Tag Archives: echtscheiding

Statistieken brengen femicide in Engeland aan het licht

Mannen vermoordden in zeven jaar tijd bijna duizend vrouwen in Engeland en Wales. Dat blijkt uit statistieken, verzamelt door de organisaties Women’s Aid en NIA. De moorden volgen een vast patroon. In de helft van de gevallen gebruikte de man een steekwapen. In driekwart van de gevallen kende de moordenaar zijn slachtoffer zeer goed – het was een partner, ex-partner of een zoon van de vrouw.

Deze zogenaamde ‘Femicide Census’ betekent een volgende stap in het zichtbaar maken van geweld tegen vrouwen. In eerste instantie ploegden particuliere vrouwen lokale kranten door en probeerden in kaart te brengen hoe vaak vrouwen het onderspit dolven. Dat gebeurde eerder ook in de V.S. Daar kamden redacteuren van de Huffington Post lokale media uit en verzamelden alle dode vrouwen (en vaak ook kinderen) die ze in de maand januari 2016 vonden: 112 doden. In 89 procent van de gevallen was de dader een man, 77% van de slachtoffers was een vrouw.

Uit de Engelse cijfers blijkt dat mannen het vooral gemunt hebben op vrouwen in de leeftijd van 36 tot 45 jaar, of als ze ouder zijn dan 66. Bij de groep van 66 jaar en ouder verklaart de moordenaar vaak dat hij uit medelijden handelde of haar een genadige dood schonk. Tijdschrift The New Statesman:

… although the sincerity of that mercy can be judged by one of the male killers quoted in the census: “‘I did not want her to become a decrepit old hag.”

De femicide census identificeerde ook een categorie genaamd ‘symbolische vrouw’:

The most chilling category of victim, though, is perhaps the group of five called “symbolic woman”, which means “cases where a man sought to kill a woman – any woman”. In the purest sense, these are women who were killed for being women, by men who chose them as the outlet for misogynist aggression.

Grote kans dat de man die onlangs in Finland een vrouwelijke burgemeester en twee journalistes doodde, ook zo’n symbolische vrouw zocht. En vond. En doodde.

Dit geweld tegen vrouwen is hardnekkig. In 2011 kwamen de Verenigde Naties erachter dat het aantal vermoorde vrouwen akelig stabiel blijft en in sommige gebieden zelfs stijgt. Engelse cijfers wijzen op een sterke daling in het aantal misdaden tegen mannen, terwijl het aantal geweldsincidenten tegen vrouwen juist steeg. En dat de stijgende lijn begon op het moment dat de regering bezuinigde op Blijf van mijn Lijf huizen en andere hulp aan mishandelde vrouwen. Toeval?

 

Advertenties

Ugandese heldin verbetert leven van vrouwen

Jarenlang voerde Florence Musidika rechtszaken. Maar uiteindelijk gaven de hoogste rechters van Uganda haar gelijk. Zij of haar familie hoeven geen bruidsprijs terug te betalen aan haar ex, die haar mishandelde en probeerde te vermoorden. Ze kan gewoon scheiden, punt. Haar overwinning betekent dat ook alle andere vrouwen in Uganda voortaan makkelijker uit hun niet functionerende huwelijk kunnen stappen.

Kwalitatief onderzoek van de Makerere Medical School bracht een paar jaar geleden aan het licht dat het betalen van een bruidsprijs duidelijke negatieve effecten heeft op de verhoudingen tussen de seksen. Een man moet betalen voor een vrouw, waarna zij deel uit maakt van zijn huishouden. Deze gang van zaken heeft tot gevolg dat de man de neiging heeft om zijn vrouw te beschouwen als bezit. Hij betaalde immers voor haar, en nu moet ze doen wat hij zegt.

Ook maakt het een scheiding lastig. Volgens het gewoonterecht mag een man bij een scheiding de door hem betaalde bruidsprijs terugeisen. De vrouw die wil scheiden heeft daar vaak niet het geld voor. Op haar familie hoeft ze meestal niet te rekenen. Die hebben het geld ook niet en voelen bovendien schaamte: hun dochter faalde in het huwelijk en maakt hen zodoende te schande.

Mannen weten dat het dankzij die bruidsprijs-perikelen bijna onmogelijk is voor hun vrouw om hem te verlaten. Ze voelen geen druk om iets te veranderen. Maar dat was buiten Florence Musidika om gerekend. Haar man mishandelde haar systematisch. Toen ze aangaf dat ze van hem wilde scheiden, deed hij zelfs een poging haar te doden. Daarna begon haar taaie juridische strijd. Want Musidika wilde wél scheiden, maar geen bruidsprijs terugbetalen aan deze bijna-moordenaar.

Rechters geven haar nu gelijk. Hun uitspraak past bij een al langer zichtbare ontwikkeling. Voorheen konden mannen in Uganda bij wijze van spreken doen wat ze wilden, terwijl vrouwen klem zaten. Ze konden op geen enkele manier zelf het initiatief nemen tot een scheiding. Maar Uganda’s Constitutional Court deed in 2004 een revolutionaire uitspraak. Dit hof maakte het voor vrouwen mogelijk om ook een scheiding aan te vragen.

