Tag Archives: cijfers

Oscars: media lijken slechts een -isme per keer te herkennen

Louter blanken genomineerd voor een Oscar! Een groot schandaal en media zijn er snel bij om deze vorm van racisme aan de kaak te stellen. Het lijkt er echter op alsof ze slechts plek hebben om één -isme te herkennen. Bijna niemand staat er bij stil dat het lijstje ‘zwarte acteurs die een nominatie verdiend hebben’ louter mannen telt. En dat de situatie ook van structureel seksisme getuigt.

Oscar statuettes sit in a display case in Hollywood

Artikelen over de blanke Oscars tonen stelselmatig foto’s van zwarte acteurs zoals Idris Elba, Will Smith en de heren van Straight Outta Compton als ze het hebben over gekleurde acteurs die óók een nominatie verdienden. En staan daar niet bij stil. De auteurs van dit soort artikelen maken er ook geen punt van dat deze zwarte mannen in films speelden die vooral mannelijke milieus weergeven. Michael B. Jordan als bokser in Creed. Idris Elba als sadistische krijgsheer in Beasts of No Nation. Samuel L. Jackson in de Hateful Eight, een soort Western. Boksen, oorlog, de western, allemaal activiteiten en genres die in sociaal opzicht als ‘mannelijk” gecodeerd zijn en waar nauwelijks plek is voor vrouwen.

Niet alleen dat, maar de artikelen zwijgen ook over de schaarse vrouwenrollen in de producties – 1 vrouwelijke ‘hoofdrol’ in de Hateful Eight, bijvoorbeeld –  of het ronduit seksistische karakter van een film als Straight Outta Compton. Het lijkt erop alsof journalisten slechts één probleem per keer aan kunnen. Je praat óf over huidkleur en geeft vervolgens automatisch voorbeelden over zwarte mannelijke acteurs. Of je spreekt over seksisme, waarna het racisme van de situatie wegvalt.

Het punt is dat er meerdere vormen van uitsluiting naast elkaar bestaan en samen komen in personen die in meer dan één categorie vallen. Als zwarte acteur heb je nadeel van je huidkleur, maar voordeel van je mannelijke sekse. Als zwarte actrice heb je dubbel pech: zwarte en vrouw. Dat heet intersectionaliteit of, in het Nederlands, ”kruispuntdenken”. De dubbele discriminatie maakt dat zwarte actrices vooral stereotiepe bijrollen krijgen.

Zelfs als je prijzen wint en Oscarnominaties krijgt, volgen er daarna voor jou als zwarte vrouw nauwelijks extra kansen. Viola Davis kan daar over meepraten. Na haar Oscarnominatie bleven telefoon en mail stil. Er kwamen geen mooie aanbiedingen voor hoofdrollen waar ze als getalenteerde actrice haar tanden in kon zetten. Uiteindelijk week ze uit naar televisieseries. Voor wat betreft de harde cijfers: de infographics van het Women’s Media Center laten overduidelijk zien hoe voornamelijk blanke mannen het geheel domineren. Al decennia lang.

Het wordt hoog tijd dat we de situatie in een breder verband bekijken en naast huidkleur ook sekse meenemen in kritieken. Of omgekeerd. Deze twee -ismen gaan hand in hand en versterken elkaar. Neem je dat niet mee, dan loopt je analyse van de problematiek bij voorbaat spaak.

Nieuwsronde: feiten en cijfers editie

Of je het nou hebt over vrouwen in Australië, de V.S. of ons eigen Amsterdam, overal tonen cijfers aan dat vrouwen, veel meer dan mannen, last hebben van stress en tijdnood. Dat komt onder andere omdat zorgtaken nog steeds vooral op hun schouders vallen. Die zorgtaken maken vrouwen financieel kwetsbaar en vermoeid. Maar alleen slechte vrouwen klagen daarover. Dat en meer in deze nieuwsronde, geheel gewijd aan feiten en cijfers.

