Tag Archives: Equal Pay Day

Loonkloof krijgt steeds meer aandacht

Vrouwen komen steeds meer in verzet tegen de loonkloof – die situatie waarbij je om onduidelijke redenen (kuch-structureel seksisme-kuch) 8 tot 20 procent minder loon krijgt voor hetzelfde werk. Meest recente aanwinst in de serie acties tegen de loonkloof: een hilarische crowdfund actie van de Amerikaanse comédienne Sarah Silverman:

In Nederland laat Women Inc vrouwen al een tijdje een bad nemen in 300.000 euro. Dat is het bedrag dat vrouwen gemiddeld mis lopen tijdens hun loopbaan. Ook in dit geval gaat de campagne vergezeld van een satirisch filmpje:

Opvallend dat beide filmpjes tot dezelfde conclusie komen. Blijkbaar moet je een man zijn om recht gedaan te worden. Als vrouw heb je domweg de verkeerde sekse. Je kunt op je kop gaan staan, maar werkgevers kunnen niet om je…. eh… boezem heen en trekken minstens 8% van je salaris af, als straf omdat je geen man bent.

Nog meer leuke filmpjes zien? De Amerikaanse komiek John Oliver vergeleek de loonkloof een maand geleden met een situatie waarbij iemand een drol op je bureau draait. Het maakt niet uit of de drol 5 centimeter hoog is, of 15, het gaat erom dat een of andere eikel een drol op je bureau draait. Goor!

Daarnaast geeft hij iets meer opties voor verbeteringen. Ja, vrouwen doen er goed aan hun naam op hun CV te veranderen in een mannennaam. Maar ze  kunnen er ook voor kiezen om alleenstaand, kinderloos en altijd jonger dan 44 jaar te blijven. Daarnaast kunnen werkgevers hun werkneemsters uitbetalen in Ladybucks – een dollar, maar dan anders! Geniaal:

Ook België kent de loonkloof. Sinds 2005 houdt ‘Zij-kant’, een progressieve vrouwenbeweging in Vlaanderen, acties om aandacht te vragen voor Equal Pay Day. Die dag in het nieuwe jaar waarop vrouwen eindelijk evenveel geld verdiend hebben als mannen in het oude jaar. Vaak genereert dat geruchtmakende video’s, zoals deze:

Of deze veelzeggende situatie, met vrouwen in de uitverkoop:

Tsja. Het blijft lastig. Wat zullen we doen…. structureel seksisme aanpakken en vrouwen meer loon betalen? Of vrouwen de schuld geven van hun eigen achterstelling…en beweren dat ze de loonkloof eigenlijk wel ok vinden? Keuzes, keuzes….

Openlijk seksisme, het is bijna een opluchting

Het is bijna verfrissend als mensen of organisaties hun seksisme openlijk etaleren. Dan wordt het veel moeilijker minachting voor vrouwen te ontkennen. Alex Blimes, hoofdredacteur van de Britse editie van het tijdschrift Esquire, zei bijvoorbeeld hardop wat hij dacht. Vrouwen vervullen in dit blad de rol van ornament. Het blad publiceert foto’s van vrouwen op dezelfde manier als foto’s voor luxe auto’s en andere consumptiegoederen. Ondertussen besloot de Nederlandse bioloog Midas Dekkers de zuiderburen te shockeren met zijn verklaring van de loonkloof, en passant iedere serieuze discussie over het beschamende salarisverschol tussen mannen en vrouwen dood slaand.

Esquire ziet geen verschil tussen een lekkere vrouw en een lekkere auto. Het zijn beide consumptiegoederen.

Hoofdredacteur Blimes maakte zijn opmerkingen over vrouwen tijdens een Advertising Week Europe conferentie in London. Er bestaan opnames van zijn optreden, dus ontkennen zit er niet in voor de hoofdredacteur. De krant Globe and Mail meldt dat hij zelfs nog olie op het vuur gooide:

Bilmes digs his grave right up to the end of the video, boasting that Esquire, unlike fashion magazines, publishes photos of “older women” – by which he means 40. That statement draws audible gasps from the audience. No man would deny he likes to look at women because they’re sexy, but few would celebrate the objectification of women and boast of contributing to it. Bilmes never offers a counterpoint to the tangible harm done by treating women as objects similar to cars or offers any proof at all that he sees them any other way. His only response is, well, other people do it too, and some of those are women! His entire talk is a fatuous putdown.

