Tag Archives: fotografie

Singer eert Desirée Dolron met veelzijdige expositie

Zijn het stofdeeltjes? Planeten? Sterrenstelsels? Hoe hangt dat gewervel samen met de weerspiegeling in het plafond? Daardoor lijkt het alsof je omhoog kijkt naar een sterrenhemel. En wat heeft dat alles te maken met angst? Die verwondering en meer roept het werk van Desirée Dolron op, onder andere met haar video-installatie ‘I will show you fear in a handful of dust II‘. Het werk maakt deel uit van een veelzijdige expositie in het Singer Museum in Laren. Grijp je kans – dat kan tot en met 14 mei 2017.

Xteriors

Harper’s Bazaar houdt het kort. ”Wie van fotografie houdt: dit is jouw tentoonstelling”. Dolron brak door met een reeks foto’s over religieuze rituelen in India, Pakistan en andere landen, waar mensen zichzelf pijnigen om een staat van transcendentie te bereiken. Tegelijkertijd toont het Singer ook haar latere werk, zoals de serie Xteriors, met prachtige, verstilde foto’s van serene mensen met een onpeilbare blik.

Maar Dolron doet meer dan alleen fotografie. Meteen als je de hoofdgang van het Singer museum in loopt, hoor je een onrustig fladderend ruisen. Het geluid komt van video-installatie Complex Systems. Geïnspireerd door de bewegingen van een zwerm spreeuwen speelt Dolron hier met leegte en beweging, soms harmonieus, soms manisch, aanzwellend en wegstervend. Enige minpunt: vanwege de locatie in de gang lopen er constant bezoekers door het beeld. Het pleit voor de kracht van Dolron’s installatie dat mensen toch geboeid bleven kijken.

Eenmaal binnen in de reeks zalen begint de bezoeker bij de onderwaterfotografie van de serie Gaze, waarna de religieuze beelden uit de jaren negentig volgen, een mooie reeks foto’s uit Cuba en Xteriors. Ook al lijkt het werk ernstig, je kunt wel degelijk humor ontdekken. Zoals Habana Libre, een foto van de Cubaanse hoofdstad gezien vanaf de boulevard. Dolron gebruikte bedekte kleuren. Donkere wolken aan de hemel en duidelijk zichtbare gaten in de vervallen gevels, ja, vrijheid…..

Tussendoor kun je in een pikdonkere bijzaal ‘I will show you fear in a handful of dust II‘ ondergaan. Ik heb er geen ander woord voor – ondergaan. Op een goede manier. Ik vond het werk vervreemdend, mysterieus, mooi op een ontzagwekkende manier. Dolron hierover in een interview voor het Financieel Dagblad:

Dolron komt niet uit een religieus nest, maar zat wel op een nonnenschool. ‘Daar werd ik niet blij van. Ik zie de secularisering als een bevrijding. Ik geloof ook niet in een hiernamaals. Mijn recente werk, I Will Show You Fear in a Handful of Dust (2016, red.), is een video van dwarrelend stof. Als mens ben je niets anders dan een transformatie van de stof. Zelfs onze angst huist in de materie.’

Zoveel kun je dus bereiken met warrelende deeltjes.

Om Dolron’s laatste installatie te zien moet je eerst door de toegift wandelen. Het Singer liet de fotografe een keuze maken uit de collectie. Ze koos vrouwenportretten van Leo Gestel en Jan Sluijters, omdat die schilderijen ”voor haar een sterke zeggingskracht en tijdloos karakter hebben”, aldus de toelichting. Leuk: het naakt met parelketting (Jan Sluijters, circa 1932) heeft gewoon haar op haar oksel, zoals dat hoort bij mensen.

