Tag Archives: democratie

Waarom zoveel mensen Trump nu opeens zat zijn

Ruim een jaar riep Trump vanalles en nog wat over Mexicanen, negers, moslims en vrouwen, zonder dat iemand er echt een punt van maakte. Totdat de Washington Post tien jaar oude opnames publiceerde waarbij Trump onder andere zegt dat hij, als beroemdheid, vrouwen vrijuit in hun kruis kan tasten. En Trump in een openbaar debat dreigde dat hij Clinton gevangen zet als hij wint. Zijn gedoe mocht niet baten: hij verloor het debat. En, UPDATE: vrouwen beloven Trump dat de kutten hem terug zullen grijpen op 8 november, de dag van de verkiezingen….

 

Om maar met dat laatste te beginnen: het tweede debat tussen de twee presidentskandidaten was er eentje waarbij Clinton waardig bleef, terwijl Trump zei dat hij een heer was, terwijl hij zich in werkelijkheid gedroeg als een macho pestkop die Clinton probeerde te intimideren door vlak achter haar te staan. Hij kwam zodoende over als een enorme engerd. Vooral het feit dat hij haar dreigde met de cel als hij zou winnen, wekte bij veel kijkers afschuw op. Je rivaal in de gevangenis gooien schendt basale afspraken binnen de democratie en riekt naar het gedrag van een dictator.

Ondertussen breidt het schandaal rond het ‘grijp ze bij hun kut’ filmpje van Donald Trump zich steeds verder uit. Waarom struikelen mensen nu pas over hem heen en nemen prominente Republikeinen nu pas afstand van hem? Verschillende commentatoren komen met verschillende verklaringen voor deze omwenteling.

Slate magazine oppert dat de grens bereikt is omdat niemand er meer omheen kan dat Trump écht een seksistisch varken is. Tot nu toe wuifden veel mensen zijn lange geschiedenis van vrouwenhatende opmerkingen weg onder het mom van ‘het is Trump, hij meent het niet zo, het zijn grappen, het is een show’. De opnames tonen echter aan dat er geen verschil bestaat tussen Trump de televisiester en Trump als persoon. Voor en achter de camera’s ziet hij vrouwen als een gebruiksvoorwerp. Dat komt hard aan. Republikeinen kunnen hem niet meer verdedigen en beginnen af te haken.

Magazine The New Statesman noemt een tweede verklaring voor de plotselinge ophef. Trump deed zijn uitspraken op het moment dat hijzelf net getrouwd was. Eén van zijn doelwitten was een vrouw die op haar beurt ook getrouwd was. Zolang Trump in het algemeen vrouwen als seksobject behandelde of hen neersabelde vanwege hun gewicht of andere uiterlijkheden, vinden partijgenoten het wel best. Maar als een man aan de vrouw van een andere man komt, houdt het op voor veel Republikeinen. Je dochter of echtgenote zijn bezit en andere mannen moeten daar vanaf blijven. De grens was bereikt.

Auteur en feministe Jessica Valenti noemt in een opiniestuk voor dagblad The Guardian een derde verklaring. Trump zet actrice Arianne Zucker te kakken. In de bus, voordat hij uitstapt, neemt hij TicTacs voor het geval hij de knappe vrouw wil kussen of op andere manieren wil lastig vallen. Zodra hij uitstapt, doet hij zijn best om charmant over te komen bij Zucker, maar ondertussen weten hij en zijn mannelijke medestander precies waar hij op uit is, ten koste van de vrouw in kwestie. Dat wekt woede en pijn op en maakt dat de grenzen bereikt zijn bij vrouwen:

Trump won’t recover from this tape. Too many of us have been groped and commented on, joked about and made to feel small. Even Trump’s non-apology is something we’ve seen before – we know the look of someone who has gotten caught doing something that they don’t at all feel badly about. We know the look of someone who has little regard for women. We’ve seen that look, we’ve heard these insults, our entire lives. They’re a part of who we are. And on 8 November, Trump will find out just how tired we are of it.

Magazine The Nation tenslotte, zoekt de verklaring in de aard van reality televisie en de bevolkingsopbouw van de Verenigde Staten. Eerst de bevolking. Vrouwen vormen een meerderheid in de bevolking van de V.S. The Nation kan zich, net als Valenti, geen vrouw voorstellen die de opnames ziet en niet kwaad wordt. Hierna nog op Trump stemmen lukt alleen als je jezelf als vrouw een rad voor ogen draait. De meeste vrouwen weten beter. Trump heeft zo’n grote bevolkingsgroep tegen zich in het harnas gejaagd, dat een overwinning steeds moeilijker wordt.

