Tag Archives: film

Zelfs Wonder Woman dient als wapen tegen vrouwen

Nog een paar weekjes slapen en dan is het zover: Wonder Woman in de bioscoop! Maar zelfs deze heldin ontkomt niet aan minachting. Eerst moesten we decennia wachten op de film. Daarna bleef het bijzonder stil om de film te promoten. Nu de p.r. eindelijk tekenen van leven toont, blijkt Wonder Woman gekoppeld te worden aan dieetproducten. Wonder Woman verandert zo in een wapen tegen vrouwen – je moet perfect zijn, val af, anders kotsen we je uit.

Gal Gadot, die Wonder Woman speelt,  kan er niets aan doen dat ze bijna voldoet aan het dominante schoonheidsideaal. Ze werd geboren met bepaalde fysieke kenmerken die onze cultuur waardeert. Ze werkte hard om in 2004 de kroon van Miss Israel te winnen. Ook voor haar filmrollen moet ze er perfect uit zien – Hollywood ziet actrices alleen staan als ze jong, bloedmooi en sexy zijn, anders kun je fluiten naar een inkomen. Op je 23ste ben je al over je hoogtepunt heen, lijkt het. Kortom, ze moet wel hard aan haar uiterlijk werken, anders krijgt ze geen klussen.

Het wordt nog vervelender als anderen aan de haal gaan met Gadot’s bijna perfecte uiterlijk en vrouwen allerlei gekkigheid voorschrijven. Journalisten publiceren clickbait over een ‘Gal Gadot dieet plan‘. Daarin staan vermaningen dat je als vrouw voedsel moet vermijden waar je opgeblazen van raakt. Geen groenten eten, meisjes! Een banaan mag nog net, maar echt, je wil geen vet zwijn worden, toch? En blijven scheren, vrouwen. Haar in oksels of op benen vinden we alleen prima als het gaat om mannen. Vrouwen moeten met dure producten en door pijn te lijden die natuurlijke begroeiing verwijderen. Levenslang.

De huidige dieet pr-campagne, rijkelijk gelardeerd met foto’s van Gadot als Wonder Woman, heeft de slogan ‘denk dun’. De kritiek was al snel niet van de lucht. Eindelijk een grote Hollywood productie over en rondom Wonder Woman. De eerste productie uit de huidige superhelden-golf waarin een vrouw centraal staat als heldin. Maar nee, krijg je weer gezeur over het uiterlijk van vrouwen. Je zou er depressief van worden. Zoals website The Mary Sue samenvat:

 “Think thin” is not a slogan we need associated with a fierce warrior. […] This cross-promotion is full of the mixed messages of unrealistic standards women have forced upon them their whole lives. We’re supposed to be as strong as Wonder Woman but also expected to “think thin,” to keep our bodies small and unimposing, preferably to the point of having no body at all. Hopefully the movie itself does a better job of promoting representation of a stronger, unapologetically impressive sort of woman.

Ik hoop het ook. De trailers beloven in ieder geval veel goeds:

 

Advertenties

Trollen geven Ghostbusters een 1

Uh oh… een zeer specifieke groep boze fans bestormde sites als de International Movie Data Base (IMDB) om negatieve beoordelingen achter te laten over Ghostbusters. Ze gaven de film nog voor de première al massaal een 1. Professionele filmrecensenten die een preview zagen oordeelden veel positiever. Waarbij de vrouwelijke recensenten weer positiever zijn dan hun mannelijke collega’s. En dat allemaal omdat in de editie 2016 een team vrouwen de spoken bestrijdt. Aaaaargh!!!!

Ghostbusters lijkt te werken als een soort lakmoesproef voor gender. Dat gebeurt in een periode van veranderingen. Na ruim een kwart eeuw heeft Engeland weer een vrouwelijke premier, Nederland vaardigt meer vrouwelijke dan mannelijke atleten af naar de Olympische Spelen, en in de V.S. strijden een man en een vrouw om de hoogste positie in het land. Huuuuuuh, eng….

Ghostbusters krijgt een tik mee van die lading rond gender. Zo verschijnen momenteel de eerste bewerkte foto’s waarbij het groene slijmmonster het gezicht van Donald Trump krijgt. Je merkt het ook in de ontvangst van de film. Op sites als ScreenCrush zagen de beheerders iets vreemds op de IMDB-webpagina van Ghostbusters. Voor de première kwam de totale waardering niet verder dan een zeer schamele 3,6. Kijk je naar de groep die stemmen uitbracht, dan valt op dat jongens en mannen tussen de 18 en 44 jaar zwaar in de meerderheid zijn. Ze gaven de film massaal een 1, nog voordat ze ‘m konden zien.

Dit gebeurde al eerder met trailers voor de film. Op Youtube staat de eerste Ghostbuster trailer inmiddels te boek als de meest gehate ooit. Ook hier kwamen de negatieve scores tot stand door de neurotische ijver van een zeer vocale minderheid, waarvan het merendeel mannen.

