Tag Archives: damesbladen

Amerikaanse damesglossies maken revolutie door

Er gebeuren hele interessante dingen op de Amerikaanse bladenmarkt. Twee voorbeelden: Glamour magazine, en Teen Vogue. Glamour kondigde trots aan dat het nummer van februari 2017 op één uitzondering na geheel door vrouwen werd geschreven, gefotografeerd en ontworpen. De coverfoto viel daarnaast op omdat er een vrouw met cellulitis op staat – tot voor kort echt onbestaanbaar. En Teen Vogue ontpopt zich tot een feministisch en politiek lijfblad voor intelligente tienermeiden. Revolutie!

Een typisch exemplaar van damesblad Glamour staat weliswaar vol door vrouwen geschreven teksten, maar voor de rest domineerden mannen de kolommen. Eén van de eigen redactrices, Cindy Leive, begon lekker te tellen en kwam tot de slotsom dat mannen 63 procent van alle fotografen uitmaken, evenals 68 procent van de kappers en iets meer dan de helft van de make-up artists.

Bij deze laatste categorie leek een evenwicht bereikt, totdat je keek naar de ruimte die deze grimeurs kregen. Vrouwelijke make-up artists zagen hun werk voornamelijk terug in kleine rubrieken en kleine fotootjes, terwijl hun mannelijke collega’s de klussen kregen die op centrale plekken in het blad verschenen – de spraakmakende fotoreportages, de grote spreads.

Leive problematiseerde deze situatie. Glamour moedigt vrouwen aan om de top te bereiken, schreef ze in een Van de Redactie stuk, en dan kan het niet zo zijn dat je in eigen huis een scheve situatie tolereert. De redactie besloot het eigen beleid bij te stellen en veel meer vrouwelijke werkneemsters betaald werk te geven. Het februarinummer komt zodoende geheel uit de koker van vrouwelijke fotografen, stylistes, make up artists en kappers. Met één uitzondering: Carl Ray, de make-up artist van Michelle Obama, die in het blad staat met een interview.

Na deze symbolische 100% vrouwen-editie wil Glamour in 2017 scherp opletten en de taken achter de schermen eerlijker verdelen onder mannelijke en vrouwelijke professionals. Onder andere Slate magazine juicht deze stap toe:

Putting women in front of the camera while men wield creative control both reflects and creates a social paradigm that lets men be “doers” while relegating women to the “done to.” Women’s magazines that lean on men to style, photograph, and make up the women in their pages are quite literally printing and disseminating a vision of women seen through the male gaze. Glamour is right to make this overdue alignment in priorities.

En dan Teen Vogue. Quartz Magazine vat de ontwikkeling van dit meidenblad als volgt samen: Teen Vogue werd kwaad, schrok wakker en begon mannen zoals Donald Trump angst aan te jagen. Volgens dit webmagazine zitten editor Elaine Welteroth en digital editorial director Phil Picardi achter deze verschuiving. Twee jaar geleden bestonden de meest gelezen berichten van Teen Vogue nog uit verhalen over het verleden van popster Taylor Smith en schoonheidstips. Het afgelopen jaar (2016) was het meest gelezen artikel een analyse van de manier waarop Donald Trump tegenstanders ondermijnt.

De koerswijziging naar kritische journalistiek ging gepaard met een opleving in het feministische bewustzijn van Teen Vogue. Bust Magazine prees bijvoorbeeld het nummer van februari 2016 voor reportages over jonge feministen, de situatie van meisjes met een donkere huid, over Know Your IX, een organisatie die studentes voorlichting geeft over hun rechten en mogelijkheden na aanranding of verkrachting op een campus, en een openhartig interview met Amandla Stenberg, die de rol van Rue speelde in de eerste Hunger Games film. Vox Magazine noemde het nummer een must read.

Ja, mode, make up en sterren komen nog steeds aan de orde in Teen Vogue, maar de redactie durft veel verder te gaan dan die traditionele onderwerpen en snijdt thema’s aan over gender, ongelijkheid, seksisme, racisme, politiek, enzovoorts. Eén van de medewerksters, Lauren Duca, durfde het zelfs aan om mee te ‘praten’ in een show van Fox News, een bolwerk van seksisme en conservatief populisme. En veegde prompt de vloer aan met mensen die vinden dat mode en politiek niet samen gaan.

Volgens The Atlantic geeft de redactie haar lezeressen wat zij willen, vragen en nodig hebben. Met dank aan de invloed van het internet zijn tieners tegenwoordig prima op de hoogte van allerlei ontwikkelingen in de wereld. En daar willen ze wat over lezen in hun eigen lijfblad:

“When it comes to news and politics, we look at ourselves as an ally and a platform—particularly to young women, and young people from marginalized communities,” Picardi said. “I think young people, and perhaps particularly young women are so wildly underestimated by the world at large, and I want us to be a platform that challenges that idea.”

