Tag Archives: boerkaverbod

Raad van State adviseert tegen boerkaverbod

Het zong al een tijdje rond, maar nu is het officieel: de Raad van State ziet niets in een boerkaverbod. Volgens dit gezaghebbende rechtsorgaan moeten vrouwen zelf kunnen beslissen wat ze aantrekken in Nederland. Bovendien, “subjectieve onveiligheidsgevoelens” vormen geen grond om “een algemeen verbod te rechtvaardigen”.

Of het kabinet Rutte hier iets mee doet is zeer de vraag. Regeringen slaan wel vaker een advies van de Raad van State in de wind. Toch geeft het oordeel van de Raad van State een steuntje in de rug aan mensen en instanties die zeer kritisch staan tegenover het voornemen van de regering om gezichtsbedekkende kleding te verbieden. Het advies gaat expliciet in op de emotionele lading die meespeelt in de wens om dit type wetgeving in te voeren, en velt er een hard oordeel over. ‘Dit vind ik eng’ is geen goed argument.

De Raad is niet de enige. Ook Amnesty International verzet zich tegen dit type ingrijpende maatregel. Je straft er namelijk vrouwen mee die vrijwillig zulke kleding dragen. Nederland is Afghanistan niet. Daar word je neergeknuppeld als je je niet aan zeer strenge kledingvoorschriften houdt. In Nederland is het bijna het omgekeerde. Daar krijg je juist agressieve reacties als je wel een boerka aantrekt. Onderzoek toont dat ook aan. Vrouwen besluiten vaak tegen de zin van familieleden of echtgenoot een boerka te dragen. Vaak ging daar een lange periode van twijfel, inclusief religieuze zoektocht, aan vooraf.

Wil je hun kledingkeuze verbieden, dan dringt de overheid diep door in het persoonlijke leven van inwoners. Daar moet de staat mee oppassen. Ook ontbreekt de logica. Columniste Malou van Hintum schreef spottend dat de regering in één moeite door ook baarden moet verbieden als ze ernst wil maken van een boerkaverbod:

De boerka is een kunstmatige manier om het gezicht te bedekken. De natuurlijke weg om dat te doen, namelijk met behulp van een baard, is maar voor een enkele vrouw weggelegd. […] Daarom zeg ik: de baard is de boerka van de man. […] Wie de boerka wil beboeten, slingert ook de baard op de bon.

Zo’n kledingverbod levert bovendien problemen op met de handhaving. De politie mag naar eigen inzicht bepalen of een agent iemand een boete geeft, of alleen een waarschuwing. Woordvoerders gaven al aan dat ze dat ook met het boerkaverbod willen doen. De politie zal lang niet in alle gevallen meteen handhaven. In dit specifieke geval slaan politici echter meteen spierballentaal uit. De politie heeft maar te handhaven. Anders verzet de politie zich op een ongeoorloofde manier tegen de regering.

Al met al hangt er weer een lekker sfeertje om dit boerkaverbod heen. To be continued.

Wat een boerkaverbod betekent in de praktijk

Toenemende agressie tegen vrouwen die zich in een boerka op straat wagen. Een verharding in de verhoudingen tussen bevolkingsgroepen. Politie agenten die niet goed weten wat ze moeten doen. En dan hebben we het nog niet over juridisch verzet, desnoods tot de hoogste Europese gerechtshoven aan toe. Dat en meer speelt zich af in Frankrijk, waar het verbod op de boerka al een tijdje van kracht is.

Dat is het voordeel van een klein landje zijn: elders gingen ze ons al voor. Frankrijk was het eerste Europese land waar politici riepen dat een boerka niet thuis hoort in hun land. Nu ook België een boerkaverbod aannam en Nederland op het punt staat hetzelfde te doen, reisden verslaggevers van de Engelse krant The Guardian af naar Frankrijk om op te tekenen hoe het verbod daar uitpakte.