  • Half vol of half leeg glas? In ieder geval kan 52% van de in Amsterdam woonachtige vrouwen zichzelf economisch zelfstandig noemen. De andere helft zou acuut in de problemen komen als er niemand anders is die geld kan verdienen. In een reactie benadrukt Saskia de Hoog, programmacoördinator bij Women Inc., dat dit vooral komt, omdat de omgeving van vrouwen verzorging verwacht. Zij moeten onbetaalde mantelzorg, zorg voor kinderen en vrijwilligerswerk in hun omgeving verrichten. Anders zijn het egoïsten. Kan dat niet anders? vraagt De Hoog zich af.
  • Onderzoekers in de V.S. vroegen aan 147 werkloze mannen en 147 werkloze vrouwen om bij te houden hoe zij hun dagen door kwamen. Wat bleek: de mannen keken vooral meer televisie, terwijl de vrouwen het huishouden deden en voor kinderen zorgden.
  • Uh oh… onze hersenen willen een man als baas, omdat we dat eeuwenlang gewend waren. We weten letterlijk niet beter. Toch biedt deze studie van mr. M. Westerbeek hoop. Als er meer vrouwelijke leiders komen, wennen we eraan en verdwijnen de vooroordelen en stereotypen die vrouwen nu nog op achterstand zetten.
  • Over stereotypen gesproken: de media doen vrolijk mee aan het vertekenen van de realiteit. Dat ontdekte wetenschapster Nirai Melis. Als de media foto’s en ander beeldmateriaal gebruiken, tonen ze mannen vooral als bazen en vrouwen als sexy huisvrouwen en modellen. Melis vertelt haar verhaal inmiddels ook internationaal, bijvoorbeeld in dit interview bij ondernemersplatform The Next Woman.
  • Eén op de tien Belgische zwangere vrouwen laat de zwangerschap afbreken als blijkt dat de foetus lijdt aan een aangeboren afwijking. Het vaakst nemen vrouwen die beslissing als het gaat om anencefalie. Dat is een afwijking waarbij een foetus geen of weinig hersenontwikkeling heeft, en na de geboorte binnen een aantal uren of dagen zal sterven.
  • Vrouwen werken parttime, toch? Nou nee. Onder andere in de techniek en de ICT-sector werken veel vrouwen juist fulltime. Over het algemeen zijn ze zeer tevreden met hun werk, blijkt uit een rapportage van de VHTO.
  • Dodelijk geweld tegen vrouwen begint in Turkije de spuigaten uit te lopen. Tussen 2003 en 2010 nam het aantal door mannen vermoorde vrouwen toe met 1400 procent. Dat betekende in 2014 de dood van 281 vrouwen – minstens, want er vindt onderrapportage plaats. Turkse vrouwen protesteren steeds vaker. Af en toe krijgen ze steun van mannen, die bijvoorbeeld een minirok aantrekken om duidelijk te maken dat kleding niks te maken heeft met dat dodelijke (seksuele) geweld.
  • Hard feit: van de aankomende regisseurs die de kans kregen om voor de allereerste keer een aflevering voor een serie te schieten, was 82% van het mannelijke geslacht. De meerderheid (87%) had bovendien een blanke huid. Dat betekent dat vrouwen en mensen met een gekleurde huid nauwelijks werkervaring op kunnen doen. Ze lopen meteen aan het begin van hun loopbaan al vast.
  • Australische vrouwen hebben veel vaker dan mannen te maken met tijdgebrek en stress. Stress vloeit onder andere voort uit een opeenstapeling van taken – én betaald werken, én kinderen verzorgen, én mantelzorg leveren én hoofdverantwoordelijke zijn voor het huishouden – en vormen van geweld.
  • Tot slot een gebrek aan cijfers. Wie houdt in Canada bij hoeveel Indiaanse vrouwen verdwijnen? Niemand. Aantallen die wél bekend zijn, doen het ergste vermoeden. Het lijkt erop dat 1.181 inheemse vrouwen werden vermoord, of verdwenen, in de periode 1980 en 2012. Maar een goed overzicht ontbreekt en de redenen voor die sluipende geweldsgolf blijven ook duister. Dat moet veranderen, bepleit de krant Globe and Mail.

Verkrachters hebben vrij spel

Engeland schaamt zich diep. In de week dat bekend werd dat televisiepersoonlijkheid Jimmy Savile veel meer jonge jongens en meiden verkrachtte dan gedacht, kwam het ministerie van Justitie met een overzicht van de vervolging van verkrachtingszaken. Slechts vijftien procent van de vrouwen doet aangifte, en slechts 1 op de 38 verkrachters krijgt ooit straf. Mensen beginnen hier zo kwaad om te worden dat ze maatregelen eisen. Onder andere de organisatie One Billion Rising wil op 14 februari, inderdaad, Valentijnsdag, een internationale actiedag uitroepen.

