwenrechten in 2006. Een groep mannen viel toen vrouwen aan bij een bioscoop, en volgens womens news network was de mannelijke agressie zo massaal dat niemand meer vol kon houden dat het wel aan de vrouwen zou liggen.

Vanaf dat moment zette het Egyptische Centrum voor vrouwenrechten diverse acties in. Zo onderzocht het centrum de omvang van het probleem, met als resultaat dat 60 procent van de Egyptische en 98 procent van de buitenlandse vrouwen aangaf dat mannen haar een of meerdere keren hadden lastig gevallen. Het centrum begon te demonstreren, politieke druk uit te oefenen, en er bij de politie op aan te dringen het probleem serieus te nemen.

De Harassmap is een logische vervolgstap. Het geeft vrouwen een plek om stoom af te blazen, en de meldingen laten de omvang van het probleem zien. Dat maakt mensen hopelijk bewust van het feit dat het niet normaal is dat je als vrouw niet rustig over straat kunt lopen.

Volgend jaar meer hierover, als de site werkt.