Ten tweede de aard van reality televisie. Niets is zo aantrekkelijk voor kijkers als een stomende mix van seks en roddel. De opnames van Trump bieden beiden in overvloed. Mensen zullen het filmpje delen en bekijken en nog een keer willen zien. De aard van de video zal tijdens de campagne voortdurend terugkomen in gesprekken. Op die manier bereikt het ‘nieuws’ van Trump’s seksisme groepen die normaal gesproken geen politiek nieuws volgen of de persoonlijkheid van Trump tot nu toe negeerden:

…it’s one thing to have “heard about” a controversy; it’s quite another to watch a tape that reveals Trump’s grotesqueries in all their sordid vividness. Seeing is believing, and countless people are going to be seeing that tape over the next four weeks. […] Having lived by the sword of celebrity television, Donald Trump is now on the verge of dying by it.

Met een PS van Joan Walsh. In The Nation constateert zij dat Republikeinen weliswaar veel rumoer maken over hun afkeer van Trump, maar de meesten voegen geen daad bij het woord. Ze stemmen nog steeds op de man die openlijk zegt dat hij vrouwen aanrandt.

Clinton kan dus nog niet op haar lauweren rusten. Ze moet vechten voor iedere stem en hopen dat gezond verstand uiteindelijk de doorslag geeft in het stemhokje. Aan de vrouwen zal het niet liggen:

Suffragette verovert harten filmcritici

Een belangrijk verhaal. Een krachtig drama. Een verrassend grimmige film over een revolutionaire periode. Filmcritici belonen Suffragette massaal met minstens vier uit vijf sterren. De geschiedenis van de strijd van vrouwen voor het stemrecht in Victoriaans Engeland maakt duidelijk hoever we zijn gekomen. Maar ook hoeveel werk we vandaag de dag nog te verzetten hebben om gelijke kansen te krijgen. Zo benutten activisten de première in Londen om te protesteren tegen huiselijk geweld, iets wat vele vrouwenlevens vergalt of voortijdig afkapt.

Het verhaal over het vrouwenkiesrecht vestigt de aandacht op een periode in de geschiedenis waar in het algemeen weinig aandacht voor is. Epischer dan dit krijg je het echter zelden. Vrouwen hadden eeuwenlang geen burgerrechten. Ze bestonden slechts als de onmondige dochter of niet-handelingsbekwame echtgenote van. Met het stemrecht telden vrouwen eindelijk volwaardig mee als burgeres die invloed kan uitoefenen op de koers van haar land. Het was een revolutie, een mijlpaal in de (politieke) geschiedenis en de ontwikkeling van de democratie.

Ook in Nederland moesten vrouwen decennia lang actievoeren om erkenning te krijgen als Nederlander en burgeres. Waarna met name religieuze groeperingen nog heel lang daarna met succes probeerden om vrouwen uit de politiek te weren. Zo verbood de SGP vrouwelijke partijleden tot en met 2012 zich verkiesbaar te stellen voor politieke ambten. Tot aan de hoogste gerechtshoven aan toe kreeg de SGP te horen dat dit echt niet kon. Maar het duurde tot 2013 toen, meteen na de opheffing van dat verbod, de eerste SGP-ster op een kieslijst verscheen. 2013!

Situaties rond de totstandkoming van Suffragette wijzen op andere voortdurende vormen van discriminatie. Mannelijke acteurs weigerden rollen in deze film, omdat ze hun aandeel te klein vonden. Ironisch, want actrices moeten stelselmatig genoegen nemen met kleine bijrollen, omdat het alternatief is: geen werk en dan dus ook geen inkomen. Daarnaast bleken productenten best interesse te hebben in een film met een vrouwelijke ensemblecast. Als het verhaal een komedie zou zijn tenminste. Een serieus verhaal over een politiek thema daarentegen stuitte op weerstand. En waar zijn de vrouwen met een gekleurde huid?

Suffragette zag hoe dan ook het licht en verovert op dit moment de bioscopen. Vanaf 3 december 2015 ook in Nederland. Komt dat zien!

De lezing van…Aletta Jacobs

Aletta Jacobs mag natuurlijk niet ontbreken in de rubriek ‘de lezing van’. Bijna honderd jaar geleden hield deze Nederlandse feministe in Amsterdam een toespraak over het vrouwenkiesrecht. Zij riep een bomvolle zaal op: Vreest niet de Vrouw der toekomst, Broeder!” 

