Tag Archives: Bibliothèque de la Pléiade

Franse literaire canon slegts vir mannen

Op zich positief nieuws deze week in NRC Handelsblad: een prestigieuze Franse uitgeverij, die alle klassiekers uit de canon in prachtige ingebonden uitgaven uitbrengt, neemt Virginia Woolf op in de reeks. De serie, Bibliothèque de la Pléiade, loopt al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. De serie is vooral bedoeld voor literaire werken van eigen bodem, maar af en toe mogen ook buitenlandse auteurs meedoen, zoals Cervantes, Jane Austen en William Shakespeare.

Meteen na die heugelijke mededeling – als iemand het verdient om in een galerij der groten opgenomen te worden, is het Woolf wel – laat de krant echter achteloos vallen dat de reeks inmiddels meer dan vijfhonderd werken bevat, waarvan nu, met Woolf erbij, negen van vrouwelijke auteurs. Negen. Laat die verhouding even tot je doordringen. Negen op de vijfhonderd, dat is nog niet eens 2 procent!

De Zesde Clan snapt dat er historische vertekeningen optreden. De reeks begint met kritisch geannoteerde edities van middeleeuwse werken. We weten allemaal dat kerk en staat vrouwen tot ver in de negentiende eeuw actief weerden uit de publieke ruimte. Vrouwen die wilden schrijven, waren onfatsoenlijk en kregen te maken met zeer sterke sociale uitsluiting, dus tot aan de twintigste eeuw waren er veel meer mannen die de wereld benoemden.

Maar kom op zeg, op een gegeven moment gingen vrouwen massaal schrijven. Waar zijn Daphne Du Maurier, Flora Tristan, Claire de Duras en Delphine de Girardin? Waarom Sartre wel, maar Simone de Beauvoir niet? Opnieuw zie je dat vrouwen uit beeld verdwijnen zodra we komen bij de meest gezaghebbende en meest prestigieuze laag in de literatuur. Opnieuw zie je dat schrijfsters uit de canon vallen. Ze zijn niet universeel en indrukwekkend genoeg. Bah, bah en nog eens bah.