Tag Archives: Geena Davis

Technologie helpt vrouwen vooruit

Actrice Geena Davis ontvangt 1,2 miljoen dollar van Google om software te ontwikkelen. Het programma zal in staat zijn om de beeldvorming rondom vrouwelijke personages te analyseren in media gericht op kinderen. Denk aan televisieprogramma’s en jeugdfilms. In plaats van langdurig en voor een deel handmatig turven, krijgt het Geena Davis Instituut straks binnen een paar uur de harde feiten op tafel.

Deze analytische software is één van de manieren waarop technologie vrouwen vooruit helpt. Want iedere keer als mensen seksisme aan de kaak willen stellen, volgen de minachtende opmerkingen. O hou toch op, je beeld je iets in, zo erg is het niet. Zo erg is het wel? Bewijs het. Bewijs het! En dat is precies wat Davis doet, en over een jaar of twee nog beter kan doen:

“If we’re able to have a software tool, that means we’re able to speed up a manual, and time-intensive process of assessment and data collection,” Di Nonno said in an interview with Wired. “Why we think this is important is because that only by having the facts can we put a spotlight on how females are portrayed.”

De cijfers en percentages die al wel bekend zijn, wijzen uit dat meisjes en vrouwen er slecht vanaf komen in medialand. Ze krijgen hooguit eenderde van de spreektijd en komen vaak voor in stereotiepe, geseksualiseerde rollen. Dit is iets wat je min of meer objectief kunt turven – script analyseren, wat zeggen personages, beelden bekijken. Met software kan dit proces sneller en nauwkeuriger plaats vinden. Zo ontstaat er minder wantrouwend gezeur over de cijfers en percentages die zulke analyses tonen.

Hoeveel moeilijker is alledaags seksisme aan te tonen? Die opeenstapeling van kleine voorvalletjes, die twijfel genereren – probeert iemand je nou te dissen of ben je overgevoelig? Dat laatste is moeilijk vol te houden als je via internet honderden gelijksoortige incidenten leest. Dan worden opeens patronen zichtbaar. Dankzij zo’n digitale database kun je aantonen  dat je te maken hebt met een omgeving vol mensen met privileges, die vrouwen naar de marge drukken en soms niet eens door hebben dat ze dat doen.

Dat gebeurt ook in omgevingen waarvan je zou denken goh, daar zouden toch de meer verlichte types rond moeten lopen. Helaas, nee hoor, kun je lezen bij een site vol ervaringen van studenten en professoren op universiteiten. Opnieuw patronen, patronen. Zo’n opeenstapeling leidt tot bewustwording, bewustwording leidt in dit geval vaak tot woede, en goed gekanaliseerde woede kan als motor fungeren voor effectieve acties.

In dat ‘we pikken het niet meer’ stadium aangekomen, spelen sociale media opnieuw een grote rol. Sociale media zouden wel eens net zo revolutionair kunnen zijn als de komst van voorbehoedsmiddelen, schat Jane Caro in op de Australische website Crickey:

Far from feminism being dead, as was so confidently stated by so many until very recently, social media and the power it gives women to voice their opinions and band together to offer encouragement and support, has brought it roaring back onto the agenda.

Denk aan de Arabische Lente, die voor een deel via Facebook tot stand kwam – een platform waar vrouwen net zo actief waren als mannen, en dat zegt wat gezien het macho klimaat in veel landen. Denk aan de Amerikaanse presidentskandidaat Romney, die met zijn ‘multomappen vol vrouwen’ door de mand viel als neerbuigende mannelijke baas die niks met vrouwen op de werkvloer kan, en via memes genadeloos werd afgestraft voor zijn blindheid.

Of denk aan effectieve Twitter acties, waarbij Twitterberichten duidelijk maken hoe de situatie ervoor staat en wat de kern van het probleem is. Ook dat leidt tot bewustwording, en tot actie. In die zin is de hashtag machtiger dan het zwaard. Het feminisme gaat onder andere via sociale media vrolijk verder op de ingeslagen weg.