Prompt namen talloze vrouwen het initiatief. Ondanks stigma’s, ondanks sociale afkeuring:

“People don’t have to die in a marriage,” said Maria Nassali, a divorced activist who teaches family law, “We need to kill the stigma associated with divorce. “She’s not being selfish when she gets a divorce. She’s not being immoral. She just wants to be a human being,” the teacher added.

Met het afschaffen van de plicht tot terugbetaling van de bruidsprijs komt gendergelijkheid in Uganda op het gebied van huwelijk en scheiding nóg een stapje dichterbij. Voor veel vrouwen, zeker zij die vast zitten in een gewelddadige relatie, is dat een hoopvolle ontwikkeling. Hulde aan Florence Musidika, die niet opgaf en ervoor zorgde dat Ugandese vrouwen meer rechten kregen.

Overheid helpt vader een handje

Goh, dus al die tijd konden die briesende mannen, die weeklaagden over torenhoge alimentaties, de bedragen voor een groot deel aftrekken van de belastingen. Als ze al betaalden. Nu die gunstige regeling verdwijnt komt er een nieuwe wet, die opnieuw vaders bevooroordeeld terwijl de financieel veel minder draagkrachtige moeders er honderden euro’s per maand op achteruit gaan. Wat is dit?

Voedselbank in Brabant. Vrouwen zijn veel vaker arm dan mannen. Bron: CBS.

Het ministerie van Sociale Zaken wilde wetten vereenvoudigen. In principe natuurlijk een prima idee. Alleen leiden de nieuwe regels rondom alimentatie ertoe dat vaders vrijuit gaan. Het ministerie erkent dat zelf ook, signaleert De Volkskrant. Een advocaat, Hanneke Moons, vat de effecten van de nieuwe regels als volgt samen: ‘De overheid geeft de boodschap: vaders, wij betalen uw alimentatie wel.’

Een rekenvoorbeeld geeft aan op welke manier dat kan gebeuren. De Volkskrant:

Stel dat de moeder een inkomen had van 1.300 euro netto in de maand en dat ze verder een heffingskorting van 250 euro en nog eens kinderalimentatie van 250 euro ontving: 1.800 euro in de maand, bij elkaar. In de nieuwe situatie vervalt de heffingskorting; dat wordt gecompenseerd door het kindgebonden budget. Maar dat gaat in mindering op de alimentatiebehoefte van de kinderen. De moeder houdt 1.550 euro in de maand over, de vader hoeft geen alimentatie meer te betalen.

Alimentatie betalen, of het nou is voor de óók door de man verwekte kinderen, of voor de partner, of allebei, geldt al jaren als hét onderwerp voor activistische mannen. Arme mannen worden uitgebuit door wraakzuchtige exen, heet het. Met flinke porties vrouwenhaat volgen dan klachten over wraakzuchtige vrouwen die zijn portemonnee leegeten en de kinderen misbruiken als wapen, om hem op zijn knieën te dwingen.

De overheid heeft daar deels naar die klachten geluisterd en sleutelt al enige tijd aan alimentatieregelingen. Zoals de partneralimentatie. Dat alimentatiegeld stroomde meestal van man naar vrouw, omdat vrouwen in Nederland hun ambities op dienen te geven zodra er kinderen komen. In plaats van die sociale druk op vrouwen aan te pakken, vond de regering het makkelijker om te zeggen dat vrouwen niet meer op de zak van hun man mogen teren.

Dit taalgebruik betekent dat de overheid meedoet aan het scheppen van vijandbeelden. Op basis van zulke vijandbeelden veranderde de wet rondom partneralimentatie. Prompt kunnen vrouwen vaker dan voorheen fluiten naar die bijdrage. Deze nieuwe benadeling, nu via de kinderalimentatie, komt daar bovenop. Het zorgt voor extra stress en een berg juridische procedure.

Dit alles in een context van vaders die ook voor de invoering van al deze wijzigingen het er vaak bij lieten zitten. En een situatie waarbij veel meer vrouwen dan mannen in armoede leven.

Man geeft blijk van vrouwenhaat, deel 999080316

Kranten vechten tegen dalende oplagecijfers en moordende concurrentie van gratis internetsites. Dus zie je steeds meer papieren media vervallen tot het publiceren van provocerende stukken, in de hoop dat reuring ontstaat. Die ophef moet dan zorgen voor meer lezers: het fenomeen clickbait. Ook De Volkskrant maakt zich hier aan schuldig. De krant geeft bijvoorbeeld ruimte aan een voormalige SGP-adviseur, die zonder met zijn ogen te knipperen beweert dat vaders over gaan tot kindermoord vanwege de liberale echtscheidingswetten. Ja, dat staat er echt.

Marcel de Haas schrijft letterlijk:

wat denkt u van al die familiedrama’s waarbij vaak de vader zijn kinderen ombrengt en vervolgens zichzelf? Dat is nog veel groter leed. Leed veroorzaakt door de liberale echtscheidingswet van dit land.

Vervolgens zegt hij zijn verhaal te willen doen bij wijze van een oproep aan politiek Den Haag, ”om deze wetgeving – die gezinnen kapot maakt en de maatschappij opzadelt met de gevolgen ervan – drastisch te veranderen”.  Zo, die zit. Dacht niemand bij de Volkskrantredactie ‘pardon???’ Wat moeten de overlevenden van familiedrama’s denken van deze ‘analyse’ van De Haas?

