Tag Archives: feministen

Gastbijdrage: De nieuwe feministen, deel 1

Wil je als samenleving vrouwenrechten serieus nemen, dan is journalistieke aandacht onontbeerlijk. Of we willen of niet, de media hebben invloed. Weblog De Zesde Clan behoort tot de digitale voorzieningen die ruimte geven aan nieuws over gender, vrouwenrechten, mensenrechten en feminisme. Deze keer gebeurt dat in de vorm van een gastbijdrage van Lonneke van der Ark:

Voor mijn afstudeerportfolio voor de opleiding Journalistiek in Tilburg wilde ik een artikel schrijven voor een online omgeving.  Alle gebeurtenissen rondom het feminisme waren goede redenen voor dit verhaal. Ik vond het vooral interessant om het te bekijken vanuit de online actieve feministen, die niet beroemd zijn. Marie Claire kwam eerder dit jaar met een artikel over alle bekende koppen die zich feminist noemen, en ik wilde juist de minder bekende kant van het activisme laten zien. Hoewel ik afstudeer aan de hogeschool Journalistiek, liggen mijn toekomstplannen in de boekenbranche.

‘ALS MENSEN FEMINISTEN ENG VINDEN, DOEN WE HET GOED’ 

Twee online activisten over het nieuwe feminisme

Door Lonneke van der Ark

‘If not me, who? If not now, when?’ Met die woorden sloot Emma Watson haar speech bij de Verenigde Naties af. De actrice sprak over feminisme en zette met haar toespraak vrouwenrechten weer hoog op de agenda.

Een nieuwe generatie feministen is opgestaan en ze hebben een voordeel wat hun voorgangers niet hadden: het internet. Via het web wordt teruggevochten tegen het aanhoudende seksisme, geweld naar vrouwen en ongelijke behandeling.

Sociale media zijn een grote speler in het feministisch debat. Via bijvoorbeeld Twitter komen de onderwerpen op de feministische agenda naar voren en worden ze opgepakt door de mainstream media. Het heeft ervoor gezorgd dat feminisme weer in de spotlight staat. De hashtag #yesallwomen werd in het leven geroepen nadat de 22-jarige Elliot Rodger twee jonge vrouwen neerschoot bij een universiteit in Santa Barbara, Californië. Nog voordat hij gearresteerd kon worden, pleegde hij zelfmoord.

In een video op Youtube, die na de aanslag online kwam, zei Rodger dat zijn daad een straf naar vrouwen was, omdat hij nog steeds maagd was en nooit een vriendin had gehad. Met #yesallwomen wilden vrouwen wereldwijd duidelijk maken dat ze allemaal wel eens te maken hebben gehad met seksisme en geweld, puur omdat ze een man afwezen. Binnen vier dagen was de hashtag 1,2 miljoen keer gebruikt.

Online activisme

Ongeveer twee jaar geleden begon het online feminisme meer voeten in de aarde te krijgen. Politieke ontwikkelingen in de Verenigde Staten waren daarbij een belangrijke oorzaak, zegt Samantha Pajor (28), freelance journaliste en feminist uit Chicago. Op haar blog, genaamd I write about feminism, schrijft ze dagelijks over actuele situaties.

Ze vertelt waardoor ze feminist geworden is: ‘De Republikeinen hebben er heel wat werk van gemaakt om alle geboekte vooruitgang in vrouwenrechten weer terug te draaien, vooral als het gaat om het recht op abortus en anticonceptie. Het heeft ervoor gezorgd dat mensen een actieve houding tegen die besluiten gingen nemen.’

De Amerikaanse gebruikt voor haar activisme het bloggersplatform Tumblr, waar feminisme lang en breed is geaccepteerd. Antifeministische stromingen hebben haast geen kans op doorbreken en als ze dat wel lukt, zijn ze vaak met een paar weken weer weg vanwege aanhoudende kritiek.

