Tag Archives: betaald werk

Nieuwsronde: moederdag editie

Moederdag! Oorspronkelijk, in 1907, wilde de Amerikaanse activiste Ann Jarvis dit feest benutten om de emancipatie van vrouwen te bevorderen. Daarna raakte de revolutionaire betekenis van moederdag bedolven onder het roze suikergoed, chocolade in hartvorm, parfum en cadeausets met zeepjes. Maar er valt nog steeds genoeg feministisch nieuws te ontdekken:

  • Vaders doen één keer een kind in bad en kunnen gloriëren in een zee van complimenten, terwijl moeders het nooit goed genoeg kunnen doen. Doorbreek die complimentenkloof deze moederdag, luidt de oproep van de Canadese publicist Dave McGinn. Vaders mogen echt wel wat beter hun best doen voordat ze complimenten krijgen, en moeders zouden veel vaker welgemeende complimenten mogen krijgen. Ook voor en na moederdag.
  • Historica Gerda Lerner schreef een magistraal boek over de ontwikkeling van een feministisch bewustzijn. Zij ziet in het moederschap één van de vroegste bouwstenen voor vrouwenemancipatie. De gedeelde ervaring van zwangerschap, baren en de zorg voor kinderen verenigde vrouwen die door de samenleving verdeeld werden op basis van de sociale klasse waar hun echtgenoot toe behoorde. Het moederschap stelde vrouwen daarnaast ook in staat zichzelf autoriteit te geven. Wel kinderen opvoeden maar geen politiek stemrecht hebben? Ja doei! Onrecht! Wij vrouwen eisen!
  • Die stroming is er nog steeds. Lees bijvoorbeeld deze bundel vol artikelen over feministische organisaties die iets met/voor moeders doen, en vanuit die invalshoek alle vrouwen een stapje verder willen brengen. Of lees deze toespraak: ”We will take the mother from the private to the public sphere, and we will be heard. A mother’s place is in the revolution! As Angela Davis famously said, “I’m no longer accepting the things I cannot change – I’m changing the things I cannot accept
  • Er valt genoeg strijd te leveren, want de samenleving gebruikt het moederschap nog te vaak om vrouwen te discrimineren. Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. Wil je als vrouw je eigen inkomen verdienen, je identiteit als mens behouden, en op je eigen voorwaarden leven, dan moet je een sterke wil hebben. Dat ontdekte onder andere Sarah Sluimer, de seksismecorrespondent van De Correspondent. Maar het kán wel, als je bewust omgaat met consultatiebureau’s, goedbedoelende buren en familieleden, en het goede gesprek met de vader blijft voeren.
  • Wil je dit jaar ver weg blijven van de roze suikerhartjes? Cool mom picks zet de beste feministische cadeautjes voor moeders op een rij. Stuur je een kaartje, dan zijn er ook in die categorie geweldige feministische boodschappen die je moeder kan sturen.
  • Enneh, wist je dat moeders de motor zijn achter het schoolsucces van meiden? Het gaat dan vooral om betaald buitenshuis werkende moeders, die in de afgelopen decennia een steeds krachtiger rolmodel zijn geworden voor hun dochters. Tijdschrift Sociale Vraagstukken signaleert dat meisjes, geboren in 1980, bijna een jaar langer op school blijven dan meiden met een thuismoeder. Het effect is alleen zichtbaar bij moeders en dochters. Vaders hebben dat positieve effect niet op hun zonen.
Advertenties

Regeringsbeleid negeert uitkomsten Emancipatiemonitor

De Nederlandse regering wil dat vrouwen meer uren betaald werk gaan verrichten. Volgens de overheid kunnen vrouwen hun parttime baantjes best uitbreiden, omdat traditionele opvattingen over de rol van vrouwen ‘grotendeels doorbroken’ zouden zijn. Pardon? Deze conclusie staat compleet haaks op de uitkomsten van de meest recente Emancipatiemonitor en ander onderzoek.