In de commentaren barstte de gebruikelijke discussie los. Blimes sprak de waarheid, wat vervelend nou dat sommige overgevoelige types hier niet tegen kunnen. Je mag er niks van zeggen want mannen worden ook als object behandeld (het  klassieke ‘ja maar de mannen dan’ argument). Vrouwen zijn geniepige wezens: er mooi uitzien en naar complimenten vissen, maar doe je dat dan maak je een seksobject van ze en gaan ze klagen. Enzovoorts. Je kunt er zo een feministische bingokaart mee vullen.

Midas Dekkers ging ondertussen in debat met de Belgische minister Freya Van den Bossche. Onderwerp van discussie was de loonkloof tussen mannen en vrouwen. De verschillen in salaris zijn zo groot dat vrouwen tot gisteren nodig hadden om net zo veel te verdienen als een man in 2012. Dekkers sloeg Van en Bossche om de oren met een verklaring die als volgt luidde:

er zijn nogal wat vakken waarin vrouwen minder goed werk leveren dan mannen. Dat komt omdat er tussen mannen en vrouwen verschillen bestaan. En wat is het belangrijkste verschil? […]… je kan ook zeggen dat mannen wél vier weken op vier gesteld zijn, en dat vrouwen dus eigenlijk maar driekwart van hun loon zouden mogen verdienen. Maar als je grapjes gaat maken over de hormonen van vrouwen, dan krijg je de wind van voren. Dus dat zeg ik niet.’ Maar hij zei het lekker tóch. En ging meteen nog een stap verder. ‘Als ik in een meeting zit met vier vrouwen, dan weet ik statistisch zeker dat één van die vier vrouwen niet helemaal in haar element is. Maar ik weet niet dewelke. Dat is toch een probleem?’

Hormonen! Menstruatie! Inderdaad, de vrouw als tweederangs wezen op de werkvloer, slaaf van haar biologie. En bedankt. Was het satire? Een provocatie? De Standaard probeerde Dekkers aan de telefoon te krijgen voor een nadere toelichting, maar dat lukte niet. Ondertussen slaagde hij er wél in een serieuze discussie over een ernstig probleem volkomen te traineren.

Zelfs als het om ‘humor’ zou gaan, bereikte de bioloog hetzelfde effect als internettrollen. Die slaan iedere discussie ook dood door extreme dingen te roepen. Als het klinkt als seksisme, ruikt als seksisme, hetzelfde effect heeft als seksisme.… wat zou het dan zijn? Seksisme. Ook als Dekkers van zichzelf vindt dat hij helemaal niet seksistisch is, richtte hij schade aan.

En dan hebben we het nog niet gehad over een geruchtmakende verkrachtingszaak in de Verenigde Staten, waar de focus vooral lag op het ‘feit’ dat het zo zielig is voor verkrachters als ze veroordeeld worden voor verkrachting, en had het slachtoffer niet beter op moeten letten. Of de trailer van de komende Star Trek film, die halverwege zonder enige aanleiding een wijdbeens staande, bijna naakte vrouw toont. Verborgen in dat beeld zat een link naar een tot nu toe niet gepubliceerde poster. Op die manier belonen de reclamejongens fans die op halfnaakte vrouwen geilen. Weten we meteen ook weer voor welke doelgroep de film gemaakt werd – sorry, vrouwelijke Star Trek fans, het gaat niet om jullie!

Tsja. Het was weer een zware week voor de helft van de mensheid, maar in ieder geval helpt het als vrouwenhaters openlijk optreden. Dan worden ze zichtbaar, net zoals bij de VN conferentie om geweld tegen vrouwen aan te pakken. Dat helpt bij het bestrijden van ondergronds voortwoekerende vrouwendiscriminatie. Het zorgt voor verandering. Dus, heren, bedankt daarvoor!

Arbeidsinspectie laat loonkloof zitten

De minister van Sociale Zaken wil de Arbeidsinspectie minder inzetten als het gaat om de loonkloof tussen mannen en vrouwen. SP kamerlid Jasper van Dijk bracht dit punt onlangs aan de orde tijdens een vergadering met minister Spies. De ommezwaai komt nu de Arbeidsinspectie samen gaat met twee andere inspecties en zich vooral bezig moet houden met repressief handhaven. Een kwestie die miljoenen vrouwen raakt, wordt binnen de nieuwe prioriteiten opzij geschoven alsof het gaat om een nicheprobleempje van een exotisch minderheidsgroepje.