Slecht, dus. Sinds het verbod vielen onbekende Fransen gesluierde vrouwen aan. Zelfs een moeder met een dertien maanden oud kind ontliep dat geweld niet. Vrouwen merken dat ze ook zonder fysiek geweld door veel landgenoten als persona non grata behandeld worden: genegeerd worden in winkels, vuile blikken, boze opmerkingen. Sommigen durven de straat niet meer op, vertelden vrouwen aan The Guardian:

The politicians claimed they were liberating us; what they’ve done is to exclude us from the social sphere. Before this law, I never asked myself whether I’d be able to make it to a cafe or collect documents from a town hall. One politician in favour of the ban said niqabs were ‘walking prisons’. Well, that’s exactly where we’ve been stuck by this law.”

Er gaan inmiddels ook stemmen in Frankrijk op die zich afvragen waarom de politie tijd vrij moet maken om vrouwen te beboeten vanwege hun kledingkeuze. De eerste boetes liggen inmiddels ter beoordeling voor de rechter, en het is de vraag of het verbod juridisch houdbaar blijft. Onder andere advocaat Gilles Devers meent dat het verbod in strijd is met de mensenrechten en de vrijheid van religie. Mocht een rechter besluiten een boete te bekrachtigen, dan staat hij klaar om een zaak aan te spannen tegen dat besluit.

Ook in Nederland twijfelen politici aan de houdbaarheid en zinnigheid van een boerkaverbod. Magda Berndsen van oppositiepartij D’66 liet al weten aan De Pers:

,,Ik begrijp de gevoelens die boerka’s kunnen oproepen. Een verbod op kleding biedt echter geen oplossing voor de emancipatie van vrouwen en gaat tegen de principes van de Nederlandse democratie in”, vindt Magda Berndsen van D66. ,,De staat moet zich niet te veel opdringen in de kledingkeuze. Als Donner iets voor de emancipatie van deze vrouwen wil betekenen, kan hij beter investeren in onderwijs en werkgelegenheid. D66 zet de politie liever in tegen inbraken, overvallen en geweldsdelicten.”

Laten zaken als onderwijs en inburgering nou net terreinen zijn waarop de huidige Nederlandse regering wil bezuinigen… Bij inburgering verdwijnt bijvoorbeeld tweederde van het budget. Misschien kan Donner daar nog eens goed over nadenken?

 

Nederland zegt redelijkheid vaarwel

Het is officieel: Nederland schaart zich in het rijtje landen met een boerkaverbod. Om te voorkomen dat het teveel gaat lijken op een anti islamitische maatregel houden officiële teksten het op een verbod op gezichtsbedekkende kleding. Maar uit alles blijkt dat het gewoon gaat om de boerka. Volgens minister Donner past dat kledingstuk niet in Nederland.

De regering negeert met haar opstelling onderzoek waaruit blijkt dat het dragen van gelaatsbedekkende kleding zoals een boerka voor de meeste vrouwen in bijna alle gevallen een bewuste keuze is. Zelfs als het dat niet zou zijn – nogmaals, dit wordt niet ondersteund door bestaande studies – klopt het verbod niet. In dat geval ga je namelijk vrouwen die volgens jou onderdrukt zouden worden, nog meer onder druk zetten. Vrouwen waarvan je zegt dat ze niet vrij zijn, nog meer vrijheid ontnemen. Door zo irrationeel te handelen laat de Nederlandse regering zien dat het de redelijkheid vaarwel zegt.

Het is heel erg jammer dat de coalitiepartijen die dit bedacht hebben, onderzoeken negeren en weigeren te luisteren naar redelijke argumenten. De Zesde Clan verwijst je graag nog even naar die roependen in de woestijn. Zoals filosofe Martha Nussbaum, die in augustus vorig jaar reageerde op de introductie van een boerkaverbod in Frankrijk. Of de Belgische politica Eva Brems, die stelling nam toen haar land het voorbeeld van Frankrijk volgde en erop wees dat mensenrechtenexperts dit soort wetgeving unaniem afwijzen.

