Tag Archives: congres

Inspirerend voorbeeld: ”Laat haar spreken!”

Net als je denkt ‘ de praktijk om vrouwen te onderbreken woekert zo volautomatisch door, daar kun je niks aan doen’ blijkt het tegendeel. Alles wat je nodig hebt is één persoon die de sociale normen durft te doorbreken en mensen ter plekke aanspreekt op hun seksistische gedrag. ”Laat haar spreken’ roepen, da’s alles.

Dat het zo simpel kan liggen, bleek onlangs tijdens een wetenschappelijk seminar. Het betrof een activiteit tijdens het World Science Festival, een internationaal congres waarvan de seminars online wereldwijd uitgezonden worden. Een panel van allemaal mannen en één vrouw, Professor Veronika Hubeny, besprak onder leiding van een mannelijke moderator ingewikkelde astronomische theorieën.

Tijdens de paneldiscussie probeerde de wetenschapster verschillende keren het woord te nemen, maar ze kwam er niet tussen. Na een uur bracht de moderator het onderwerp eindelijk op de theorieën van Hubeny. Je zou denken dat ze dan eindelijk wat mocht zeggen. Maar nee. De moderator vroeg naar haar werk, en begon vervolgens haar eigen theorie aan haar uit te leggen.

Dit was teveel voor Marilee Talkington. Ze zat zich in de zaal op te vreten van frustratie omdat mannen alle ruimte innamen. En omdat het gedrag van de moderator zo’n schoolvoorbeeld is van mansplaining, de praktijk waarbij een man een vrouw uitleg geeft over een onderwerp waar hij veel minder vanaf weet dan zij, maar heeeej, hij is De Man in de conversatie.

Talkington schaamde zich aan de ene kant dood om in een volle zaal het woord te nemen, maar deed het toch en riep ‘laat haar spreken! Asjeblieft!’: Volgens de video opnames kreeg Talkington applaus. En kreeg Hubeny na die interventie eindelijk de kans iets te vertellen over haar werk. Succes!

Wat er na afloop van de paneldiscussie gebeurde, was echter nog mooier. Via Facebook laat Talkinton weten:

My hands are still shaking. I’m still upset by the incredible sexism that has been demonstrated this afternoon. But I also realize that I just spoke up in an auditorium full of people that are listening to people that are considered gods in the international science world. I was just overwhelmed by it all.  We get up to leave. And then it happens. Person after person come up to me. Both men and women. The first woman, right behind me, reaches over and embraces me and says, “Oh my god. what you said was the most important thing that was said all day. Thank you. Thank you.” And then people start filing out of their aisles and wind their way over to me: “Was that you? Thank you so much for speaking up. Thank you.” “Was that you? Oh god, what he was doing was horrific. Thank you. I wanted to do something but didn’t know how” “Was that you? I wish I had the courage to say something, thank you! Thank you so much”

Het vergt moed om je eigen socialisatie te doorbreken, de ”normale” gang van zaken tijdens een seminar te verstoren (panel praat, publiek luistert), en in het openbaar luid en duidelijk een standpunt in te nemen. Maar je bent waarschijnlijk niet de enige die zich irriteert aan seksistische praktijken. En de beloning is groot. Zo vinden revoluties plaats: als het ”normale” gedrag, in dit geval mannen die over vrouwen heen praten, zoveel weerstand oplevert en schaamte veroorzaakt, dat mensen het voortaan uit hun hoofd laten zoiets te doen. Zie hierover ook het boek The Honor Code.

Hulde dus voor mevrouw Talkinton (wat een prachtige achternaam trouwens, in dit verband 😉 )

De moderator heeft inmiddels excuses aangeboden voor zijn gedrag:

“I talked too much,” Holt said in an email to Mic. “The reproach from the audience was well-merited. I apologize to Dr. Hubeny and salute her for her stellar contribution to the discussion.”

Volgende mijlpaal: dat organisatoren van congressen zorgen voor evenwichtig samengestelde panels. Ook daar hoef je geen moeite voor te doen. Er zijn vrouwen genoeg. Om bij de wetenschap te blijven: je laat de mannen links liggen die vijf jaar geleden hun laatste wetenschappelijke werk publiceerden, en in plaats daarvan nodig je hun vrouwelijke collega’s uit, die recent nog een goede bijdragen aan de wetenschap leverden. Op die manier bewust omgaan met de samenstelling van de groep levert snel resultaten op. Zo wisten microbiologen het percentage vrouwelijke sprekers in een paar jaar tijd omhoog te krijgen van een kwart naar bijna de helft. Het kan, als je maar wil.