Deze gang van zaken is schadelijk voor miljoenen werkende vrouwen, die structureel het nakijken hebben op de arbeidsmarkt. Het is alleen wat minder zichtbaar, want vrouwen zitten in de regel niet driehoog achter met z’n tienen op een kamertje om vervolgens zwart te werken in de kassen. En het gaat niet om louche uitzendbureau’s, maar om gewone bedrijven met professionele P&O afdelingen, waar mensen werken die oprecht geloven dat ze neutraal zijn.

Helaas brengen analyses van grote aantallen cijfers genadeloos verborgen vooroordelen aan het licht. Door allerlei mechanismen belanden vrouwen nog altijd in het ghetto van de herintreedsters en ondergewaardeerde ‘vrouwenberoepen’, waardoor de ongecorrigeerde loonverschillen met mannen oplopen tot rond de 25 procent. Zelfs gecorrigeerd voor zaken als zwangerschapsverlof en het verschil tussen mannen- en vrouwenberoepen, blijft er een onverklaarbaar verschil over van rond de negen procent. Dat tikt aan als je tot je 67ste werkt.

De harde feiten spreken voor zich. De Universiteit van Amsterdam publiceerde in december vorig jaar een studie naar twintig studies over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Deze meta-analyse leverde de volgende patronen op:

  • het aantal dienstjaren heeft een groter effect op het netto uurloon van vrouwen dan van mannen
  • Ongecorrigeerd voor zaken als zwangerschapsverlof verdienen mannen in de zorgsector 25-30% meer, bij financiële instellingen 30% meer. Dit patroon is tussen 1995 en 2005 nauwelijks veranderd.
  • Het toepassing van vaste salarisschalen is voor vrouwen goed nieuws, ze krijgen dan eindelijk een gepaste beloning. Voor mannen heeft het een loondrukkende werking. Zodra er sprake is van ‘extra looncomponenten’ buiten de vaste schalen om, krijgen mannen die veel vakertoegekend dan vrouwen.
  • De invoering van een functiewaarderingssysteem in het verleden verkleinde de loonkloof binnen hetzelfde beroep in dezelfde sector. Kijk je echter naar vergelijkbare functies binnen verschillende sectoren, dan zie je opnieuw verschillen in het nadeel van vrouwen. Zo maakten wetenschappers in 2002 een paarsgewijze loonvergelijking van gelijksoortige banen bij een productiebedrijf, gemeente en uitvaartbedrijf. In een kwart van de gevallen bleken vrouwen in het nadeel. De loonkloof kon oplopen tot  13,4 procent.
  • Voor vrouwen loont het letterlijk niet om een leidinggevende functie aan te nemen. De loonkloof is het hoogst aan de top (en in de onderste regionen van een bedrijf/organisatie). Dat duidt op een glazen plafond (en een plakkerige vloer).
  • Hoog opgeleide vrouwen hebben gemiddeld twee tot drie keer zoveel kans als een hoog opgeleide man om op een laag functieniveau terecht te komen, en een ruim drie maal zo kleine kans om een leidinggevende baan te veroveren.
 
Bestaat er dús een complot tegen vrouwen? Nee, maar ondertussen is er wel van alles aan de hand. Als de overheid dit niet serieus neemt blijft alleen nog de weg over van als individu proberen het systeem in je uppie aan te pakken. Deskundigen op het gebied van werk en inkomen gaven in 2010 al het volgende advies: ”Vrouwen moeten zich realiseren dat die loonkloof bestaat en naar de CGB stappen als ze minder verdienen dan hun mannelijke collega’s.”
Zodoende kreeg de Commissie Gelijke Behandeling zoveel klachten over een loonkloof in ziekenhuizen, dat de CGB de middelen vrij kon maken om de situatie te onderzoeken. Hieruit kwam opnieuw naar voren dat vrouwen twee keer zo vaak benadeeld worden als mannen, vooral in situaties waarin geen harde regels op papier staan.
 
 
De commissie lanceerde eind dit jaar dan ook een campagne om discriminatie van vrouwen op het werk tegen te gaan. Die campagne betreft niet alleen de loonkloof, maar gaat ook in op zaken zoals zwanger worden en dan opeens geen verlenging van je arbeidscontract meer krijgen, want opeens voldoe je niet meer of is er helaas toch geen geld om je tijdelijke contract om te zetten naar vast. Dat soort gedoe.
 
