Tag Archives: baas in eigen buik

Ierland analyse: zeven factoren die vrije keuze rond abortus mogelijk maken

Wat een geweldige ontwikkeling in Ierland. Na meer dan dertig jaar zwijgen, stigma en ellende kunnen vrouwen nieuwe wetgeving tegemoet zien, die het hen mogelijk maakt een ongewenste zwangerschap af te breken. Allerlei factoren droegen bij aan deze sociale revolutie. Hier de zeven belangrijkste:

  1. Bewustwording over de situatie van vrouwen. Niamh Ní Mhaoileoin beschrijft in de New Statesman een persoonlijke ontwikkeling die duizenden anderen tegelijkertijd met haar doormaakten. Van een oppervlakkig ‘natuurlijk moet je ongeborenen beschermen’ naar een confrontatie met ervaringen van vrouwen en de door ongewenst zwangere vrouwen beleefde realiteit. ”…under all the stats and tactics, the explanation for what’s changed is simple. After generations of profound silence, Ireland has started talking about women,” schrijft ze. Zwart wit denken en dogma’s stortten in elkaar, geconfronteerd met de daadwerkelijke situatie van vrouwen. Het leidde tot kritisch nadenken en het innemen van een ander moreel standpunt: wie ben jij om voor een ander te bepalen dat zij verplicht moet baren?
  2. Grassroots organisatie. De sociale revolutie in Ierland begon onderop. Het waren burgers die het stokje van de politieke partijen overnamen en aan de slag gingen. 99 Willekeurig gekozen mensen van een zogenaamde Citizen’s Assembly zorgden ervoor dat er een referendum kwam. Maar jaren daarvoor waren Ieren al geschokt en ontvlamt om iets te doen aan de hachelijke situatie van vrouwen.
  3. De agressie van de “pro life” campagne. Woordvoerders van het nee kamp schokten de meerderheid van de Ieren vanwege hun volstrekte gebrek aan empathie. Volgens het nee kamp moeten 12-jarige slachtoffers van verkrachting gewoon baren, bijvoorbeeld. Veel Ieren ging dat uiteindelijk te ver.
  4. Schaamte, schande. De druppel die de emmer deed overlopen was de vermijdbare dood van Savita Halappanavar, die in 2012 op haar 31ste een pijnlijke miskraam kreeg en stierf door bloedvergiftiging omdat artsen de foetus niet weg wilden halen toen het mis ging. Haar dood bracht mensen in beweging. Overal begonnen Ieren zich te schamen voor de manier waarop hun land vrouwen behandeld. Een muurschildering met haar portret veranderde in een herdenkingsmonument. Ieren begonnen campagnes te voeren en losvaste organisaties op te richten om de abortuswetgeving te veranderen. De sociale revolutie van onderaf verliep precies volgens de lijnen die Kwame Appiah in kaart bracht in zijn boek De Erecode – niet langer de vrouwen moeten zich schamen omdat ze een zwangerschap af willen breken, maar de fanaten die hen de dood in drijven of hen naar Engeland jagen om daar in eenzaamheid gepaste gezondheidszorg te krijgen.
  5. De wil om te veranderen. Het ‘ja, verander de grondwet’ kamp won omdat de Ieren verandering wílden (zie nummer 4, de schaamte werd te erg). Mensen liepen van deur tot deur met folders. Mensen schilderden muren vol met de symbolen van de pro-keuze campagne. De opkomst bij het referendum was bijzonder hoog. Tienduizenden mensen reisden vanuit soms zeer verre buitenlanden naar Ierland, veelal om ‘ja’ te stemmen in het referendum. Deze #hometovote beweging ontpopte zich zo tot een ontroerende loot aan de campagne stam.
  6. Afbrokkelende autoriteit van de Katholieke Kerk. Ierse politici besloten in de jaren tachtig een foetus gelijk te stellen aan een vrouw in het achtste amendement van de grondwet. De Katholieke Kerk speelde een belangrijke rol in die ontwikkeling. Maar vele commentatoren wijzen erop dat de kerk die autoriteit verloor. Je kunt niet zalvend over het heilige leven van de foetus praten, en ondertussen kinderen misbruiken, meisjes en vrouwen onder het mom van ‘stelletje sletten’ dwangarbeid laten verrichten in kloosters, enz enz. Tijdens de campagne rond het referendum hield de kerk zich muisstil. Burger pro life groepen probeerden het gat op te vullen met behulp van collega’s uit de V.S., maar ze konden geen vuist maken.
  7. Actuele misstanden op andere terreinen Zo verzwegen artsen verkeerd onderzoek naar baarmoederhalskanker, zodat vrouwen veel te laat een goede diagnose kregen. Ze sterven nu aan een ziekte die goed behandeld had kunnen worden. Het werd een schandaal, symbolisch voor de minachting voor vrouwen, de onverschilligheid ten aanzien van hun gezondheid en welzijn. Ook vermoordden mannen verschillende vrouwen in de aanloop naar het referendum. Dit zorgde ervoor dat vrouwen herinnerd werden aan hun kwetsbaarheid. Ze waren daarna extra gemotiveerd om voor baas in eigen buik te stemmen.

Ieren roepen politici nu op om de vrouwen in Noord-Ierland te ontzetten. Zij zijn de enigen die straks nog gebukt gaan onder draconische verbodsbepalingen, uit het jaar 1861 nota bene. Dat is een absurde situatie. Op naar het volgende gebied!

Advertenties

Ierland houdt historisch referendum over abortus

Wat er ook uitkomt bij een referendum over abortus in Ierland, het is sowieso een revolutionaire politieke gebeurtenis, concludeert de Engelse krant The Guardian. Ieren mogen vandaag beslissen of ze de grondwet wijzigen, zodat een foetus niet op gelijke voet gezet wordt met een vrouw. In de praktijk betekent die wet namelijk dat de foetus heerst en dat vrouwen in grote nood komen of zelfs sterven. Wint het afschaf-kamp, dan zal de regering abortus legaliseren. UPDATE: Baas in eigen buik heeft gewonnen! Hoera! Ierland gaat de grondwet nu aanpassen zodat een legale abortus mogelijk wordt. Volgende doel: Noord-Ierland, waar zwangere koeien nog steeds betere gezondheidszorg krijgen dan zwangere vrouwen.

Lizzie O’Shea noemt het een revolutionaire politieke gebeurtenis, omdat de formele politiek zichzelf met de rug tegen de muur in een uitzichtsloze klem maneuvreerde. Onder invloed van conservatieve politici en kerkleiders veranderde de Ierse regering in de jaren tachtig de grondwet. Een nieuw artikel 8 stelde een foetus gelijk aan een vrouw. Daarmee werd abortus onder alle omstandigheden illegaal.

