Tag Archives: blanke mannen

En de Oscar gaat naar….. een man

Jaarlijks reikt de Amerikaanse filmindustrie Oscars uit, en jaarlijks blijkt welke verhalen, personages en makers de dominante cultuur belangrijk vindt: het werk van blanke mannen en de verhalen van blanke mannen. Vrouwen maken slechts 20% van de genomineerden uit. Het protest groeit, onder de noemer Oscars So Male. Hollywood heeft een enorm mannenprobleem, waardoor mannen kansen en werk aan andere mannen geven en vrouwen buiten in de kou staan.

Vakblad Variety signaleert dat de diversiteit op het gebied van huidkleur een beetje toenam en, na een aantal zeer magere jaren, nu weer opklom naar het niveau van 2007. Onder andere Octavia Spencer, Denzel Washington en Viola Davis maken dit jaar kans op een Oscar en in de categorie ‘beste film’  staan Moonlight, Hidden Figures en Fences, drie films met ras en etniciteit als belangrijk thema.

Deze relatieve vooruitgang strekt zich echter niet uit tot de seksen. Als je de acteurscategorieën even buiten beschouwing laat, domineren mannen in hoge mate. Dit jaar nomineerde de Academy of Motion Picture Arts and Sciences geen enkele vrouw voor beste regisseur of cinematograaf. De categorie scenarioschrijver leverde slechts 1 vrouw op uit een groep van minstens 10 genomineerden. Bij producenten ziet het beeld er iets gunstiger uit: negen van de 30 genomineerden zijn vrouw.

Al met al komen mannen op 80% van de genomineerden. De Academy nomineert liever een jodenhater als Mel Gibson dan een vrouw, aldus actrice Lena Dunham:

“It’s so crazy that Mel Gibson gets to make those insane movies and like scream about Jewish people on the street and then he gets to make a movie and everyone’s like, ‘But he’s an artist!’” Dunham is confident that, “If a woman went on a rant about Jews she would literally be like put in a dungeon.” Robinson inserted that, adding insult to injury, Gibson was nominated for “fucking Hacksaw Ridge,” a film she places in the cinematic genre of a “white dude jerking off about the heroism of another white man—I could not be less interested in that.”

De mannelijke dominantie is hardnekkig. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen in de periode van 2005 tot 2016 gemiddeld nooit verder kwamen dan 19% van de Oscarnominaties. Dit jaar biedt meer van hetzelfde. Alleen in de categorie ‘korte documentaires’ bevat de lijst evenveel mannen als vrouwen. Heel toevallig gaat het dan om relatief goedkope films, die je zelfstandig kunt maken met weinig middelen.

Bij de acteurscategorieën kom je altijd 50-50 uit, maar ook dan zie je opvallende verschillen. Zo hebben vrouwen in de categorie ‘beste ondersteunende actrice’ opvallend vaak rollen waarin ze een mannelijke hoofdpersoon helpen. Bijvoorbeeld als loyale echtgenote van of als de moeder van. Omgekeerd gaat het bij ondersteunende acteurs meestal om schurkenrollen, of zelfstandig opererende personages die het pad van een mannelijke hoofdpersoon kruisen, signaleert website Goldderby.

Waarom zijn lof en eer voor vrouwen en ‘vrouwenverhalen’ belangrijk? Welnu:

Because what we choose to honour doesn’t only tell us who excelled; it tells us who we are. If women aren’t integral to our storytelling, it skews the perspective of which stories are “worth” hearing, and how they’re told. At this point, you’re likely smacking your head, thinking you’ve heard all this before. Listen, I would give anything not to be still writing it. But the statistics keep forcing me to, like some film-columnist Ancient Mariner with a dead Oscar hanging around my neck.