Engeland zit ernstig in z’n maag met de opgedoken informatie. Nederland kan er echter ook wat van. Het meest recente overzicht staat in de Emancipatiemonitor 2012. Die geeft aan dat net als in Engeland ook in Nederland weinig vrouwen melding maken van seksuele delicten. Slechts 1 op de 10 slachtoffers stapt naar de politie. In 2011 ging het zodoende officieel om 1580 verkrachtingszaken, 2200 aanrandingzaken, 3410 zaken in de categorie ‘overige seksuele misdrijven’ en 1940 gevallen van schennis der eerbaarheid. Het topje van de ijsberg.

In Engeland is het circa vijftien in plaats van circa tien procent van de slachtoffers die melding maakt van het gebeurde. Dat leidt tot een ernstige onderschatting van het probleem. Jaarlijks verkrachten mannen tussen de 54.00 en 84.000 vrouwen (en een aantal mannen). De politie krijgt maar 15.670 meldingen, en kan slechts in een kwart van de gevallen een verdachte identificeren. De meeste daders krijgen nooit een aanklacht aan hun broek:

Prosecutions are mounted against 2,910 individuals, resulting in the convictions of 1,070 rapists who committed an average of 2.3 offences each. The figures suggest that just one major sex crime in 38 leads to a conviction for the offence.  A spokeswoman for Rape Crisis England and Wales said: “The figures are shocking but sadly not that surprising. […] It is a chicken and egg situation: women do not report offences because they know they are very unlikely to get a conviction. They know they would have to put themselves through a system which is very traumatic and are likely to come out at the other end with no justice.”

Dat gevoel komt niet uit de lucht vallen. Op weg naar een mogelijke aangifte en/of rechtszaak moeten vrouwen vele, vele hobbels nemen. De site www.everydaysexism.com bevat verschillende verhalen van vrouwen die actief beschaamd en ontmoedigd werden. Ze zouden zelf aanleiding hebben gegeven door sexy kleding te dragen of alcohol te drinken. Ze kenden de dader (de verkrachter die uit de bosjes springt komt bijna nooit voor) dus ze hadden waarschijnlijk wel seks gewild, om daarna alsnog ‘verkrachting’ te roepen omdat er iets niet naar hun zin ging, enzovoorts.

Als het tot juridische procedures komt, nemen advocaten en rechters een slachtoffer ook nogal eens onder vuur. Om nog maar te zwijgen over de verslaggeving in de media. In Engeland, maar ook daarbuiten (de Verenigde Staten zijn hier heel goed in) zou je uit krantenartikelen op kunnen maken dat slachtoffers er zelf om vragen dat ze verkracht worden. Als je dat allemaal weet, denk je wel zes keer na voordat je jezelf bloot wil stellen aan een proces. Met alsnog een grote kans dat de rechtszaak tot niets komt en de verdachte vrijuit gaat. Zie hierboven de uitspraak van Rape Crisis England.

Deze hele situatie is wat feministen bedoelen als ze het hebben over een verkrachtingscultuur. Die mondiaal is, met hier en daar een extreme uitwas zoals India, de Congo, of Zuid-Afrika. Praten over die verkrachtingscultuur laat parallellen zien met discussies over andere kwesties. Zo ziet auteur Eve Ensler dezelfde trends als in het debat over klimaatverandering:

Like climate change, only the patriarchs with power seem to be blind to the magnitude of the horrors. […] And, like the response to climate change, first there was an attempt at denial, then there is the blaming of the victim: a woman raped in Dubai fined after telling police she had been drinking; a priest in Italy telling women they are beaten because they don’t clean the house well and wear tight clothes; women in the US military raped by their comrades, who then use that as proof that they never belonged there in the first place; raped girls in Rochdale being ignored by police and social workers because they were seen as damaged goods who were “making their own choices”. It goes on and on.

Vandaar de woede, en de roep om actie. Internationale actie. Het wordt tijd dat we met ons allen de omerta rondom verkrachting doorbreken. Dat zwijgen en in de doofpot stoppen is één van de pijlers onder de verkrachtingscultuur. En betekent dat overal, ook in Nederland, daders verkrachten en vrijuit gaan. Goed om daar 14 februari bij stil te staan.