De Emancipatiemonitor laat geen misverstanden bestaan over de opvattingen over de rol van vrouwen. Zolang ze alleenstaand is zal het allemaal wel, maar zodra er kinderen komen vindt ruim de helft van de bevolking dat een vrouw niet meer dan drie dagen per week betaald werk zou mogen verrichten. Liefst minder. Ook als het kind inmiddels op de basisschool zit, vindt 43% van de Nederlanders drie dagen per week betaald werk het maximaal wenselijke. Driekwart van de bevolking vindt het daarentegen juist prima dat een jonge vader doorwerkt alsof er niets is veranderd.

Die conservatieve mentaliteit komt ook op allerlei andere manieren tot uiting. Zo onderzocht psycholoog Steffie Weisman de taakverdeling tussen mannen en vrouwen. Ze kwam erachter dat stelletjes niet expliciet nadenken. De taakverdeling komt automatisch tot stand. Hij en zij vallen daarbij gedachtenloos in een vanzelfsprekend rollenpatroon. Hij de kostwinner. Zij de parttime werker en fulltime moeder de huisvrouw.

Zodra er extra druk op de ketel komt, zijn het vrouwen die daarvoor de prijs betalen in termen van economische zelfstandigheid. Neem de kinderopvang. Zodra de eerste berichten over stijgende kosten de ronde deden, in mei dit jaar, riepen allerlei mensen meteen dat moeders hun parttime baantje eraan zouden geven. Anders zouden ze alleen maar werken voor de kosten van de kinderopvang, en dan konden ze net zo goed thuis blijven. Het is een redenering die er van uit gaat dat vrouwen verantwoordelijk zijn voor de kinderen. Als zij zonodig iets buitenshuis wil doen, moet zíj maar regelen dat alles verder gewoon doorloopt.

Dan de werkvloer. Bedrijfskundige Berber Pas promoveerde op onderzoek naar vrouwvriendelijk beleid in de medische sector, vanouds als het gaat om artsen een mannenberoep. Wat blijkt? Dat beleid werkt vaak stigmatiserend en rolbevestigend voor de vrouwelijke arts. Ook persoonlijk levert het problemen op voor hun functioneren:

‘Als vrouwelijke dokters met kinderen carrière willen maken zitten stereotype, tegengestelde verwachtingen over hun rol als ‘goede’ moeder en ‘goede’ arts hun danig in de weg. Ze worden met de huidige aandacht voor werk-privébalans vooral aangesproken op hun rol als de werkende moeder.’

Dat werkt niet. Zonde, want uit het onderzoek van Pas blijkt dat de vrouwen met kind vooruitstrevendere ideëen hebben over de combinatie werk en kind, dan hun vrouwelijke collega-artsen zonder kinderen. Ook heeft de geboorte van een kind geen invloed op hun ambities. Ze willen graag doorwerken en hogerop komen.

Als de Nederlandse regering meent dat traditionele verwachtingen over vrouwen verleden tijd zijn, kan dat alleen omdat de medewerkers in een ivoren toren zitten. De beleidsmakers zouden er goed aan doen eens wat wetenschappelijke feiten op te nemen in hun doorlichtingen. Dan zouden ze weten dat hun opmerking niet meer is dan borrelpraat. En dat er nog veel, heel veel moet veranderen, voordat vrouwen de ruimte krijgen om hun eigen koers uit te stippelen. Of het nou gaat om betaald, of onbetaald werk.

Nieuwe boeken met een feministische inhoud

Bijhouden wat er allemaal verschijnt op het gebied van feminisme is een heel karwei, maar gelukkig heeft Amazon een top 20 met recente of nog te verschijnen boeken. Het gevecht om de voogdij over kinderen na een echtscheiding, de terugtredende overheid en wat dat betekent voor vrouwen, dat en meer biedt deze top 20. De Zesde Clan brengt de meest veelbelovende titels graag onder uw aandacht.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, krijgen moeders niet automatisch de kinderen toegewezen, constateert Phyllis Chrysler in Mothers on Trial. Als een man om wat voor reden ook echt hard maakt dat hij de kinderen wil, krijgt hij in de regel ook inderdaad de voogdij. De moeder wordt daarbij door de mangel gehaald (karaktermoord etc.) Mothers on Trial zorgde in 1986 voor veel ophef, omdat de bewijzen ingingen tegen de overtuiging dat moeders een voorkeursbehandeling zouden krijgen.