In de praktijk bleek ook dat de foetus niet gelijk is aan de vrouw, maar boven haar staat. Vandaar dat vrouwen stierven of in grote medische nood kwamen, bijvoorbeeld omdat ze een volledige zwangerschap moeten volmaken terwijl in week tien al duidelijk is dat de foetus op geen enkele manier levensvatbaar is. Wreed tot en met. Niet voor niets stelde Amnesty International dat dit element uit de grondwet de mensenrechten van vrouwen schendt. Want ja, vrouwen zijn ook mensen. Vrouwen hebben ook een kloppend hartje.

De regering zag al die schandalen en al dat menselijk leed losbarsten, maar kon er niet toe komen de discussie te heropenen of de wet te veranderen. Ze bleven dertig jaar hangen in wegkijken, stilzwijgen, hopen dat het onderwerp vanzelf zou verdwijnen. Pas in 2016 kwam er verandering door een zogenaamd Citizen’s Assembly – een groep van 99 willekeurig gekozen mensen die zich moesten buigen over alle netelige kwesties waar de gewone politiek zelf niet meer uit kwam.

Abortus was een van die netelige kwesties. Toen gewone burgers over het vraagstuk na mochten denken, woei er meteen een frisse wind door het debat. Opeens deden vrouwen hun zegje, en artsen, vertegenwoordigers van centra voor seksueel geweld en medewerkers van abortusklinieken. Dat brede debat leidde tot een stellingname: de grondwet moet opnieuw bekeken worden. Iedereen moet de kans krijgen om zich uit te spreken over dat achtste amendement in een referendum, en als de meerderheid van dat amendement af wil, moet de regering dat doen.

Begin dit jaar koos de regering 25 mei uit als de dag voor de volksraadpleging. Vanaf dat moment hielden tegenstanders zich bezig met een gruweldieet van abortus is moord, inclusief agressieve retoriek, foto’s van bloedende foetussen en allerlei fabels uit de koker van Amerikaanse ‘pro life’ fanaten. Bij de baas in eigen buik groep kwam daarentegen een bijzondere, creatieve, originele beweging op die tot ontroerende taferelen leidde.

Zo verbonden kunstenaars zich aan de Repeal the Eighth campagne. Ze benadrukten vrouwenrechten en baas in eigen buik door middel van muurschilderingen, liederen, gedichten, en andere kunstzinnige uitingen. Een muurschildering leverde ook hét symbool voor de campagne: een rood hart met daarin de tekst Repeal (schaf af). De makers moesten hun muurschildering op last van de overheid weghalen, maar het symbool staat inmiddels op alles. Van sweaters en t-shirts tot aan stickers, mokken en allerlei andere voorwerpen.

De campagne werkt er zorgvuldig aan om de nadruk niet teveel te leggen op vrouwenrechten (of, ieieieieieiek, feminisme) maar het in plaats daarvan te hebben wie je als land wil zijn. Wil Ierland een land zijn waar vrouwen sterven? Waar vrouwen zich in grote stilte moeten schamen? Waar vrouwen eenzaam thuis abortuspillen moeten slikken en de kans lopen op 14 jaar cel als er iets mis gaat? Wil Ierland echt de andere kant op kijken terwijl jaarlijks duizenden vrouwen de gestigmatiseerde gang naar Engeland maken om daar een ongewenste zwangerschap af te breken? Is dat Ierland?

Veel Ieren voel zich zo betrokken bij de ellende die vrouwen nu doormaken wegens de strenge grondwet, dat ze zelfs uit verre landen komen om vandaag voor afschaffing van de heilige foetus-bepaling te stemmen. #HomeToVote ging viraal.

Zaterdag weten we of Ierland inderdaad een sprong voorwaarts maakt, en vrouwen steunt, wat voor keuze ze ook maken rond hun zwangerschappen. Duimen maar!

Ierse vrouwen maken eindelijk kans op baas in eigen buik

Eén van de meest fundamentele mensenrechten is het recht om over je eigen lijf te beschikken. Kan dat niet, dan sterven vrouwen of komen ze ernstig in de problemen. Daarom is het goed nieuws dat Ierse politici eindelijk luisteren naar vrouwen. Ieren mogen over enkele maanden naar de stembus voor een referendum over abortus. Als een meerderheid instemt, krijgen vrouwen meer rechten en mogelijkheden een ongewenste zwangerschap af te breken. Vrouwen dwongen deze stap af. Hulde!

Foto: The Independent. Demonstratie in Dublin voor baas in eigen buik.

Vorig jaar kondigde de Ierse premier Varadkar de volksstemming al aan, maar het Parlement moest nog toestemming geven. Dat deden de leden deze week. Het referendum komt nadat met name vrouwen in het algemeen, en feministische groepen in het bijzonder, jarenlang campagne voerden voor het recht van baas in eigen buik. Het land vormt daarmee opnieuw een bevestiging van een Duitse studie, die aantoonde dat de kracht van de vrouwenbeweging bepaalt of onderwerpen zoals abortus of huiselijk geweld op de agenda komen. En of het daaropvolgende debat leidt tot meer rechten voor vrouwen.

In Ierland won de vrouwenbeweging steeds meer aan kracht, onder andere omdat de situatie rond abortus onmenselijk wordt. Ierland heeft in de grondwet opgenomen dat het leven van een vrouw en het leven van een foetus gelijk zijn. In de praktijk betekent dit dat artsen en andere autoriteiten de foetus voorrang geven.

Dit leidde onder andere tot de compleet vermijdbare, schandalige dood van Savita Halappanavar. Haar zwangerschap liep mis in de zeventiende week en ze kreeg bloedvergiftiging. Een abortus had haar kunnen redden, maar artsen deden niets omdat ze meenden dat de foetus nog een hartslag had. Ze stierf. Niet voor niets stelde Amnesty International dat de overheid vrouwen reduceert tot de status van willoze baarmoeder waar een baby uit moet komen, of anders….

De bepaling in de grondwet heeft ook bizarre juridische gevolgen. Stel, een man verkracht een vrouw. Zij wordt ongewenst zwanger en regelt een abortus. Ze kan in dat geval een langere celstraf krijgen dan haar verkrachter. Om nog maar te zwijgen over alle vrouwen die lijden onder het stigma en in de illegaliteit proberen een zwangerschap te beëindigen met pillen of door naar Engeland te reizen, waar abortus wél mogelijk is. Zo’n vierduizend vrouwen maken jaarlijks die reis, maar dat is geen optie voor vrouwen die geen geld hebben.

Na talloze demonstraties, campagnes enzovoorts zijn Ierse politici nu zo ver dat ze een referendum toestaan. De stemming gaat over het al dan niet handhaven van die toevoeging aan de grondwet dat foetussen dezelfde rechten moeten hebben als mensen. Als die bepaling uit de grondwet gaat, wordt het mogelijk vrouwen meer rechten te geven. Volgens peilingen zou 56% van de bevolking abortus tot in de twaalfde week ok vinden. Van de jongeren tot 24 jaar zou zelfs driekwart daar mee instemmen.