Dus is het veelbetekenend dat wij als cultuur vrouwen marginaliseren. Het ontneemt vrouwen kansen en sluit deuren voor ze. Zo pikte Steven Spielberg het werk op van Colin Trevorrow omdat hij zichzelf in deze regisseur herkende. Hij gaf hem een miljoenenbudget en de kans om Jurassic World te regisseren. Dit gebeurde in hetzelfde jaar waarin Kathryn Bigelow Zero Dark Thirty uitbracht (omzet ruim 95 miljoen dollar). Maar, zoals Johanna Schneller van dagblad de Globe and Mail constateert:

Bigelow is the only woman to have ever won a best director Oscar, for 2008’s The Hurt Locker. But if Spielberg saw himself in her, he hasn’t said so. And she’s not directing Star Wars: Episode IX, either. Colin Trevorrow is.

Zo houd je de status quo in stand en kom je vanzelf op baggercijfers zoals 7% regisseuses in de top 250 van meest succesvolle films uit 2016. En weet je vrij zeker dat Oscars naar een man gaan.

Zo ziet politiek in Nederland er uit

Campagneleiders woonden een loting van de NOS bij, om te weten welke fractieleider met wie in debat mag in de aanloop naar de verkiezingen van maart aanstaande. Zo ziet dat er uit:

Wie gaan deze blanke mannen adviseren? Welnu, andere blanke mannen. Want dit is hoe het huidige landschap partijleiders eruit ziet. Zo:

Wie voeren deze blanke mannen aan? Meer blanke mannen. Want dat is het profiel van de kandidaten op de lijsten van de politieke partijen: hoogopgeleid, randstedelijk, blank, man.

Dit is dus de politieke situatie in Nederland: blanke mannen die blanke mannen promoten. Je kunt het zien. Of we het met ons allen ook wíllen zien… Of we het willen weten….? In ons conservatieve kikkerlandje vrees ik grote weerstand. Kwaliteit komt vanzelf bovendrijven. Vrouwen en mensen met een gekleurde huid willen zelf niet, die hebben geen ambitie, stellen andere prioriteiten, vinden hun gezin of de situatie in hun thuisland misschien belangrijker dan het land besturen. Ach, nog een jaartje of vijftig wachten en dan hebben vrouwen en minderheden die achterstand vanzelf ingelopen. Geen harde maatregelen nodig hoor. Da’s dwang en dwang vinden we heeeeel naar. De politiek reguleert zichzelf wel. Het is gewoon een kwestie van geduld. Alles komt vanzelf goed. Vanzelfsprekend.

Echt, ik kan deze riedel dromen. Ik lees dit iedere keer opnieuw zodra structurele discriminatie open in beeld komt en mensen zich alleen met veel moeite kunnen onttrekken aan dat wat voor je neus gebeurt. Maar de bewijzen stapelen zich op, mensen. Zo ziet politiek in Nederland er uit. Willen we beweren dat vrouwen en mensen met een gekleurde huid niet kunnen en niet willen? Serieus?

‘Blanke man’ steeds vaker herkent als problematische groep

Eén van de weinige constructieve effecten van de racistische moordpartij in de Amerikaanse stad Charleston is, dat mensen eindelijk beginnen te spreken over blanke mannen als groep. Normaal gesproken negeren mensen die dimensie. Gaan blanke mannen in de V.S. moorden, dan wijten anderen zo’n misdaad aan psychologische ziekten, daarbij het woord ‘terrorisme’ zorgvuldig vermijdend. Terwijl er wel degelijk voldoende aanwijzingen zijn om te spreken van een probleem met deze specifieke groep.

Onder andere dagblad Trouw bespreekt de vreemde blindheid die het debat kenmerkt, zodra het gaat om een blanke man die iets ergs doet. De krant haalt hoogleraar Anthea Bulter aan, die het volgende signaleert:

Moslims en Afrikanen worden volgens Butler veel sneller voor terrorist uitgemaakt dan blanke mensen. Hun acties worden sneller systhematisch of symbolisch genoemd. Hun daden vragen volgens de media vaak om tegenreactie en refereren aan religie of ras.  Terwijl blanke mensen slechts in ‘verwarde staat’ een ‘eenmansacties’ uitvoeren. Een staaltje bedekt racisme, noemt Butler dit soort framing.