Photoshop verandert je kijk op de werkelijkheid

”Als er niet expliciet bij een foto staat dat het beeld onbewerkt bleef, kun je er van uit gaan dat alles bewerkt is met Photoshop”. Dat is de waarschuwing van vier mannen die zelf wilden ervaren hoe het is om als model gefotografeerd te worden, waarna anderen het beeld aanpassen aan een heersend schoonheidsideaal. Ze vonden het een schokkende, dehumaniserende ervaring. Welkom bij de club!

Website BuzzFeed beschikt over de zogenaamde Try Guys. Vier mannen die vanalles uitproberen. Voor een van de meest recente afleveringen van hun rubriek wilden ze weten wat het effect is van heersende ideaalbeelden over het uiterlijk van vrouwen. Vrouwen liggen onder een genadeloos vergrootglas. Onder andere actrice Jennifer Aniston protesteert tegen die druk en wijst erop dat mensen een vreemd beeld krijgen van vrouwen en hoe hun lichamen moeten zijn, door al die verwrongen eisen en idealen.

Hoog tijd dus voor de Try Guys om in de voetsporen van vrouwelijke beroemdheden te stappen. Ze ondergingen een fotoshoot, waarbij ze fameuze poses imiteerden van vrouwen zoals Madonna. Vervolgens zagen ze hoe de beelden een metamorfose ondergingen. Verbijstering, verwarring en vervreemding van hun eigen lijf waren het gevolg.

Zo kon één van de mannen, Zach Korenveld, niet goed overweg met de vele commando’s die hij kreeg tijdens de fotoshoot:

“Be angular and hard but be soft and be seductive but innocent and it’s like what are you ― I can’t be all of these things at once,” he said.

Een andere man, Keith Habersberger, imiteerde een advertentiefoto voor lingeriemerk Victoria’s Secret:

Hij had grote moeite met zijn verandering van mens in seksobject:

“This is a hypersexualized position, and my face is not a part of who I am at all in this,” he said. “I’m an object. My face won’t even be in the photo.”

Hoewel mannen ook sexy moeten poseren, zijn vooral vrouwen doelwit van seksualisering.  Goed dat Habersberger als man een keer ervaart hoe dat is, en dat je menselijkheid verdwijnt als je alleen als een stel sexy onderdelen gezien wordt.

Ook Ned Fulmer merkte dat zijn gevoel mens te zijn, averij op liep. Hij imiteerde een bekende foto van Madonna:

..en merkte na afloop op:

The Try Guys were all surprised by the photoshopped image of Fulmer, which he said made him look “like a vampire.” He also wasn’t a fan of the photo shoot process itself. “I just felt so beaten down and like there were expectations of me that I couldn’t meet,” he said.

Kortom, wat je ziet in allerlei glossy’s en damesbladen, is fictie. Maar omdat je nooit het plaatje zag voordat iemand met Photoshop begon, raak je dat inzicht snel kwijt en denk je dat de foto’s redelijk dicht bij de werkelijkheid staan. Nee dus. Goed om daar weer even aan herinnerd te worden….

UPDATE zie ook tijdschrift Opzij over dit experiment.

Dat mooie bikinilijf heb je nu al, deel 2

Echt, binnenkort wordt het me toch een partij zonnig en warm! Eindelijk een late lente, of een vroege zomer. Hoe dan ook, reclamemakers en de media wachten de warmte niet af om vrouwen nu al te onderwerpen aan een terreurregime van diëten en gezeur over bikinilijven. De Zesde Clan herhaalt: dat mooie bikinilijf heb je nu al. Mocht dat niet genoeg zijn, dan biedt webmagazine Jezebel tien tips om je hoofd koel te houden in een zee van boodschappen die je onzeker maken over jezelf en je lijf. En een extra tip van ons: stem met je portemonnee, laat damesbladen links liggen totdat het herfst wordt.

Je weet hoe dat gaat. Weer een reclame op de televisie over blije vrouwen die producten met nul calorieën eten of drinken. Weer damesbladen die vrouwen op dieet willen zetten, of vrouwen aanpraten voortaan alle koolhydraten te mijden alsof het gif is. Reclamefolders die je wijs maken dat je lijf pas toonbaar is nadat je er voor minstens 300 euro aan crèmes op hebt gesmeerd. Weer dwingende oproepen om te gaan hardlopen, of yoga beoefenen (en aan de foto’s kun je meteen zien wie aan yoga mag doen: ranke blonde dames, maximaal maatje 34).