Poolse regering doet nieuwe poging om abortus te verbieden

Wat een achtbaan. Eerst kondigt de Poolse regering aan dat ze abortus min of meer onmogelijk wil maken. Na enorme protesten trok de landelijk dominante partij die keutel in. Vervolgens komen ze vrolijk met nieuwe pogingen om de baas te zijn in baarmoeders van andere mensen. Met het plan om het afbreken van een zwangerschap te verbieden als de foetus medisch gezien niet levensvatbaar is.

Ja, u leest dat goed. De Poolse overheid vindt het prima als vrouwen een tijdje rondlopen met een lijkje in hun baarmoeder en daarna een dode baby baren. Of een baby baren die na vijf minuten sterft vanwege enorme medische problemen. Want, zo leggen woordvoerders uit, dan kunnen mensen de baby een naam geven, laten dopen en op de correcte katholieke manier begraven.

Dit laatste geeft een hint waarom de leidende conservatieve partij zo hardnekkig blijft proberen om abortus uit te bannen. Deze partij kwam aan de macht met actieve steun van de katholieke kerk. Voor wat hoort wat. Dus ijvert de conservatieve regering nu voor kwesties die de kerk belangrijk vindt. Zoals vrouwen het recht ontzeggen om baas in eigen buik te zijn.

Poolse vrouwen leggen in de media uit hoe gruwelijk deze nieuwe plannen zijn:

Leszczyńska said: “It’s sick to consider forcing women to give a birth to a fatally damaged child. What monster would even think of such a thing? Pregnancy and giving birth is hard work, pain, risk – and they expect us to suffer all these things? Will they congratulate themselves when we are crying and watching our newly born babies die?”

Zie voor een kijkje naar de praktijk naar Katholieke ziekenhuizen in de V.S., waar de geleefde realiteit van vrouwen keihard in botsing komt met oekazes van een uit mannen bestaand machtsblok. Miskramen veranderen opeens in levensgevaarlijke situaties, omdat artsen bijna niks mogen doen. Stem je toch in met het afbreken van een zwangerschap, bijvoorbeeld als het leven van de vrouw in gevaar is, dan loop je als medewerker van zo’n ziekenhuis het risico dat de kerk je excommuniceert. Tot slot loop je als katholiek ziekenhuis ook het risico op rechtszaken. Alleen al om die reden zou de Poolse regering dit alles niet moeten willen…

Poolse regering laat abortuswet vallen

Protesteren heeft zin! Poolse vrouwen verzetten zich heftig tegen een poging van de regering om abortus te verbieden. Nadat de straten in veel Poolse steden maandag 3 oktober zwart kleurden in een massale staking, heeft de regering een omstreden abortuswet schielijk ingetrokken.

Niet terug naar de kleerhangers!

De wet zou abortus de facto totaal verbieden en artsen opzadelen met vijf jaar celstraf als ze de enige uitzondering verkeerd zouden interpreteren. Abortus zou namelijk alleen nog mogen als het leven van de moeder in gevaar is. Maar ja, hoe bepaal je dat precies en wanneer grijp je in? Beter om als arts terughoudend op te treden en als de vrouw dan sterft, tja, tragisch… Gelukkig zag de regering tijdig het licht.

UPDATE: De Huffington Post toont foto’s en geeft impressies van de massale stakingen en protesten. Poolse vrouwen reageren in de Engelse krant The Guardian op de omwenteling in hun land:

They call us Nazis and say that we are no better than Hitler because we think a woman should have be able to choose whether she gives birth to a seriously sick child – but we are used to such comparisons. They say these things about us because they are frightened. […]  I have never seen such huge protests. Something snapped in Polish women; we are empowered and we won’t stop. The protests were so spontaneous: with barely a few days’ notice thousands of women were walking out of work, and if they couldn’t get the day off, many told me, they said to their bosses they would not return because they could not work alongside people who did not believe in their rights.

Op de site van RTL Nieuws staat een interview met Karina, nog zo’n vrouw die het gehad heeft met de plannen van de overheid en strijdt voor abortus.

Kracht vrouwenbeweging bepaalt of een land abortus legaliseert, of niet

Wat bepaalt of een land abortus legaliseert, of niet? Onder andere de kracht van de vrouwenbeweging in het land, aldus de  onderzoeksresultaten van de Duitse wetenschappers Kerstin Nebel and Steffen Hurka. Op basis van hun bevindingen oppert magazine The Atlantic dat Ierland wellicht het volgende land kan zijn waar vrouwen (eindelijk!) meer zeggenschap over hun eigen lijf krijgen.

ireland-abortion-b-4-7-2013

De Duitse studie die de invloed van de vrouwenbeweging aantoonde, staat niet op zichzelf. Eerder toonde onderzoek al een duidelijk verband aan  tussen de kracht van vrouwenorganisaties en het al dan niet aanpakken van huiselijk geweld. Hoe sterker de vrouwenorganisaties, hoe meer een land deed om geweld tegen vrouwen te verminderen.

Zulke resultaten tonen het belang aan van goed georganiseerde organisaties die het feministische gedachtegoed uitdragen. Vaak begint dat met bewustwording, inclusief het bijbehorende taalgebruik. Zo slaagden diverse conservatieve staten in de V.S. erin, om een vaginale echo verplicht te stellen voordat een vrouw een abortus mocht krijgen. Pas toen feministen er de definitie van verkrachting bijhaalden, en deze medisch overbodige handeling aanmerkte als verkrachting door de staat, zagen mensen in hoe fout dit soort wetsvoorstellen waren en zijn:

Interestingly, an amendment banning men from having vasectomies failed to pass – making it clear this isn’t so much about the ethics of preserving unborn life as it is protecting a man’s right to literally do whatever the fuck he wants to a woman.

Opeens werden dit soort wetsvoorstellen problematisch. Mensen begonnen te protesteren. Toen overheden in staten als Virginia vaginale echo’s wilden opnemen als obstakel op weg naar een abortus, moesten ze bakzeil halen.

Ook op andere manieren spelen de daden van vrouwen een rol. Baas in eigen buik raakt aan fundamentele thema’s zoals lichamelijke autonomie, de vrijheid om je leven naar eigen wens in te richten, wel of geen verantwoordelijkheid voor een kind op je willen nemen. Vrouwen die ongewenst zwanger zijn, maar geen abortus kunnen krijgen, stemmen zodoende vaak met hun voeten. Ierse vrouwen reizen bijvoorbeeld massaal naar Engeland voor een abortus. Wie dat niet kan, belandt vaak in dramatische, soms dodelijke situaties. Die tonen de ernst van verbodsbepalingen aan.