Behalve van bedekt racisme komt ook seksisme om de hoek kijken. Zelfs als daders expliciet aangeven dat ze het bij hun moordpartij op vrouwen hadden voorzien, negeren media dat en grijpen opnieuw naar termen in de categorie ‘eenmansactie van een verwarde psychoot’. Er zijn feministes zoals Jessica Valenti voor nodig om expliciet aan te geven dat vrouwenhaat, seksisme en mannelijk privilege de voedingsbodem vormen voor bijvoorbeeld de slachting in Isla Vista en andere schietpartijen.

Dit alles vloeit voort uit een cultureel model waarbij wij als samenleving de blanke man niet als groep problematiseren, zoals hoogleraar Butler aangaf. Anderen hebben iets uit te leggen, maar de blanke man niet. Die vertegenwoordigt op een vanzelfsprekende manier de norm en wordt geassocieerd met alles wat status en kwaliteit heeft. Dat er ook een link bestaat tussen blank, man en agressie blijft zo prachtig buiten beeld.

Als een vertegenwoordiger van die groep ‘blanke man’ wel degelijk blijk geeft van ongelofelijk fout gedrag, past dat niet in het ideaalplaatje. Da’s naar! We willen onszelf niet naar voelen! Dus zoeken mensen naar geruststellende verhalen waardoor de mythe van de onproblematische groep intact kan blijven. Je kunt nog zo duidelijk aantonen dat ‘de’ Amerikaanse massamoordenaar bijna altijd een blanke man is, maakt niet uit.

Hoe gevoelig die kritische blik is, blijkt wel uit de volautomatische defensieve reactie zodra een blanke man kritiek krijgt op zijn gedrag of uitlatingen. Je moet meteen aangeven dat je blanke mannen niet wil demoniseren, dat je echt wel weet dat de meeste mannen ok zijn, enzovoorts enzovoorts. Kritiek op seksistisch/racistisch gedrag, of feiten benoemen, is echter niet hetzelfde als alle mannen demoniseren. Het is een terechte poging om de balans te herstellen en een factor te benoemen die tot nu toe te vaak en onterecht buiten beschouwing bleef.

Wat de blanke mannelijke dader van de moordpartij in Charleston deed, valt onder de geaccepteerde term van (binnenlands) terrorisme en vloeide duidelijk voort uit racisme. Zulke factoren kun je maar beter niet negeren. Alleen als je het volledige plaatje hebt, kun je nadenken over oplossingen.

KPN ziet diversiteit als blanke vrouw of allochtone man

KPN stopt met een voorkeursbeleid voor vrouwen,  omdat meer vrouwen vinden lastig was, de vrouwen die er kwamen teveel leken op blanke mannen, en allochtone mannen het nakijken hadden. Aldus een verklaring van het telecombedrijf. Wat missen we in dit plaatje? De positie en privileges van blanke mannen bij KPN. Allochtone vrouwen – die bestaan blijkbaar niet. En een analyse van de racistische en seksistische elementen in de ‘logica’ van het bedrijf.

KPN heeft blijkbaar nog nooit gehoord van onbewuste vooroordelen. En wat dat doet met mannen, vrouwen en directeuren die iets hips met diversiteit willen doen. Zodat er uiteindelijk een klimaat ontstaat waarbij iedereen, blanke mannen voorop, diversiteit beschouwt als iets schier onmogelijks. Van daaruit is het een kleine stap naar ”gutteguttegut” roepen, achterover leunen en genieten van het spektakel van telecomvrouwen die opboksen tegen allochtone mannen. Twee minderheden vechten om hetzelfde been (en de blanke man gaat er vrolijk mee heen). Komt dat zien!

Zelfs de eigen medewerkers omschrijven KPN als een blank mannenbolwerk. Dat leidde tot een monocultuur in alle geledingen van het bedrijf. Zelfs op de laagste niveau’s kwam de telecomgigant niet verder dan 23,4% vrouwelijke medewerkers.