Niet dus, en Chrysler kan dat bewijzen aan de hand van de harde feiten. Deze editie is geheel herzien. Met acht nieuwe hoofdstukken, nieuwe jurisprudentie, en een analyse van de nieuwste ontwikkelingen. Voor de Nederlandse situatie zie onder andere advocate Gabi van Driem, die zich al jaren hard maakt voor een eerlijke behandeling van vrouwen in de rechtspraak. Ze schreef onder andere In Haar Recht, met tips en adviezen om je persoonlijke leven goed te regelen.

Vrouwen en de her-privatisering van werk, van Robin Truth Goodman, gaat in op de effecten van het huidige rechtse gedachtengoed op de positie van vrouwen. Mensen moeten zelf verantwoordelijk nemen voor hun eigen zaken, dus kan de overheid zich terugtrekken op allerlei gebieden. Het is in de Verenigde Staten al jaren een dogma, en met het huidige kabinet Rutte krijgt ook Nederland steeds meer te maken met een terugtredende overheid. Robin Truth Goodman analyseert de ontwikkelingen, van de tijd van industrialisatie, naar de welvaartsstaat en de huidige ontmanteling van dit stelsel. Ze maakt duidelijk dat het afbreken van voorzieningen vrouwen veel zwaarder treft dan mannen. Daarom is een feministische analyse van het probleem, plus de mogelijke oplossingen, volgens Goodman hard nodig. Dit boek verschijnt in oktober 2011.

Vrouwen, werk en politiek, De politieke economie van genderongelijkheid, bekijkt de verhouding tussen de seksen vanuit het oogpunt van economie en macht. Heleen Mees opgelet: professoren Torben Iversen en Frances Rosenbluth bevestigen wat zij al jaren zegt. Het is voor vrouwen enorm belangrijk om betaald werk te verrichten. Want een eigen inkomen hebben, betekent zelfstandigheid en enige macht. De auteurs stellen dat betaald werk om die reden altijd verbonden is met vrouwenemancipatie en de verbetering van hun positie. Dit boek verschijnt op 2 augustus in de Verenigde Staten.

Als vierde, en tot slot: Living Dolls, de terugkeer van het seksisme. In dit boek fileert Natasha Walter de huidige cultuur, waarin vrouwen zogenaamd evenveel kansen en rechten hebben als mannen, maar ondertussen ondermijnd worden door een genadeloze nadruk op hun uiterlijk en hun seksualiteit (die altijd beschikbaar moet zijn voor mannen, anders ben je een saaie preutse trut). Dit boek is al verschenen en kreeg lovende  recensies. Zie ook het al eerder verschenen boek van Ariel Levy over de opkomst van de bimbocultuur. Dit boek is gelukkig al in het Nederlands vertaald.

Wij lezen de Emancipatiemonitor zodat u dat niet hoeft te doen, deel 1: houding en mentaliteit

Nederlanders hebben een conservatieve mentaliteit. De Emancipatiemonitor 2010 brengt de elkaar versterkende meningen, normen en waarden keurig in beeld. Van ‘de moeder weet beter hoe ze voor kinderen moet zorgen’ tot aan ‘fulltime werk is het beste wat een man kan overkomen’, het sluit op elkaar aan en zorgt ervoor dat veel mensen de kudde volgen. Het resultaat is het anderhalfverdieners model, waarbij hij fulltime werkt en zij hooguit parttime, en een achterstelling van vrouwen op gebieden die niet behoren tot huishouden en kinderen opvoeden.