Dit activeert gerechtshoven, die iets moeten doen met het juridische probleem wat door die exodus en de schandalen ontstaat. Vervolgens moet de politiek er iets mee, want als er doden vallen en zoveel vrouwen de wet ontduiken, deugt er iets niet aan dit soort wetgeving. Onder andere vrouwenorganisaties kunnen vervolgens precies vertellen wat er mis gaat – en actie voeren. In Nederland beschikte Dolle Mina bijvoorbeeld over een aparte werkgroep om legalisering te bewerkstelligen, met als onsterfelijke slogan Baas in Eigen Buik.

Wat volgens onderzoekster Vicky Randall tot nu toe in Ierland speelt, is dat de maatschappelijke druk weliswaar voelbaar is, maar dat de politiek wat anders in elkaar zit dan in andere landen. Vaak steunden linkse politieke partijen de legalisering van abortus. In Ierland bekleden die progressieve partijen echter traditioneel gezien een zwakke positie, signaleert zij. Ook steunden artsen in de meeste landen de roep om abortus – in Nederland was dat bijvoorbeeld het geval. In Ierland staan teveel artsen achter de voorstanders van de baarplicht. Daarnaast kende de feministische beweging in Ierland een relatief late start.

Dit alles begint echter de veranderen. Het Ierse feminisme maakt een duidelijke opleving door, juristen en politici zitten steeds meer in hun maag met de schandalige situaties die het gevolg zijn van de huidige, vrouwvijandige abortuswet, en de Katholieke Kerk is verzwakt door pedopriesters en de ontkerkelijking. Wie weet krijgt The Atlantic gelijk en wordt 2016 onderdaad het jaar van de doorbraak. Duimen maar…. Ook Ierse vrouwen zouden baas in eigen buik moeten kunnen zijn.

Amerikaanse mentaliteit schaadt vrouwen wereldwijd

Het recht van baas in eigen buik ligt zwaar onder vuur in de V.S. Maar als mensen denken dat dit beperkt blijft tot een interne aangelegenheid heb je het mis, aldus Kali Holloway. De mentaliteit van Amerikaanse anti-keuze fanaten schaadt vrouwenrechten wereldwijd. Conservatieven in andere landen kopiëren de vijandige Amerikaanse retoriek en intimidatietactieken, en Amerikaanse bewegingen exporteren hun methodes naar andere landen. In Nederland is o.a. de SGP betrokken.

GOP-Pro-Life-War-Women-Cartoon

Zo worden vrouwenrechten  ook in Nederland ondermijnd naar Amerikaans voorbeeld. Onder andere SGP politici als Kees van der Staaij liften mee met de vijandige retoriek door leugens als waarheid te verkondigen. De SGP-er stelde kamervragen over Nederlandse en Europese subsidies aan de internationale tak van Planned Parenthood (IPP). Hij verwijst daarbij naar leugenachtige aantijgingen als zou IPP handel in organen van geaborteerde foetussen bedrijven.

Dit verwijt komt rechtstreeks uit de koker van Amerikaanse voorstanders van de baarplicht. Die fabriceerden video’s, die ”bewezen” dat Planned Parenthood betrokken zou zijn bij die handel. Weldenkende mensen hebben allang bewezen dat de video’s aan elkaar hangen van tendentieus knip- en plakwerk. Dit weerhoud de SGP, en in hun kielzog conservatieve media zoals het Katholiek Nieuwsblad, er niet van deze leugens als feiten te presenteren. Waarna de SGP een poging doet om de geldkraan voor klinieken dicht te zetten.

Amerikaanse tactieken om reproductieve rechten in te perken zijn ook zichtbaar rond abortusklinieken. Het klimaat in de V.S. is zo giftig geworden, dat centra voor gezondheidszorg aan vrouwen sinds 2010 opvallend vaker aanvallen te verduren krijgen dan in de decennia daarvoor. De moordpartij bij een kliniek in Colorado is het meest recente dieptepunt, en een schoolvoorbeeld van de manier waarop haat zaaien tot geweld leidt.

In Nederland is het gelukkig nog niet zo ver gekomen. Maar ook hier kampen klinieken met demonstranten die zich verliezen in emotioneel gegil en beladen beeldmateriaal. Zo kampt een abortuskliniek in Houten met Amerikaanse toestanden. Demonstranten roepen vrouwen na en hangen borden op met bebloede foetussen. Confessionele partijen zoals SGP, ChristenUnie en CDA kopiëren ook graag de teksten van hun Amerikaanse collega-politici. Daarbij geven ze blijk van dezelfde minachting voor vrouwen. Ook columnisten apen de retoriek uit de V.S. na in landelijke dagbladen.

Dit alles ondermijnt de vrijheid van vrouwen om te beschikken over hun eigen lijf. Abortus is namelijk een recent recht. In Nederland duurde het tot begin jaren tachtig voordat vrouwen, na langdurige strijd, ongewenste zwangerschappen af mochten breken. Alle eeuwen daarvoor moesten vrouwen wanhopige maatregelen nemen:

prikken met een scherp voorwerp, slikken van kinine, zichzelf van de trap laten vallen. Maar het meest werd de zeepsop-methode gebruikt; een rubberen klysmaspuit die zeepsop in de baarmoeder spoot.
De illegale abortussen hadden vaak afschuwelijke gevolgen. Door het inwendig prikken konden er luchtbellen in de bloedbaan of een perforatie van de baarmoeder ontstaan. Onhygiënische instrumenten of verkeerd spuiten van het zeepsop hadden vaak hevige buikwandinfecties tot gevolg. Daarbij vielen ook doden.

Geen wonder dat vrouwen meer zeggenschap wilden. Ze konden echter rekenen op fel verzet. Zo keerde in Nederland in de jaren zeventig ene pater Jan Koopman zich fel tegen abortus. Tegenwoordig spelen mannen als de evangelist  Bert Dorenbos een leidende rol bij de hardnekkige plukjes mensen die vrouwen verplicht een zwangerschap willen laten doormaken, ongeacht de (medische) situatie. Welwillend toegeknikt door mensen zoals Van der Staaij, die er geen been in zien vrouwen te reduceren tot een wandelende baarmoeder waar anderen over mogen beschikken.

Juist omdat baas in eigen buik een recent, en soms wankel, felbevochten recht is, zien voorstanders van de baarplicht openingen. Niet alleen in Nederland. In Engeland vertellen anti abortusfanaten openlijk dat ze steun en inspiratie krijgen van Amerikaanse organisaties. Zodat Engelse vrouwen nu ook te maken krijgen met scheldpartijen, filmende demonstranten en andere vormen van intimidatie, zodra ze een kliniek in willen voor reproductieve zorg.

Daarnaast voelen ontwikkelingslanden de gure wind vanuit de V.S. in hun nek. Op basis van het Helm’s amendement, genoemd naar een homohatende, vrouwenhatende conservatieve politicus, mogen Amerikaanse hulpfondsen geen cent aan abortus besteden. Hoe erg je ook verkracht bent in de Congo, Amerikaanse organisaties mogen je niet helpen bij het afbreken van die zwangerschap, mocht je dat willen.