Ergens eind 2008 snapte het bedrijf dat ze dit niet meer konden verkopen aan de buitenwereld. Dus kwam er diversiteitsbeleid. KPN stelde Marion Koopman aan als directeur diversiteit, en zij verklaarde in een interview uit 2009:

“We zullen nooit zeggen dat een bepaalde vacature alleen openstaat voor vrouwen. Mannen mogen bij ons ook altijd solliciteren. Wel hebben we afgesproken dat we bij gelijke geschiktheid voorkeur hebben voor een vrouw, niet overal maar wel bij het middenkader en aan de top. Leverde dat veel negatieve reacties op van mannelijke medewerkers?  “Heeft u op de radio de reactie van de voorzitter van onze centrale ondernemingsraad gehoord? Hij stond er achter. Sommige mensen hier waren ook ongelooflijk trots dat hun ceo dit zo stelde. Natuurlijk heeft het intern ook voor andere reacties gezorgd. Zowel van vrouwen als mannen.”

Een diplomatiek antwoord, maar achteraf gezien was er vanaf het begin al sprake van verzet. Volgens de huidige verklaringen van KPN kwam de kritiek vooral van een andere achtergestelde groep, namelijk allochtonen.

Daar zit je dan, als blank mannenbolwerk. Wie moet je tevreden stellen? Blanke vrouwen? Allochtone mannen? (Niet zeuren over allochtone vrouwen! Allochtone vrouwen hebben niks te zoeken bij KPN! Sssssst!) Het is het één of het ander:

,,Tegelijkertijd hebben we geconstateerd dat de focus op vrouwen tot een volledige veronachtzaming heeft geleid van de hoger opgeleide allochtone man.”

Logisch toch? Er kan slechts aandacht zijn voor één minderheidsgroep. Niet twee of meer. Anders raak je in de war. Dus, samenvattend: het gaat om blanke vrouwen versus allochtone mannen, en wat vervelend dat allochtone mannen minder kansen krijgen omdat KPN blanke vrouwen (op een oneerlijke manier) voortrekt. (Neeeheeee, hou nou toch eens op over die allochtone vrouwen!! Read my lips: Allochtone. Vrouwen. Bestaan. Niet.)

Weblog Powervrouwen gelooft er niets van, dat het bij KPN zou moeten gaan om óf een vrouw, óf een allochtone man: ,,Misschien moeten wij vrouwen KPN dan ook maar laten schieten”, schrijft het blog. Op Twitter wijst journaliste Asha ten Broeke op de vreemde elementen in de verklaring van KPN:

 57 min.  En trouwens: wat een lulkoek van KPN. Waarom moeten kansen vd multiculti-man ten koste van de vrouw? Laat de witte man eens opzij gaan! […] Oh, ik lees dat KPN ook hevig teleurgesteld was in de dames, omdat ze niet ‘vanuit hun vrouw-zijn’ iets toevoegden aan het bedrijfsproces. […] Nee ja, dan zou ik me als KPN ook niet meer inspannen voor die rotwijven. Want het is niet alsof diversiteit over rechtvaardigheid gaat ofzo

Misschien kan de KPN-top een dagje op de hei zitten en eens nadenken over de seksistische en racistische patronen, die zichtbaar worden in hun personeelsbestand en in hun verklaringen. Misschien kunnen ze een kijkje nemen bij Google. Daar worstelen ze ook met een enorm gebrek aan diversiteit en een overweldigende meerderheid aan blanke mannen. Maar bij Google hebben ze wél gehoord van het fenomeen ‘onbewuste vooroordelen’, en doen ze op basis van wetenschappelijk onderzoek naar het effect van zulke vooroordelen wél gerichte pogingen om de bedrijfscultuur fundamenteel te veranderen.

In de tussentijd een advies aan allochtone mannen: je ziet wat er van komt als je je teveel aanpast aan de dominante (blanke mannelijke) werkcultuur. Let er dus op dat je vanuit je allochtoon-zijn genoeg andere belangrijke waarden, inzichten en kwaliteiten kunt toevoegen aan het bedrijfsproces. Anders ruilt KPN je over een paar jaar weer in voor  blanke vrouwen, in de hoop dat die domme gansjes hun lesje inmiddels hebben geleerd en wél een baarmoederlijke sensibiliteit toevoegen aan de top.