Pajor realiseerde zich pas tijdens haar activisme dat ze een feminist was. ‘Hoe meer iemand over zo’n onderwerp leert en zich realiseert hoe het hun persoonlijk beïnvloed, hoe meer mensen bereid zijn zich in te zetten voor hun rechten. Uiteindelijk zorgt het uitvoeren van feministisch gedachtegoed dat iemand zichzelf feminist gaat noemen.’

Pajor herinnert zich dat ze tijdens haar opleiding niet echt een mening had over de stroming en pas toen ze journalist werd en meer over het onderwerp ging schrijven, ze erachter kwam dat ze zich als feminist identificeerde. ‘Het was echt persoonlijk.’

Ingrid van Amelsfort is in 2010 de feministische blog De Zesde Clan gestart. De naam verwijst naar een vrouwenbeweging in Somalië, waar de dienst werd uitgemaakt door vijf clans waarin alleen mannen het woord hadden. De vrouwen uit de gemeenschap richtten daarop een zesde clan op, om zo ook hun mening te kunnen geven.

Debat

Van Amelsfort vertelt dat ze vooral met de blog is begonnen uit onvrede. Volgens haar is er in de mainstream journalistiek haast geen aandacht voor feministische kwesties en is er verdacht veel ruimte voor ‘feminisme is slecht’- verhalen. ‘Nederlanders blijven ook verstoken van de buitengewoon interessante debatten die feministen in onder andere België, Engeland en de V.S. voeren. Ik zag een rol voor een Nederlands feministisch weblog.’

Dat haar blog en activisme iets uithaalt, merkt Van Amelsfort: ‘Ik gebruik mijn weblog als een plek waar mensen achtergronden krijgen bij het nieuws, of een voorbeeld van ‘kijk, zo werkt het in de praktijk’. Zo probeer ik bewustwording te bevorderen.’ Wel heeft ze inmiddels een beleid als het gaat om negatieve en soms zelfs bedreigende reacties. ‘Zo’n negentig procent van de negatieve reacties die ik krijg, bestaat uit gescheld. Die negeer ik, ik opereer dan vanuit het principe ‘don’t feed the trolls’.’

Haar artikelen lokken ook veel kritische reacties uit, maar daar is Van Amelsfort alleen maar blij mee. ‘Die bevorderen een open en eerlijk debat, geven stof tot nadenken, of leveren een welgemeend commentaar. Dat soort bijdragen plaats ik graag.’

In deel twee: alles over Emma Watson

Advertenties

Dus daarom dragen alle feministen hoge hakken…

Ooooooo, dus dáárom dragen alle feministen altijd hele hoge hakken. Zodat ze die stiletto’s op pijnlijke wijze in een mannenschoen kunnen boren. Of er een klein mannetje mee kunnen verpletteren. Tenminste, als je de standaard foto’s mag geloven, die internet aanbiedt om generieke artikelen over ‘het’ feminisme op een generieke manier te illustreren. New York Magazine dook in die wereld van algemene illustraties en deed verrassende vondsten. Waaronder die stiletto’s. Ook de Belgische krant De Morgen besteedde er aandacht aan.

Mannen, wees zeer, zeer op je hoede als je een dame op hakken tegen komt. Volgens de zogenaamde ‘stock photography’ MOET dat een feministe zijn. Zoek je op die term, dan kom je ook een variant tegen: grote anonieme dameshak verplettert klein mannetje. Zielig!!! Als de feministe eindelijk een menselijk gezicht krijgt, portretteren generieke beelden haar het liefst als een strijdlustig type met rode of roze bokshandschoenen. Ze staat klaar om je neer te hoeken, dus kom maar op!

Dat generieke foto’s feministen reduceren tot een agressieve stiletto die mannen onderdrukt, symbolisch voor ‘mannenhaters’, is niks nieuws. Everyday Feminism kon zonder enige moeite minstens vijf redenen noemen waarom mensen denken dat feministen agressieve haters zijn. Dat begon al meteen toen rond 1800 de eerste als feministen geïdentificeerde vrouwen zich roerden:

What crazy radical things were these man-haters asking for?  Primarily, the rights to own property, to attend college, and to vote. In response to these requests, they were were labeled as anti-family, anti-God, anti-men radical hedonists.  That labeling has continued to today, because — surprise! — a group with a lot of power (men) tends to do whatever it can to maintain that power (dismiss equal rights as radical).