Kortom, de luidruchtige minderheid die de klok in de V.S. wil terugdraaien, heeft een negatieve invloed op ontwikkelingen in allerlei andere landen. Ook in Nederland, mede dankzij politieke partijen zoals de SGP. Ben je een mens die vrouwen respecteert, en sta je in het stemhokje, denk dan nog even goed na op welke partij je wil stemmen….

Gedicht tegen gedwongen zwangerschap

Dichteres en schrijfster Theresa Davis nam deel aan een Women of the World Poetry Slam, een evenement waarbij mensen op zeer levendige wijze gedichten voordragen en deels ook spontaan, ter plekke, verzinnen. Davis nam tijdens haar zinderende optreden Amerikaanse politici op de korrel die het recht van baas in eigen buik bij vrouwen in willen perken, hetgeen vaak neerkomt op gebrek aan medische zorg en gedwongen zwangerschappen. Haar boodschap aan zulke mensen is er eentje om in te lijsten:

Een transcript vinden, laat staan een vertaling in het Nederlands, is op dit moment een tikkeltje lastig. Misschien neemt een Amerikaanse luisteraar de moeite om het gesproken gedicht uit te schrijven. Maar alleen al de eerste zin is een daalder waard:

“What to do when a politician tries to fall into your vagina, feet first?”

Waarna het verder gaat met zinnen zoals ‘jullie kunnen niet dicteren wie er in mijn baarmoeder leeft”, en:

[…] My body is not yours to pump, lobby, or legislate…and the last time I checked there was no ATM in my vagina. […] You cannot dick-tate who lives in my womb, or who is evicted… I just need you to know that when you try to get all up in here, uninvited? I’ll be shutting that shit down.

Deze afsluitende zin, ‘‘I’ll be shutting that shit down’ verwijst naar een inmiddels notoire uitspraak van de conservatieve politicus Todd Akin, die in het openbaar beweerde:

if it’s a legitimate rape, the female body has ways to try to shut that whole thing down.

Vrij vertaald: als het om échte verkrachting gaat, heeft het vrouwelijke lichaam manieren om die hele bedoening te stoppen.

Die uitspraak is zo fout, op alle fronten, dat je er eigenlijk alleen maar om kunt lachen. Ware het niet dat Akins en zijn maten in de V.S. druk bezig zijn om het totaal onmogelijk te maken om een ongewenste zwangerschap af te breken, ook in gevallen van verkrachting, incest, medische ellende en foetussen die zo misvormd zijn dat ze geen enkele overlevingskans hebben. Maakt niet uit, baren zul je, vrouw, net als koeien, varkens en kippen.

In dat klimaat, met zulke politici, is dit weerwoord fantastisch. Hulde!

”Baas in eigen buik” verovert Twitter

Meer dan 70.000 mensen benutten in een paar dagen tijd hashtag #ShoutYourAbortion om het recht van baas in eigen buik kracht bij te zetten. Het initiatief komt van een twee Amerikaanse schrijfsters, Lindy West en Amelia Bonow. Ze zagen in dat het grote zwijgen rondom abortus conservatieven in staat stelt om de discussie te domineren met hun hel- en verdoemenisverhalen. Hoog tijd dus om de ervaringen van vrouwen centraal te stellen en de waarde van keuzevrijheid te benadrukken, vonden ze. Een fenomeen was geboren…

West en Bonow lanceren #ShoutYourAbortion onder andere omdat voorstanders van de baarplicht in de V.S. op basis van list en bedrog het budget voor Planned Parenthood (PP) willen schrappen. PP biedt onder andere preventief onderzoek om bijvoorbeeld borstkanker op te sporen, voorlichting over en het beschikbaar stellen van voorbehoedsmiddelen, en inderdaad, abortus. Met name vrouwen met een laag inkomen kunnen vaak nergens anders terecht voor noodzakelijke zorg.

West en Bonow vinden dat abortus hoort bij medische zorg aan vrouwen, net zoals zorg rondom zwangerschap en geboorte. Ze willen duidelijk maken dat Planned Parenthood cruciaal is voor hun welzijn en gezondheid. En dat niemand zich hoeft te schamen voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap. Deelnemers aan #ShoutYourAbortion benutten de hashtag ook om de mensen die keuzevrijheid willen verbieden, van repliek te dienen:

Kerry Clare @KerryReads So much hatred by #ShoutYourAbortion trolls. If you can feel for a lentil-sized fetus, surely you can empathize with actual human woman too? 6:49 PM – 21 Sep 2015

Eén van de redenen dat de hashtag zo aanslaat is omdat vrouwen heel goed weten wat het betekent als ze geen invloed uit kunnen oefenen op hun biologie. Abortus verbieden heeft negatieve gevolgen, zowel voor de gedwongen moeders als, na de geboorte, hun ongeplande kinderen. Het is een opluchting als je grip kunt houden op je leven. Uit ervaringsverhalen, maar ook uit wetenschappelijk onderzoek, blijkt dat 99% van de vrouwen achter haar besluit staat.

Toch voelen veel vrouwen niet de veiligheid en ruimte om te spreken over de keuzes die zij maakten. Onder andere weblog Mary Sue is het eens met de beide schrijfsters:

One friend of mine, when talking about it with me while sitting at a cafe, looked over both shoulders before leaning in close to talk to me about it. Again, not ashamed of her decision, but concerned that no one around us be able to hear, and therefore judge. Because despite having certain legal freedoms, women often don’t have societal freedom to talk about their needs, concerns, or experiences safely. Which is why hashtags like #ShoutYourAbortion are so important.

Tijd dus om in het openbaar te spreken over het afbreken van ongewenste zwangerschappen. Tijd om stigma’s te verminderen, duidelijk te vertellen wat vrouwen meemaken en zelf willen. Zodat de toon niet langer bepaald wordt door mensen met allerlei religieuze en conservatief-politieke agenda’s, die verwijten, leugens en emotionele chantage gebruiken om vrouwen te reduceren tot konijnen. Leve Twitter, hét nieuwe middel om duidelijk te maken wat vrouwen beweegt!

VERDER LEZEN, KIJKEN EN LUISTEREN? NRC Handelsblad publiceerde één van de 26 ervaringsverhalen van vrouwen die New York Magazine interviewde over hun abortus. Documentaire Omstreden Vrijheid (2006) geeft een beeld van het reilen en zeilen van de Bloemenhovekliniek. Of luister naar deze radioreportage over Belgische artsen op zoek naar vrouwen die een ongewenste zwangerschap afbraken en op de foto willen. Ook zij kwamen tot dat initiatief (in 2014) om het taboe en de stilte rond abortus te doorbreken.