De redactie had de nietsvermoedende lezer op z’n minst moeten wijzen op twee feiten, voordat hij of zij verder zou lezen. Ten eerste is De Haas bepaald geen neutrale deskundige. Hij geeft grif toe dat hij in een echtscheiding verwikkeld is en dat dit voor hem pijnlijke gevolgen had. Hij was werkzaam als adviseur van de SGP en wilde zich kandidaat stellen voor het Europees Parlement. De partij stak daar echter een stokje voor, volgens De Haas om hem te straffen voor zijn echtscheiding. Andere bronnen stellen echter dat De Haas zelf opstapte, omdat hij op de vierde in plaats van de derde plaats op de kieslijst terecht kwam. Kortom, je mag verwachten dat De Haas een nogal gekleurd beeld presenteert.

Niet alleen zit hij duidelijk emotioneel in de knoop, maar ten tweede was hij dus adviseur van de SGP. De Haas moet de visie op mannen en vrouwen van deze christenbroeders actief omarmd hebben, anders had hij nooit adviseur kunnen zijn.

Dat betekent nogal wat. Het betekent dat De Haas,  met een beroep op de Bijbel, vrouwen bij voorbaat marginaliseert tot zondige Eva, die haar bestemming moet vinden in het gezin en in gehoorzaamheid aan de man, voor wie zij een trouwe hulp moet zijn. Gelijke rechten zijn de SGP een doorn in het oog. De partij spreekt in brochures over een ‘agressieve gelijkheidsideologie’ en ‘gelijkheidskoorts’, waardoor met name vrouwen in oneigenlijke situaties terecht komen. Opeens willen ze politieke ambten bekleden of baas in eigen buik zijn. Zo had God het niet bedoeld!

Een meneer met die achtergrond, die iets wil zeggen over echtscheiding, en hoe de man in die situatie behandeld wordt? Wat eerlijk is en wat gelijke rechten zijn? Met zo’n achtergrond? Je kunt het betoog meteen na de eerste alinea al uittekenen. Vrouwen zijn slecht. Mannen zijn zielig. De doorgeslagen liberale samenleving, met haar ‘agressieve gelijkheidsideologie’, straft mannen en geeft vrouwen alle ruimte om hun macht te misbruiken.

De Haas schaart zich met die riedel achter de zogenaamde mannenrechtenactivisten, die grossieren in zulke vertogen en daarbij akelig vaak vervallen in vrouwenhaat. Zoals eerder bij discussies over partneralimentatie, of bij gezinnen met een afwezige vader. Hij roept nog net niet dat de doodstraf te humaan is voor feministen, maar het scheelt weinig.

Net zoals overige mannenrechtenactivisten komt de oplossing die De Haas voorstelt neer op het inperken van vrijheden van vrouwen. Het beperken van hun vermeende macht. De Haas komt daartoe op basis van zijn kijk op de positie van de man en de vrouw.  Dit is hoe De Haas mannen portretteert:

…de in de wet vastgelegde rechtsongelijkheid van de man blijft onaangetast, omdat deze partijen niet van vrouwonvriendelijkheid willen worden beticht. Met discriminatie van mannen heeft men kennelijk geen enkel probleem. […] Wat je als man en slachtoffer van een echtscheiding meemaakt in dit land is een kafkaësk gruwelverhaal. De scheidingswetgeving en -rechtspraak zet beginselen van de rechtsstaat buiten werking. Men ontneemt de man primaire rechten en vrijheden, zoals eigendom en inkomen.

Vervolgens associeert hij vrouwen met de misdaden van diefstal, vernietiging van eigendommen, belastingfraude en loonbeslaglegging, en dat zijn dan opeens geen misdaden meer omdat de wet dit zou sanctioneren. Hij schildert de vrouw af als een profiteur, die dankzij de wet een arme alleenverdienende man mag kaalplukken, en op die manier in een gespreid bedje terecht komt. Sterker nog:

de man moet de rest van zijn leven de ex financieren. Een moderne vorm van slavernij.

Geen wonder dat mannen-slaven soms overgaan tot moord op kinderen en daarna zelfmoord plegen. Allemaal de schuld van dit soort mannenhatende echtscheidingswetten. Het wordt hoog tijd voor oplossingen om verdere drama’s te voorkomen. De Haas weet wel hoe het zou moeten:

Wanneer een vrouw die een echtscheiding aanvraagt zelf volledig in inkomen moet voorzien, zelf direct een woning moet regelen en de ex-man haar niet de rest van haar leven moet financieren, zou een scheiding lang niet zo aantrekkelijk zijn als nu.

Want dat is natuurlijk de enige reden waarom vrouwen willen scheiden. Omdat het lucratief is. Omdat ze mannen dan financieel kunnen uitkleden. Terug in hun hok meppen, die parasieten!