UPDATE: PvdA-kamerlid Keklik Yücel noemt de redenering van KPN ‘onzin’, signaleert de volstrekte afwezigheid van allochtone vrouwen, en constateert dat het besluit vooral iets zegt over het beeld dat bij KPN bestaat over vrouwen en allochtonen:

Op deze wijze zal het diversiteitsbeleid, bedoeld om discriminatie te bestrijden, niet opschieten, zegt het Kamerlid. ‘Ik had al een debat aangevraagd over meer vrouwen in de top. Daarbij ga ik ook de ontwikkelingen bij KPN betrekken.’

Google geeft blanke mannen alle ruimte

De Nederlandse versie van Google geopend vandaag? Dan zag je een ‘doodle‘: een creatieve, grappige manier om ‘Google’ te spellen, vaak met interactieve elementen. Vandaag in de vorm van stripfiguur Guust Flater. Leuk, onschuldig vermaak. Inderdaad. Maar onze samenleving is helaas doordrenkt van seksisme, en die leuke Google Doodles vormen geen uitzondering. In 62 procent van de gevallen gaan ze over een al dan niet fictieve blanke man.

Doodles, de harde feiten.

De organisatie SPARK ging tellen en kwam uit op 445 doodles die specifiek gericht waren op een historisch of fictief persoon. Daarvan waren er 368 gericht op mannen en slechts 77 op vrouwen. Dat betekent dat beroemde en fictieve vrouwen, ongeacht huidskleur, niet verder kwamen dan 17% van het aantal doodles. Mannen namen de andere 83% in beslag – in meerderheid blank.

Toen SPARK alleen de mondiaal gepubliceerde doodles telde, dus de exemplaren die iedereen wereldwijd ziet, waar hij of zij de zoekmachine ook opstart, verslechterde die verhouding nog verder. Deze meest invloed- en statusrijke doodles betroffen in 91% mannen. Wereldwijd verdwenen vrouwen dus nog verder in de marge.

In de krant The Independent gaf een woordvoerster van de feministische beweging duidelijk aan waarom het belangrijk is hier aandacht aan te geven. Google doodles lijken luchtig vermaak, maar ondertussen bevestigen ze wie we belangrijk vinden en eren, en wie niet. Voor de zoveelste keer blijkt dan dat we als wereld vooral blanke mannen waarderen. Het aloude patroon duikt op, waarbij mensen met een getinte huidskleur en vooral ook mensen met een vagina niet meetellen en daar vooral niet over moeten zeuren, want zo zit de wereld nou eenmaal in elkaar. 

Anno 2014 kun je echter niet met goed fatsoen volhouden dat alleen (blanke) mannen er toe doen. SPARK heeft een petitie op internet gezet om van Google te eisen dat ze beter letten op diversiteit, en stoppen met de marginalisering van vrouwen en mannen met een getinte huidskleur:

We’re asking Google to draw our histories, our achievements, our strength, our heroes, our fighters and foremothers. You can’t keep ignoring us. We’re here, and we’ve always been here.

UPDATE: Google heeft inmiddels laten weten dat het bedrijf het probleem begrijpt en de inhoud van doodles aanpast. De organisatie belooft een 50-50 verhouding voor dit jaar. Dat geeft hoop.

UPDATE II: SPARK wil Google best helpen met het waarmaken van die belofte. Ze publiceren inmiddels een tmblr vol suggesties. Een doodle voor de Mexicaanse schrijfster en diplomate Rosario Castellanos! Zangeres Josephine Baker! Mensenrechten activiste Ella Baker! Meer suggesties zullen volgen. Keuze genoeg…

De gereedschapskist: over privileges en de weerstand daar bij stil te staan

Het is een teken van blank privilege dat zwarte feministes, zoals Bell Hooks, al jaaaaren schreven over de dominante positie van blanken m/v, en dat deze term al jaren bekend was in wetenschappelijke kringen, maar dat er een essay van een blanke mevrouw voor nodig was om het begrip gemeengoed te maken. Peggy McIntosh met White Privilege: Unpacking the Invisible Knapsack. Amerikaanse scholen en universiteiten gebruiken deze tekst tegenwoordig vaak als basis voor de les.