Overal, ook in Nederland, hebben we nog een lange weg te gaan. Maar er is hoop, denkt Krinka Bauer, ten tijde van het interview directeur van de abortuskliniek in Groningen:

”…Leven en dood is zo ingewikkeld. Zo houden we het taboe in stand. Bovendien is abortus heel privé, het zit niet in de dagelijkse communicatie. Misschien verandert dat nog, net zoals mijn generatie voor anticonceptiemiddelen heeft gevochten waardoor de huidige generatie er gewoon voor naar de huisarts gaat. Misschien maken we nog zo’n slag.”

Abortus vergeven betekent nog steeds vrouwen veroordelen

Vanaf december hoeven gelovige vrouwen die een ongewenste zwangerschap afbreken, niet meer bang te zijn voor excommunicatie (= uit de Katholieke Kerk verbannen worden). Een jaar lang kan een gewone priester hen vergeving schenken ALS de vrouw berouw toont. Goed he, van de Paus. Probleempje: ‘genade schenken’ betekent nog steeds dat je vrouwen veroordeelt. En de R.K. kerk oefent overal nog steeds haar maximaal mogelijke invloed uit om abortus zo moeilijk, gevaarlijk en stigmatiserend mogelijk te maken voor meisjes en vrouwen.

Volgens een opiniestuk in de New York Times bedrijft de kerk vooral p.r. met dit zogenaamd mildere abortusstandpunt. Met de vergevingsriedel speelt de Paus bovendien de anti-abortusbeweging in de kaart:

The anti-abortion movement’s refashioning of women seeking abortions from selfish tramps to weak-willed victims has been an effective move. […] Pope Francis’ announcement fits into this successful strategy. Rather than a step forward for women, it’s a public relations move that covers for the real problems the church’s anti-contraception and anti-abortion positions cause women around the world.

Die problemen duiken overal op. Niet voor niets zou RH Reality Check de situatie om willen keren. Niet vrouwen moeten om vergeving vragen, maar de Paus en de kerk. De ellende die het abortusstandpunt van de kerk veroorzaakt, haalt op gezette tijden de media. In Brazilië intervenieerde de kerk toen een negenjarig meisje, een kind dus, na seksueel misbruik zwanger raakte. De kerk excommuniceerde de arts en familieleden die het kind een abortus wilden gunnen. De verkrachter ging echter vrijuit en mocht gewoon bij de kerkgemeenschap blijven.

De kerk beïnvloedde ook de politiek in Nicaragua en Ecuador, zodat regeringen draconische anti abortus wetgeving aannamen. De bijna absolute verboden brengen de levens van meisjes, vrouwen en kinderen in gevaar en betekenen een ernstige schending van de mensenrechten.

Dichter bij huis behoort de kerk ook tot de krachten die de reproductieve rechten van vrouwen inperken. Polen kreeg eind jaren negentig, gesteund door de kerk, een van de strengste anti abortuswetgeving van Europa. Ook Spanje kreeg met de macht van de kerk te maken. Na een episch gevecht konden vrouwen de ergste kantjes van een vergaande anti abortus wet afvijlen, maar ze konden niet voorkomen dat tieners van 16 tot en met 18 jaar expliciet toestemming van hun ouders moeten krijgen voordat ze een ongewenste zwangerschap afbreken.

Dat lijkt logisch, totdat je rekening houdt met incest, mishandeling en andere drama’s tussen ouders en kind. In die gevallen is zulke macht in handen van mensen die niet het beste met je voor hebben, een enorm probleem en een extra wapen om schade toe te brengen aan een meisje.

Over dit alles hoor je de Paus en de rest van de kerkleiding niet. Onder andere de Huffington Post pleit er dan ook voor dat de R.K. Kerk met daden komt. Paus Franciscus zou bij kunnen dragen aan het afschaffen van een Amerikaanse regeling die financiële steun verbiedt aan organisaties die abortus in hun pakket hebben. Franciscus zou katholieke ziekenhuizen de mogelijkheid moeten geven volledige medische zorg aan vrouwen te bieden. En de Paus zou het belang van legale, vrij toegankelijke abortus in z’n algemeenheid kunnen omarmen. Dan pas neem je vrouwen serieus en is het hopelijk afgelopen met kinderen die gedwongen een kind moeten baren.

Laat ik afsluiten met het enige positieve wat ik aan de hele zaak kan ontdekken. Hoe dom, paternalistisch en losgezongen van de realiteit ook, de Pauselijke uitspraak heeft de discussie over kerk en reproductieve rechten flink aangezwengeld. Mensen praten. Journalisten schrijven opiniestukken. Feiten komen (opnieuw) in de belangstelling. Die discussie is goud waard, want het is de enige manier waarop mensen zich bewust worden van de dubbele moraal en kunnen strijden voor een wereld waarin vrouwen hun eigen lot kunnen bepalen, in plaats van op hetzelfde niveau te moeten functioneren als konijnen.

Seksisme alarm: Abortus-angsten en kwakdenken gaan goed samen

Abortusangsten en kwakdenken gaan goed samen. Meest recente voorbeeld: een opiniestuk in De Volkskrant, waarin auteur Aleid Truijens zich verzet tegen een eventuele makkelijkere verkrijgbaarheid van pillen, die een ongewenste zwangerschap in een zeer vroeg stadium af kunnen breken. Zij vindt onder andere dat je bestaande drempels intact moet houden en de beweegredenen voor abortus extra goed moet onderzoeken. Want het is moord en je was er als vrouw toch zelf bij toen je zwanger raakte? Nou dan.

De passage waarin ze die ‘je was er zelf bij’ – vraag stelt geeft goed aan hoe bewustzijnsvernauwing hand in hand gaat met seksisme. Truijens schrijft:

het gekke is dat je het argument ‘eigen verantwoordelijkheid’ zelden hoort als het om ongewenste zwangerschap gaat. Je was er toch bij toen dat kind werd verwekt? Je hebt zelf besloten tot seks zonder voorbehoedmiddelen – verkrachting daargelaten. Vervolgens ben je ook verantwoordelijk voor het leven dat daaruit is voortgekomen. Want woorden als ‘overtijdbehandeling’ ten spijt is dat wat een abortus is: het doden van wat een mens had kunnen worden, een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard. Soms kan dat het beste zijn – je gunt niemand een verwaarlozende moeder – maar het kind dat niet mag bestaan verdient wel een grondige afweging. […] Ik denk dat het niet zo slecht is dat er ‘drempels’ en bedenktijd zijn ingebouwd in de huidige regeling. Die moeten ook blijven gelden bij een vroege abortus.