Thelma & Louise vieren twintigjarig jubileum

De film Thelma & Louise kwam in 1991 uit in de bioscopen en maakte destijds een enorme indruk. De actrices die de hoofdpersonen speelden, maken op dit moment een tournee langs Amerikaanse en Canadese theaters om te praten over Thelma & Louise twintig jaar later.  Geena Davis en Susan Sarandon gaan ook deze keer de discussie niet uit de weg. Want ondanks het enorme succes van de film, bleef het daarna doodstil. De vrouwelijke variant van de buddymovie kreeg geen vervolg.

Twee vrouwen die expliciet de ondankbaarheid van het huisvrouwenbestaan aan de kaak stellen, vrienden worden en voor elkaar opkomen als een man één van hen wil verkrachten, allemaal in een breed gedistribueerde blockbuster? Dat was nog niet vaak voorgekomen. Het filmen van Thelma&Louise had daardoor een grote impact, niet alleen op het publiek maar ook op de actrices. Geena Davis:

“All of a sudden people were grabbing me by the lapels to tell me what the movie meant to them or telling me their story and: ‘My friend and I acted out your trip!'” Davis told a crowd of about 1,800 at Tuesday night’s “Thelma & Louise: The 20th Anniversary Homecoming” event at Roy Thomson Hall. “So it really made me realize how few opportunities we give women to feel that way about a movie, about the female characters in the movies.”

De film werd invloedrijk in de populaire cultuur, signaleert onder andere Humo. De Simpsons parodieerden scènes uit de film, en youtube staat vol filmpjes van mensen die  scènes naspelen of naar beelden uit de film verwijzen. Waarom deed Hollywood niets met dat succes? Wat is het effect van een gebrek aan films waarin vrouwenvriendschappen centraal staan?

Het is een vraag die Davis en Sarandon nog steeds bezig houdt. Geena Davis richtte in 2007 zelfs een eigen onderzoekscentrum op om gender in films en kinderprogramma’s te bestuderen. Zij stelt dat Hollywood nog steeds gedomineerd wordt door mannen, die zich richten op het mannelijk perspectief. Vrouwen zijn bijzaak, en scenarioschrijvers leggen een ontstellend gebrek aan creativiteit aan de dag bij de vrouwelijke personages.

Een site als Femagination besteedt eveneens aandacht de kwestie en het effect van het gebrek aan films waar vrouwen als maatjes met elkaar omgaan:

…it teaches women that their world is focused on men. Either that, or they go it alone. How many women sit at home while their husbands and boyfriends go out with the guys? How many of them say the hell with it and go out with the girls? […] The visual media are probably the biggest influence that any of us have on how we relate to each other. But they obviously don’t feel a responsibility to show strong female relationships. Movie and television executives have this crazy idea that so-called “chick flicks” don’t sell, so they don’t produce them. And the cycle of misreading and misguiding men and women continues.

Als er dan een film uitkomt zoals A Legue of their own (1992), Calendar Girls (2003) of dit jaar Bridesmaids, zie je die enorme behoefte aan vrouwelijke buddyfilms boven komen. De films werden allemaal een succes en Bridesmaids verovert op dit moment de bioscopen. Hoog tijd voor Hollywood om wakker te worden, goede scenarioschrijvers in dienst te nemen, en in te spelen op een gat in de markt!

Cijfers bewijzen gelijk Helen Mirren

Helen Mirren won een prijs en bekritiseerde in haar toespraak de praktijken in Hollywood. Zowel in films als televisieseries hebben acteurs de rollen volgens haar voor het uitkiezen, terwijl actrices moeten vechten om de paar vrouwenrollen van iedere productie. Een situatie waar ook Geena Davis de aandacht op vestigde. Webblogster Emily van Smart Girls who do Stupid Things besloot de proef op de som te nemen en sloeg aan het tellen. Wat blijkt? De cijfers geven beide actrices groot gelijk.