Vrouwen vormen de helft van de Nederlandse bevolking. Het is absurd dat een structurele discriminatie die de helft van de Nederlanders treft, in het lawaai over repressief handhaven wegvalt. Alsof vrouwen een exotische minderheidsgroep zijn die met een niche probleempje kampen, jammer, komt u over honderd jaar maar terug. De Nederlandse regering moet zich schamen en eindelijk z’n verantwoordelijkheid eens nemen.
 

Internationale Dag van Gelijk Loon: de beste spotjes

Leve België. Dat land kent al jaren een actieve cultuur van televisiespotjes en korte filmpjes om de aandacht te vestigen op de Internationale Dag voor Gelijk Loon. De krant De Standaard verzamelde de leukste bijdragen van de afgelopen jaren.

Voor zover je van leuk kunt spreken. Want op 25 maart 2011 ‘vieren’ we dat vrouwen gemiddeld tot deze dag door moeten werken om evenveel salaris te verdienen als een man in 2010 binnen haalde. Een leidinggevende in de zorg krijgt namelijk een veel lager salaris dan een leidinggevende in de bouw. Laat dat eerste nou een vrouwenberoep zijn en het tweede een mannenberoep… En ook zonder die onderwaardering krijgen vrouwen voor hetzelfde werk binnen dezelfde sector nog steeds circa 9% minder salaris. Om onverklaarbare redenen, want factoren zoals verschil in opleiding en ervaring is uit deze cijfers  gehaald. Blijft over: ben je een man of een vrouw. Daar mogen we wel even bij stil staan.

België stopt met strijken om loonkloof

Je overhemden strijken, mannetje? Vergeet het maar! Belgische organisaties voeren actie tegen de loonkloof tussen mannen en vrouwen, en één van die acties is: ik stop met strijken. Voorbeeldvrouw Leen wil deze huishoudelijke activiteit pas weer in overweging nemen als ze voor hetzelfde werk evenveel salaris krijgt. Want zoals het er nu voor staat moet ze tot eind maart 2011 doorwerken om evenveel geld te verdienen als haar mannelijke tegenhanger in 2010 binnen haalde voor hetzelfde werk.

Nadat eerder de Emancipatiemonitor 2010 de situatie voor Nederland op een rijtje zetten, trekt voor België documentatiecentrum Rosa alles uit de kast om inzichtelijk te maken hoe vrouwzijn geld kost. Haal je allerlei factoren weg, zoals verschillen in opleiding, leeftijd en ervaring, dan blijft er in beide landen een loonkloof over die schommelt tussen de 9 en de 22 procent.

De bandbreedte ontstaat omdat de situatie per sector verschilt. Zo geeft de overheid in beide landen vrouwen een eerlijker salaris dan het bedrijfsleven. Maar ook binnen het bedrijfsleven kan de beloning behoorlijk uiteenlopen. Zo is de bouwnijverheid in Nederland vijandig terrein voor vrouwen: na het weghalen van factoren zoals leeftijd, opleiding en ervaring blijken vrouwen werkzaam in deze branche om onverklaarbare redenen 22 procent minder te krijgen dan een man die hetzelfde werk doet. Zie voor België dit uitgebreide rapport.

Opvallend is dat België een stuk luidruchtiger actie voert tegen deze stelselmatige discriminatie. Nederland publiceert de Emancipatiemonitor, klaagt dat quotum zo’n rotwoord is, en laat het zitten bij de toezegging dat er later dit jaar een Emanipatienota komt met plannen om vrouwen in Nederland meer kansen te geven. België daarentegen gaat voor acties. In de vorm van hilarische filmpjes, de ‘ik stop met strijken’ campagne en indringende posters. Dit alles moet op 25 maart een hoogtepunt bereiken tijdens de internationale Equal Pay Day, die in België hoog op de agenda staat.

Ongelijke beloning is systematisch, en kan niet door een eenling veranderd worden. Overheid en werkgevers moeten aan de slag. Maar de Zesde Clan is ook altijd voor zelf iets doen, al is het beperkt, om je situatie te verbeteren. Vandaar dat we je graag doorverwijzen naar de site loonwijzer.nl, vol informatie over beloningsverschillen, cao bepalingen en met tips. België bracht vorig jaar een gids uit over de loonkloof. Hoewel een aantal acties specifiek voor België gelden, kun je er in Nederland ook zeker wel iets mee. Oh, en lees vooral het baanbrekende boek Women don’t ask. Kost vijftien euro en zal je leven gegarandeerd veranderen.