Twaalf regels, maar ze wemelen van de omissies en rare argumenten die rechtstreeks uit een Amerikaans pro life handboek lijken te komen. Ik beperk me tot:

Ten eerste: als man en vrouw seksueel actief zijn, kan alleen de vrouw zwanger worden. In die situatie, met een grote ongelijkheid in de gevolgen van seks voor de man of de vrouw, geeft de nadruk op ‘je was er toch zelf bij’ blijk van minachting voor vrouwen:

…she needs to accept the consequences of sex. In other words, she needs to be taught a lesson.

Dit argument is onder andere zo tenenkrommend, omdat vrouwen op allerlei manieren ongewenst zwanger kunnen raken.  Zo falen voorbehoedsmiddelen regelmatig. Je hébt je verantwoordelijkheid genomen, maar helaas. Zelfs als een vrouw zich laat steriliseren, toch wel de meest drastische methode volgens mij, raken er van de honderd vrouwen in tien jaar tijd vijf alsnog zwanger. We lezen hier geen woord over in Truijens artikel.

Ten tweede. Verkrachting. Fijn dat Truijens dan een uitzondering wil maken, maar wat blijft er dan over van haar principiële standpunt dat je een potentieel mens doodt? De ene abortus is blijkbaar beter dan de andere. En wat als er andere zaken spelen, zoals levensgevaar bij de moeder of een foetus met zeer ernstige afwijkingen? Hier hoor je Truijens niet over.

Ten derde. De eigen verantwoordelijkheid geldt bij Truijens wél bij het moeten behouden van de foetus, maar als een meisje of vrouw abortus wil, komen opeens de doemscenario’s. Stel je voor dat een vriendje of ouders het meisje overhalen om een zwangerschap af te breken! Dat ze dus onder druk ‘kiest’ voor abortus. Nou, dan zijn die drempels en regels toch maar wat fijn om te hebben!

Er zijn genoeg feiten bekend over meisjes en vrouwen die onder grote druk meegaan in seksuele handelingen die ze eigenlijk niet willen, inclusief situaties die akelig dicht bij verkrachting komen. Dat zou juist pleiten voor een zo breed mogelijk pakket aan hulp, inclusief abortus. Maar ‘onder druk’ abortus plegen? Niks over bekend, behalve angstige geruchten.

Ook doet Truijens hier iets raars met het uitoefenen van druk. Als druk ertoe leidt dat meisjes een ongewenste zwangerschap afbreken is het slecht en verdacht en moeten we ons zorgen maken. Maar als druk abortus moeilijker maakt, ook in de vorm van zo hoog mogelijke drempels, is het daarentegen prima. Een dubbele moraal van heb ik jou daar.

Ten vierde: Truijens legt een directe link tussen foetus = kan mens worden = ”een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard”. Waarna de ‘overtijdbehandeling is een potentieel mens doden’ passage volgt. Dit is een non-argument, puur gebaseerd op emotionele retoriek. Met hetzelfde gemak kun je het argument namelijk omdraaien en negatief maken. Wat als je zou bevallen en je kind wordt een moordenaar of een pedofiel? Als je dat van tevoren geweten had, zou abortus dan alsnog ok zijn geweest?

Los daarvan begeeft Truijens zich met deze redenering op het zeer dubieuze gebied van de ‘personhood’ beweging in de V.S. Een foetus is nog geen mens, en dat het dat in potentie wel kan worden doet niets af aan het feit dat een foetus in het lijf van een volwaardig mens zit. Dat volwaardige mens heeft ook rechten, maar daar gaat Truijens vrolijk aan voor bij.

Zo kan ik doorgaan. Het wemelt van de emotionele uitroepen en onlogische argumenten die uit elkaar vallen als je ze serieus doorneemt.

Truijens haalt op het einde van haar stuk nog een ander heikel punt aan, namelijk een advies wat er op neerkomt dat de overheid zwangere vrouwen aan verscherpte regels moet kunnen onderwerpen, als ze een levensstijl hanteert die ‘wij met ons allen’ niet goed vinden. Ook dat zou niet zo moeilijk hoeven te liggen. Als je vrouwen tenminste kunt beschouwen als volwaardige mensen. Als je dat niet kunt en de foetus boven alles stelt, krijg je daarentegen zeer onfrisse situaties, vergeven van seksisme en hardvochtigheid. Kijk maar naar de V.S. voor vele voorbeelden. Willen we dat ook in Nederland krijgen? Ons huidige systeem werkt al behoorlijk goed. En hoe meer ondersteuning baas in eigen buik krijgt, hoe beter het is. Feit.

Vrouwvijandige wetgeving in V.S.: het blijft prut

Gemengd nieuws voor mensen in de V.S. die willen dat vrouwen baas in eigen buik blijven. Hogere gerechtshoven hebben de afgelopen weken verschillende pogingen geblokkeerd om  de keuzevrijheid van vrouwen in te perken. Hoera! Daar staat echter tegenover dat een ander hoog gerechtshof staten verregaande vrijheden geeft om de toegang tot abortusklinieken ernstig te belemmeren. En dat betekent slecht nieuws voor vrouwen.

Rechters in Iowa oordeelden dat vrouwen geheel legaal een videoconsult met een arts kunnen hebben, voor het voorschrijven van abortuspillen. Voorstanders van een baarplicht voor vrouwen probeerden die route onmogelijk te maken, maar faalden. Zo’n verbod schendt de grondwet, oordeelde de rechtbank in deze Amerikaanse staat.

Het hoogste gerechtshof van het land, de Supreme Court, stak rond diezelfde tijd een stokje voor pogingen in North Carolina om vrouwen verplicht een echo te laten maken voordat ze hun ongewenste zwangerschap af mogen breken. De rechters schreven in hun oordeel expliciet dat dit type wetgeving ideologische elementen bevat, gericht op het verplicht doorzetten van een zwangerschap. Bovendien heeft de geëiste procedure niets van doen met het welzijn van de patiënt.

Sterker nog, zoals mensen eerder al duidelijk maakten, komt de procedure neer op een vorm van verkrachting. Vrouwen krijgen immers tegen hun wil een voorwerp in hun vagina gedouwd, omdat ze anders geen toegang krijgen tot op zich legale medische zorg. Kan niet, vonden zij die vrouwen respecteren. In 2014 oordeelde een federale rechtbank al dat de procedure in deze vorm en in deze context illegaal is. Het Supreme Court vindt dat nu ook.

Tot slot Arkansas. Deze staat wilde de termijn inkorten waarbij vrouwen een ongewenste zwangerschap kunnen afbreken. Als conservatieve politici hun zin hadden gekregen, was abortus met 12 weken al onmogelijk, en nog eerder als artsen een kloppend hart zouden horen. Ook in dit geval maakten rechters duidelijk dat zulke maatregelen de grondwet schenden. Het recht op abortus hangt niet af van een hartklop, maar van de vraag of de foetus buiten de baarmoeder zelfstandig kan overleven, aldus het hof.