Dankzij films als Black Swan en televisieseries als Glee lijken actrices nog kans te maken op goede rollen.

Het weblog voerde een steekproef uit voor de series en films die dit jaar genomineerd waren voor de Golden Globes. De media industrie ziet producties die voor deze prijs in aanmerking willen komen als de norm voor kwaliteit – anders zouden producenten ze niet insturen in de hoop op een nominatie. Emily gebruikte de informatie die de netwerken of filmmaatschappijen zelf gaven. Welke rollen noemden ze op, en hoeveel van die rollen waren voor vrouwen en hoeveel voor mannen?

De rode draad van de analyse is dat één of twee producties de algemene score omhoog weten te tillen. Zoals Glee, de enige televisieserie met meer rollen voor vrouwen dan voor mannen. Of Hollywoodfilms die specifiek gericht zijn op de vrouwelijke markt. Laat je zulke uitzonderingen weg, dan blijven vrouwen meestal steken op rond de 36% van de rollen.

Neem bijvoorbeeld dramaseries. Gemiddeld nemen vrouwen 37% van de rollen voor hun rekening. Dat is dankzij The Good Wife, waar de verhouding 50-50 is, en Mad Men, waar vrouwen 40% van de rollen hebben. Boardwalk Empire, op dit moment uitgezonden op de Nederlandse televisie, is een mannenwereld met slechts 27% zendtijd voor actrices. Dexter, ook populair in Nederland, blijft daar met 29% nog net boven. De situatie lijkt beter in de komische hoek, maar dat komt alleen dankzij Glee. Het is de enige serie met meer rollen voor vrouwen (64%) dan voor mannen. Zonder Glee blijven comedies steken op 36% rollen voor vrouwen.

Films laten hetzelfde beeld zien. Hollywood maakt af en toe een film voor vrouwen. Zoals Black Swan, een film over een ballerina die in moeilijkheden komt als ze een gooi doet naar de rol van de zwarte zwaan in het Zwanenmeer. Hier hebben vier vrouwen de hoofdrollen, en is er slechts één man met een rol van betekenis – een score van 80%. Dat geeft tegenwicht voor mannenfilms zoals Inception, waar de verhoudingen precies omgekeerd zijn (22% rollen voor vrouwen).

Helaas is Inception de regel en Black Swan de uitzondering. Want de andere Golden Globe nominaties geven weinig ruimte aan actrices. The King’s Speech? Slechts 22% rollen voor vrouwen. The Social Network? Actrices hebben 29% van de beschikbare rollen. Alleen komedies doen het beter. Hier maken vrouwen gemiddeld 45% uit van de cast, mede dankzij The Kids are All right, over een lesbisch stel, en Burlesque, met 44% vrouwenrollen.

Emily concludeert:

One could argue that Hollywood reflects reality…most police departments are male-dominated, as are boxing rings, and tech-start ups. That is both true and problematic. Yet, the question remains; why are the male-dominated arenas the ones in which people prefer to play creatively? Because women (self very much included!) will watch a show or movie set in a “male world,” but men will not reciprocate? Projects set in traditionally female worlds (say a preschool or an ice skating team) either don’t get made, don’t get made well, or get made well and don’t get recognized. Any way you cut it, Helen Mirren has a point.

Symposium brengt invloed van stereotypen aan het licht

Kinderen bombarderen met beelden van roze en blauw speelgoed? Al die films vol avontuurlijke jongens en één meisje dat vooral mooi en gedienstig moet zijn? Die stereotypen hebben invloed op kinderen, was de boodschap van het symposium Gender in de Media. Jongens worden seksistischer, en meisjes denken dat ze alleen het wormvormig aanhangsel kunnen zijn. Actrice Geena Davis organiseerde de bijeenkomst  afgelopen woensdag in Los Angeles, om de bewustwording te vergroten onder filmproducenten, wetenschappers en regisseurs.

Geena Davis op de barricaden voor meer gelijkwaardigheid in films en kinderprogramma's.