Militairen stappen naar de rechter

Voor vrouwen in het Amerikaanse leger is het twijfelachtig wie het meeste gevaar oplevert: de vijand of hun eigen kameraden. Het is al jaren algemeen bekend dat vrouwelijke militairen het mikpunt zijn van seksuele intimidatie en verkrachting. Probeer je daar werk van te maken, dan gaat het vaak mis. Het leger ziet je als een verrader en klachten verdwijnen in de doofpot. Acht (ex) militairen pikken die doofpotcultuur niet langer en stappen naar de rechter. Ze klagen het Amerikaanse leger aan en willen tegelijkertijd de cultuur van seksueel geweld aan de kaak stellen.

Zo langzamerhand begint het leger in te zien dat vrouwen ook mensen zijn en dat het niet goed is, ook niet voor het instituut zelf, als zoveel militairen gemolesteerd worden. Cijfers, onder andere uit 2008, tonen aan dat ingrijpen hard nodig is. Nota bene het Pentagon zelf rapporteerde in dat jaar 2923 ‘ incidenten’. Het Pentagon schat in dat slechts tien tot twintig procent van de aanrandingen en verkrachtingen aan het licht komen. De werkelijke cijfers zijn vele malen hoger.

Of het de acht vrouwen lukt via de juridische weg gerechtigheid te krijgen valt nog te bezien. Het vergaat de meeste vrouwen slecht als zij iets durven te zeggen over hun ervaringen:

The assault is one thing; the military’s reaction to it can make women soldiers feel doubly victimized. Women who have had the courage to report being sexually assaulted have been ridiculed, demoted, jailed, physically punished and even murdered. In her award-winning Fall 2008 Ms. article, “The Scandal of Military Rape,” author Helen Benedict recounts stories of assaulted-and-murdered military women LaVena Johnson and Maria Lauterbach, whose deaths generated public outrage.

Een vorige rechtszaak, van 28 vrouwelijke militairen, bleef steken bij een rechter die vond dat de vrouwen geen zaak hadden. De vrouwen hadden de overheid aangeklaagd voor het instandhouden van een verkrachtingscultuur in het leger. De situatie is echter zo ernstig, dat militairen toch opnieuw een poging doen via de rechter veranderingen af te dwingen.

Een grafiek zegt meer dan duizend woorden

Waarom timmert de Rijksuniversiteit Groningen zo hard aan de weg als het gaat om het verkrijgen van meer diversiteit in de wetenschap? Deze cijfers vertellen het hele verhaal. Voor het hier in beeld brengen van de situatie vond de Zesde Clan een iets oudere grafiek, met dezelfde strekking. We publiceren ‘m, want één plaatje zegt soms meer dan duizend woorden:

Amerikaanse vrouwen zijn standvastig bij verkiezingen

Amerikaanse vrouwen zijn zeer stabiel in verkiezingstijd. Dat blijkt uit onderzoek naar het stemgedrag van mannen en vrouwen. Over het algemeen zijn vrouwen iets linkser dan mannen, omdat meer vrouwen dan mannen sociale voorzieningen in stand willen houden. Het verschil verloopt echter zeer grillig. Dat komt omdat mannen zo sterk van koers wisselen. Eén kleine koerswisseling in de politiek, en mannen gaan massaal anders stemmen.

Dubble X, het weblog van Slate Magazine, concludeert dat deze resultaten iedere keer opnieuw verrassend lijken. Het weblog denkt dat traditionele beeldvorming over mannen en vrouwen mensen blind maakt voor de feiten:

For one thing, the male voter is typically seen as the standard for the public at large, with women and other groups as viewed as mere special interests. (This is despite the fact that the majority of voters are women.) Men are representative; women are outliers. […] Yet it turns out it’s the dads who are changeable. Kellstedt doesn’t know why men tend to be so much more responsive to changes in government policy. He speculates that men tend to consume more political information and may therefore be more sensitive to the news coming out of Washington. Either that or, as he likes to joke in speeches, men are just more “moody.”

Door de man als norm te nemen, blijven allerlei patronen en ontwikkelingen onderbelicht. Het gevolg is dat opiniemakers, politici, journalisten en anderen iedere keer opnieuw overvallen worden door het gedrag van met name de vrouwelijke kiezer. Double X:

As Time magazine put it in a 1982 story on the gender gap, “Why can’t a woman vote more like a man?” This thinking may help explain our permanent election-year fascination with all those moms—Soccer Moms and Hockey Moms, Walmart Moms and Security Moms—whose identity don’t extend beyond their children, and whose beliefs and purchasing patterns are thought to offer the answer to the presidency, if only they can be riddled out.