Privilege is het tweelingzusje van intersectionaliteit. Beide begrippen buigen zich over het gegeven dat er kenmerken zijn die mensen op achterstand zetten, of juist een opstapje geven. Het gaat dan om zaken die buiten je macht liggen, zoals je sekse, huidskleur, aangeboren handicap, of kenmerken waar je slechts zeer moeilijk iets aan kunt doen. Denk aan een lage opleiding hebben of uit een armoedig milieu komen.

Dat werkt op elkaar in. Zo maakte onder andere het SCP in 2006 bekend dat vrouwen uit minderheidsgroepen aantoonbaar een dubbele achterstand hebben. Hier komen privilege en intersectionaliteit bij elkaar. Allochtone vrouwen liggen achter bij de mannen uit hun eigen minderheidsgroep, want als man krijgen die groepsleden privileges die vrouwen niet krijgen. Allochtone vrouwen verkeren echter ook in een achterstandspositie ten opzichte van blanke vrouwen. Want ook al zijn die vrouw, ze horen wel bij de ‘juiste groep, ze voldoen aan de norm van de blanke Nederlander.

Hoewel aantoonbaar, in cijfers, ontkennen mensen privileges vaak. Het ligt gevoelig. Wordt het toch te zichtbaar, dan moet ‘de ander’ iets doen. Zo merkte het SCP op dat er een zware politieke druk op allochtone vrouwen ligt om hun situatie te verbeteren. Met andere woorden: de nadruk ligt op het individuele lid van de groep waar iets mee is. De rest van Nederland kan achterover blijven leunen en als het dan niet lukt met vooruitkomen is het de schuld van het individuele lid van de verkeerde groep. Zie je wel, ze willen het niet en ze kunnen het niet, heet het dan.

Het zijn vaak leden van diezelfde minderheidsgroep die het hardste roepen dat er niks aan de hand is. Carla Bruni, echtgenote van de Franse president, benutte het podium van tijdschrift Vogue om te roepen dat haar generatie vrouwen het feminisme helemaal niet nodig heeft. (Na felle kritiek bood ze excuses aan voor die opmerking). Ander voorbeeld: toen bekend werd dat uitzendbureau’s allochtone kandidaten discrimineren, waren twee hooggeschoolde allochtone mannen er als de kippen bij om te benadrukken dat racistische werkgevers niet bestaan:

Het is jammer dat geschikte niet-westerse kandidaten worden benadeeld door het negatieve groepsbeeld. Feit is wel dat werkgevers niet verantwoordelijk zijn voor dit negatieve groepsbeeld. Voorstellen om werkgevers harder aan te pakken, kunnen geen effect hebben als het groepsbeeld niet wordt verbeterd.

Dus, Marokkanen, gedraag je. Vrouwen, verman je. Dan komt kwaliteit vanzelf boven drijven, is het niet vandaag, dan wel over honderd jaar. In de tussentijd kiest de in het geheel niet racistische en/of seksistische werkgever gewoon een jonge blanke man. Toevallig, of om economische redenen. Echt niet uit weerzin tegen allochtonen en vrouwen, hoor, echt niet.

Weerstand bij de getroffen mensen komt omdat het een heel eng idee is dat je weinig tot geen invloed hebt. Een werkgever die niet aan de vrouw wil (want: gedoe met zwangerschapsverlof, past niet in het mentale plaatje van leider) heeft de macht om je niet aan te nemen, geen promotie te geven, acuut te ontslaan als je zwanger wordt. Los van wat je zelf allemaal aan kennis, kunde en talent in te brengen hebt kan dat gewoon gebeuren, en probeer dan maar eens te bewijzen dat je met discriminatie had te maken.

Daar bovenop komt dat je alles goed kunt doen en dan toch niet krijgt wat je verdient. Hoe goed jijzelf je ook gedraagt, ook al heb je een voorbeeldig CV, je bent Marokkaan en Marokkanen zijn slecht dus weg ermee. Op die manier loop je, ondanks je eigen goede gedrag, aan tegen complexe structuren, waar je in je uppie weinig tegen kunt beginnen. Waarmee de zelftwijfel weer opnieuw begint. Toch een andere sollicitatiebrief schrijven? Toch vaker glimlachen tijdens het onderhandelen? Enzovoorts.