In haar boek ‘Moeten strijdende vrouwen zo grof zijn? beschrijft Liesbet van Zoonen hoe de tweede feministische golf in Nederland soortgelijke schrikreacties opwekte. Tussen 1968 en 1973 hadden (veelal mannelijke) journalisten aan liters inkt niet genoeg om hun ongemakkelijke gevoelens te verwoorden. Helemaal nadat de eerste vrouwencafé’s ontstonden, waar mannen niet welkom waren. Hah, zie je wel, bewijs! De media stelde de groep vrouwen die hierbij betrokken was, meteen gelijk aan de hele beweging, waarmee alle vooroordelen weer bevestigd waren en iedereen rustig kon slapen.

Aaaaargh!!! We moeten mannen beschermen tegen… tegen… eh… damesschoenen?

Die luie journalistiek, en die herhaling van negatieve stereotypen, schaden het feminisme. Effe een makkelijk stukje tikken, clickbait genereren, generiek fotootje erbij van een vrouwenhak die een mannenschoen verplettert, en klaar is Kees. Met alle gevolgen van dien:

This lazy journalism is what allows feminism to become “the F word,” with prominent women doing their best to distance themselves from feminism because who wants to be associated with something so rigid and narrow and humorless as the feminism we all too often read about?  We get trapped in pointless conversations and continue to lose sight of what feminism, broadly, is, and what the work of feminism, at its best, should do. We forget that feminism is not one mode of thinking. It never has been nor should it be.

Mannen die zich uitspreken voor vrouwen (niet in Nederland)

Waarom willen feministen graag mannen aan hun zijde zien? Omdat mannen als groep nog steeds meer macht hebben dan vrouwen als groep. Ze krijgen meer krediet, hebben een hogere status, en kunnen meer invloed uitoefenen. Vrouwen zijn zich daar scherp van bewust. Bij sommige mannen begint het ook te dagen. Daarom is het heel fijn, en een positief teken, als mannen zich uitspreken ten gunste van vrouwen.

Acteur Patrick Stewart wil dat geweld tegen vrouwen stopt.

De Zesde Clan heeft al eens aandacht besteed aan het werk van acteur Patrick Stewart. De man spreekt onvermoeibaar over geweld tegen vrouwen, dat dit geweld moet stoppen, en dat mannen, als hoofdleverancier van de daders, hierin een bijzondere verantwoordelijkheid hebben. De acteur gebruikt zijn roem als platform. Het blijft niet alleen bij woorden. Stewart steunt in het bijzonder Engelse Blijf van mijn Lijf huizen en crisiscentra waar mishandelde en verkrachte vrouwen hulp kunnen zoeken.

John Scalzi is een ander positief voorbeeld. Deze science fiction auteur maakte naam met bekroonde romans. Organisatoren nodigen hem graag uit als spreker op conventies en symposia. Helaas weet iedereen dat zulke conventies te vaak een onveilige omgeving bieden aan vrouwen. Mannelijke fans en mannen die in de sf en filmindustrie werken, weten hun handen niet altijd thuis te houden. Soms werken organisatoren er (onbedoeld en onbewust, hopen we) aan mee om dit soort wangedrag onder de pet te houden. Zij vroeg er misschien wel om. En hij is een belangrijke baas in de filmindustrie. Dus…..

Scalzi is het zat. Hij wil alleen nog maar spreken op evenementen waar duidelijke regels gelden om seksuele intimidatie te melden en aan te pakken. Geen beleid om wangedrag jegens vrouwen tegen te gaan? Dan geen Scalzi op het podium. Doei! Hij sluit zich wat dat betreft aan bij andere progressieve mannen. Zo wil comics auteur Paul Cornell bewerkstelligen dat panels bij dit soort evenementen voor de helft uit vrouwen bestaan. Is dat niet het geval, dan geeft hij ter plekke zijn plaats op en nodigt een vrouwelijke collega uit om in zijn plaats te spreken over het desbetreffende thema.