Advertenties

Mannen zeggen nee tegen mannenpanel

Organiseer je een evenement zonder vrouwelijke sprekers? Dan wordt de kans steeds groter dat de door jou uitgenodigde man ‘nee’ zegt en voor de eer bedankt. Steeds meer sprekers ondertekenen het manifest ‘zeg nee tegen een mannenpanel‘. De vrijwillige verklaring is een initiatief van media-deskundigen Janneke van Heugten, Petra Stienen en Marga Miltenburg. Louter blanke mannen bieden levert steeds meer schaamte op, signaleert Van Heugten. Een goed teken, want die schaamte is een belangrijke voorwaarde voor sociale omwentelingen. Het kan écht niet meer.

De drie vrouwen volgen met hun initiatief voorbeelden uit landen , waar soortgelijke protesten ontstonden. Vanuit de hoek van feministische filosofen ontstond bijvoorbeeld de ‘Gendered Conference Campaign‘. De campagne stelt eenzijdig samengestelde congressen aan de kaak en geeft organisatoren tips om meer diversiteit te bereiken. In het verlengde daarvan ontstonden Tumblrs die bijhouden hoeveel congressen louter mannen bieden. Ook begonnen mannelijke sprekers publiekelijk te verklaren dat zij niet meer meedoen als al hun mede-sprekers man zijn, en vaak ook nog blanke mannen.

Dat heeft effect. Magazine Quartz signaleerde vorig jaar dat deze boycot momentum krijgt en organisatoren er toe aan zet hun onbewuste vooroordelen en discriminatoire selectieprocessen aan te pakken. Zelfs de Verenigde Naties doen inmiddels mee aan het boycotten van de mannelijke monocultuur bij congressen en evenementen.

Ook in Nederland komt er steeds meer kritiek op situaties waarbij mannen met andere mannen over allerlei onderwerpen praten. Ikzelf doe dit ook, heel recent nog met een festival over economie en filosofie. Ikzelf kreeg geen reactie, maar de Nederlandse tak van een organisatie voor feministische filosofen, SWIP Nederland, wél. Zij kregen de gebruikelijke smoesjes te horen. Zoals: de organisatoren wilden alleen op kwaliteit letten. O ja, en geheel toevallig leidde dat tot allemaal blanke mannen. Waarna de aap uit de mouw kwam: het kan de organisatie niet schelen dat ze een mannelijke monocultuur bevorderen. Diversiteit? Boeien!

Helder! Werk aan de winkel! Ook voor mannen. In Nederland gaven tot nu toe prominente sprekers zoals Wim Pijbes, Frénk van der Linden, Pieter Hilhorst, Alexander Rinnooy Kan, en Thom de Graaf aan dat zij congressen en mediaoptredens zullen weigeren, als er alleen mannen zijn uitgenodigd. Dat is een krachtig signaal.

Een ander winstpunt is dat de boycot aan het licht brengt hoe incestueus het sprekerscircuit er in veel landen uit ziet. Zo kondigden vijf Australische sprekers vorig jaar aan dat zij mannenpanels voortaan weigeren. Ze voegden daar aan toe dat zij met hun groepje een groot deel van de markt domineren:

The men—Matt Church, Jason Fox, Adam Fraser, Dan Gregory, and Darren Hill—are researchers and lecturers in leadership, performance, motivation, and self-help. “The five of us are arguably the most booked speakers in the conference industry and that gives us a certain amount of power in the conversation,” Dan Gregory, a behavioral researcher, told the Sydney Morning Herald.

Top dat mannen zich bij ons vrouwen aansluiten in de roep om meer diversiteit. Er moet een einde komen aan dat ons-kent-ons circuit en organisatoren die steeds dezelfde mannelijke sprekers uitnodigen en alle andere mogelijke sprekers niet zien staan. Hoe meer mensen eisen dat vrouwen en mensen met een gekleurde huid een plek aan tafel krijgen, hoe groter de kans dat de situatie in sprekersland verbetert.

MKB congres roept weerstand op

Een prestigieus OndernemersCongres Stedendriehoek-IJsselland houden, en als MKB Nederland na veel gedoe niet verder komen dan één vrouwelijke spreker? Een triest moment. Janneke van Heugten, verbonden aan Vrouwen in de Media, roept via Twitter, Linked In en andere sociale media op tot actie. Een daad waarmee ze de Gendered Conference Campaign naar Nederland haalt. Hulde!

Van Heugten heeft het helemaal gehad met de mannenfeestjes in congresland:

Bij deze roep ik op om deze bijeenkomst te boycotten uit protest dat de organisatoren te lui zijn geweest om effectief op zoek te gaan naar vrouwelijke sprekers. (Ennuh…MKB-Nederland, kom niet met het excuus dat er geen interessante vrouwelijke sprekers zijn. Als jullie ZijSpreekt.nl niet kennen hebben jullie als organisatie wel een heel beperkt kringetje waar jullie in vissen. En dat getuigt niet van ondernemerschap).