Women&Hollywood geeft een goed overzicht van de presentaties, ronde tafel conferenties en bijeenkomsten die plaatsvonden tijdens het symposium. Kern van het op de conferentie wetenschappelijk onderbouwde verhaal:

For instance, the more hours of TV a girl watches, the more limited she thinks her options are; the more a boy watches TV, the more sexist he becomes; women accept sexism as they get older because they’ve grown up with it.  On the other hand, women working behind the scenes as directors and writers have a direct correlation to more female characters on screen, and kids learn “if they see it, they can be it.”  When both genders are doing interesting work, children accept that as the norm, not the exception.  Our media has the power to teach and reinforce gender imbalance — or balance.  The first step toward correcting the current imbalance is recognizing how prevalent it is.

Davis maakt het makkelijk om je ervan bewust te worden hoe vanzelfsprekend de traditionele rollenpatronen nog zijn. Ze richtte een instituut op en stak geld in gedegen onderzoek naar de inhoud van films en kinderprogramma’s. Nu hoeft niemand meer te denken ‘goh, ik heb het gevoel dat er weinig meisjesfiguren in dit verhaal meedoen’. Nee, je kunt gewoon de turflijsten uit de kast trekken en aanwijzen: 29% meisjesrollen, de rest jongens, en als je op de achtergrond groepen ziet bestaan die bijna alleen maar uit jongens (87%). Dus inderdaad, het is een mannenwereld. En dat ontgaat kinderen niet. Met alle gevolgen vandien.

De producenten, geldschieters en andere vakmensen op het symposium beloofden alerter te worden op de scenario’s die ze onder ogen krijgen. En ze gaan in ieder geval de extra’s, achtergrondfiguren en groepen voor de helft uit vrouwen en vrouwelijke figuren laten bestaan. Alleen dat al kan een heel ander gevoel geven als je naar een film kijkt.

Geena Davis pleit voor meer rollen voor vrouwen

Actrice Geena Davis timmert flink aan de weg nu een tweede studie naar rollen van vrouwen en meisjes in jeugdfilms totaal geen vooruitgang laat zien. Vrouwen zijn nog steeds onzichtbaar of alleen aanwezig als stoeipoes/hulpje van. Om deze situatie aan de orde te stellen houdt ze deze week een symposium in Los Angeles. Professionals uit de filmindustrie kunnen zich laten informeren over de resultaten van haar onderzoek. Ook kondigt ze een derde genderstudie aan, die zal lopen tot 2015. In de aanloop naar het symposium krijgt ze in de Verenigde Staten veel media aandacht, waaronder een mooi portret in het magazine van de New York Times.

Geena Davis als overleden huisvrouw in Beetlejuice.

Davis probeerde in haar eigen loopbaan altijd uit te dragen dat vrouwen mensen zijn die sterke rollen aankunnen. Aan de New York Times vertelde ze dat ze in haar hele carrière maar één keer een huisvrouw speelde. Dat was in de komische griezelfilm Beetlejuice, en de huisvrouw waar het om ging was dood. Voor de rest was het sappelen en kon ze rekenen op veel onbegrip bij filmproducenten. Die hadden vaak totaal niet door dat vrouwen er in de meeste films zeer bekaaid vanaf komen:

“I’d be in pitch meetings, and I’d say, ‘Did you notice that there was only one female character in that whole movie?’” she recalled. “And they would say: ‘No, I didn’t notice, but I don’t think it’s really an industry problem anymore. I think it’s been fixed.’ Then they would mention a movie that had a strong female character, and I would point out that she was the ONLY female character in the whole movie.”

Nadat ze een dochtertje kreeg, ging ze vaker jeugdfilms en kinderprogramma’s kijken. Tot haar grote schrik bleek dat hier dezelfde ongelijkheid optrad. Omdat ze deze indruk graag wilde onderbouwen, richtte ze het Geena Davis instituut voor gender in de media op. Ze betaalde onderzoek naar de man-vrouw verhoudingen in jeugdfilms en begon in interviews en televisieshows de bewezen ongelijkheid aan de kaak te stellen.