Sites nemen inmiddels tegenmaatregelen. Zoals Metacritic:

Oftewel, fans kunnen niet reageren, want teveel van hen laten zien dat ze niet volwassen genoeg zijn om zich fatsoenlijk te kunnen gedragen. Dat betekent dat alleen professionele recensenten een score geven.

Ook bij de ”officiële” recensenten treedt echter een veelbetekenende gender-kloof op. De groep professionals kreeg previews en geeft Ghostbusters op de site Rotten Tomatoes 77% positief, een redelijk solide score. De vrouwelijke recensenten zijn echter met 89% positieve reacties veel lovender dan de grotere groep mannelijke recensenten, die niet verder kwam dan 72% positieve reacties. Misschien omdat ze meer moeite hebben zich te identificeren met de hoofdrolspelers?  Ze moeten zich als man opeens in vrouwen inleven, en als je dat niet gewend bent, dan is dat moeilijk.

Women&Hollywood concludeert:

So the battle of the sexes over “Ghostbusters” continues, and as the female film critics and audience members finally rejoice in the release of the film, the only worthwhile thing to say to the haters comes from Manohla Dargis: “Girls rule, women are funny, get over it.”

Ondertussen, in de echte wereld: jonge meisjes die ademloos naar de vrouwelijke Ghostbusters opkijken en hopelijk geïnspireerd raken: ja, je kunt als vrouw de hoofdrol hebben, vrouwelijke nerds zijn top, ja, vrouwen kunnen als team opereren en spannende avonturen beleven, heej, eindelijk vrouwelijke action figures zodat je in je fantasie nieuwe avonturen kunt creëren. Geweldig! Leuk! Zien! Doen!

Binnenkort in de bioscoop: The Whistleblower

Stel, je bent een politieagente uit de Amerikaanse staat Nebraska. Vol idealisme reis je af naar Bosnië om deel te nemen aan een vredesmissie van de Verenigde Naties. Om er vervolgens achter te komen dat een door de VN ingehuurd bedrijf de tijd in Bosnië benutte met onder andere vrouwenhandel. Het overkwam Kathryn Bolkovac, en haar indringende verhaal is nu verfilmd:

Thor haalt Bechdeltest met gemak

Er zijn meer dan twee vrouwen met een naam in superheldenfilm Thor van regisseur Kenneth Branagh. Ze praten zowaar met elkaar. Over iets anders dan een man! Thor haalt de Bechdeltest met gemak. Sterker nog: de film toont een wetenschapster en een krijgsheldin en zegt niet alleen dat ze goed zijn in hun werk, maar laat dat ook daadwerkelijk zien aan de kijker. Ongehoord binnen het genre.

Films in het algemeen laten vrouwen zo erg links liggen dat de Zesde Clan echt aangenaam verrast was met deze meevallertjes. Normaal gesproken hebben vrouwen in blockbusters namelijk niet meer dan 33% van de spreektijd, en worden ze acht keer zo vaak dan mannen halfnaakt of supersexy aan de kijker getoond. Superheldenfilms komen er vaak nog slechter uit als het gaat om de vrouwen. De Chicago Tribune vatte het als volgt samen: het liefje van de superheld kan verwachten dat ze lange, lange periodes moet wachten op haar held. Als ze niet eenzaam en alleen is, verkeert ze in levensgevaar. Zelf behorend tot de superhelden? Dan loop je een grote kans dat je je krachten verliest, sterft, of dat je de enige vrouw bent tussen de mannen.

Dan Thor. Aan de ene kant voldoet deze film helaas wel aan dit patroon. De godenwereld waarin Thor thuishoort kent tussen al die mannen maar twee vrouwen: de trouwe echtgenote van Odin, (René Russo in een rol waarin ze alleen maar koninklijk mag staan en zuchten als er iets met haar man gebeurt). En Sif, een strijdster. Beiden praten aan het einde van de film even met elkaar, maar dan hebben ze het over de gevoelens van Thor en hoe het met Hem is, en dat is dus precies waar de Bechdel test op wijst: dat als twee vrouwen met elkaar spreken, het zo vaak over een vent gaat, niet over henzelf of andere belangrijke dingen.

Aan de andere kant verwijst Thor in een gesprekje met Sif naar het feit dat het voor vrouwen bijna ongehoord is om krijgsheldin te worden. Sif zegt dat ze altijd in zichzelf geloofde, en Thor geeft enigszins egotrippend aan dat hij altijd achter haar heeft gestaan. Later in de film vinden er gevechten plaats waarbij Sif inderdaad als volmaakte krijger onbevreesd de vijand tegemoet treedt en het zwaard hanteert. Sterker nog: bij één gevecht geeft zij de mannen bevelen. Zij moeten het ding afleiden zodat zij het gevaarte met een spectaculaire aanval tot staan kan brengen. Hoera!