Mannen laten zich ook kritisch uit over hun seksegenoten. Zo constateert Gideon Burrows dat veel mannen sociaal wenselijk praten over eerlijk de zorg voor kinderen verdelen. In de praktijk laten ze het er echter massaal bij zitten. Ze gebruiken sociale conventies om onder hun verantwoordelijkheden uit te komen en vinden het in de praktijk wel makkelijk dat vrouwen het leeuwendeel van de zorg blijven leveren. Met de bijbehorende offers.

Mannen spreken zelfs over onderwerpen zoals abortus. De komiek Rob Delaney geeft onmiddellijk toe dat hijzelf niet zwanger kan worden en nooit voor deze keuze kan komen te staan. Hij is zelf getrouwd, heeft twee kinderen, en schrijft dat zijn echtgenote en hijzelf er graag nog een derde bij willen krijgen. Juist omdat hij van kinderen houdt, en ziet wat het doet met een vrouw als zij zwanger is en een kind baart, wil hij dat iedere vrouw baas in eigen buik kan zijn. Om dat recht te verdedigen schreef hij hier publiekelijk over, in een persoonlijk essay voor de Engelse krant The Guardian.

In Nederland heeft de Zesde Clan dit jaar nog geen man gevonden die een vlammend betoog voor vrouwenrechten hield. We  zien vooral vrouwen onder elkaar discussiëren. Een politica die namens haar partij actie wil om de loonkloof eindelijk te dichten. Een redactielid dat namens haar literaire tijdschrift belooft schrijfsters serieuzer te nemen. Opiniemaaksters die het betreuren dat het bij emancipatie, zoals met wel meer sociale bewegingen, twee stappen voorwaarts en een stap terug is.

Nederlandse mannen lijken zich massaal te scharen achter de status quo. Ze hoeven zich ook niet druk te maken over emacipatiekwesties. Zelfs de minister van Emancipatie spreekt mannen namelijk niet aan om hun aandeel te leveren. Ze kunnen het zich veroorloven achterover te leunen en het gepraat aan de vrouwen over te laten. Voor steunbetuigingen van mannen moeten we naar het buitenland uitwijken. Dat we het even weten….

Het moment waarop het lampje gaat branden…

Roos Wouters schreef het boek ‘Fuck, ik ben een feministe’ over de ervaring dat je denkt gelijke kansen te hebben, om er opeens achter te komen dat je hopeloos aan het dromen was. Waarna je je realiseert: daar wil ik iets aan doen. En je opeens moet leven met het etiket ‘feministe’. In de V.S. kwam onlangs een soortgelijk boek uit: Click! Genoemd naar het moment waarop het lampje gaat branden, en je erachter komt dat er werk aan de winkel is.

Ms Magazine publiceert op dit moment persoonlijke verhalen van mannen en vrouwen die wakker werden. Inspiratie nodig? Herkenning? Lees de Click verhalen:

  • van een vrouw die op vijfjarige leeftijd al wist dat er iets helemaal mis was met de samenleving, omdat een jongetje aan haar ging vragen waar zijn eten bleef.
  • van de jonge vrouw die nooit boos kon worden op mannen, wat ze ook deden, totdat ze eindelijk toe gaf dat ze zichzelf ondergeschikt maakte aan hen. Terwijl ze dat niet wilde doen. Ze doorbrak het patroon
  • van de vrouw wiens oma leed onder een slecht huwelijk en die daardoor vast besloten was iets te doen tegen huiselijk geweld
  • van de ambitieuze kustwacht kadet, die erachter komt dat vrouwen helemaal niet gelijkwaardig zijn. ,,Does it make me a feminist that I wanted to serve my country without being beaten or raped? Then, by all means, I am a feminist.” Uiteindelijk wordt ze de oprichter van een centrum voor slachtoffers van verkrachting in het leger.
  • van de rechtenstudent in het Zuid Afrika van 1980, die voor het eerst gaat nadenken over de rechten van vrouwen
  • van de liefhebster van rockmuziek die vanuit Haïti emigreert naar de V.S. en er opeens achter komt dat vrouw zijn niet automatisch betekent dat je dus altijd de afwas moet doen

Meer inspiratie nodig?  Op deze website kun je nog veel meer bondgenoten aantreffen. De emancipatie is nog niet voltooid, dus waar wacht je op?

