Tag Archives: geboortecijfers

Haatzaaiende mannen gaan weloverwogen te werk

De tragische moordpartij in Nieuw Zeeland maakt steeds duidelijker dat daders van rechts extremistisch geweld planmatig te werk gaan. Het zijn geen eenlingen met een psychisch probleem, maar witte terroristen. Ze laten boodschappen achter op sociale media, publiceren pamfletten, en bereiden hun actie grondig voor, om de beste momenten en locaties te kiezen voor maximaal leed. Het denkkader van dit soort daders toont een giftige cocktail van seksisme, racisme en macho opvattingen over mannelijkheid, dat in extreme gevallen tot extreem geweld kan leiden.

Het rijtje loopt op. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid schudt de Europese voorbeelden zo uit zijn mouw: Anders Breivik in Noorwegen in 2011, de moordenreeks van de Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) in de periode van 2000-2007 in Duitsland, de moord op de Britse Labour-parlementariër Jo Cox (2016). Allemaal voorbeelden van rechts-terroristische aanslagen in Europa, schrijft de NCTV.

Ook in de V.S. is het niet pluis. Onder president Trump’s bewind zijn misdaden uit haat tegen minderheden, zoals uitschelden, racistische graffiti spuiten en iemand een klap geven, met 17% gestegen. De favoriete doelwitten waren afro-amerikanen, joden en homoseksuelen. De meeste ‘echte’ terreur komt inmiddels van rechts extremisten – links en moslimgeweld nam af of lag al op een relatief laag peil.

Dat geweld gaat steeds meer internationaal. Eén van de vermoedelijke daders van de Nieuw Zeelandse moskeemoorden, de Australiër Brenton Tarrant (28), liet geschriften na waarin hij verwijst naar Breivik. Die inspireerde hem tot zijn aanslag. Uit zijn manifest, beelden en berichten op sociale media – (waar ik niet direct naar doorlink in dit artikel, geen zorgen) – kunnen we ook lezen en horen dat hij vlak voor hij begon te moorden, luisterde naar een lied van extremistische Bosnische Serviërs, en dat hij naast Breivik ook inspiratie vond bij president Trump (”a symbol of renewed white identity and common purpose”).

Naast een steeds internationaler karakter, waarbij daders verwijzen naar voorgangers, verspreid over de wereld, geven deze terroristen ook blijk van een giftige cocktail. Het gaat én om racisme, én om vrouwenhaat, én om pogingen de positie van het blanke ras veilig te stellen. In zijn manifest laat Tarrant er geen twijfel over bestaan dat hij terreur wilde zaaien om groepen die hij als indringers ziet, weg te meppen en ruimte op te eisen voor een volgens hem bedreigd blank ras. Volgens The Guardian praat hij dat goed door zichzelf te omschrijven als een normale familieman, die zijn groep/ras wilde beschermen:

In the document, called “The great replacement”, Tarrant describes himself as a “regular white man from a regular family” who “decided to take a stand to ensure a future for my people”. He said he wanted his attack on the mosques to send a message that “nowhere in the world is safe”.

Daarbij besteedt hij veel aandacht aan geboortecijfers. Die zijn te hoog voor de indringers, de enge bruine en zwarte buitenstaanders, en te laag voor het juiste, want witte, ras. Willen ‘zijn mensen’ overleven, dan moeten de juiste vrouwen (de witte) kinderen baren. Met nadruk op moeten.

Uit onderzoek blijkt dat aanhangers van een rechts populistisch of extremistisch gedachtengoed langs dat soort wegen haat tegen ”vreemdelingen” combineren met haat tegen vrouwen of, explicieter, het feminisme. Ze voelen nostalgie naar een tijd waarin alles nog goed was. De man was thuis en in de samenleving de baas, en vrouwen en mensen met een gekleurde huid m/v/x/ kenden hun plek. Die stelden zich nederig op en gaven de witte mannelijke macho’s alle ruimte om ongestoord te doen wat ze wilden.