Krijgsheldin Sif hanteert het zwaard op professionele wijze, en loopt rond in een fatsoenlijk harnas.

Op Aarde is de situatie beter. Hier hebben we Nathalie Portman als Jane, met haar assistente Darcy. Samen met een man vormen ze een team wetenschappers. Meteen de eerste seconden van de film sleept Thor de Bechdeltest binnen. Jane is namelijk de leider van het team. Ze zijn op locatie om metingen te verrichten naar rare atmosferische storingen. Die storingen hebben te maken met een strijd in de godenwereld, en Jane en haar assistente praten daarbij met elkaar om het onderzoek goed te doen en vreemde omstandigheden het hoofd te bieden. Hoera!

Terwijl ze bezig zijn met hun onderzoek gaan de storingen van kwaad tot erger, totdat er opeens uit een tornado van wervelende winden en bliksem een man op aarde neerstort. Jane rijdt hem bijna aan met haar truck. Het is Thor, die na een conflict door zijn vader beroofd is van zijn krachten en verbannen is naar de Aarde. Aan Jane de taak om uit te zoeken wat er speelt, en aan Thor de taak om zijn krachten te herwinnen en de godenwereld te redden. Bij dit alles blijft het trio onder leiding van Jane als team opereren. Hier geen geïsoleerde eenlingen, maar vrouwen die deel uitmaken van een geheel en hun eigen werk hebben.

De film geeft zelfs een draai aan dat liefje van de superheld gedoe. NIET VERDER LEZEN ALS JE DE FILM NOG WIL ZIEN!

SPOILER ALERT!

Ben je er nog? Okee dan. Zoals de Zesde Clan aan het begin vertelde heeft het liefje van de held vaak de ondankbare taak om te wachten op haar man. Hier gebeurt er ook iets waardoor held en liefje van elkaar gescheiden worden. Maar het is Thor die passief afwacht, en het is wetenschapster Jane die op zoek gaat naar hem en daarvoor de sleutel in handen heeft: haar wetenschappelijk onderzoek. De laatste beelden van Jane zijn dan ook: zij met haar assistent en assistente in haar lab, aan het werk, terwijl Thor maar een beetje rondhangt in de godenwereld.

Kortom, Thor is een heerlijke pulpfilm en binnen het genre verrassend lief voor vrouwen. Da’s ook wel eens een keer fijn.

Astrid Lindgren komt op bankbiljet

Zweden krijgt een bankbiljet met Astrid Lindgren. De schrijfster, die onsterfelijk werd met haar creatie Pipi Langkous, komt op het biljet van 20 kronen. Dat betekent dat iedere inwoner van Zweden haar gezicht vele malen per dag voorbij ziet komen, want dit biljet wordt veel gebruikt. Twintig kronen vertegenwoordigen een waarde van circa 2,20 euro. Het nieuws komt  bovenop het bericht dat er een nieuwe film over Pipi Langkous in de maak is.

Lindgren kwam eerder ook al met een portret op een postzegel.

De Zweedse bank eert ook andere vrouwen. Op het biljet van 500 kronen komt een portret van operazangeres Birgit Nilsson en op dat van 100 kronen actrice Greta Garbo.

Maar de aandacht gaat uit naar Lindgren en het door haar bedachte personage van Pipi Langkous. Het sterke meisje maakt nog steeds iets los bij mensen. Dat bevestigt ook Debra Granik. De regisseuze van Winter’s Bone gaat de nieuwe film over Pipi Langkous maken en heeft daar een specifiek doel bij:

“Ik ben altijd jaloers geweest op de manier waarop jongens opgroeien in films. Meestal doen ze levenservaring op in hun voordeel, terwijl jonge meisjes vaak opgescheept worden met vervelende dingen zoals ongewenste zwangerschappen,” aldus Granik. Met Pippi Langkous zegt ze een sterk meisje te willen laten zien. Granik wil hiermee jonge, opgroeiende meisjes in een positief daglicht zetten.

Oscars: een feestje van mannen, voor mannen

Een filmpje van vijf minuten zegt meer dan duizend woorden:

N.B.: Feminist Frequency zegt niet dat verhalen over mannen, verteld vanuit een mannelijk perspectief, niet goed of waardevol zouden zijn. Integendeel, mannen zijn mensen, hun verhalen zijn belangrijk. Maar het gaat mis als hun verhalen de enige verhalen zijn, en vrouwen alleen aanwezig mogen zijn als de stereotiepe moeder, vrouw of dochter van.

Directors Guild Award negeert vrouwen

De Directors Guild Award is één van de belangrijkste onderscheidingen in de Amerikaanse filmindustrie. Wie daar wint, zou hoge ogen gooien om een Oscar in de wacht te slepen. Na het succes van prachtige films zoals Winter’s Bone en The Kids are Allright zou je mogen verwachten dat er tenminste één regisseuze genomineerd zou worden voor de prijs. Maar nee. De Award negeert vrouwen en nomineerde alleen films van mannen.