Tsja. Dat ziet het CBS toch echt anders:

Uit onderzoek blijkt dat bijna vier op de tien gescheiden personen als reden voor de echtscheiding opgeven dat er een ander in het spel is of dat de karakters botsen. Mannen noemen deze redenen net zo vaak als vrouwen. Andere redenen om te scheiden zijn dat de partners op elkaar uitgekeken zijn of geen gemeenschappelijke toekomstplannen hebben. Mannen noemen deze redenen iets vaker dan vrouwen. Vrouwen noemen lichamelijk geweld en/of verslavingsproblemen veel vaker als reden voor echtscheiding dan mannen. Bijna 20 procent van de vrouwen noemt dit, tegen 1 à 2 procent van de mannen.

Zulke feiten zouden het betoog van De Haas echter ondermijnen, dus dat laat hij achterwege. Ook vraagt hij zich geen moment af hoe familierechters denken over de ins en outs van de huidige echtscheidingswetten. Terwijl zij zich daar vanuit hun beroep dagelijks mee bezighouden en een veel beter overzicht hebben dan De Haas met zijn ene, persoonlijke ervaring.

Nee, deze ex-SGP-er concentreert zich liever op emotionele uitroepen. De verwijten, beschuldigingen en ongenuanceerde generalisaties maken ieder volwassen debat bij voorbaat onmogelijk. En niemand van de Volkskrantredactie dacht ‘moeten we dit onsamenhangende geschreeuw wel publiceren’? Het niveau is opnieuw gedaald. Bedankt, Volkskrant!

BONUS: kinderen krijgen doe je samen. Ga je scheiden, dan zijn met name vaders echter steeds minder vaak bereid om alimentatie te betalen voor de door hen verwekte kinderen. In 2005 was het ook al droevig gesteld. Heel erg verantwoordelijk, heren. Maken jullie je daar net zo druk om? Nee? Goh…

Libelle droomplaatje heeft grote impact op vrouwen

Echtscheiding? Werkloosheid? Ziekte en dood? Welnee, vrouwen met een partner hoeven zich geen zorgen te maken over hun inkomen. Ze maken immers deel uit van een gelijkwaardig huishouden waarbij hij toevallig het geld verdient en zij toevallig zelf kiest voor de kinderen en het huishouden, blijkt uit onderzoek van Delta Lloyd, uitgevoerd in opdracht van kenniscentrum E-quality. Het gevolg is dat drie miljoen vrouwen grote risico’s lopen. Ze kunnen zichzelf op geen enkele manier financieel redden.

Oh, het geld vliegt vanzelf wel binnen…

E-quality noemt de uitkomsten verontrustend. Deze groep leeft op een roze wolk, concludeert het centrum. Landelijke media zoals de krant NRC besteedden kort aandacht aan de studie. Voor wie het hele rapport aandachtig leest, ontstaat echter een beeld dat meer waard is dan beknopt berichtje. Want de vraag is: wat maakt dat vrouwen er van uitgaan dat het wel goed komt met hun economische positie?

Het hoofdstuk over de risicoperceptie laat zien dat culturele normen en waarden een enorme invloed hebben op de overtuigingen van mensen. Zo leren veel meisjes al jong dat wiskunde zo moeilijk is. Ze achten zichzelf vervolgens als volwassene minder goed in staat dan hun mannelijke partner om de financiële zaken te regelen. Hij is van de cijfers, zij niet. Daardoor geven vrouwen geldzaken sneller uit handen.

We hebben het hier duidelijk over een mentaliteit die voortkomt uit cultuur. Want uit onderzoek blijkt: hoe conservatiever de cultuur, hoe groter de ‘wiskunde’ kloof tussen mannen en vrouwen. Als er geen culturele lading op cijfers zit, blijken mannen en vrouwen even goed te zijn. Dat feit is duidelijk nog niet tussen de oortjes van vrouwen belandt, onder andere omdat de massamedia hier weinig aandacht aan besteden. De pers richt zich liever op zogenaamd aangeboren verschillen tussen Mars en Venus.

Daarnaast speelt ‘het plaatje’ een grote rol. Man, vrouw, kind, geluk. Dat ideaalbeeld kennen we, want Libelle en Margriet schrijven daar wekelijks kolommen over vol. Zoals een vrouw het verwoordde in het onderzoek:

Op een gegeven moment ontmoet je de man, en daar ben je dan gewoon mee, en dan heb je een inkomen en doe je wat je leuk vindt. Zo dacht ik een beetje, rooskleurig, van: happy in de liefde, happy in mijn werk en gewoon goed rond kunnen komen. En nooit gedacht van jeetje, ik zou weleens in de WW kunnen belanden of scheiden. Nee, dat zat niet in mijn plaatje van mogelijke toekomstscenario’s.

Onbewust overgenomen normen en waarden over hoe het hoort, het rooskleurige ideaalbeeld van het Nederlandse gezin, blijken zodoende een grote rol te spelen. Dat beeld is behoorlijk conservatief. Na de komst van het eerste kind vindt driekwart van de bevolking dat vrouwen hun uren betaalde arbeid drastisch terug moeten schroeven, tot maximaal drie dagen per week. De man zorgt wel voor de rest, is de impliciete overtuiging.

Geen woord over de gevolgen die dat model heeft voor de financiële zelfredzaamheid van vrouwen, of voor de hoogte van hun pensioen. Zulke netelige kwesties regelen zichzelf wel, en als je het er toch over wil hebben, dan is dat een motie van wantrouwen:

…als je gaat scheiden dan ben je met zijn tweeën toch daarbij, klaar. Nee, daar ben ik helemaal niet mee bezig. Als je daar mee bezig gaat betekent dat al dat je niet goed in je huwelijk zit.