Tijdens de verkiezingen van 2004 kwamen er zoveel onzinverhalen over het stemgedrag van vrouwen in de media, dat het Rutgers Centrum voor Amerikaanse Vrouwen en Politiek de noodzaak voelde voor een speciaal factsheet met feiten en getallen. Uit de cijfers blijkt niet alleen dat vrouwen standvastig zijn in hun politieke voorkeuren. Vrouwen laten zich zowel procentueel gezien als in aantallen  vaker registreren als kiezer en gaan vaker stemmen. In die zin zijn vrouwen eigenlijk de norm, niet mannen. Goed om te weten tijdens de presidentiële verkiezingen later dit jaar.

 

Amerikaanse mannen verkrachten mannen en vrouwen

Het is officieel: jaarlijks krijgen naar schatting 1,3 miljoen Amerikaanse vrouwen te maken met verkrachting, maar nog niet de helft van deze misdaden leidt tot een officiële aangifte. Verder meldden 20%, van alle ondervraagde vrouwen dat zij tijdens hun leven te maken kregen met verkrachting of een poging daartoe. De daders zijn bijna altijd mannen, zoals (ex-)partners, bekenden, familieleden. Deze heren vergrepen zich in ruim 40% van de gevallen aan een vrouw als ze nog een meid was van jonger dan 18 jaar.

Vertegenwoordigers van de overheid die betrokken zijn bij het onderzoek, tonen zich geschokt door de uitkomsten. Hetgeen webmagazine Jezebel verleidde tot uitspraken van het type ‘ ja, duh’:

Did none of the shocked attend a freshman anti-rape seminar in college? […] If we can’t even bother to remember that rampant unreported sexual assault is a problem, then how are we ever going to fix it?

Voor wie nu gaat roepen ‘en de mannen dan’? Vooruit dan. Ja, een op de 71 mannen heeft ook te maken gekregen met verkrachting of een poging daartoe. Dat is erg. Ook bij hen was de dader bijna altijd een man. Opvallend detail: mannen worden vooral het slachtoffer als jong kind van onder de tien jaar oud. Nog een opvallend feit: 5% van de mannen meldt dat iemand anders hen dwong een vrouw tegen haar wil te penetreren. Zij waren dus dader en slachtoffer tegelijkertijd.

Interessant terzijde: ook Nederland boog zich de afgelopen tijd over geweld, waaronder seksueel geweld. Ook hier bleek dat met name vrouwen slachtoffer worden. De dader is bijna altijd man, en op z’n minst een bekende van de vrouw. Vaak ging het om de partner, ex-partner, of vriend. Exacte getallen en percentages verschillen van de situatie in de V.S., maar de principes zijn helaas vrijwel identiek….

Ondertussen zijn de resultaten van het grootschalige Amerikaanse onderzoek nog niet binnen, of de schandalen buitelen al weer over elkaar heen. Met de feestdagen in aantocht krijgen vrouwen opnieuw de schuld van hun verkrachting. Hadden ze maar geen alcohol moeten drinken, weet je wel. Over de dader geen woord. Het zou fijn zijn als die eens kritiek krijgen. Ze plegen namelijk een misdaad.

Verder leek corpsballen van de universiteit van Vermont een leuk idee om een lijst te laten circuleren met als titel: ‘als je willekeurig wie kon verkrachten, wie zou dat dan zijn’. Dit onderdeel van de verkrachtingscultuur kwam op de volgende manier aan het licht:

…now that the survey has been leaked to the interwebs–apparently because a new member accidentally emailed it to his teaching assistant (ouch!)–they’re finding out it’s not ok–and fast.

Dus ze zijn niet alleen seksistisch maar ook nog eens dom. Dat beloofd wat voor de toekomst.

Nederlandse abortuswet werkt uitstekend

De Nederlandse abortuswetgeving en gezondheidszorg leiden tot het laagste aantal ongewenste zwangerschappen, ook bij tieners, het laagste aantal abortussen, en de laagste sterfte onder zwangere vrouwen. Dat is een hard feit: uit het jaarlijkse overzicht aan de regering blijkt opnieuw dat Nederland één van de laagste abortuspercentages ter wereld heeft. Minder dan één procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd doet een beroep op deze zorg. Mocht het toch zover komen, dan is het een veilige ingreep, onder streng toezicht uitgevoerd door professionals.

Grafiek uit het rapport met het aantal abortussen in Nederland. Sinds 2000 vertonen die aantallen een rechte lijn, terwijl de Nederlandse bevolking als geheel nog steeds toeneemt.