Jennifer Getzinger kreeg een nominatie voor het regisseren van een aflevering van de serie Mad Men.

Women&Hollywood volgt de ontwikkelingen op de voet en heeft helaas nog meer slecht nieuws. Ook in de categorie documentaires geen nominaties van regisseuzes. Terwijl het genre van de documentaire alom geldt als een categorie waar vrouwen wat makkelijker aan de bak komen dan films. Alleen op het gebied van televisieprogramma’s wisten vrouwen een paar nominaties in de wacht te slepen. Het gaat dan om het regisseren van bijvoorbeeld een aflevering uit een serie.

Volgens Women&Hollywood bevatte de short list met betrekking tot documentaires nog wel wat vrouwennamen: vijf van de vijftien. Maar ze vielen af in de uiteindelijke nominaties:

Five women (out of 15) made it to the short list for the Oscars including Lucy Walker who made two fine films this past year. The fact that the DGA did not include any of those women — or others who were left off that list including Laura Poitras — does not give me a good deal of hope that a woman will make it onto the final Oscar nomination list. Question- who nominates these awards and how many women are on the nominating committee?

Een hele goeie vraag. De ledenlijst van de DGA is alleen tegen betaling te zien. Er is ook een lijst met websites van aangesloten leden. Die ziet er zeer mannelijk uit: Abdul, Mark, Ken, Malcolm, David, de ene mannennaam na de andere, met hier en daar een Rebecca of Debrah ertussen. Dat belooft niet veel goeds.

Film zet Afrikaanse mannen aan het denken over condooms

Geen officiële pamfletten, geen dikke boeken, maar een film waarin gewone mannen vertellen wat hun aarzelingen en beslissingen zijn rondom het gebruik van condooms. De film, Protection, probeert zo taboes te doorbreken en gevoelens bespreekbaar te maken. Uiteindelijk doel: levens redden. Want sinds AIDS de kop opstak is veilig vrijen een zaak geworden van levensbelang. 

PlusNews Global schetst een portret van producente Jill Lewis, die met het idee van de film kwam, en de twee regisseurs, Francois Vester en Neil Brandt. Alledrie wilden ze af van het stereotiepe beeld van de brute Afrikaanse man, die te stom is om in te zien wat hij aanricht. In plaats daarvan zochten ze naar aansprekende voorbeelden van eenvoudige mannen, uit dorpen en steden, uit verschillende landen, die iets wilden vertellen over hun eigen ideeën. Uiteindelijk vond het team mannen uit Kenia, Zuid-Afrika en Sierra Leone bereid om de kijker mee te nemen in hun zoektocht.

De film ging vorige week in première in Pretoria. Allerlei non-profit organisaties woonden het feestje bij. Ze zien de film als een geschikt middel om te gebruiken in hun werk. Condooms zijn namelijk in veel landen nog steeds een taboe-onderwerp. Een echte man doet het zonder. Dat deze macho houding ook vrouwen het leven kost, is minder belangrijk dan het mannelijk eergevoel. Daarbovenop kwam nog de Paus, die lange tijd fel tegenstander was van het gebruik van condooms.

Maar als je de film vertoont, en ruimte geeft aan twijfels, aarzelingen en dilemma’s, kunnen gezondheidswerkers daarna in gesprek over de thema’s die de voorbeeldmannen aansnijden. En met de mannen afspraken maken over veilig vrijen. Wie weet helpt het meer tolerante standpunt van de kerk ook…

Nu in de bioscoop: the Kids are All Right

Rapunzel verbant vrouwen naar de marge

De nieuwste Disney tekenfilm Rapunzel heeft in het openingsweekeinde in de V.S. 69 miljoen dollar binnen gehaald. Dat meldt Women&Hollywood.  Het commerciële succes maakt het extra zuur dat Disney/Pixar besloten hebben om prinsessenfilms af te zweren. Het praktische gevolg daarvan is dat de onderneming voorlopig alleen nog films maakt over en voor jongens. Een koersverandering die al zichtbaar is in marketing en de verhaallijn van Rapunzel, signaleert een recensent op Ms Weblog.

In de Los Angeles Times gaf Disney/Pixar aan te stoppen met sprookjesfilms. De studiobazen gaven daar een aantal redenen voor: omdat er niets creatiefs meer kan worden bedacht rondom prinsessen, omdat kleine meisjes een te beperkt publiek vormen, en omdat de vorige films een flop waren. Dat van die flops blijkt onzin, nu Rapunzel alleen al in het première weekeinde 69 miljoen dollar in het laatje bracht. Women & Hollywood vermoedt dat ook jongens de film gezien moeten hebben, anders krijg je niet zo’n omzet. De vorige ‘flop’, de prinses en de kikker, behaalde een winst van 162 miljoen dollar, en dan rekenen we de verkoop van dvd’s en speelgoed niet mee. Ook niet onaardig zou je zeggen.