Inmiddels komen uit islamitische hoek de eerste reacties binnen. Trouw sprak met Al Nisa, een organisatie voor moslimvrouwen. Voorzitter Leyla Cakir legde de krant uit dat haar organisatie tegen een boerkaverbod is:

Al Nisa heeft altijd het standpunt gehad dat we niet voor een boerkaverbod zijn. Wij zijn eerder voor zelfbeschikking en vinden dat de vrouw zelf de vrijheid moet hebben om te beslissen om een boerka te dragen.

De krant tekende ook een onthutste reactie op van jongerenimam Yassin Elforkani:

‘Ik had nooit gedacht dat het zover zou komen in Nederland. Dit is echt betreurenswaardig. Ik snap dat het op de arbeidsmarkt moeilijk ligt, maar het verbieden van een boerka op straat past niet in een democratische rechtsstaat. Het is geen verplichting vanuit de islam, maar als een vrouw ervoor kiest, moet het kunnen. Ik denk ook niet dat de vrouwen die ik ken die er een dragen, hun boerka afdoen. Met sancties verander je niet hun mentaliteit.”

In België bleef het niet bij praten. Twee vrouwen stapten naar de rechter. Zij vinden het boerkaverbod in hun land een maatregel die veel te ver gaat, en hebben de zaak aanhangig gemaakt bij het grondwettelijk hof. Dit hof doet binnenkort uitspraak.

UPDATE: Geweldige reactie van een winkel in feest- en carnavalskleding. Sinterklaaskleding en carnavalspakken vallen niet onder het verbod op gezichtsbedekkende kleding, dus kunnen mensen bij deze winkel een boerka huren als ware het een carnavalspak. Bonnetje erbij en geen agent die je een boete op kan leggen. Doet de politie dat wel, dan is de feestwinkel bereid de boete te betalen. Geniaal!

Illustraties: Burka Babes van de strip Sigmund (Peter de Wit).

Vrouwen kiezen zelf voor een nikab

Vriendjes en partners van vrouwen die gezichtsverhullende sluiers dragen, zijn daar meestal niet blij mee. Ze vinden het vervelend dat hun vriendin/partner negatieve aandacht trekt van omstanders, en vinden het ook niet leuk dat zijzelf automatisch beschouwd worden als vrouwenhater. De vrouwen kiezen zelf voor een nikab, boerka of ander verhullend kledingstuk, meestal nadat zij zich bekeerden tot de islam, ontdekte prof. dr. Annelies Moors.

Moors deed in 2009 onderzoek naar boerkadraagsters in opdracht van de Nederlandse regering, die al een paar jaar worstelt met een aangenomen motie van Geert Wilders. Onder andere gesteund door CDA en VVD kreeg hij het voor elkaar dat er in principe een algemeen verbod op het dragen van gezichtsverhullende kleding komt. Tot nu toe is deze motie alleen gedeeltelijk effectief, via verboden voor specifieke locaties en situaties.

Het viel Moors op dat de draagsters van dit soort kleding tot nu toe nauwelijks aan het woord kwamen. Vooral politici, beleidsmakers en vertegenwoordigers uit de sectoren zorg, onderwijs en multi culturele instellingen spraken over nikab, boerka en andere vormen van verhullende kleding. Ook de pers stuurde eerder een in boerka gehulde verslaggever op pad, dan dat zij de mening vroegen van de vrouwen om wie het ging. Het Parool was in 2004 eerlijk over de redenen voor die handelswijze: de vrouwen ,,zijn meestal weinig spraakzaam, spreken de taal vaak niet en zullen ook het achterste van hun tong niet snel laten zien.”