…het kan ook een soort vlucht zijn in het ideaalplaatje. En helemaal niet willen kijken naar wat er misschien mis is, of wat er misschien niet lekker loopt of zou kunnen gebeuren. Eigenlijk daar niet voor open willen staan.

In die zin zou de huidige financiële crisis mogelijk een positief effect kunnen hebben. Zo schrijven de onderzoekers van Delta Lloyd:

Voorbeelden in de directe omgeving blijken voor sommige vrouwen het risicobewustzijn aan te wakkeren. Een nu werkloze vrouw geeft bijvoorbeeld aan dat zij destijds geen voorbeelden in haar omgeving had die haar aan het denken hadden kunnen zetten. Daardoor dacht ze naar eigen zeggen “een beetje rooskleurig”. Nu heeft ze wel vrienden en vriendinnen die ook hun baan kwijtraken. […]. Uit vier andere interviews blijkt inderdaad dat het risicobewustzijn van deze respondenten is vergroot door een voorbeeld in hun directe omgeving, zoals vrienden of familie.

Een kind krijgen had soms ook dit bewustwordingseffect. Vrouwen begonnen dan alsnog na te denken over hun eigen situatie, omdat ze hun kind goed verzorgd achter wilden laten als er iets ergs zou gebeuren.

Delta Lloyd vroeg aan gescheiden vrouwen met kinderen wat zij, achteraf gezien, aan het begin van hun relatie met een partner anders hadden willen regelen. De meerderheid zou met de kennis van nu destijds meer zaken zwart op wit vast hebben laten leggen, en een financieel expert hebben geraadpleegd. Ook kwamen vrouwen erachter dat ze destijds beter niet in gemeenschap van goederen hadden kunnen trouwen. Kortom, tijd om In haar Recht van advocate Gabi van Driem te lezen, en de gids Vrouw en Geld te raadplegen.

Wat te doen voor de groep die nog in het Libelle plaatje gelooft? Delta Lloyd vroeg het aan de geïnterviewde vrouwen en kreeg verschillende mogelijkheden aangereikt. Sommige vrouwen zouden ernstige waarschuwingen toejuichen, om vrouwen met een schok uit de droom te helpen. Marketingtechnisch zou het daarentegen juist helpen om de boodschap positief te houden – denk nu alvast na over je pensioen, zodat je straks leuke dingen kunt doen.

Daarnaast zou laagdrempelige hulp de schroom voor het regelen van geldzaken moeten opheffen. Ook zou het taboe op praten over geldzaken moeten verdwijnen:

Het maken van financiële afspraken met je partner zou meer als standaardnorm gepresenteerd moeten worden. Net zoals iedereen bijvoorbeeld een zorgverzekering of een WA-verzekering heeft, zou het ook vanzelfsprekend moeten zijn dat je als partners financiële afspraken met elkaar maakt. Het kan op de to-do-lijst voor een bruiloft[…]. Een ander idee is om in tv-programma’s over geldproblemen te tonen hoe bijvoorbeeld financiële problemen na een echtscheiding voorkomen hadden kunnen worden als er betere afspraken tussen partners waren gemaakt. Zo kunnen ook vrouwen die weinig risico’s zien, gestimuleerd worden om goede financiële afspraken te maken met hun partner, aldus enkele geïnterviewde vrouwen.

Tsja, voegt de Zesde Clan graag toe aan dit soort aanbevelingen, en misschien kunnen mannen na een scheiding eindelijk eens de alimentatie voor de door henzelf verwekte kinderen betalen? Want de helft van de gescheiden vaders  legt die verantwoordelijkheid naast zich neer. Dat betekent nog meer geldzorgen voor de moeder als het onverhoopt mis gaat met de relatie.

Haat maakt goed debat over partneralimentatie onmogelijk

Na o.a. D’66 sluit ook de PVV zich aan bij het rijtje partijen die het recht op partneralimentatie drastisch in willen perken. De beladen manier waarop dit onderwerp in 2010 op de agenda kwam, en het haatdragende taalgebruik van partijen als de PVV, maken het echter lastig om feiten in het oog te houden en op een genuanceerde manier over deze kwestie te spreken.

Weet u het nog? In 2010 zocht een boze man de media op. Hij moest na zijn scheiding partneralimentatie betalen, was dat zat, en zocht de politiek op om iets aan zijn situatie te doen:

De rechter bepaalde na zijn scheiding dat Breet’s ex-vrouw maximaal zestien uur per week hoeft te werken en dat Breet de rest moet aanvullen. “Ik was 53 jaar toen ik ging scheiden en het was niet meer dan een hamerstuk. Ik wil best partneralimentatie betalen, maar vond duizend euro per maand meer dan voldoende”, zegt Fred Breet verbitterd. Zijn vrouw stopte met haar baan als administratief medewerkster toen ze kinderen kregen.