Een oproep die nog steeds actueel is, gegeven alle weerstand tegen en ophef over de verschrikkelijke ‘feminisering’ van de overheid, het onderwijs, de rechtspraak, de medische zorg, nou ja, iedere sector waar vrouwen enigszins voet aan de grond beginnen te krijgen. Atria heeft de link naar het oorspronkelijke krantenartikel met de volledige tekst.

Enneh, vrouwen, maak op 18 maart gebruik van je hard bevochten democratische recht. Eer Aletta Jacobs, breng je stem uit!

Lees vrouwen 2015: Kate Muir, Suffragette City

Wat gebeurt er als een New Yorkse kunstenares, Albertine Andrews, opeens onaangekondigde bezoekjes krijgt van de geest van haar feministische grootmoeder, Agnes McPhail? Die fantasierijke kwestie staat centraal in Suffragette City, een heerlijk boek van de Schotse auteur Kate Muir.

Kate Muir heeft ietwat geleden onder de vloek van chicklit. De kaft van haar debuutoman Suffragette City, verschenen in 1999, valt nog enigszins mee. Bij opvolgers Left Bank en West Coast gaat het echter loos, met pastelkleuren en zwierige lettertypes. Hoe reductief en seksistisch zo’n ontwerp is wordt meteen duidelijk als je de zaken omkeert. Schrijfsters klagen dit soort ontwerpkeuzes terecht aan. Het schept verkeerde verwachtingen bij mogelijke lezers en doet totaal geen recht aan de verhalen.

Zo ook hier. Sufragette City is goed geschreven en Muir heeft een mooi gevoel voor humor, dus ja, het leest makkelijk. Ondertussen geeft Muir echter een haarscherpe analyse van de stand van zaken rondom vrouwenemancipatie in de V.S., de mores in de kunst- en modewereld, bewustwording en de betekenis van keuzes maken. Stof tot nadenken!

Het verhaal begint met Albertine. Ze loopt bij wijze van performance art rond met een onechte zwangerschapsbuik, om te zien hoe mensen op haar reageren. Die reacties voelen beklemmend aan: een zwangere vrouw mag zichzelf niet meer zijn. Ze verandert in het eigendom van het collectief, en dat collectief staat bol van de morele veroordelingen. Die ervaringen verwerkt Albertine daarna in schilderijen. Die niemand ziet, want professioneel succes bleef tot nu toe uit.

Haar leven kabbelt voort totdat haar oma Rose haar een kist brengt, met daarin brieven en kleding van overgrootmoeder Agnes McPhail. Albertine begint de brieven te lezen. Ze ontdekt dat deze voormoeder zich ontwikkelde van brave predikantenvrouw tot militante voorvechtster van het vrouwenkiesrecht. Sterker nog, de geest van McPhail verschijnt en begint zich met Albertines leven te bemoeien. (Leuk weetje: Muir baseerde Agnes McPhail’s verhaal gedeeltelijk op het leven van de Schotse feministe Helen Crawfurd.)

Met deze techniek weet Muir op een intelligente manier situaties anno 1900 te verweven met het heden. Zoals gezinnen en culturen die een sterke voorkeur voor jongens vertonen (voorbeeld van 1900: India. Voorbeeld uit 2000: China). En wat moet je als moderne vrouw met het feminisme? Bij zoiets als het stemrecht ging het om een duidelijke strijd voor een fundamenteel democratisch recht. Maar waar moet je anno 2000 nog voor vechten?

De titel van de roman verwijst naar die verandering. McPhail leefde in Suffragette City, een stad waar vrouwen opkwamen voor basale democratische rechten. Honderd jaar later en dit woord staat vooral voor seks in de grote stad, zoals bijvoorbeeld bezongen door David Bowie in zijn Suffragette City. Waarbij het draait om de lol van mannen die een scharrel zoeken.

Naast dit alles geeft Muir ook een messcherpe satire op het wereldje van de mode en moderne kunstenaars. Ze geeft leeghoofdige conversaties perfect weer en trakteert de lezer op een hilarische episode, waarin een vriendin van Albertine de ‘Stemrecht voor Vrouwen’-vaandels en sjerpen gebruikt voor een modecollectie, tot groot ongenoegen van McPhail. Vergezocht? Nou nee, In 2014 stuurde Karl Lagerfeld modellen de catwalk op met protestborden over gelijke rechten voor vrouwen.

Die thema’s zoals emancipatie, geboorte en als vrouw grip krijgen op je leven en je identiteit helder krijgen, maken van Suffragette City een zeer actueel, en tegelijkertijd tijdloos boek in de goede betekenis van het woord. Aanbevolen!