Uit de cijfers blijkt dat het aantal abortussen sinds het jaar 2000 stabiel is en ieder jaar opnieuw rond de 28.000 uitkomt. Uitgesplitst naar leeftijd blijkt het aantal abortussen onder tieners zelfs licht te dalen. Deze toch al gunstige cijfers worden nog een beetje vertekend, omdat buitenlandse vrouwen voor een abortus naar Nederland reizen. Deze ‘buitenlandse’ abortussen worden ook meegeteld. Voor in Nederland woonachtige vrouwen zijn de cijfers dus eigenlijk nog lager dan deze rapportage weergeeft.

Dat Nederland de laagste cijfers ter wereld heeft, betekent tegelijkertijd ook dat alle andere landen hogere cijfers hebben. Met andere woorden: de systemen en wetgeving in het buitenland leveren méér tienerzwangerschappen, méér abortussen en meer dode of verminkte vrouwen op.

Paar voorbeeldjes nodig? Neem Ghana. Perikelen rondom abortus zorgen daar voor slachtoffers bij een kwart van de zwangere vrouwen. Circa één op de tien zwangere vrouwen sterft na een slecht uitgevoerde abortus, en nog eens 13% van de vrouwen blijft verminkt en ziek achter. Dit is des te schrijnender omdat Ghana een redelijk tolerante abortuswetgeving kent. De ingreep is legaal. Helaas weten maar weinig vrouwen dit, dus in wanhoop zoeken ze massaal hun toevlucht bij kwakzalvers.

Dan de Verenigde Staten, waar de Zesde Clan vaak over schrijft. Abortus is daar een veel voorkomende procedure, onder meer omdat voorbehoedsmiddelen soms slecht verkrijgbaar zijn. Het Guttmacher Institute maakte een video over de feiten:

Of neem Argentinië. Slecht uitgevoerde abortussen zijn daar een van de hoofdoorzaken van de sterfte onder zwangere vrouwen. In tegenstelling tot Ghana kent dit land zeer strikte wetten. Argentinië staat abortus alleen toe in geval van verkrachting of levensgevaar voor de vrouw. Daarnaast zijn voorbehoedsmiddelen slecht verkrijgbaar. Vrouwen kunnen geen kant op. Dit leidt tot 500.000 tot 700.000 illegale abortussen per jaar. Ernstig bloedverlies en ernstige infecties staan op de tweede en derde plaats in de ranglijst van doodsoorzaken bij zwangere vrouwen. Beiden zijn direct gelinkt aan complicaties van illegale abortussen.

Vrouwen in Argentinië vechten voor een betere abortuswet.

Anti-abortusactivisten in Nederland zouden er goed aan doen deze feiten eens tot zich door te laten dringen. Zij willen abortus uitbannen. Voor hen is abortus moord. Duidelijk. Maar we leven niet in een utopie. In de realiteit plegen vaders incest met hun dochters. Verkrachten mannen vrouwen. Zijn jongens en meisjes al experimenterend onvoorzichtig met seks. Falen voorbehoedsmiddelen soms. Zorgen medische complicaties ervoor dat gewenste zwangerschappen toch afgebroken moeten worden. En, het belangrijkste van allemaal: vrouwen zijn mensen, geen willoze enveloppen waar zodra ze zwanger zijn met alle geweld een kind uit moet komen.

Abortus zal altijd een onderdeel moeten blijven van de zorg aan vrouwen. En wie het leven lief heeft, kiest dan voor de Nederlandse aanpak. Met goede seksuele voorlichting, makkelijk verkrijgbare voorbehoedsmiddelen, en professionele zorg aan zwangere vrouwen, waarbij abortus onderdeel uitmaakt van het hele pakket. Dat zorgt voor het minste aantal doden en verminkten.

400 miljoen dollar winst boeken is niet genoeg in Hollywood

Stel, je zoekt een regisseur voor een nieuwe film met een groot budget. Je kunt kiezen. Een man, wiens laatste werk een absolute flop was. Of een vrouw wiens laatste werk 400 miljoen dollar opleverde. Wie kies je? Nou, de man natuurlijk, want dat is een veilige keuze en zolang er geld in het laatje rolt is het prima zoals het is. Die praktijk levert deprimerende cijfers op over de positie van vrouwen achter de camera’s en als producenten van shows.