Want de uitkomsten van het media onderzoek van de actrice, waar onder andere De Zesde Clan al eerder aandacht aan besteedde, logen er niet om. Meisjes kregen en krijgen nog steeds eenderde van de rollen, mannen de andere 70%. Als ze te zien zijn, hebben meisjes en vrouwen zes keer vaker dan jongens en mannen weinig kleren aan, of komen ze in beeld op een manier die duidelijk seksueel geladen was. Groepen of achtergrondmenigten bestaan voor 83% uit mannen/jongens, zodat je bijna gaat denken dat de mensheid vooral uit mannen bestaat. En in animatiefilms hebben bijna alle vrouwenfiguren maten die in het echte leven ondenkbaar zijn.

In twintig jaar tijd is hier niets in veranderd – niet in de verhoudingen en niet in de sexy manier waarop vrouwen in beeld worden gebracht door veelal mannelijke regisseurs en mannelijke cameralieden. In vergaderingen en besprekingen merkt Davis dat producenten en studiobazen gevloerd zijn als ze met dit soort harde feiten geconfronteerd worden. Door die bewustwording begint er hier en daar iets te veranderen. Ook al zijn de stapjes vooruit soms klein, en ook al moet de actrice uitkijken dat ze niet uitgekotst wordt door de filmindustrie. Davis:

“There’s clout and there’s clout,” she said. “I could insist on having everything my way, and then I could not eat.” Still, the small victories are sweet. “Stuart Little 2″ included a new baby sister in the family. That was her suggestion. “The bird was also a female,” she said, “and that wasn’t even my idea.”

Jeugdfilms blijken nog net zo seksistisch als vijf jaar geleden

Er is geen enkele vooruitgang in de manier waarop films voor kinderen en jongeren omgaan met hun vrouwelijke personages. Nieuw onderzoek van het Geena Davis Instituut toont aan dat er nog steeds 71% mannelijke personages te zien zijn, tegen 29% vrouwelijke, en dat de vrouwelijke personages veel vaker dan jongens/mannen op een seksuele manier getoond worden. Het vorige onderzoek bestreek de periode 1990-2005

Voor meisjes bieden kinderfilms weinig opwekkends.

De universiteit van Zuid Californië analyseerde in opdracht van het Geena Davis instituut de 122 meest winstgevende jeugdfilms van de periode 2006-2009. De onderzoekers merkten dat het uitmaakt of er vrouwen betrokken waren bij het schrijven van het scenario van de film. Als dat het geval was, kwamen de vrouwelijke karakters er beter vanaf. Ze kregen 10% meer tijd in beeld met een rol die tekst kent, en werden minder  ‘jong en sexy’ afgebeeld.

Helaas komen de meeste verhalen uit de kokers van mannen, dus voor het totaalbeeld maakte de inbreng van vrouwen niets uit: geen vooruitgang sinds de vorige filmanalyse. In een persbericht toonde actrice Geena Davis zich geschokt door het gebrek aan verbetering:

“Our latest research shocked us. Zero progress has been made in what is specifically aimed at kids. What children see affects their attitudes toward male and female roles in society. And, as they watch the same shows and movies repeatedly, negative stereotypes are imprinted over and over again. Eye candy is not for kids.” says Davis.
 Het instituut blijft onderzoek doen en de situatie in Hollywood in de gaten houden.
 
Geena Davis begon met het laten verrichten van onderzoek nadat ze een dochter kreeg. Terwijl ze samen met haar televisie keek, ging ze zich afvragen welke boodschappen haar dochter eigenlijk kreeg onder het kijken. Ook wilde ze weten of het klopte dat ze zo weinig meisjes en vrouwen in de films en programma’s zag.  Ze richtte een instituut op om dit type media analyse te verrichten en tourt regelmatig de wereld rond om te pleiten voor meer gendergelijkheid in de media.