Christelijke partij? Islamitische partij? Voor feministen maakt het niks uit

O jee, nu twee Turkse partijleden uit de PvdA zijn gezet, of zelf opstapten, net welke versie je moet geloven, ontstaat er misschien een Islamitische- of moslimpartij. De horror! De horror! Maar weet je wat nou het fijne is? Als feministe kun je het gekrakeel aanhoren en rustig achteroverleunen. Christelijke partij, Islamitische partij, het maakt niet uit. Al dat soort partijen spreken prachtig over de verheven taken van vrouwen, maar verbannen hen ondertussen naar een tweederangs positie op grond van een heilig boek.

Nederland kent al partijen die hun geloofsovertuigingen vertalen in politieke actie. Neem de SGP. Wat je ambities en talenten ook zijn, op grond van een heilig boek wil deze partij iedere vrouw in het keurslijf van moeder, huisvrouw en hulpje van de man dwingen. Dat standpunt leidt tot een systematische achterstelling van de helft van de Nederlandse bevolking.

Zo sloot de SGP vrouwen decennia lang uit van democratische grondrechten. Pas na meerdere uitspraken van de allerhoogste gerechtshoven bonden de mannenbroeders schoorvoetend in en mochten vrouwen zich kandidaat stellen voor politieke ambten. Wilden vrouwen zelf helemaal niet,  heette het. Vrouwen beperken hun grondrechten vrijwillig. Oh? Nog geen spreekwoordelijke minuut later was de eerste kandidatuur van een SGP-vrouw een feit.

De SGP doet ook zeer enge dingen zodra vrouwen zwanger worden. Dan telt opeens alleen de foetus nog en moeten burgerrechten van vrouwen wijken. Recht op fysieke autonomie? Niks daarvan. Recht op bewegingsvrijheid? Niks daarvan. De SGP staat niet alleen in die minachting voor de lichamelijke integriteit van vrouwen. Ook partijen als de Christen-Unie en het CDA staan klaar om beperkingen in te stellen op dat gebied.

Zou het met een Turkse partij anders gaan? Over de twee vertrokken PvdA leden doen inmiddels allerlei verhalen de ronde. Ze zouden geradicaliseerd zijn en geen tegenspraak van vrouwelijke PvdA-fractieleden hebben getolereerd. Als dat klopt onderscheiden ze zich in niks van de gemiddelde SGP-man. De schaarse voorbeelden spreken boekdelen. Zo was de Nederlandse Moslim Partij (Venlo) in 2009 de enige partij zonder vrouwen op de lijst.

Kortom, bij al het gekrakeel kan een feministe rustig haar schouders ophalen. Feministen gaan uit van gelijkwaardigheid en gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Politieke partijen die religie leidend laten zijn, propageren bijna altijd acties die haaks staan op dit uitgangspunt. Het heilige boek heet anders, maar dat soort partijen wil meestal hetzelfde: dat mannen de plannen maken, vrouwen het eten. Dus of je als vrouw nou door de kat of de hond gebeten wordt maakt niet uit. Het is één pot nat. Klaar. Op naar het volgende onderwerp!

Kabinet met louter vrouwen is perfect mogelijk

Toe maar, na drie blanke mannen krijgt het Volkskrant kabinet dan eindelijk de eerste vrouw in de fictieve ploeg. Neelie Kroes mag van het dagblad minister van Financien worden. Dat kan echt beter, aldus Stichting Women on Top. Deze organisatie presenteert een geheel uit vrouwen bestaand kabinet. Uit protest tegen de huidige gang van zaken, waarbij alleen mannen deelnemen aan de formatie van een nieuwe regeringsploeg.

Het Vrouwenkabinet 2012.

Lekkere democratie, als de helft van de bevolking ontbreekt aan de onderhandelingstafel. Rutte en Samsom doen er goed aan te kijken naar de twaalf redenen die het noodzakelijk maken vrouwen serieus te nemen. Want als mannen met mannen praten, verdwijnen vrouwen maar al te snel uit beeld – ook al wemelt het van het talent.

Het gebeurt zo regelmatig dat vrouwen wegvallen, dat Women on Top in 2007 voor het eerst met een vrouwenkabinet kwam. Ook toen uit protest tegen het hoge percentage mannen in de volksvertegenwoordiging. Ook toen koos de organisatie vrouwen uit de partijen die een coalitie gingen vormen:

De stichting zegt uit de nieuwe coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie vrouwen te hebben gekozen van wie de namen rondzoemen als kanshebbers voor een ministerspost. De organisatie wil op deze manier aangeven dat de benoeming van vrouwen aan de top nog altijd niet vanzelfsprekendheid is.