Catherine Hardwicke op de set.

Magazine The Wrap wist de hand te leggen op de nieuwste cijfers van het Centrum voor de Studie van Vrouwen in Film en Televisie. Vrouwen regisseerden in 1998 nog 9 procent van alle grote filmproducties. In 2009 en 2010 bleef dat percentage steken op 7. Slechts tien procent van alle schrijvers zijn vrouwen, van de producenten is slechts 15 procent vrouw, en van de editors is 18 procent vrouw. Het schiet, kortom, voor geen meter op. Bigelow mag dan een Oscar hebben gewonnen, maar in het algemeen is er voor vrouwen in Hollywood eerder sprake van achteruitgang dan vooruitgang. Zie ook weblog Women & Hollywood voor alle statistieken.

Op de werkvloer vertaalt zich dit direct in rare toestanden. The Wrap sprak met Catherine Hardwicke. Zij regisseerde Twilight, een vampieren en weerwolven film die 400 miljoen dollar opbracht. Vervolgens ging ze er vanuit dat ze wel een nieuwe grote film zou kunnen regisseren. Maar nee:

Hardwicke told TheWrap she was prevented from even pitching to direct “The Fighter.” “I couldn’t get an interview even though my last movie made $400 million,” she said to TheWrap. “I was told it had to be directed by a man — am I crazy?” said Hardwicke, who also noted she liked what David O. Russell did on the film. “It’s about action, it’s about boxing, so a man has to direct it … But they’ll let a man direct “Sex in the City” or any girly movie you’ve ever heard of.”

De klus ging uiteindelijk naar ene meneer Russell. Zijn vorige film heette I Heart Huckabees en was volgens de site Jezebel een absolute ramp. Maar ja, een man, dus dan gaat de boksfilm natuuuuurlijk naar hem. Want de vrouwtjes weten daar niks vanaf.

Op de televisie is de situatie iets beter, signaleert de Chicago Tribune. Vrouwen maken daar gemiddeld iets minder dan een kwart uit van bedenkers en producenten van shows. Met notoire uitschieters naar beneden, zoals bij de Daily Show. Vorig jaar januari raakte dit satirische programma verwikkeld in een schandaal omdat vrouwen totaal afwezig waren in het creatieve team. Alle teksten werden geschreven door mannen, en zij zetten een groepscultuurtje neer waarin vrouwen zich totaal onwelkom voelden. Na hevige kritiek paste de show het schrijversteam aan: vrouwen vormen nu met net geen 12 procent een minderheid. Enfin, beter dan nul procent, zullen we maar zeggen.

Vrouwen die werkzaam zijn in de televisiewereld geven regelmatig aan dat dit seksisme moeilijk aan te pakken is. De Chicago Tribune:

“I’ve been confronted by misogyny on a staff before,” “Eureka” co-executive producer Amy Berg said in a lively writers roundtable posted at io9.com. “It’s just sad that this sort of thing still exists. The really horrible thing about this kind of behavior is that it’s not something you can change. You can’t talk things out. I tried that. It’s just something that’s ingrained in people. And if you don’t have support [..], all you can do is pack your stuff and move on to bigger and better things.”

Women & Holywood interviewde de hoofdonderzoeker van de jaarlijkse studie naar de positie van vrouwen in film en televisie, Martha Lauzen. Zij noemt drie hoofdredenen voor de systematische achterstelling van vrouwen: studio’s zien vrouwen als een risico. Ze spelen liever op veilig, en dat betekent de keuze voor een man.  Ten tweede maakt Hollywood deel uit van een samenleving waarin vrouwen ondergewaardeerd worden. Dit is een mentaliteit die niet snel veranderd kan worden. En drie: er is geen wil om iets te veranderen. Studio’s zien de mannelijke monocultuur niet als een probleem.

Lauzen ziet maar één uitweg: de systematische achterstelling aanpakken via de wet. In het bedrijfsleven gebeurt dit al. Vrouwen klaagden giganten als Wal-Mart en Toshiba aan en eisen miljoen schadevergoeding voor misgelopen promoties, onderbetaling en andere vormen van discriminatie. Eerder hadden werkneemsters al succes in het geval van Novartis, een van oorsprong Zwitsers farmaceutisch bedrijf. Novartis besloot het niet op een openbare rechtszaak aan te laten komen, maar betaalde een schikking van 175 miljoen dollar aan een groep van 5600 werkneemsters.