 Ms Blog signaleert dat Rapunzel, de allerlaatste prinsessenfilm die Disney voorlopig gemaakt heeft, duidelijk de tekens vertoont van de koerswijziging van Disney/Pixar. Kort samengevat: meisjes en vrouwen zijn ‘uit’, jongens, mannen en mannelijke tekenfilmfiguren zijn ‘in’. Dat begint al met de titel en de marketing van de film. De originele titel, Rapunzel, vestigt de aandacht op de vrouwelijke hoofdpersoon. Disney veranderde dit voor de markt in de V.S.  in het neutralere Tangled (‘in de war’, zoals haren die in de war zitten). En in de marketingcampagne liet het bedrijf de mannelijke hoofdrolspeler veel prominenter in beeld verschijnen dan de prinses. Voor Nederland bleef de titel Rapunzel intact, maar ook hier richt de reclame zich vooral op de mannelijke hoofdpersoon. Rapunzel mag ‘ooh’ roepen, en een keer sorry zeggen, en dat is het dan.

Die lijn zet zich volgens Ms door in het scenario. Rapunzel kent maar twee vrouwenrollen van enig belang: die van de prinses en de boze heks. Vrouwen worden ook visueel op een zijspoor gezet. Z0 komt er een scène voor waarin de ouders van Rapunzel verdrietig zijn omdat hun dochter is verdwenen. De koning domineert het beeld: hij staat op de voorgrond en is groot en massief. Zijn vrouw staat letterlijk lager, onder in beeld, en is zo klein dat ze bijna in het niet valt bij de figuur van de koning. Ze staat er puur om de koning te troosten, als het klassieke hulpje van de man.

Voor de rest is het mannen en als mannelijk gepresenteerde dierenfiguren die de klok slaan. Ook als dat helemaal niet nodig is. Ms Weblog:

Obviously the (male) execs at Disney wanted to stay true to the fairytale roots, and thus kept Rapunzel white and blond, kept the evil witch character and kept the rescuing prince (though admittedly amping up his role). But even keeping to this narrow white- and male-privileged script, could they not have thrown in some female animals or patrons at the Snuggly Duckling?

Nee dus. En na deze laatste prinsessenfilm, die jongens en mannen op de voorgrond plaatst en vrouwen marginaliseert, is het afgelopen. Zelfs geen voorspelbare meisjescliché’s meer. Disney gaat de komende tijd zat films uitbrengen, maar dan gaat het onder andere om Cars 2, met auto’s die meestal mannelijk voorgesteld worden. En Tron, Legacy, mannelijk superhelden gedoe. Films van jongens, over jongens, voor jongens. Meisjes hebben afgedaan en verdwijnen letterlijk uit beeld.

De commentatoren op Ms Blog hebben een duidelijk beeld van de gevolgen hiervan:

When I was a kid, we would always pretend to be characters from cartoons. Of course, there was only one girl in EVERY freakin’ movie or show, so only one girl got to be a girl. The rest of us had to be guys. How many times have little boys been forced to identify with a female for lack of male characters? Unless you’re the kind of progressive family that lets your little boy watch Barbie movies, the sure bet is never. […] I learned fast that it was better to be a boy because they were smart, and active, and not relegated in to the role of being pretty/supportive/seductive.

Niet alleen is er in al die jaren blijkbaar niets veranderd, maar zelfs die enige vrouwenrol van betekenis begint nu scheuren te vertonen. Disney, bedankt.

Binnenkort in de bioscoop: Made in Dagenham

Made in Dagenham, de film die volgens de keuring enger is dan Saw. Binnenkort te zien in Nederland.

Film over gelijke beloning is enger dan Saw, volgens filmkeuring

Stel, je hebt een dochter van 13. Welke film mag ze zien: Made in Dagenham, over een protestactie van Engelse fabrieksarbeidsters om hetzelfde loon als hun mannelijke collega’s te krijgen voor hetzelfde werk. Of Saw 3-D, uit de bekende horrorserie, een werkje vol ingewikkelde martelingen en moorden bij de vleet.

Made in Dagenham.

Keuze gemaakt? Nou, de censoren in de V.S. wisten het ook wel. Saw 3-D is prima vermaak voor de hele familie, maar Made in Dagenham kreeg de status R (alleen toegankelijk voor volwassenen). Women & Hollywood besteedt aandacht aan deze rare gang van zaken, en citeert de producer van de film, Elisabeth Karlsen. Zij begrijpt niks van de keuzes van de Amerikaanse filmkeuring:

There are so few films about women, so few films where women are not simply minor players, ‘eye candy’ or objects of violence in a story about men. Made In Dagenham is one of the few and it has been embraced for this very reason. I can not believe that any parent, grandparent  or teacher would prefer their 13 year old daughter to see a film like ‘Saw’ rather than ‘Made In Dagenham’.  There is a handful of swear words in the film, but none of it is used in an abusive manor. It is there as an element of authenticity reflecting the period and people.