Zonder titel

Ooooo, dus zó zien feministen eruit….

Tien manieren om een feministe te zijn

De Zesde Clan kijkt altijd over de grenzen van Nederland heen, omdat er zoveel interessants te lezen valt op nieuwssites en weblogs uit andere landen. Eén van de vaste bronnen vormt Ms, hét feministische tijdschrift van de Verenigde Staten, inclusief bijbehorend weblog. Dat weblog gaf eerder deze week ruimte aan Amy Klein. Zij zette allerlei manieren op een rijtje waarmee je actief uiting kunt geven aan je feministische overtuiging.

Er zit niets onhaalbaars of groots bij. Met kleine, alledaagse handelingen kun je al subversief zijn. Inspiratie opdoen? Lees vooral het oorspronkelijke bericht, maar vertaald naar Nederland en het Nederlands ziet haar top tien er als volgt uit:

  1. Stop met het maken van grapjes over verkrachting. Klein zet dit in haar top tien omdat komieken in de Verenigde Staten en Engeland er de laatste tijd een gewoonte van maken verkrachting af te doen als iets vreselijk grappigs. Toevallig zijn al die komieken blank en mannelijk, en toevallig zijn ze zelf nooit verkracht.
  2. Let op privileges en gebruik die bewustwording om privileges ongedaan te maken of het effect ervan te verminderen. Wie feministisch is, verzet zich tegen racisme, homohaat en de vanzelfsprekendheid waarmee blanke mannen gezien worden als de maat aller dingen. We zijn op de eerste plaats mensen en we zouden dezelfde kansen en mogelijkheden moeten krijgen om iets van het leven te maken.
  3. Steun de vrouwen om je heen. Klein ziet dat vrouwen nog te vaak tegen elkaar uitgespeeld worden, en dat mensen verwachten dat vrouwen bijna ‘van nature’ vijandig tegenover elkaar staan. Geef niet toe aan die patronen en geef vrouwen om je heen steun. Met een welgemeen compliment, of door in een vergadering een vrouw te noemen als mogelijke kandidaat voor een project, etc etc. Netwerken is ook erg handig.
  4. Wees je ervan bewust dat dé vrouw niet bestaat. Voor Klein betekent dit: vrouwen zijn mensen en mensen komen in allerlei vormen en maten. Wat voor de één goed is, hoeft niet goed te zijn voor een ander.
  5. In geval van verkrachting en huiselijk geweld: het is niet jouw schuld. Klein signaleert dat vrouwen zich vaak schuldig voelen nadat ze te maken hebben gekregen met huiselijk geweld of verkrachting. De samenleving doet daar graag aan mee: vrouwen zouden hun agressieve partner meteen na de eerste klap hebben moeten verlaten, vrouwen zouden niet verkracht worden als ze zedige kleding zouden dragen, enzovoorts. De dader verdwijnt uit het zicht en lijkt geen rol meer te spelen in het geheel. Heel raar. Doe er niet aan mee, voel je niet schuldig…
  6. Kies je eigen weg. In de praktijk betekent dit dat je stil staat bij je eigen wensen en verlangens, en iets doet omdat jij dat zelf wil, niet omdat een ander of de omgeving je tot iets dwingen.
  7. Lees, lees, lees! Als feministe zwem je meestal tegen de stroom in, dus dan is het extra belangrijk dat je de geschiedenis van je voormoeders kent. De eerste, tweede en derde feministische golf hebben stapels boeken opgeleverd. De biografie van Joke Smit, plus haar verzamelde werk. Els Kloek en haar cultuurgeschiedenis van de Nederlandse huisvrouw. Teveel om op te noemen. Die boeken bieden inspiratie en inzicht.
  8. Stop met het aanduiden van vrouwen als… bitches, schrijft Klein, maar in Nederland zou je daar een andere lijst van kunnen maken. Chickies, hoertjes, stelletje wijven…. Doe dit niet en spreek als je durft anderen erop aan als ze denigrerend over vrouwen praten.
  9. Doe vrijwilligerswerk waar vrouwen mee gesteund worden.
  10. Gebruik internet!  Internet geeft feministen de mogelijkheid zelf aan de slag te gaan. De Zesde Clan is hier een voorbeeld van: maak je eigen nieuwskanaal, breng het andere nieuws. Je kunt ook aansluiten bij sites van de vrouwenbeweging, of een persoonlijk weblog beginnen met jouw eigen ervaringen, pagina’s op Facebook beginnen om aan te geven waarom je feministe bent, de mogelijkheden zijn eindeloos.