En ja, natuurlijk is het fijn dat onderneemster Annemarie van Gaal zowaar ook een woordje mee mag spreken. Als je echter bedenkt dat eenderde van de onderneemsters van Nederland vrouwen zijn, wordt die groep wel heel schamel bediend. Van Heugten:

Ik vind dat MKB Nederland op het congres van donderdag 20 september een prachtige kans laat liggen om te laten zien dat zij zowel de vrouwelijke als mannelijke ondernemers van Nederland als hun doelgroep ziet. Woordvoerder Van den Broek zegt dat zijn organisatie open staat voor verbreding van het netwerk, zodat congressen met meer vrouwelijke sprekers verrijkt gaan worden. De afspraak staat. Ik vind dat wij hem kunnen en moeten helpen om die vrouwen te vinden.

Van Heugten vraagt terecht aandacht voor de schaarste aan vrouwelijke sprekers. Als mensen alleen talent en kunde herkennen in klonen van zichzelf, krijg je schrale eenheidsworst. Congressen met louter mannelijke, en veelal ook nog eens blanke sprekers, zijn problematisch. Zulke evenementen doen geen recht aan professionals met een ander geslacht of huidskleur, en missen allerlei standpunten en inzichten.

De weerstand tegen male, pale and stale groeit. In de V.S. timmeren de Feminist Philosophers daarom sinds 2009 aan de weg om organisatoren ervan te doordringen dat diversiteit een voorwaarde is voor kwaliteit. Via de Gendered Conference Campaign doen ze wat Van Heugten doet – bewustwording op gang brengen. Via Wired Magazine wil ook al iemand in kaart brengen hoe het zit met sprekers m/v. Ook de Zesde Clan besteedt regelmatig aandacht aan programma’s zonder vrouwen. Zoals laatst nog het intellectuele nevenprogramma van LowLands, Lowlands University. Daar bleek ‘geleerde’ nog steeds het synoniem voor ‘blanke man’.

Discriminatie gebeurt vaak onbewust. Je ziet het resultaat pas als je het lijstje sprekers in je hand houdt, en ziet dat de vrouwen en allochtonen voor de zoveelste keer schitteren door afwezigheid. Hoog tijd om een schijnwerper te zetten op al dit soort automatismen, patronen zichtbaar te maken, en daar zeer kritische vragen over te stellen. En MKB Nederland? Van Heugten wijst terecht op Zij Spreekt. Daar zit vast wel een interessante vrouw tussen die goed past bij het thema van volgende conferenties. Succes.

De lezingen van… Uitsluitend Emancipatie

Geen individuele lezing deze keer, maar een uitgebreid overzicht van alle lezingen van het congres Uitsluitend Emancipatie, half oktober dit jaar gehouden in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Talloze hoogleraren en andere deskundigen bogen zich over de kwestie emancipatie in de context van de vrouwenbeweging, gezondheidszorg, katholieke vrouwen, immigrantenvrouwen, seksueel geweld, homoseksuelen, de media, noem maar op. De hoofdlezing (keynote) was in handen van historica Joan Scott. Zij behandelde in haar bijdrage de belemmeringen die moslima’s ondervinden op het gebied van hun emancipatie in seculiere Westerse landen.

Kleine aanvulling bij dit lezingenoverzicht. Fijn, al die aandacht voor emancipatie, maar het weblog van Aletta, instituut voor de vrouwengeschiedenis, concludeerde dat het slot van een bij het congres horende debatavond veel van dat goede gevoel weer teniet deed. Want wat gebeurde er volgens een getuige van die avond:

Ook Sara de Jong wist in haar verhaal over tweede generatie migrantenvrouwen te prikkelen met de stelling dat de a-historische vooronderstelling dat vrouwenemancipatie in Nederland reeds voltooid is, niet klopte. Dat Sara de Jong hier een punt heeft bleek wel tijdens de slotlezing in de Berlage-zaal waar socioloog Willem Schinkel de lezingen van professor Duyvendak, Fennema en Geschiere over Nederlanderschap en multiculturalisme voorzat. Het publiek bestond grotendeels uit vrouwen, er zaten, op de sprekers en voorzitter na, slechts vijf mannen in de zaal.

Na de lezing was het woord opvallend genoeg niet aan het publiek, zoals bij alle andere sessies het geval was geweest. Het was de voorzitter zelf die het woord nam en vragen afvuurde op zijn collega’s. Even leek er ruimte voor twee vragen maar Schinkel nam het snel weer over. Zo ontstond er een geleerde mannen onderonsje van de Universiteit van Amsterdam met een zaal vol vrouwen als zwijgende toeschouwer. Jammer dat Joan Scott er niet was om de heren tot orde te roepen.