Al dit soort signalen kunnen in je hoofd een golfbeweging op gang brengen. Ik schiet tekort! Ik eet teveel! Ik sport te weinig! Ik zie er niet uit! Ik ben te dik! Mijn lijf deugt niet!! Dat heeft grote gevolgen voor het psychisch welbevinden van vrouwen. Die lopen veertig procent meer kans op een mentale aandoening. Da’s niet voor niks:

“Where we think it has an effect is particularly on women’s self-esteem or self-worth: women tend to view themselves more negatively than men, and that is a vulnerability factor for many mental health problems.”

Je zelfvertrouwen behouden is dus van het grootste belang. Maar hoe doe je dat in het zicht van al die gephotoshopte, loeistrakke, zongebruinde fotomodellen en dwingend voorgeschreven dieetplannen? Webmagazine Jezebel weet raad. Zodra je een negatieve gedachtentrein op gang voelt komen, raadt dit blad je het volgende aan:

  1. ”Onzin! Wat proberen ze me nou weer te verkopen?” Veel signalen komen binnen via reclames, al dan niet verpakt in een tijdschriftenartikel. Fabrikanten willen geld verdienen. Eerst maken ze je onzeker. Daarna verkopen ze je iets zodat je je minder onzeker voelt. Wees zeer, zeer sceptisch.
  2. ”Moeten mannen dit ook doen?” Deze komt van Caitlin Moran. Moeten mannen allerlei toeren uithalen om een boxershortlijf te krijgen? Waarom zou jij dat dan wel doen? Meten met twee maten, nee bedankt. Zie verder hier.
  3. ”Hebben ze het over mijn gezondheid, of over mijn gewicht?” Die vraag is van belang om in te schatten of je een bericht serieus wilt nemen. Gezondheid, prima. Gewicht? Rot op met je fatshaming.
  4. ”Boeien!” Ok, dus een of ander blad vertelt je dat je maximaal 60 kilo mag wegen en bij alles daarboven sterf je een eenzame dood. Wat moet je daar nou mee. Schouders ophalen en vrolijk doorlopen.
  5. ”Wat zou er gebeuren als je die magische grens van X kilo haalt?” Bladen doen vaak alsof je dan het perfecte leven hebt, maar klopt dat? Zou je op je ideale gewicht echt niet ontslagen worden, of geen ruzie meer krijgen met iemand, of nooit meer een verregende rotvakantie hebben?
  6. Cijfers misleiden. Gewicht zegt niks over gezondheid. En BMI is een zeer dubieuze maatstaf, afkomstig uit de negentiende eeuw, en expliciet niet bedoeld om een oordeel te vellen over individuen.
  7. ”Waar gaat het eigenlijk écht over?” Als je mensen vraagt wanneer ze zich echt goed voelen, praat bijna niemand over gewicht en lichaamsvormen. Meestal gaat het dan veel meer om iets betekenen voor een ander, iets waardevols doen, merken dat je geliefd wordt en meetelt.
  8. Piekeren over je lijf, ok. Maar wil je daar echt de hele tijd bij stil staan? Waar had je in die tijd beter over na kunnen denken? Is er niet iets belangrijkers dan het dictaat van een of andere mode ontwerper?
  9. Je bent geen pion, die door anderen gebruikt kan worden om geld te verdienen en zichzelf beter dan jij te voelen. Jezebel adviseert om lekker kwaad te worden: ,,Get pissed. Get really good and pissed. […] Do you really want to play into a set of steps already laid out for you? Do you really want to be a complete and utter product of a system designed to make you feel like shit directly for its own gain? Does’t that burn you to the fucking core? It does me. No thanks! Everyone can go straight to Go Fuck Yourself Village.” Amen.
  10. Denk na over menselijke schoonheid. Los van modedictaten en de boodschap van fabrikanten van dieetpoeders. Wat vind je mooi aan het menselijk lichaam? ,,Remind yourself that bodies in all shapes and sizes of all ages are interesting, unique, strong, useful. That we are nothing if not utilitarian creatures. That our bodies are meant to do things and show it. Anyone who tries to make you feel that ALL you are is an object to be weighed, when in fact you are object, subject, protagonist, antagonist, villain, hero and especially the NARRATOR of this story you call your existence, is not on your side. Including when that person is you. Flip the script.”

Vrouwen zijn mensen. Geen fijne boodschap voor de commercie, wel voor jezelf. Laat de zon maar komen!

UPDATE: het gezeur over bikinilijven gaat vaak gepaard met oproepen om allerlei diëten te volgen. Jezebel verwende ons met een overzicht van alle belachelijke en tegenstrijdige adviezen die je dan te verstouwen krijgt:

 If you do everything on this list, you will absolutely, positively lose weight — and maybe your mind.

Fantastisch. Betalen de auteurs van hypes a la het 5:2 dieet ook de rekening van de psychotherapeut?