Bij de bovenliggende partij ontstaat weerstand om een andere reden. Stel dat je je voordeeltjes kwijt raakt! De onwil om in te zien dat er iets structureel scheef loopt was precies de reden waarom McIntosh in 1989 besloot man en paard te noemen:

I have often noticed men’s unwillingness to grant that they are over privileged, even though they may grant that women are disadvantaged. […] Denials, which amount to taboos, surround the subject of advantages, which men gain from women’s disadvantages. These denials protect male privilege from being fully acknowledged, lessened or ended. Thinking through unacknowledged male privilege as a phenomenon, I realized that since hierarchies in our society are interlocking, there was most likely a phenomenon of white privilege, which was similarly denied and protected.

Die onwil zie je steeds opnieuw terug. Je kunt niet praten over het gebrek aan meisjesfiguren in kinderfilms zonder beschuldiging dat je een zure feministe zou zijn. Terwijl het hier gaat om de boodschap die kinderen krijgen:

in the movies made for children in 2012, girls go missing. In staggering proportions, males are consistently front and center; females are mostly sidelined or not there at all. If you look at the gender placement in the images on the movie posters below, the meaning of “marginalized” couldn’t be more clear. Remember, these are movie for kids. So when your children go to the movies, they are learning, time and time again, that boys are more important than girls.

Ook Peggy McIntosh liep er tegenaan dat ze tot voor kort niet had nagedacht over haar eigen privileges:

It seems to me that obliviousness about white advantage, like obliviousness about male advantage, is kept strongly inculturated in the United States so as to maintain the myth of meritocracy, the myth that democratic choice is equally available to all. Keeping most people unaware that freedom of confident action is there for just a small number of people props up those in power, and serves to keep power in the hands of the same groups that have most of it already.

Het was één van de redenen om haar essay te schrijven. Dat zie je gelukkig vaker. Als je jezelf bewust wordt van je privileges, kun je anderen ook bewust maken van scheve toestanden. Daarbij gebruiken mensen allerlei inventieve methoden. Zo vergeleek iemand privilege als de gemakkelijkste stand bij het spelen van een videospelletje. Als je ‘super easy’ kiest in het menu, kun je het spel nog steeds verliezen, maar de kans dat je wint blijft over het algemeen toch het grootste. Door te praten in termen van games kun je taboewoorden als ‘privilege’ vermijden en willen mensen misschien luisteren naar wat je zegt.

Een andere methode is die van het aanprijzen van voordelen. Mannen, als jullie je mannelijke privileges zelf, actief, tegengaan en aanpakken, en op voet van gelijkheid omgaan met vrouwen, verbeteren je heteroseksuele relaties en krijg je betere seks. Da’s een zeer aantrekkelijk vooruitzicht voor veel mannen. Het kan de pijn van lastige bewustwordingsprocessen enigszins verzachten.

Tot slot, voor gevorderden: McIntosh noemt in haar essay een lijst op van meer dan twintig manieren waarop blanken bonuspunten krijgen. Op internet kun je meer van dat soort lijstjes vinden. Je kunt ook een kijkje nemen in de keuken van de privilege denying dude. Of dit essay over mannelijk privilege lezen, of privilege in action, waar zo’n beetje alle soorten privileges aan bod komen.

Als blanke mannen nee zeggen

Congressen met de ene blanke mannelijke spreker na de andere. Panels met louter blanke mannen. Festivals waar alleen blanke mannen optreden. Wat zou er gebeuren als die blanke mannen zouden zeggen: nee. Nee, ik kom niet. Beste organisator, doe eerst maar eens wat meer je best vrouwen en allochtonen uit te nodigen.