Enfin, helemaal achterin zie je Uncertain, TX. Begeleid door omineuze a-tonale muziek zie je beelden van Caddo Lake in Texas, waar vreemde eend in de bijt Salvinia Molesta (grote vlotvaren) het hele ecosysteem aan het verwoesten is. Aan de oppervlakte zie je er weinig van. Zon, blauwe hemel, exotische bomen in een moeras…  maar onder water verstikt deze woekeraar alle leven. Beklemmend

Geen wonder dat grote musea zoals Victoria & Albert museum in Londen of het Reina Sofia Museum in Madrid haar werk bewonderen en tentoon stelden. Fijn dat je nu niet naar Engeland, Spanje of de V.S. (Guggenheim) hoeft te reizen. Je kunt alles zien in ons eigen kikkerlandje. Aanbevolen!

Nigeriaanse vrouwen boeken succes met romantische verhalen

Geweldig! In het Noordelijke deel van Nigeria blijken vrouwen zeer succesvol romantische boeken te schrijven en te publiceren. Een gemiddelde eerste druk heeft een oplage van 10.000 stuks. De vrouwen verdienen een aardig inkomen met de verkoop. En veranderen het culturele landschap in hun regio, door over seks te schrijven en sociale problemen in hun land aan te stippen in de verhalen.

romance-literature-written-by-women-in-nigeria-file-photo-AP-640x480

Voor de vrouwen zelf is het niks nieuws dat ze romantische verhalen schrijven en uitgeven. Het is zoals Columbus: die ontdekte alleen iets omdat de ”nieuwe wereld” bij de Spaanse en Portugese koningen onbekend was. Zo ook hier: voor de ”westerse” wereld of ”Engelstalige media” is het nieuws dat vrouwen dit doen. De Columbus van dienst is fotografe Glenna Gordon. Ze kwam de schrijfsters op het spoor tijdens een project rondom huwelijksrituelen in het noorden van Nigeria.

Er ging een wereld voor Gordon open toen ze in gesprek raakte met de schrijfsters. Een aantal van hen wilde anoniem blijven. Vaak uit schaamte of uit angst voor represailles van conservatieve groeperingen. Anderen toonden echter geen schroom. Ze spraken met Gordon over hun werk en lieten zichzelf portretteren. Het leverde prachtige beelden op van trotse vrouwen die een gevoel van eigenwaarde ontwikkelden en doen wat ze leuk vinden.

De activiteiten van de Nigeriaanse auteurs zette Gordon ook aan het denken over haar ideeën rondom feminisme en Islamitische samenlevingen:

“The fact that I went there and met women making money and writing books and being totally feisty and self confident, that alone shattered my image of what women look like in our image of a repressive Muslim society. … Maybe it’s a Muslim society where people are happy with the boundaries that exist between genders and happy for the roles they have in their homes. A lot of what I learned when working on this is that none of this looks like to me what I think feminism looks like but maybe I need to change what I think feminism looks like.”

Hear hear ;)

BONUS Voor meer artikelen over feminisme, romantische boeken en ”niets is zoals je denkt dat het is”-inzichten: Wetenschapster Linda Duits over de status en de functies van het genre – met de eye-opener dat lezeressen dit type roman onder andere gebruiken om hun horizon te verbreden en iets bij te leren. Schrijfster Charlotte Lamb over het genre: ‘In feite is het feministische kunst”. Iets waar magazine Bustle, website Radical Notion en Frans van der Roest en Mayo de Vries zich bij aansluiten – de verhalen zitten beter in elkaar dan je zou vermoeden en tonen een zeer positief vrouwbeeld. Een auteur merkte zelfs dat het schrijven van een romantisch boek een scherpere feministe van haar maakte. Tot slot: website Smart Bitches, Trashy Books houdt alle nieuwe publicaties bij (Engelstalig). En Nederland heeft onder andere romantischeboeken.nl.

FOAM laat Vivian Maier stralen

Museum FOAM in Amsterdam laat bezoekers door middel van een liefdevol opgezette tentoonstelling kennis maken met het werk van Vivian Maier, de vrouw die pas na haar dood erkenning kreeg als fotografe. Grijp die kans! De expositie loopt door tot 1 februari 2015.