De lezing van… Vrouwkje Tuinman

Eigenlijk geen lezing, maar een gesproken column. Maakt echter niet uit, want het gaat over een belangrijk onderwerp: vrouw en werk. Veel vrouwen ploeteren van het ene tijdelijke contract naar het andere, doen ondergewaardeerd werk, hebben geen tijd om na hun vakantie de eerste dag even rustig aan te doen en eerder naar huis te gaan, zodat ze het ontspannen vakantiegevoel nog even vast kunnen houden. Die enorme groep vrouwen, daar moeten we het eens over hebben, zegt dichteres en schrijfster Vrouwkje Tuinman. Gelijk heeft ze. Dus bij deze.

Vrouwkje Tuinman

Cosmopolitan blijkt tweesnijdend zwaard

Glossy tijdschrift Cosmopolitan nodigt vrouwen uit om zelf keuzes te maken, maar ze moeten wel díe keuzes maken die volgens het blad de juiste zijn. Met name op het gebied van het uiterlijk stelt het blad steeds hogere eisen, waar vrouwen aan MOETEN voldoen. Anders falen ze als individu. Het blad blijkt, volgens een eindscriptie van Jordy Haantjes en Amerikaans onderzoek naar de reactie van lezeressen, op die manier te fungeren als een tweesnijdend zwaard – bevrijdend én beperkend tegelijkertijd.

Haantjes deed een kwalitatief onderzoek naar het discours van dit blad over vrouwelijkheid en de manieren waarop je uiting geeft aan die identiteit. Ze ging niet in op de manier waarop lezeressen het blad ervaren, daarover later. Puur gekeken naar de inhoud viel het Haantjes op dat bepaalde onderwerpen zoals gezondheid in 1982 prominent op de agenda stonden. Tegen 2009 viel dit onderwerp echter af. De Nederlandse editie van Cosmopolitan legde steeds meer de nadruk op beroemdheden en het uiterlijk van vrouwen.

Ook de toon veranderde:

de benadering naar de lezeres toe werd tegenstrijdiger: van een milde, overtuigende en sterk informerende toon werd er overgegaan op een enerzijds inspirerende, anderzijds bevelende toon met een scherp randje. Waar de lezeres het eerst nodig had om geïnformeerd en overtuigd te worden over van haar capaciteiten en keuzemogelijkheden, wordt zij nu geacht in staat te zijn zelf keuzes te maken, doch wordt er nu veel harder geoordeeld over welke keuzes dit zouden moeten zijn.

Hoewel de toon en inhoud van het blad veranderde, bleef het gebruik van foto’s hetzelfde. In de gehele onderzoeksperiode schitterden gekleurde mensen door afwezigheid. Ook beeldde Cosmopolitan vrouwen vaak uit in een traditionele rol. De enige uitzondering vormden foto’s en illustraties bij seksuele onderwerpen. Dan toonde deze glossy vrouwen in een dominante positie.

Amerikaans onderzoek wijst uit dat die nadruk op plezier in en rond het bed, in combinatie met de herhaalde mantra van vrije keuze, maakt dat groepen lezers bladen als Cosmopolitan ervaren als bevrijdend voor vrouwen:

“Participants briefly exposed to Cosmopolitan more strongly endorsed a view that female sexual assertiveness is for a woman’s own pleasure,” as opposed to a man’s pleasure. That’s just about the opposite of what Cosmo’s drive-your-man-wild headlines would suggest. They were also less likely “to view premarital sexual intercourse as risky,” which could be good or bad, depending on your perspective — “and were more supportive of sexually assertive women who prioritized their own pleasure.”

Die tegenstrijdigheid – bevelen voor het maken van de juiste keuze versus seksuele revolutie in bed – past prima in terugblikken op het blad en op de oprichtster van Cosmopolitan, Helen Gurley Brown. Zij heeft, net als haar magazine, altijd een tegenstrijdige en complexe relatie gehad met vrouwen en de maatschappij. In de tijd van de oprichting van het blad was de nadruk op seksuele vreugde voor vrouwen absoluut revolutionair. De nadruk op moeten voldoen aan ideaalbeelden, binnen een heteoseksuele relatie, en falen als individu als het leven toch niet zo maakbaar blijkt, maken het blad echter tegelijkertijd problematisch, aldus Haantjes:

…de verantwoordelijkheid en druk die vrouwen hiermee wordt opgelegd door te stellen dat alles in de wereld maakbaar is, is groot en beperkend. Gaat de realiteitszin niet verloren door constant te stellen dat alles in het leven maakbaar is? Is het geen ondermijning van de eigenwaarde van de lezeres om haar constant het idee te geven dat ze de verantwoordelijkheid heeft voor de perfectie van haar leven?

Goeie vragen, die pleiten voor meer onderzoek.