Good Media staat stil bij deze vraag, omdat de medewerkers te vaak het volgende dansje meemaken: organisator haalt panel bij elkaar. Panelleden blijken allemaal blanke mannen te zijn. Van diverse kanten komt er kritiek. Organisator verzucht dat-ie zijn best heeft gedaan maar op de een of andere manier lukte het niet. Of erger, ze zeggen dat de vrouwen niet wilden. Iets wat bij navraag vaak niet blijkt te kloppen: de vrouwen wilden wél. Waarna de discussie stokt en het volgende congres, festival, evenement, opnieuw louter blanke mannelijke gezichten telt.

Dit is niet alleen in de Engelssprekende wereld zo. Nederland kan er ook wat van. We hebben hier een conservatieve cultuur, waarbij veel mensen nog steeds vinden dat de taak van de vrouw thuis ligt. Dat heeft z’n weerslag op wat vrouwen van de meerderheid wel en niet ‘mogen’. Zodra je moeder wordt, is de ongeschreven regel: maximaal drie dagen buitenshuis betaalde arbeid verrichten. De man moet kostwinner blijven. Van congres Automotive in 2004 tot aan het Social Media congres in 2011, er komt zodoende vaak geen vrouw aan te pas. Meestal zijn het vrouwen die in de commentaren signaleren dat er alleen mannen aan het woord komen, en dat jammer vinden.

Omdat dit zo’n structureel probleem is, is Good Media niet de eerste of de enige die zich met deze kwestie bezig houdt. Weblog Feminist Philosophers was de congressen met louter blanke mannelijke sprekers zo zat dat de medewerkers een aparte rubriek maakten, de Gendered Conference Campaign. De campagne brengt in kaart hoe de situatie is per congres.

Organisatoren vinden hier ook tips om meer diversiteit te krijgen. Zoals meteen aan het begin beter nadenken. De eerste paar namen waar een organisator mee komt, zullen waarschijnlijk toevallig allemaal mannen zijn – zo werken onbewuste vooroordelen nou eenmaal. Kun je niks aan doen. Maar als je je hier van bewust bent, kun je verder kijken. Wie houden zich nog meer met het onderwerp bezig? En als je aan vrouwen denkt, leg je aan hen dan wel dezelfde eisen op als aan mannen? Want vaak moet een vrouw twee keer zo goed zijn als een man om in aanmerking te komen voor speciale aandacht. Met dat soort dingen begint het…

Kijk, 1 vrouw... (WFIA conferentie 2010)

In Nederland doen verschillende organisaties hun best om organisatoren de helpende hand te bieden. Zo kwam vrouwen in de media er al snel achter dat journalisten onofficiële lijstjes achter de hand hebben om snel een bron te vinden voor een citaat. Toevallig staan daar bijna alleen namen van mannen op, zodat journalisten vooral mannen spreken om hun artikelen te schrijven. Dat schiet niet op. Dus biedt de site hulp en kunnen journalisten hier een keur aan vrouwelijke deskundigen vinden. Een ander initiatief is Zij Spreekt. Dit bureau probeert meer vrouwelijke sprekers deel te laten nemen aan de panels en congressen waar dit artikel mee begon.

Mooie initiatieven, maar toch blijken organisatoren nog te gemakkelijk naar de oude vertrouwde groep blanke mannen te grijpen. Daarom de oproep van Good Media aan de blanke mannen van deze wereld: zeg nee. Weiger gewoon. Stel de vraag: hoe komt het dat u geen vrouwen of allochtonen uitnodigt? Wat houdt u tegen? Zijn er echt geen vrouwen of allochtonen deskundig op dit terrein? Zorg maar dat je ze vindt, dan wil ik uw uitnodiging nog wel een keer in overweging nemen. Gegarandeerd dat organisatoren dan opeens wel meer diversiteit weten te bieden.

UPDATE: Hier is een mannelijke filosoof die daadwerkelijk actie onderneemt. Bij iedere uitnodiging die hij krijgt, vraagt hij naar de andere sprekers en zegt: ” I trust this will not be an exclusively male line-up?” De man, die anoniem wil blijven, schat zelf in dat zijn houding bij twee conferenties al geleid heeft tot actie van de organisatoren. Zij deden meer hun best om ook professionals van het vrouwelijk geslacht te betrekken.