De ex-vrouw komt nergens aan het woord. Van haar weten we alleen dat Breet geen contact meer met haar heeft, en dat ze haar betaalde werk opgaf toen er kinderen kwamen. Dat betekent nogal wat. Breet heeft jarenlang geprofiteerd van haar onbetaalde werk als moeder en huisvrouw. Hij kon gewoon doorgaan, zij hikte na de scheiding aan tegen een gat in haar cv en een groot gebrek aan werkervaring. Plus, als Breet 53 was bij de scheiding zal zijn ex ook niet meer de jongste zijn. Dat is lastig want nogal wat werkgevers maken zich schuldig aan leeftijdsdiscriminatie.

Dat telt echter allemaal niet. Wat telt is de verbittering van Breet, het feit dat hij er last van heeft dat hij alimentatie moet betalen, en dat hij van die plicht af wil. Nauwelijks een jaar later kwamen verschillende partijen met voorstellen om het recht op partneralimentatie in te perken. De partijen zelf gebruikten neutrale termen, maar anonieme mensen gaven commentaren die aan duidelijkheid niets te wensen over lieten. Het wemelde van de beschuldigingen aan het adres van parasitaire vrouwen die het verdomden zelf aan het werk te gaan, liegen en bedriegen en ondertussen hun ex-man een poot uitdraaien.

Het lijkt erop dat de PVV dit beladen taalgebruik graag overneemt. De partij stelt zelf expliciet met het voorstel te komen na talloze klachten van mannen. Daarna gebruikt de partij de emancipatie van de vrouw tegen haar. Zij is nu gelijk aan mannen, stelt de PVV, dus het moet afgelopen zijn met de financiële steun. Maakt niet uit dat we nog steeds een zeer conservatief land zijn, waarbij vrouwen in een anderhalf verdienersmodel aan het kortste eind trekken. Dat zijn feiten die de partij het liefst negeert. Vervolgens komt er dit:

Het is helaas geen uitzondering dat partners een nieuwe relatie niet registreren zodat ze langer kunnen profiteren van hun alimentatie”, aldus Bontes, die mails heeft ontvangen van mensen bij wie het water aan de lippen staat. „Alimentatieverplichtingen kunnen grote financiële problemen hebben. Mijn voorstel is in de eerste plaats bedoeld om de mensen tegemoet te komen die jarenlang op een houtje moeten bijten om hun bankhangende partner te kunnen financieren.

Toe maar! Ze zijn niet alleen lui, maar liegen er ook nog eens op los. Als je dit zo hoort hebben we duidelijk te maken met Groot Onrecht. Weerloze arme mannen die we moeten beschermen tegen gemene exen die hen kaal willen plukken. Maar hoe zit het als je kijkt naar de harde feiten? Het enige wat dan overeind blijft is dat partneralimentatie meestal iets is wat de man betaalt aan zijn ex-vrouw.

Dat gebeurt echter lang niet altijd. Het CBS zette de cijfers voor 2009 op een rij en toont met harde cijfers aan dat rechters slechts in één op de zes gevallen partneralimentatie toekennen. Dat is minder dan twintig procent van het totale aantal scheidingen. Als het al gebeurt, gaat het in eenderde van de gevallen om relatief lage bedragen van onder de 400 euro per maand. Rechters houden namelijk rekening met de draagkracht van betrokkenen. Als je een hoog inkomen hebt, kan het bedrag oplopen.

CBS cijfers 2009, partneralimentatie.

Rechters kijken in alle gevallen breder dan alleen inkomstenplaatjes. Andere factoren spelen ook mee. Zo besliste een rechter in een bepaalde zaak dat een vrouw in principe alimentatie zou moeten betalen aan haar ex-man, omdat haar inkomen hoger was dan het zijne. De rechter onthief haar echter van die plicht. De man had haar tijdens het huwelijk mishandeld en verloor vanwege zijn agressieve gedrag zijn baan. Onder die omstandigheden vond de rechter het onrechtvaardig dat de man geld zou krijgen van zijn ex.

Ook kunnen rechters aanvragen om verlenging van de partneralimentatie weigeren. Dit gebeurde bijvoorbeeld in het geval van een redelijk op leeftijd zijnd stel, waarbij de vrouw vanwege het traditionele karakter van het huwelijk 27 jaar lang geen betaald werk had verricht. Na de scheiding zag zij zich in een moeilijke situatie geplaatst. Oud, weinig werkervaring, opleidingwas zwaar achterhaald, geen werkgever zat meer op haar te wachten. Ze vroeg verlenging aan van de partneralimentatie, maar de rechter oordeelde dat zij op eigen benen moest leren staan. De alimentatie eindigde.

Dit zijn belangrijke feiten. De emotionele, vrouwvijandige retoriek versluiert deze feiten echter en maakt een goed inhoudelijk debat kansloos. Onder andere dit commentaar van dagblad Trouw signaleert dit en pleit voor nuancering:

Economische afhankelijkheid van vrouwen hangt sterk samen met hun leeftijd; voor vrouwen op leeftijd kan het lastig zijn werk te vinden. Voor een succesvolle hervorming van de regelingen rond alimentatie is meer maatwerk nodig dan Bontes met zijn opmerking over bankhangende exen lijkt te suggereren.