Normen, waarden en meningen over allerlei onderwerpen komen bij diverse hoofdstukken terug. De Zesde Clan zet de onderzochte opvattingen hier op een rijtje. Lees en huiver:

  • moeders met kinderen tot 4 jaar zouden van 27% van de bevoking óf niet buitenshuis mogen werken, of hooguit twee dagen per week
  • moeders met kinderen tot 4 jaar mogen van 24% van de bevolking maximaal drie dagen per week buitenshuis betaald werken
  • Kinderen op de basisschool? Dan meent 43% dat een baan van hooguit drie dagen ideaal is voor de moeder.
  • Vader met kind tot 4 jaar: vier dagen per week werken is prima volgens 40%, nog eens 32% vindt voor vaders een fulltime baan ook ideaal.
  • Kinderen op de basisschool? Dan is voor vader een fulltime baan voor 49% van de bevolking het beste, en vindt nog eens 38% een forse deeltijdbaan van vier dagen in de week ook goed.
  • Tweederde van de bevolking vindt het ok als een peuter naar de kinderopvang gaan, mits dat beperkt blijft tot twee a drie dagen per week.
  • 49% van de vrouwen en 71% van de mannen vindt dat een baby het eerste jaar thuis bij de ouders moet blijven
  • 55% van de mannen vindt een vrouw het beste geschikt om kinderen op te voeden
  • 40% van de stelletjes heeft nooit expliciet afspraken gemaakt over de verdeling van taken in huishouden en zorg voor kinderen
  • 37% van de bevolking vindt dat de vrouw net zo goed thuis kan blijven als haar inkomen maar net genoeg is om de kinderopvang te betalen
  • 41% van de vrouwen en 31% van de mannen vindt dat vrouwen te weinig invloed hebben bij de besluitvorming over belangrijke kwesties (denk aan kabinetsformaties etc.)

Uit de antwoorden op de stellingen blijkt overduidelijk dat mannen zichzelf zien, en door anderen gezien worden, als de kostwinner. Voor vrouwen zou betaald werk minder belangrijk moeten zijn. Met name als er kinderen komen keuren veel mensen betaald werk voor moeders af: van de kwart die geen tot hooguit twee dagen betaald werk acceptabel vindt, tot de bijna eenderde die het met drie dagen wel genoeg vindt.

Daar komt dan bovenop dat iets meer dan de helft van de mannen naar de vrouw kijkt als het gaat om kinderen opvoeden – zij zou dat beter kunnen. En dat 40 % van de mensen niet van tevoren bespreekt hoe ze het gaan regelen met de verdeling van arbeid en zorg, taken in huis, etc. Gezien die opvattingen is het niet zo vreemd dat veel mensen volautomatisch in traditionele rolpatronen rollen. En dat dit met name gebeurt op het moment dat het eerste kind geboren wordt.

De uitzonderingen komen uit de hoek van de mensen die niet voldoen aan het mannetje/vrouwtje/kindje model. Zo hechten alleenstaande vrouwen veel meer belang aan het hebben van betaald werk dan vrouwen met partner. Zij zeggen ook veel vaker expliciet dat zij zelfstandig willen kunnen leven. Bij vragen over de verdeling van betaald en onbetaald werk hield 10% het bovendien op ‘geen antwoord’, omdat zij andere manieren van leven hebben dan het gangbare model van stelletjes of gezinnen.

Het positieve nieuws is dat grote minderheden van de mannen en vrouwen beginnen in te zien dat die stand van zaken maakt dat vrouwen maatschapppelijk gezien achterop raken. Maar liefst 41% van de vrouwen vindt dat vrouwen te weinig invloed hebben op belangrijke besluiten, en 31% van de mannen steunt hen daarin. Gemiddeld 65% van de bevolking snapt bovendien waarom er zoveel moeite wordt gedaan om meer vrouwen de kans te geven door te stromen naarvloedrijke posities. En 44% van de vrouwen, plus 34% van de mannen, zou graag zien dat de volgende minister-president een vrouw is. Wie weet!