Moors, werkend voor de Amsterdam School for Social Science Research, toonde aan dat het prima mogelijk is met de mensen zelf te praten. Via via kwam ze in contact met 20 vrouwen, die ze uitvoerig interviewde over hun persoonlijke ontwikkeling en kledingkeuze. Het dragen van bedekkende sluiers was meestal het eindresultaat van een jarenlange spirituele zoektocht. Ouders en partners waren er meestal niet zo blij mee, en de vrouwen zelf twijfelden ook vaak. Uiteindelijk kozen ze toch voor bedekkende sluiers, om zo dichter bij God te staan.

Dat die keuze spraakmakend kan zijn, ondervinden de draagsters dagelijks. Ze zien dat mensen die negatief reageren, vaak een link leggen met vrouwenonderdrukking en terrorisme. Ook Moors ziet dat het dragen van zulke kleding spanningen oproept:,, Het spanningsveld tussen een symbool dat gezien wordt als een teken van onderschikking en een praktijk die geassocieerd wordt met macht, leidt gemakkelijk tot gevoelens van onbehagen.”

Maar een verbod? De draagsters vinden dit zeer discriminerend. En Moors kan hen daar, analoog aan Martha Nussbaum, alleen maar gelijk in geven. In een interview in dagblad Trouw wees ze erop dat een verbod alleen maar averechts werkt. Bovendien was zulke kleding tot 2003 nauwelijks een probleem, ontdekte ze na een uitgebreide analyse van krantenberichten. De dicussie over een verbod ontstond pas na terroristische aanslagen, onder andere in Madrid en Londen. De angst voor terreur en de vrees voor een fundamentalistische Islam waren doorslaggevend, concludeert zij.

Nussbaum zegt nee tegen boerkaverbod

Nikab, boerka, andere soorten gezichtsbedekkende sluiers, Frankrijk verbood ze eerder deze week en ook in Nederland zwelt de roep om een verbod aan. Filosofe Martha Nussbaum heeft zich daarom gemengd in het debat over het boerkaverbod. Zij publiceerde recent een opiniestuk in The New York Times om een tegengeluid te laten horen.

Vaardig vooral géén verbod uit, is haar mening, want de argumenten die daar tot nu toe voor gebruikt worden rieken naar discriminatie.  Nussbaum gaat veel genoemde redenen voor een verbod systematisch af om dit te onderstrepen.

Boerka, nikab en andere gezichtsbedekkende kleding zouden symbool staan voor geweld tegen vrouwen? De staat heeft volgens Nussbaum nu al alle juridische mogelijkheden om (huiselijk) geweld tegen vrouwen tegen te gaan. Daar is een apart boerkaverbod niet voor nodig.

Gezichtsbedekking zou persoonlijk contact in de weg staan? Hoe zit het dan met tandartsen en andere specialisten, vraagt Nussbaum zich af. Die werken ook met hoofd- en mondbedekkingen die hun gezichten bijna onherkenbaar maken, maar de meeste patiënten die door zo’n arts geholpen worden hebben geen klachten.

En hoe zit het met strenge winters? Waarom mogen mensen wel over straat lopen en gebouwen betreden terwijl ze schuil gaan achter sjaals, mutsen, dikke jassen en handschoenen, maar is het opeens een probleem als iemand een boerka aan heeft?

En als het gaat om een verbod om onderdrukkende kledingnormen te bestrijden en de gezondheid van vrouwen te beschermen? Nussbaum verwijst meteen naar andere onderdrukkende kledingnormen, zoals hoge hakken die het lopen bemoeilijken en rugklachten veroorzaken. Dat type westerse norm wordt even dwingend opgelegd aan vrouwen, met alle schadelijke gevolgen van dien voor gezondheid en welzijn van vrouwen. Maar dat is blijkbaar minder problematisch dan het dragen van een gezichtsbedekkende sluier, aldus Nussbaum.

Afghaanse vrouwen in gezichtsbedekkende kleding

Kortom, zonder in te gaan op allerlei religieuze overwegingen ziet de filosofe al genoeg bezwaren tegen een verbod. Niet doen, is haar nadrukkelijke advies.