Dat dit privilege onder druk staat, leidt tot angst, woede en haat – en in sommige gevallen leidt dat ertoe dat zulke zich bedreigd voelende mannen de wapens oppakken en beginnen te moorden. Internet en sociale media spelen een belangrijke rol bij de radicalisering van bange witte mannen. Online gemeenschappen en fora gebruiken seksistische aannames over mannelijkheid en de status van vrouwen bijvoorbeeld om mannen in het kamp van rechts extreme haters te krijgen:

one foundational aspect of the alt-right’s various belief systems has been significantly downplayed following the election — even though it may be the key to understanding the movement’s racist, white nationalist agenda. While it’s true that the movement is most frequently described in terms of the self-stated, explicit white supremacy that defines many of its corners, for many of its members, the gateway drug that led them to join the alt-right in the first place wasn’t racist rhetoric but rather sexism: extreme misogyny evolving from male bonding gone haywire.

Als je die seksistische laag begrijpt, snap je ook beter waarom iemand als Tarrant verwijst naar zijn status als witte man met een gezin, die ‘zijn’ mensen een toekomst wil geven met hogere geboortecijfers en geweld. Waar dit naar verwijst is het aloude beeld van Man de Vader, die lelieblanke echtgenotes en fragiele dochtertjes met geweld beschermt tegen bedreigingen van een monsterlijke Ander. Hij is de enige die staat tussen het kwetsbare blanke gezin en de griezels met een donkere huidskleur, een enge godsdienst, vreemde gebruiken, een oprukkende macht die, als je niks doet, de ‘blanke westerse beschaving’ vernietigt. Tarrant klinkt wat dat betreft inderdaad net als Breivik.

Niet iedereen slaat aan het moorden, maar ook zonder geweren veroorzaken aanhangers van dit gedachtengoed schade. Zo waarschuwden 30 vrouwelijke leiders onlangs in een open brief voor de opkomst van rechts-populistische leiders van het type Trump, Putin, Bolsonaro en andere ‘sterke mannen’. Deze politieke machthebbers sluiten vaak akkoorden met andere conservatieve krachten, zoals multinationals en het Vaticaan, en voeren een politiek uit waarbij de rechten van vrouwen en minderheden afgebroken worden.

Eén van Bolsonaro’s eerste acties als kersverse president van Brazilië was bijvoorbeeld om het ministerie voor mensenrechten af te schaffen. In plaats daarvan benoemde hij een conservatieve evangelische geestelijke om op basis van ‘gezinswaarden’ een nieuw ministerie voor vrouwen, het gezin en de inheemse bevolking te leiden. Dag reproductieve rechten voor vrouwen, om maar iets te noemen. Hallo racisme, seksisme en inheemse mensen die hun bek moeten houden terwijl multinationals het Amazonewoud kappen.

Je ziet de schade ook bij Trump. De Amerikaanse president is sinds zijn aantreden druk bezig om een golf jonge, oerconservatieve rechters te benoemen, zodat die de komende decennia de witte mannenmacht kunnen beschermen. Een belangrijk doelwit vormen vrouwen: die mogen geen baas in eigen buik zijn, en kunnen fluiten naar gelijk loon voor gelijk werk. Trump liet een wet tegen geweld tegen vrouwen verlopen, zodat vrouwen minder mogelijkheden hebben te ontsnappen aan een onveilige situatie thuis. Hetzelfde gebeurde in Rusland: onder Putin is huiselijk geweld vrijwel niet meer strafbaar. Pas als je man je het ziekenhuis in slaat, kun je misschien nog terecht bij de politie voor een geldboete.

Het wordt hoog tijd dat rechts extremistisch gedachtengoed meer aandacht krijgt. Dat er meer gedaan wordt om de online radicalisering van witte mannen te bestrijden, en dat we in gaan zien dat in hun gedachtengoed racisme en seksisme hand in hand gaan. Daarom moeten we ook meer doen om de positie van vrouwen en ‘minderheden’ te versterken. En in antwoord op zulk geweld hebben we niet minder feminisme nodig, maar meer. Voor feministen is mannelijke agressie vanaf het begin een onderwerp van studie geweest. Inmiddels weten we hoe dat werkt, en kunnen we samen met mannen optrekken om het tij van angstige macho’s met fragiele ego’s te keren. Die angstige boze mannen richten teveel schade aan om weg te kijken.