Ook na protesten bleef de status van de film hetzelfde. Dat betekent dat de film in minder bioscopen draait en op andere, latere tijdstippen. Wat weer een drempel opwerkt voor bezoekers, en dat heeft weer een negatief effect op de inkomsten die Made in Dagenham kan genereren. Kortom, bah.

Zelfs de Daily Mail, niet echt een progressieve krant, moest toegeven dat de film geen feministisch tractaat is. Made in Dagenham concentreert zich op individuen en geeft een warm, menselijk beeld van werkende vrouwen en de manier waarop ze zich staande houden. Maar De Zesde Clan begrijpt het wel. Alles, maar dan ook echt alles, is minder eng dan vrouwen die zelfbewust worden en eisen gaan stellen. Dat is het einde van de wereld, het einde van de beschaving, en een totale omkering van hoe het eigenlijk hoort.

Het stelt de mensen van de filmkeuring hopelijk gerust dat vrouwen tussen 1968 en 2010 weinig vooruitgang konden boeken. Zoals eerder deze week nog in de Verenigde Staten. Daar wees de Senaat een wet voor gelijke beloning af. Het verschil: twee stemmen. Maar als die wetgeving er wel is, wil dat nog steeds niet zeggen dat vrouwen een eerlijke behandeling krijgen. Een bekende truc: werkzaamheden een andere naam geven, met net iets andere functie-eisen, zodat vergelijkingen tussen de mannen- en vrouwensalarissen lastig zijn. Op die manier ontstaan verschillen die kunnen oplopen tot twintig procent, in het nadeel van de vrouwen.

Nu in de bioscoop: Die Fremde

Filmtotaal recenseerde deze Duitse inzending voor een Oscar zeer positief. Sowieso erg knap om een film te maken over eerwraak en daarbij alle kanten van het verhaal met respect te belichten….

Red slaagt maar net voor Bechdeltest

Okee, Red is geen hoogstaande arthouse film, maar daarom des te leuker om vanuit feministisch oogpunt te bekijken. Welke ruimte krijgen vrouwen in doorsnee popcorn filmvermaak, en vooral: lukt het om de Bechdeltest te halen? Je weet wel, die test dat tenminste twee vrouwen een naam hebben en met elkaar praten over iets anders dan mannen. Nou, Red slaagt er maar net in om dit te halen. Plus: vrouwen hebben een veel grotere kans om dood te gaan dan mannen.

Parker vindt Willis niet haar beste eerste afspraakje. Maar ook niet de slechtste.

Red vertelt het verhaal van een anonieme CIA analist (Bruce Willis) die met pensioen is en zich dood verveelt. Zijn enige lichtpuntje van de dag komt als zijn pensioencheque op de mat valt. Die cheque verscheurt hij meteen, zodat hij een excuus heeft om zijn leuke vrouwelijke contactpersoon (Mary-Louise Parker) bij het pensioenfonds te bellen. Zijn saaie bestaan verandert abrupt als een zwaar bewapend team hem wil doden in een compleet belachelijke kogelregen. Hij snapt dat zijn liefje bij het pensioenkantoor het volgende doelwit zal worden, want ‘ze’ weten dat hij haar leuk vindt. Dus kidnapt hij haar, om haar te beschermen. Vervolgens zoekt hij een paar oude maten op om met zijn mede pensionado’s te achterhalen wie hem dood wil en waarom.

Meer weggeven van het plot is zonde, dus de Zesde Clan concentreert zich even op de genderaspecten van deze film. Goed: de pensioendame gaat op een verfrissend leuke manier om met daten en die vermoeiende mannetje-vrouwtje dingen. Ze leest zonder enige gène romantische boekjes met titels waar de woorden Savage en Love in voorkomen. En Willis leest diezelfde boekjes zonder zijn mannelijkheid te verliezen. Parker bijt van zich af. Als ze eenmaal bekomen is van de schrik van haar ontvoering, neemt ze een actieve rol op zich en helpt mee om het probleem van de moordcommando’s op te lossen. Helen Mirren met haar machinegeweer is even leuk en grappig als de Zesde Clan een tijdje geleden al hoopte, en Parker en Mirren wisselen zowaar twee zinnen uit die niet over een man gaan.

Minder leuk: een van de pensionado’s begluurt vrouwen alsof het stukken vlees zijn. En er vallen veel doden, maar omdat er zoveel mannen meespelen, valt het percentage dode of gewonde mannen enigszins mee. De paar vrouwen daarentegen lopen allemaal schade op. Dood, gevangen genomen, gewond. Iedere vrouw overkomt iets, de score is honderd procent. Oh, en de enige vrouw die officieel een leidinggevende positie heeft, blijkt een foute bitch te zijn. Kortom, als vrouw mag je grote wapens in je tere handjes nemen, maar wie mee wil spelen met de jongens moet daar een prijs voor betalen.