 

Net als voetbalster Vivianne Miedema valt Maier de hoogste eer te beurt: mensen vergelijken haar met mannen. Het FOAM noemt beroemde tijdgenoten, zoals de fotografen Joel Sternfeld en Garry Winogrand.

Bij leven wist echter bijna niemand dat Maier in haar vrije tijd, als ze niet als nanny werkte, het straatleven vastlegde in steden als New York en Chicago. Ze moest woekeren met middelen. Zo toverde ze een badkamer om tot donkere kamer. Later had ze geen geld en geen ruimte meer om haar fotorolletjes te ontwikkelen. Zodoende kon ze haar eigen werk niet terugzien.

Het fotomateriaal stapelde zich op. Na haar dood, in 2009, trof een makelaar een deel van die berg rolletjes aan. Uit nieuwsgierigheid liet hij de rolletjes afdrukken – en stond versteld van wat hij zag. Ook enkele andere mensen kochten Maier’s foto’s per toeval bij veilingen. Inmiddels wijdt een groepje mensen zich aan de taak het werk van Maier alsnog te ontwikkelen, af te drukken en aan de wereld te tonen.

Wat Maier overkwam, gebeurt vaker bij kunstenaressen. Neem bijvoorbeeld componiste Mel (Mélanie) Bonis (1858-1937). Ze had duidelijk talent en orkesten speelden haar composities af en toe. Toch lukte het haar niet een nalatenschap op te bouwen:

Na haar dood in 1937 bekommerde niemand zich om haar muziek. In de familiesagen werd haar rol als componist afgedaan als “niet slecht, maar gedateerd. Niet de moeite om op te nemen”. Begin ’90 echter ging haar achterkleindochter Christine Géliot, nadat ze een concert met de muziek van Mel Bonis had gehoord, op zoek in de familiearchieven. In de kelder vond ze een grote koffer vol manuscripten. Het was het begin van de herlancering van Mel Bonis.

Op die manier doen mensen wel vaker herontdekkingen. Charlotte Salomon (gestorven in 1943) herontdekt als autonoom kunstenares. Vergeten Dordtse illustratrice Ella Riemersma (1903-1993) herontdekt. Enzovoorts.

Uiteraard speculeren mensen over de oorzaken van die onzichtbaarheid. Toch komt er langzaam verandering in de situatie. Tegenover musea waar werk van kunstenaressen nog steeds verstoft in een depot, komen steeds meer musa te staan die kunstenaressen een podium gunnen.

Foto: Vivian Maier.

Waaronder dus het FOAM. Hun expositie maakt duidelijk waarom Maier’s werk, eenmaal bekend, zo snel furore maakte. Kinderen kijken je vanaf de hoge muren indringend aan. Een in het wit geklede vrouw loopt van de kijker weg, het nachtelijke duister in. Potige immigrantenvrouwen in de Lower East Side van New York praten met elkaar, omringd door spelende kinderen. Dronkelappen liggen bij elkaar in een portiek. Het leven spat van de beelden af. Met alle hoogte- en dieptepunten die daarbij horen. Komt dat zien!

BONUS: Bekijk deze documentaire over Maier (uitgezonden door de NPO, 80 minuten). Zie ook hier: Finding Vivian Maier.

Zonder titel

Het is een vogel... het is een vliegtuig... het is Super Mamika!

Via My Modern Metropolis.

Planet Gender speelt met beeldvorming

Al surfend op internet ontdek je wel eens wat. Zoals Planet Gender . De makers omschrijven het als een documentair, informatief en artistiek project over gender en identiteit. Wie doorklikt komt terecht op een groot aantal foto-albums, zowel van individuele Nederlanders als van festivals, zoals het Transfusion festival 2007. Zodoende ontsluit Planet Gender een wereld van foto’s en ander beeldmateriaal, waarbij genderidentiteit voorop staat. Je beelden van mannen en vrouwen zijn hierna nooit meer hetzelfde.