Emancipatiemonitor noteert stand in het land

Hoe staat het met de emancipatie van mannen en vrouwen in Nederland? Iedere twee jaar meet de Emancipatiemonitor de temperatuur van de patiënt. En komt met goed en minder goed nieuws. Meer meisjes kiezen voor exacte vakken, meer vrouwen verrichten betaald werk, en de helft van de mannen acht zichzelf even geschikt voor het opvoeden van kinderen als een vrouw.

Minder goed nieuws is er helaas ook. Er komt niets terecht van doelen en streefcijfers. De scheiding op de arbeidsmarkt in mannen en vrouwenberoepen is stricter dan ooit, en wie moeder wordt mag van ‘de’ samenleving hooguit twee tot drie dagen iets anders doen dan thuis zitten en voor de kinderen en het huishouden zorgen. De Zesde Clan neemt de komende weken steeds een ander hoofdstuk onder de loep om dieper in te gaan op de resultaten.

Nederland stopt migranten in huishoudklasje

De Apartheid van migrantenvrouwen begint bij de inburgering, merkte kenniscentrum E-quality. Zelfs als ze aangaven dat ze dat niet wilden, deelden gemeenten vrouwen in voor het OGO-traject. Jargon voor Opvoeding, Gezondheid en Onderwijs. Bijna geen enkele man kreeg dit type traject. Niet zo vreemd, want het bereid je voor om thuis voor de kinderen te zorgen en hooguit wat vrijwilligerswerk te doen. E-quality adviseert de Nederlandse regering te stoppen met het verspillen van talent en migrantenvrouwen meer keuze te geven bij de inburgering.

Het indelen van voornamelijk vrouwen bij OGO-trajecten komt volgens E-quality voort uit onbekendheid met de doelgroep. Het kenniscentrum:

E-Quality heeft signalen uit de praktijk gekregen dat vrouwen bij hun intakegesprek (waar wordt bepaald of en welk traject iemand krijgt aangeboden) nogal eens tegen beeldvorming oplopen. Er wordt vaak gedacht dat vrouwelijke migranten zich in een gearrangeerd huwelijk hebben laten manoeuvreren,volgzaam zijn aan hun echtgenoot en weinig ambitie en vooropleidingen hebben. […] Uit onderzoek blijkt echter dat veel van deze vrouwen in de toekomst juist wel willen werken. Ook gaven veel vrouwen aan dat het OGO-traject hen was opgedrongen en dat zij liever een cursus volgden die erop was gericht betaald (deeltijd) werk te vinden.

Naast vooroordelen en de automatische reflex vrouwen op te voeden tot moeder en huisvrouw, ongeacht hun leeftijd, lopen vrouwen meer dan mannen tegen obstakels aan. Zo weigeren relatief veel gemeenten vrouwen een inburgeringstraject aan te bieden als ze zwanger zijn. Ze kunnen daardoor niet beginnen maar moeten maanden wachten. Daarnaast raakt gebrek aan goede kinderopvang vrouwen harder dan mannen. In veel culturen zijn zij namelijk verantwoordelijk voor de zorg voor kinderen. Is er geen opvang, dan gaat de man inburgeren terwijl zijn vrouw thuis blijft.

E-quality pleit er daarom voor te zorgen voor goede kinderopvang, het inburgeringstraject beter aan te laten sluiten bij de wensen en ambities van migrantenvrouwen, en de cursustermijn indien nodig te verlengen met zestien weken. Dan kunnen vrouwen bevallen, opstaan en doorgaan, zonder eerst een jaar te moeten wachten. E-quality hoopt ook dat Nederland het vrouwenghetto van het OGO-traject gewoon afschaft. In plaats daarvan zou de inburgering in het teken moeten staan van meedoen, participeren, in de brede zin van het woord. Dus ook met inachtneming van de mogelijkheid betaald werk te verrichten.

Zonder titel