Maatwerk is ook het toverwoord bij deskundigen, zoals juristen die zich bezig houden met familierecht. Die pleiten al sinds 2006 voor het flexibeler maken van partneralimentatie. Wat er ook gebeurt, na drie jaar zoek je het maar uit, is in hun optiek geen humane manier van doen. Ze pleiten voor het samen opstellen van een plan, waarbij om de zoveel tijd een evaluatie plaats vindt om te bekijken of de alimentatie kan stoppen of nog even door moet lopen:

Zo’n benadering stimuleert alimentatieverzoekers om minder afhankelijk te zijn van de ex-partner en eerder een eigen toekomst op te bouwen. De tijd is rijp voor een herziening van het alimentatiesysteem en de praktijk is gebaat bij een systeem dat gestoeld is op maatwerk.

Maatwerk is ook het motto van kenniscentrum E-quality, dat onderzoek deed naar de economische zelfstandigheid van vrouwen:

E-Quality wordt de laatste dagen vaak gevraagd of we vóór of tégen het voorstel van de PVV zijn om de duur van partneralimentatie na scheiding te verkorten van 12 naar 5 jaar. Onze boodschap is helder: E-Quality is vóór economische zelfstandigheid, maar vijf jaar partneralimentatie is niet voor iedereen genoeg.

Het zou politieke partijen sieren als zij hun weerzin tegen luie vrouwelijke exen in bedwang houden en de feiten tot zich door laten dringen. Dat komt de besluitvorming ten goede. Wie weet leidt het wel tot maatwerk!

Plan inperking alimentatie levert vloedgolf aan vrouwenhaat op

D’66 lanceerde een paar dagen geleden een plan om de plicht tot het betalen van alimentatie te beperken tot drie jaar. Sindsdien lopen overal de rubrieken voor reacties over van vrouwenhaat. Zelfs op een doorgaans rustige site als die van opinieblad Elsevier zijn de woedende aantijgingen niet van de lucht: ,,Beter gisteren nog dan vandaag invoeren, voor al die vrouwen die alleen maar erop uit zijn om de ander financieel te gronde te richten, en te lui zijn om in hun eigen behoeftes te voorzien.” Het vijanddenken viert hoogtij.

Laten we even de context schetsen. Nederland kent een lange culturele geschiedenis van moeder de huisvrouw. Zodra ze trouwde, en later zodra er kinderen kwamen, moest de vrouw thuis blijven om voor iedereen en alles te zorgen. Die historische context leidde tot het anderhalf verdienersmodel waar Nederland anno nu bekend danwel berucht om is. Uitgaande van een heterorelatie zijn het binnen dit model vooral de moeders die hun betaalde baan opgeven of drastisch inkorten, terwijl de vaders door blijven werken of zelfs meer uren betaald werk gaan verrichten.

Uit de meest recente emancipatiemonitor bleek dat de gemiddelde Nederlander dit model nog steeds toejuicht. Zo vindt driekwart van de mensen dat vrouwen hooguit nog drie dagen mogen werken zodra er kinderen komen. Een ruime minderheid wil liever dat ze stopt en thuis gaat zitten.Vaders moeten van diezelfde mensen na de geboorte van een kind juist minimaal vier dagen blijven werken, en nog liever vijf.

Binnen dit systeem zijn de meeste vrouwen niet financieel zelfredzaam. Als de relatie stuk loopt blijven de kinderen meestal bij haar, en moet de vader alimentatie betalen. Zelfs als er geen kinderen geboren worden, heeft een vaste relatie meestal een negatieve invloed op de inkomsten van de vrouw. Omdat hij meestal meer salaris binnen haalt dan zij, krijgt zijn loopbaan voorrang. Moet de man verhuizen voor een baan, dan levert de vrouw haar ambities vaak in. Ze geeft haar eigen loopbaan op en moet maar zien of ze in de nieuwe woonplaats ook weer werk vindt.

Omdat de vrouw op allerlei manieren meer opoffert, is het niet zo vreemd dat de ex volgens de wet alimentatie moet betalen. In theorie dan, want in 2005 bleek al dat zeventig procent van de gescheiden mannen zelfs als het gaat om de alimentatie voor kinderen maling heeft aan de bestaande verplichtingen. Ze betalen hun ex geen cent, waardoor haar financiele situatie nog moeilijker wordt. Desondanks antwoordde D’66 begin dit jaar op vragen aan de Tweede Kamer dat de partij af wil van de alimentatieplicht voore exen. D’66 woordvoerster Dijkstra zei in februari:

”Het huidige systeem prikkelt de partner niet om economisch zelfstandig te worden. Wij vinden dat iedereen de kans moet krijgen om zich te ontplooien. D66 wil de regeling voor partneralimentatie daarom hervormen. Deze moet niet alleen gericht zijn op compensatie, maar ook op financiële onafhankelijkheid. D66 wil deze discussie graag agenderen in de Tweede Kamer.”

D’66 houdt het op een keurige genderneutrale formulering. Nu de partij het plan daadwerkelijk heeft geagendeerd voor de Tweede Kamer, nemen commentatoren echter geen blad voor de mond. De meeste reacties schilderen de vrouw af als een luie parasiet. Keren we even terug naar de commentaarsectie bij de berichtgeving van tijdschrift Elsevier. Een greep uit de voorbeelden:

De ex man is gewoon een verkapte sociale dienst. Vrouwen die kunnen werken moeten gewoon aan het werk , zij zijn ook vaak degene die willen scheiden dan ook de schouders eronder.