Desondanks: vrouwen mogen tenminste meespelen. De twee belangrijkste hoofdrolspeelsters komen positief in beeld en hebben heel wat in hun mars. En er zitten genoeg grappen in Red om het geheel aangenaam te houden. Dus al met al prima vermaak zo aan het begin van de donkere winternachten.

Binnenkort in de bioscoop: RED

Dit kon de Zesde Clan natuurlijk niet weerstaan. Onze heldin en ster actrice Helen Mirren. Met een machinegeweer! En om het personage wat ze speelt in de film RED vorm te geven, nam ze huishoudgoeroe Martha Stewart als voorbeeld. Moeten we daar verder nog iets aan toevoegen? O ja, grootse explosies natuurlijk, hoe meer hoe beter.  

Binnenkort in de bioscoop: Viola di Mare

Distributeur Cinemien specialiseert zich in arthouse films die iets te zeggen hebben. Binnenkort zorgt de organisatie ervoor dat Viola di Mare in de Nederlandse filmhuizen draait. Een verhaal over twee vrouwen in het Sicilië van de negentiende eeuw. Regisseuse Donatella Maiorca won eerder een Golden Globe en is in Italië een beroemdheid. Een voorproefje:

Binnenkort in de bioscoop

Salt redt zichzelf wel

Okeeee, eerder schreef de Zesde Clan nogal kritisch over het verhaal van de film Salt, met Angelina Jolie als spionne. Omdat de rol oorspronkelijk bedoeld was voor een man, brachten de makers nogal wat veranderingen aan in het verhaal. Veranderingen die duidelijk aantoonden dat de vrouw als held problematisch is: Salt mocht geen mannen redden en geen kind hebben.

Maar dat zegt alleen iets over het scenario, en niets over de uiteindelijke film. Dus hoe zit het met Salt? Vrienden van de Zesde Clan togen naar de bioscoop, en vroegen om clementie. Want laten we even kijken naar het normale filmklimaat in Hollywood. Er komt een nieuwe Spiderman film uit, en jonge actrices rennen naar de auditie voor de rol van Spiderman’s liefje. Vertaling: de vrouw gedefinieerd als aanhangsel van de man, hoera, hopelijk kiezen ze mij voor die rol, nee, mij!

Dan hebben we de laatste tijd een hele serie romantische komedies gehad. Zoals Leap Year, waarin Amy Adam achter haar verloofde aanjaagt, hopende dat hij na een relatie van vier jaar eindelijk een aanzoek doet. Dat komt erop neer dat ze over schoenen heen kotst en door een stoere barman op het rechte pad wordt gezet. Vernederend. Boodschap: het maakt niet uit wat een vrouw doet, het belangrijkste is dat ze wil trouwen. Een ring aan haar vinger, dan is haar bestaan pas okee. De lijst gaat maar door: Bride Wars, 27 Dresses, allemaal vrouwen geobsedeerd door het huwelijk.

O schat, ik klamp me aan je vast!

Actiefilms dan? Niet veel beter. Cameron Diaz speelt de vrouwelijke hoofdrol in Knight and Day, en dit is het resultaat: ze ontmoet de mannelijke hoofdrolspeler (Tom Cruise) in een vliegtuig. Hij vermoordt alle passagiers, behalve haar, laat het vliegtuig landen, spuit haar plat, breekt in haar woning in, schiet haar vriendje neer, vermoordt nog een zwik mensen, geeft haar opnieuw drugs, ontkleedt haar en sleept haar mee naar een eiland, waar ze weer wakker wordt en denkt ‘o ja, laat ik die aardige man maar eens gaan helpen om nog wat meer mensen neer te schieten’. Heel geloofwaardig. En dan is dit een actiefilm waarin een vrouw meer dan vijf seconden in beeld is, dus dat is nog geluk hebben.

Nee, dan Salt. De Vrienden van de Zesde Clan signaleren: ook al is er flink gesleuteld aan het verhaal, wat je uiteindelijk ziet is een competente vrouw die niet mekkert maar haar werk doet. Ze incasseert klappen en deelt ze uit. Ze raakt in de problemen en kan snel nadenken en zakelijk en efficiënt een oplossing vinden. Ze draagt de hele film en wordt geen enkel moment neergezet als een sexy stoeipoes. Een intelligente vrouw die weet wat ze doet, heeeeeel bijzonder! Dat zie je bijna niet meer in de bioscoop.

Dus ook al mag je je vraagtekens zetten bij de wijzigingen in het script, wat er over blijft is nog steeds zeshonderd keer beter dan wat er gewoonlijk met vrouwen in Hollywood films gebeurt.  De Vrienden vonden dat de Zesde Clan dat ook wel even mocht noemen. Waarvan acte.

Salt gebruikt haar hersenen en alledaagse gebruiksvoorwerpen om zichzelf uit moeilijke situaties te redden.