Kortom, het werd weer een mannenonderonsje en de vrouwen zaten erbij en keken ernaar. Diepe zucht, plus heel erg jammer. Snel terug naar het overzicht van alle lezingen om het positieve gevoel toch nog vast te houden….

Vrouwen willen echt wel spreken op een conferentie

Vrouwen die uitgenodigd worden om te spreken op een congres, weigeren die uitnodiging meestal omdat ze geen geld hebben om te komen. Een tweede, minder belangrijke reden is dat de uitnodiging soms vrij laat komt en omdat ze weinig keuze hebben voor datum en tijdstip. De vrouwen kunnen dan geen tijd meer vrij maken in hun overvolle agenda’s. En: veel vrouwen willen juist wél komen. Ze hebben nog nooit een uitnodiging geweigerd. Dat blijkt uit een onderzoek van Feminist Philisophers.

Spreker op de Greater Yellowstone science conference.

Weblog Feminist Philosophers doet vanalles, maar één van de terugkerende activiteiten is in de gaten houden hoe de verdeling mannen en vrouwen is bij congressen en conferenties. Vaak is het een feestje van mannen, voor mannen, of zit er tussen alle mannelijke sprekers maar één vrouwelijke professor. Als ze dan de organisatoren belden, zeiden die vaak: ‘we wilden wel meer vrouwen uitnodigen, maar ze wilden niet komen.’ Waarop het weblog zei: nou, dan vragen we het toch aan de vrouwen zelf? Waarom ga je niet in op uitnodigingen?

Gebrek aan geld bleek dus de allerbelangrijkste reden. Met name reiskosten zorgden voor obstakels, omdat de conferentie vaak in een andere stad of zelfs een ander land plaats vond. Feminist Philosophers is niet verbaasd over deze uitkomst. Het is al lang bekend dat vrouwen meestal werken bij kleinere, minder prestigieuze universiteiten. Ook werken ze vaker dan mannen in deeltijd, en weten minder vaak dan mannen door te dringen tot hogere functies. Dit alles zorgt ervoor dat de vrouwelijke professoren veel minder middelen tot hun beschikking hebben dan mannelijke.

Wat te doen? Het weblog adviseert organisatoren van congressen om rekening te houden met het gebrek aan middelen, en te zoeken naar manieren om vrouwen hierbij te helpen. Ook adviseren ze dat organisatoren vrouwen zo vroeg mogelijk benaderen. Dan is de kans het grootst dat ze de afspraak in kunnen plannen. Het helpt ook om te zorgen voor kinderopvang. Gebrek aan kinderopvang stond pas op nummer 6 van de lijst, maar het speelt wel mee bij verschillende professoren.

Last but not least: ‘ik heb nog nooit een uitnodiging geweigerd’ kwam binnen op de derde plaats bij de antwoorden. Vrouwen zijn duidelijk niet de notoire nee zeggers waar sommige organisatoren hen voor uitmaken, merkt Feminist Philosophers fijntjes op. Ze willen best komen. Als ze zich de reis kunnen veroorloven. Voor dat praktische punt moeten toch oplossingen gevonden kunnen worden, zou je zeggen…

Pelosi raakt positie in Senaat kwijt

De resultaten van de tussentijdse Amerikaanse verkiezingen stromen binnen, maar een paar ontwikkelingen zijn al duidelijk. Zo zal Nancy Pelosi moeten aftreden als voorzitter van de Senaat. Ze had beter verdiend, schrijft internetmagazine Salon.com in een lovende analyse.

Pelosi raakt haar voorzittershamer kwijt na de tussentijdse verkiezingen in de V.S.

De Democrate deed er lang over om de topbaan in het congres te bemachtigen, maar toen ze er eenmaal zat ging ze met veel energie aan de slag. Zolang Republikeinen domineerden was haar armslag beperkt. Nadat Obama won en de Democraten de meerderheid kregen, kon ze echter vrijuit zaken doen. Onder haar leiding loodste de Senaat de ene na de andere wet succesvol door de molen. Onder andere nieuwe wetgeving op het gebied van gezondheidszorg, waar miljoenen voorheen onverzekerde Amerikanen van profiteren.

Salon.com:

 At 70 years old, her political career is likely over. Congress is a funny, insular place.  Mastering it the way Pelosi did is an art that is much more a liability than an asset with voters. Her outspokenness, her unapologetic liberalism, and — yes — her gender, made her a rich target for Republicans, especially when the economy collapsed. But she refused to back down.

Of ze inderdaad helemaal weggaat moet nog blijken. De voorzittershamer is ze in ieder geval kwijt. Dagblad Trouw speculeert dat de Republikein John Boehner haar zal opvolgen. Daarmee is Pelosi één van de eerste ‘hoge bomen’ die altijd al veel wind opvingen en nu neergemaaid zijn door de golf van Republikeinen.