Als vrouwen in de entertainmentbranche hetzelfde doen, komt Hollywood er opeens achter dat discrimineren geld kost. Misschien ontstaat er dan wél een wil om te veranderen.

Onderwijs aan vrouwen redt levens

Het sterftecijfer van kinderen tot vijf jaar is fors gedaald, en de helft van die daling is te danken aan meer en beter onderwijs voor meisjes. Dat blijkt uit een studie, gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift The Lancet. Meer onderwijs en een betere gezondheidszorg zorgen er ook voor dat er veel minder vrouwen sterven tijdens of na de bevalling. Dat aantal is de afgelopen twintig jaar met een derde gedaald, meldt de Belgische krant De Morgen.

Onderwijs aan meisjes loont op alle fronten.

Twee goede berichten die tegelijkertijd in de media verschijnen, dat is geen toeval. De VN komt de laatste tijd met allemaal cijfers, omdat de deadline van eerder vastgestelde millenniumdoeleinden van de VN met rasse schreden dichterbij komen. Zo moet de moedersterfte in voor de periode van 1990 tot 2015 met 75% gedaald zijn. Ook al is de situatie flink verbeterd, eenderde is nog geen driekwart. Hetzelfde geldt voor de sterfte onder jonge kinderen.

Naast vooruitgang zijn er helaas ook nog gebieden waar veel werk nodig is. Zo signaleert de New York Times dat Somalië en Papua Nieuw Guinea stilstand vertonen, terwijl het aantal sterfgevallen bij moeder en kind in Zimbabwe zelfs is toegenomen. De verslechtering in dat land is te wijten aan een uittocht van gediplomeerde vroedvrouwen. Ze kunnen in andere sectoren en in andere landen beter betaald werk krijgen. Het gevolg is dat zwangere vrouwen en jonge kinderen aan hun lot overgelaten achter blijven.

Maar het positieve nieuws overheerst. Wat de diverse onderzoeksresultaten aantonen is dat economische ontwikkeling, betere gezondheidszorg, de strijd tegen AIDS en onderwijs samen de belangrijkste wapens zijn in de strijd tegen de sterfte van moeder en kind. Dat onderwijs alleen al zorgt voor een enorme daling van het sterftecijfer bij jonge kinderen lijkt te mooi om waar te zijn, schrijft de Guardian. Maar aan de andere kant is het logisch, want onderwijs heeft een enorme invloed op de levenssituatie van meisjes en vrouwen:

Teach children to read and write and use numbers and you open up the world for them. Give girls an education in poor countries and you increase their chances of marrying later and being treated with greater respect in their communities, even if they never get the sort of qualification that leads to a job.

Zelfs een paar jaar onderwijs helpt al om meisjes en vrouwen meer grip te geven over hun leven. Ze weten eerder wanneer een ziekte zo ernstig is dat ze er een arts bij moeten halen, en doen meer aan preventie. Bijvoorbeeld door hun kind op tijd te laten vaccineren. Kortom, redt levens, geef meisjes meer onderwijs.

Spanjaarden vermoorden 33 vrouwen in eerste helft 2010

Het Spaanse ministerie van emancipatie schrok zich rot toen de cijfers over huiselijk geweld binnen rolden. In de eerste helft van 2010 vermoordden mannen 33 vrouwen. Sinds het ministerie de cijfers actief bij houdt, is het aantal vermoorde vrouwen niet zo hoog geweest.

Dagelijks komen er 361 aangiftes van huiselijk geweld binnen. Positief daarbij is dat steeds vaker familieleden of buren naar de Spaanse politie stappen. Dit jaar kwam bijna 14% van de aangiften van ‘omstanders’. Dat toont aan dat de samenleving steeds vaker ingrijpt als een vrouw door haar partner mishandeld wordt.

Nederland hoeft als het om huiselijk geweld gaat ook niet achterover te leunen. De politie analyseert sinds 2004 de cijfers over huiselijk geweld. Het meest recente overzicht komt van cijfers over het jaar 2008 en 2009. In Nederland in 2008 vonden vijftig slachtoffers de dood, waaronder ook acht kinderen. De politie registreerde dat jaar 63.841 incidenten van huiselijk geweld.  De slachtoffers waren voornamelijk vrouw (84%). Ging het om een man, dan was het slachtoffer meestal homoseksueel.  Bijna de helft van de daders belandt een tijdje in de cel. Maar slechts 7% komt daadwerkelijk voor de rechter.