Het leuke is dat de commentatoren van deze post op het Ms Weblog zelf met nog meer manieren komen. Zoals: steun mannen die een activiteit ondernemen die gezien wordt als typisch vrouwelijk. Want het doorbreken van rolpatronen vergt moed, of het nou een man of een vrouw is die tegen de stroom in gaat. Zulke voorvechters kunnen wel wat aanmoediging gebruiken.

Zelf aanvullingen of ideeen? Ervaring met iets wat goed werkt en effect heeft? De Zesde Clan hoort het graag…

Protesteren tegen Suit Supply = je bent een humorloze feminist

Waar o waar komt toch de haat vandaan? Sommige mensen protesteren tegen de bewust procerende blootcampagne van Suit Supply, en meteen geeft Spits alvast een voorzet door als kop te kiezen dat feministen boos zouden zijn over het gebruik van naakte vrouwen in de reclame van de pakkenfabrikant. Met als intro dat het alleen verzuurde tuinbroekendraagsters zijn die zich hier niet prettig bij voelen.

Waarna de anonieme commentaren losbarsten. Dat feministsisch maandblad Opzij melding maakt van de protesten is voldoende om alle stereotypen van stal te halen. Inderdaad, alleen humorloze kenau’s kunnen dit niet waarderen. Rot op en ga gestenigde vrouwen in islamitische landen redden, in plaats van je hier over op te winden, is de teneur. O ja, en niet te vergeten de andere cliché’s. Bh’s verbranden. Tuinbroeken dragen. Verzuurd, humorloos.

In ieder geval is de strategie duidelijk: eerst de klagers brandmerken als feministen, dan de feministen afschilderen als fanatici die afgedaan hebben, en vervolgens dwaalsporen uitzetten. Zo van de man wordt eigenlijk als lustobject neergezet, ha ha ha, enneh, het stelt niks voor, ga liever over iets praten wat er écht toe doet.

Nog meer beelden van de vrouw als een redelijk gezaghebbende muze.

Ondertussen biedt de controverse een mooie gelegenheid om de foto’s van de campagne nog eens te publiceren. En waarom ook niet. Zoals een vriend van de Zesde Clan al signaleerde: Suit Supply wilde vrouwen helemaal niet neerzetten als lustobject. Welnee. BN De Stem citeert directeur Fokke de Jong, die eerst zegt dat er geen sprake is van ophef en zich vervolgens, één zin later, laat ontvallen dat het aantal reacties hem tegenvalt. Hij had blijkbaar méér ophef verwacht. Wat vreend is, want volgens De Jong zijn de vrouwen afgebeeld als ‘redelijk gezaghebbende muzes’. Dus dat zou het okee moeten maken om ze bloot af te beelden en zo.

Maar als die reclamecampagne werkelijk zo smaakvol en respectabel is, hoef je je niet zo op te winden over kritiek. Dan is het niet nodig iedereen die het waagt vraagtekens te plaatsen bij de campagne, neer te sabelen met schrikbeelden uit de oertijd. Dat dit wél nodig is, en hard ook, geeft wel aan hoe bang de commentatoren zijn dat hun verdediging van deze goedkope ranzigheid gezien wordt voor wat het is: ranzigheid.