Salt mag geen mannen redden

Maak van de ster van een film een vrouw in plaats van een man en oeps, opeens ontstaan er allerlei problemen met gender. Want een vrouw en kinderen? Of een vrouw die een man redt? Uh oh….. Dat laat Salt zien, met Angelina Jolie in de hoofdrol.

De film, een pretentieloze zomer thriller vol actie, wordt in Nederland met redelijk goede kritieken ontvangen. Als gender ter sprake komt blijft het bij ‘Jolie speelt de rol die voor Tom Cruise was geschreven’ en klaar. In de Verenigde Staten daarentegen kwam veel aandacht voor gender in het verhaal, nadat regisseur Noyce aan het toonaangevende blad Entertainment Weekly het volgdende vertelde:

“In the original script, there was a huge sequence where Edwin Salt (the original male protagonist) saves his wife, who’s in danger,” says Noyce. “And what we found in the new script, it seemed to castrate his character a little. So we had to change the nature of that relationship.” In the end, Salt’s husband, played by German actor August Diehl (‘Inglourious Basterds’), was made tough enough that he didn’t need saving, thank you much.

Jolie zelf vertelde in een ander interview dat ze op de set heel actief bijstuurde om niet in nog een paar andere valkuilen te vallen. Zoals het té knap maken van de vrouwelijke hoofdpersoon, zodat ze als een stereotype femme fatale door de film zou schrijden. Daarnaast moesten de kinderen van de hoofdpersoon uit het verhaal geschrapt worden. Want, signaleert Jolie:

You know, because it would just become all about the child. Which is strange — but I think audiences would allow a man to have a child and the child [could] be with the wife back at home. But it would be very, very difficult to see a woman not be 100% focused on her child.

Dus, twee keer een dubbele moraal. Man mag vrouw redden, vrouw mag niet man redden want dat zou de man teveel castreren. Man mag wel kinderen in de film hebben, vrouw niet, want dan kan de vrouw nooit als spionne de halve wereld over reizen.

Internetblad Salon sprak dan ook al snel van vals feminisme. Fijn hoor, dat actrice Jolie een vette actierol in de wacht sleepte. Altijd leuk om een vrouw te zien die van zich af kan slaan en de wereld redt. Maar de wijzigingen in het scenario laten helaas zien dat de samenleving nog lang niet klaar is voor de vrouw als held.

Agora toont vernietiging van filosofe Hypathia

Agora, hier en daar nog te zien in de bioscoop, deed pijn. De film begint met een vakbekwame en zelfbewuste astronome en filosofe, Hypathia, die drukbezochte lessen geeft in de bibliotheek van Alexandrië. De film eindigt met diezelfde Hypathia, naakt, gestenigd door een woeste meute godsdienstfanaten die haar uitschelden voor hoer en heks. Halverwege de film zie je ook nog de plundering van de bibliotheek van Alexandrië.

Waarom zou je naar zoiets kijken? Omdat regisseur Amenábar in brede gebaren en met vloeiende camerabewegingen toont wat er gebeurt als mensen stoppen met nadenken en opgezweept door volksmenners aan het moorden en plunderen slaan. De Christenen winnen dus zij plegen de meeste misdaden, maar in feite maakt het niet uit. Joden stenigen Christenen, Christenen moorden de joden uit, vrouwen en kennis delven het onderspit.

Het hoogtepunt – liever gezegd dieptepunt – komt als de bisschop van Alexandrië zich bedreigd gaat voelen. Het lijkt erop dat de prefect van de stad en een hooggeplaatste geestelijke tot een vredesbestand zouden kunnen komen, dankzij de bemoeienissen van Hypathia.  In het bijzijn van de prefect gebruikt hij de kansel voor een explosieve preek, die duidelijk geen religieuze maar een politieke boodschap heeft: de vijand uitschakelen.

Wat de bisschop zegt is dat de bijbel vrouwen verbiedt zich met opsmuk te kleden of in het openbaar te spreken. Ze moeten stil zijn. En echte mannen, voegt hij daar aan toe, moeten niet naar vrouwen luisteren. Vrouwen zoals Hypathia, de heidense heks. Dat is het einde. Een christelijke meute pakt Hypathia op als ze op straat loopt. Ze sleuren haar naar de oude bibliotheek, nu een kerk, en maken haar af. De prefect moet het veld ruimen en de kerk grijpt definitief de macht in de stad.

In de aftiteling laat de regisseur nog even fijntjes weten hoe het afloopt. Die bisschop met zijn gepreek heette Cyrillus, en de kerk verklaarde hem heilig.  Van Hypathia weten we bijna niets, en van haar wetenschappelijke kennis is niets overgebleven.  Maar haar reputatie als vrouwelijke genie is overgeleverd en bekend tot op de dag van vandaag. Daar konden eeuwen van vrouwenhaat niets tegen uitrichten. En dat is een troostrijke gedachte.