In 2010 volgde de presentatie van het tweede vrouwenkabinet van Women on Top. Dat was het jaar waarin Mark Rutte met een ploeg vol oudere blanke mannen op de proppen kwam, en beweerde dat hij niet op sekse gelet had maar alleen op kwaliteit. Sandra Rottenberg liet namens de organisatie weten dat Women on Top daar heel anders over denkt:

Om het protest tegen het old boys network vorm te geven, zijn vrouwen van alle gezindten en stromingen bij elkaar gebracht in een kabinet dat ‘nu eindelijk eens’ de echte zaken aanpakt. Rottenberg beschouwt de formatie als ‘een gezelschapsspel’ met een serieuze boodschap. Voor sommige posten was het flink zoeken, maar het resultaat stemt haar zeer tevreden.

Het is triest dat het voor de derde keer nodig is om erop te wijzen dat democratie een hol woord is als vrouwen schitteren door afwezigheid bij onderhandelingen over een nieuwe regering, en zwaar ondervertegenwoordigd zijn in de uiteindelijke kabinetsploeg. Daarom des te belangrijker om te tonen dat het echt anders kan.

SGP is vriendelijk voor SGP-achtige vrouwen

Natúúrlijk is de SGP heel vrouwvriendelijk. Kamerlid Dijkgraaf heeft groot gelijk als hij dat zegt in NRC Handelsblad. Alleen vergeet hij er even bij te vermelden dat deze vriendelijke houding alleen geldt voor SGP-vrouwen en vrouwen die dit model voorstaan. Wie wél een beroep wil doen op verworvenheden zoals kinderopvang en het passief kiesrecht komt van een koude kermis thuis. Die keuzes wil de SGP namelijk het liefst afschaffen.

Mensen halen deze zaken vaak door elkaar. Het gaat er niet om of SGP-vrouwen wel of niet mans genoeg zijn. Wat zij doen moeten ze zelf weten. De man accepteren als hoofd van het gezin, kinderen thuis op willen voeden en niet naar de kinderopvang brengen, prima. Niemand legt ze een strobreed in de weg. Het gaat ook niet om het Christelijk geloof. Een radicale moslimpartij die vrouwen wil weren uit het openbare leven zou op dezelfde problemen stuiten.

Waar het om gaat is dat een partij als de SGP waardeoordelen velt over anderen, democratische principes schendt en het eigen model op wil leggen aan mensen die hun leven niet baseren op de Bijbelse uitgangspunten van de SGP. Want dan vindt de partij de andere keuzes de verkeerde keuzes, en beginnen de mannenbroeders andersdenkenden te onderwerpen aan hun verbodsbepalingen en inperkingen.

Het is deze intolerante houding voor alles wat niet behoort tot het model van de SGP die ervoor zorgt dat de partij in botsting komt met de rest van de samenleving. Het gaat erom dat de SGP anderen hún keuzes wil ontnemen. Wil jij wel kinderopvang? Dan heb je pech. De partij wil zo’n voorziening, onder het motto ‘voor het gezin’, het liefst meteen afschaffen. En zolang dat niet lukt in de tussentijd zo duur en onaantrekkelijk mogelijk maken. Homo of lesbo? Dan is het fout om een relatie te hebben, en je mag niet trouwen, laat staan een gezin stichten.

Dat willen inperken van keuzemogelijkheden, al dan niet verankerd in wetten, levert terecht weerstand op. Vrouwen het passief kiesrecht onthouden mag niet in Nederland, om maar eens een voorbeeldje te noemen. Daarmee schendt de partij de grondslag van de democratie. Dat is waarom het hoogste gerechtshof van Nederland de SGP in het ongelijk stelde en de minister van binnenlandse zaken opdroeg een einde te maken aan die praktijk.

Niet dat de partij daar iets mee wil doen. Of de minister. Het resultaat? Nog geen twee weken geleden stemde SGP-er Sjaak Simonse tegen VVD-er Anne Bliek. Hij wilde haar niet in de Provinciale Staten van Flevoland hebben. Omdat ze een vrouw is. Als Simonse iemand met een zwarte huidskleur zou wegstemmen op grond van een zwarte huidskleur, zou iedereen hem een racist genoemd hebben. Dus wat maakt dat Simonse, als hij een vrouw afwijst omdat ze een vrouw is? Juist. Maar hij komt daar mee weg. Deze SGP-er zit nog steeds in Flevoland het politieke klimaat voor Bliek te verzieken.

Dat is de vrouwvriendelijkheid van de SGP: mijn weg, of geen weg. Daar kan het Clara Wichmann Instituut niet genoeg proefprocessen tegen voeren.