Mevrouw hoeft niet te werken, heeft huurinkomsten uit een vakantie woning van € 20.000 / jaar wat niet wordt meegerekend! De behoefte is hoger volgens de rechtbank. Alimentie betalen, geen probleem maar mijn ex heeft recht op hetzelfde inkomen als toen wij samen waren en ik nog voor een werkgever werkte

…veel vrouwen willen zo graag geemancipeerd zijn, behalve als het op een scheiding uitdraait, dan is handje ophouden en zich achter de kinderen verschuilen ineens wel heel erg makkelijk, vreselijk die mentaliteit!

Bij al dit soort vijanddenken is er maar één commentator die wijst op de tegenstrijdigheden in de situatie:

Maar vinden wij in Nederland niet (bijna) allemaal dat de moeders thuis moeten blijven om voor de kindjes te zorgen? Anders groeien ze maar voor galg en rad op want de opvang is zielig en vreselijk onveilig voor het kind. Of veranderd dit principe als paps van zijn betalingsverplichting voor het vrouwtje af wil?

Een Nederlandse vrouw kan het op deze manier nooit goed doen. Zodra er kinderen komen willen werkgevers van haar af.  Wil ze meer dan drie dagen blijven werken na de geboorte van een kind, dan vindt 75% van de Nederlanders haar fout. Schikt ze zich in het anderhalf verdienersmodel maar loopt de relatie stuk, dan gaan de haters er blindelings vanuit dat zij te lui voor woorden is en haar ex uitbuit.

Nederland geëmancipeerd? Lees de veelal anonieme commentaren bij  artikelen op internet, en je weet wel beter.

PS: Voor andere belangrijke aspecten van het probleem verwijst De Zesde Clan je graag door naar een uitstekende column van Malou van Hintum. Zij benutte  haar positie als columniste voor de Volkskrant om te wijzen op de volstrekt belachelijke gevolgen van het D’66 voorstel.

Correct taalgebruik versluiert probleem alleenstaande moeders

Slechte berichten, onder andere in de Volkskrant: alleenstaande ouders gaan er honderden euro’s op achteruit. Vanwege bezuinigingen vallen allerlei subsidies en tegemoetkomingen weg voor mensen met een kind van 12 jaar of ouder. Klinkt netjes he? Alleenstaande ouder, mensen…. Maar zulk politiek correct taalgebruik verhult waar het eigenlijk om gaat. Die alleenstaande ouder is bijna altijd een vrouw. Deze bezuiniging treft vrouwen zodoende veel harder dan mannen. Dat heet in goed Nederlands: indirecte discriminatie.

Even wat cijfers. Volgens het CBS stijgt de omvang van de groep alleenstaande ouders gestaag en telt Nederland tegen de half miljoen van dit soort huishoudens. De stijging hangt samen met het eveneens stijgende aantal echtscheidingen. Gaan man en vrouw uit elkaar, dan bleven de kinderen in 2008 in 85% van de gevallen bij de moeder wonen. Vervolgens ontmoeten mannen sneller een nieuwe partner dan vrouwen. Want, nog steeds in de woorden van het CBS: ‘de aanwezigheid van thuiswonende kinderen vermindert de kans op het zoeken en vinden van een partner.’ En die kids woonden dus meestal bij mams.

Okee, echtscheidingen. Wat gebeurt er dan met het inkomen? Zoals kenniscentrum E-quality onlangs nog duidelijk maakte staan vrouwen er over het algemeen slechter voor dan mannen als het gaat om werk en inkomen. Zeker als er kinderen komen schieten hij en zij in traditionele rolpatronen. Als er iemand stopt of minder uren betaald werk verricht, dan is dat vrij automatisch de vrouw. Ook in 2009 veranderde de geboorte van een kind bijna niets voor mannen.De overgrote meerderheid blijft gewoon fulltime werken.

Alles bij elkaar zorgen deze patronen ervoor dat mannen na een scheiding op z’n minst 1800 euro per maand te besteden hebben. Vrouwen beschikken over hooguit 1300 euro, maar vaak veel minder. Dit becijferde het NIBUD vorig jaar. Uit dat onderzoek bleek ook dat vaders maar in de helft van de gevallen alimentatie betaalden voor de kinderen die zij verwekten. De andere vijftig procent weigerde, of kon wegkomen met niks betalen omdat het stel indertijd geen afspraken had gemaakt over wat te doen in geval van een scheiding. Of omdat hij en zij geen huwelijk sloten maar samen woonden zonder samenlevingscontract. 

Als je kijkt naar het effect van deze bezuiging in termen van gender, is het duidelijk een discriminerende maatregel die vrouwen veel harder treft dan mannen. Het lijkt wel een beetje op die women seeking missile waar organisaties in Engeland tegen te hoop lopen. Het politiek correcte gebruik van ‘ouders’ en ‘mensen’ versluiert de seksistische lading van de bezuiniging.

Als de regering dan toch iets wil doen, kunnen ze beter vaders aanspreken op hun financiële verantwoordelijkheid. Want hoe kan het dat de helft van de mannen na een scheiding geen cent meer geeft voor zijn kinderen?