Dat lijkt allemaal super, maar helaas zorgden conservatieve rechters van het Fifth Circuit voor een enorme domper. Deze nog door George Bush benoemde mannen gaven hun goedkeuring aan een draconische Texaanse wetgeving, die abortusklinieken onderwerpt aan zulke strenge medische en bouwkundige eisen, dat bijna alle klinieken in Texas hun deuren moeten sluiten. Of al gesloten hebben. Waarschijnlijk blijven er in de hele staat maar zeven klinieken open. Met enorme gevolgen voor vrouwen, vooral zij met een laag inkomen. De uitspraak schept een precedent voor staten die dezelfde tactiek willen gebruiken.

Kortom, een stapje vooruit, drie stappen achteruit, en vrouwen betalen de prijs.

UPDATE: De Tempel van Satan spant rechtzaken aan tegen anti abortusmaatregelen met het argument dat dit type wetgeving hun religieuze overtuiging schendt. Op die manier leggen ze de vinger op de zere plek – veel anti abortusmaatregelen worden gedreven door Christelijk-conservatieve waarden en zijn gebaseerd op overtuigingen die niet gebaseerd zijn op medisch-wetenschappelijke inzichten.

Amerikanen denken zeer genuanceerd over abortus

Je zou het bijna vergeten in de herrie van felle pro-abortus en contra-abortus mensen in de V.S., maar de gemiddelde Amerikaan denkt behoorlijk genuanceerd over abortus. Dat blijkt uit kwalitatief onderzoek onder een groep van ruim duizend ‘gewone burgers’.

De onderzoekers gebruikten deze kwalitatieve studie ook om duidelijk te krijgen welke invloed de woordkeuze en zinsopbouw hebben. Vragen die grammaticaal gezien subtiel duidelijk maken dat vrouwen betrokken zijn bij keuzes over al dan niet een veilige abortus, leveren 9% meer steun op voor een veilige en toegankelijke procedure. Vrouwen zijn namelijk geen dieren of dingen die baby’s moeten produceren, goedschiks of kwaadschiks, maar mensen. In tegenstelling tot veel politici en de mythes die zij en andere conservatieven verspreiden, wéten Amerikanen dat. Gelukkig maar! Nu de politiek nog:

These aren’t the voices that set abortion policy; they don’t vote on laws or run lobbying campaigns. But they do live under those laws — and even though they come from different backgrounds and live in different states and hold different views, they have way more in common with one another than most of us realize.

Voorbehoedsmiddelen falen vaker dan je denkt

Waarom, o waarom, moeten Nederlanders betalen voor zaken als de pil en kraamzorg? Die vrouwen kiezen er toch zelf voor om zwanger te worden? Dan moeten ze ook zelf maar voor de kosten van hun hobby opdraaien. Zo luidt de teneur van argumenten om eerst de pil en nu kraamzorg uit het basispakket van ziektekostenverzekeringen te halen. Maar laten we even naar de feiten kijken. Als je alle anticonceptie correct gebruikt blijft schrikbarend hoe vaak vrouwen ondanks alles tóch ongepland en ongewild zwanger worden.

Kraamzorg staat op dit moment in het middelpunt van belangstelling. Die zorg kan wel uit het basispakket, stelde SER-kroonlid Barbara Baarsma vorig najaar. Het argument van deze mevrouw, en vele medestanders, luidt dat zwanger worden geen risico zou zijn, maar een bewuste en weloverwogen keuze. Neem je dat besluit, dan moet je zelf betalen. Bijvoorbeeld door een aanvullende verzekering in te kopen.

Die redenering had succes. Op deze manier verdween eerder anticonceptie al uit het basispakket. Vervolgens kwam stap 2: de automatische vertaling naar meisjes en vrouwen. Vanaf hun 21ste moeten vrouwen zelf voorbehoedsmiddelen betalen, schreven kranten en websites. Alsof het om een onwrikbare natuurwet gaat.

Hetzelfde gebeurt nu met de mogelijke verdwijning van de kraamzorg uit de basisverzekering. Moeten moeders opeens zelf opdraaien voor de kosten van de kraamzorg? vroegen media bezorgd. Want tsja, zij merken het meeste van de gevolgen van seks. Mannen kunnen niet zwanger worden, hebben geen zwangerschapszorg nodig, en hoeven niet te bevallen. Dus sorry dames, dit is jullie pakkie-an. Doei!

De medische feiten wijzen echter op een harde waarheid. Je kunt doen wat je wilt, maar als je seksueel actief bent loop je als vrouw een flink risico om ondanks alles zwanger te raken. Als de man consequent een condoom gebruikt, raakt 63% van de vrouwen in een periode van vijf jaar tóch zwanger. Slik je als vrouw de pil, dan raakt 38% alsnog zwanger in datzelfde aantal jaren. Een jaar erbij en het percentage stijgt naar 43%.

Natuurlijk kun je het risico verminderen door diverse middelen tegelijkertijd te gebruiken. Hij doet braaf iedere keer een condoom om terwijl zij braaf de pil slikt. Nog steeds zullen voorbehoedsmiddelen echter falen. Zeer veel vrouwen en mannen krijgen zodoende te maken met ongeplande zwangerschappen. Let op het woord ‘En’. Vrouwen waren niet in hun uppie: er was een man bij betrokken. Geen enkel debat kan om deze twee harde feit heen.

Alleen al om die reden – je hebt een man en een vrouw nodig voor een bevruchting – is het belachelijk om vrouwen in hun uppie op te laten draaien voor de kosten. Daarnaast heeft niemand het morele recht vrouwen te dwingen tot een abortus, onder het motto ‘laat weghalen of je betaalt alle zorg zelf maar’. Baas in eigen buik, fysieke integriteit, mensenrechten enz. Weten we nog?

Tot slot: je kunt niet roepen ”we moeten meer kinderen krijgen” (let op, hier wel ‘we’), omdat Nederland anders ten onder gaat, én tegelijkertijd roepen ‘zwanger? Vrouwen, regel zelf maar wat, want het is jullie eigen keuze”.

Ikzelf zeg: de vrouw beslist, en de zorg die voortkomt uit hun reproductieve mogelijkheden, zoals anticonceptie, zwangerschap, abortus, bevalling en kraamzorg, hoort thuis in het basispakket. Hou kraamzorg er dus in, breng voorbehoedsmiddelen terug in dat pakket, en handen af van de prima functionerende abortuswetgeving in Nederland.

Christelijke partij? Islamitische partij? Voor feministen maakt het niks uit

O jee, nu twee Turkse partijleden uit de PvdA zijn gezet, of zelf opstapten, net welke versie je moet geloven, ontstaat er misschien een Islamitische- of moslimpartij. De horror! De horror! Maar weet je wat nou het fijne is? Als feministe kun je het gekrakeel aanhoren en rustig achteroverleunen. Christelijke partij, Islamitische partij, het maakt niet uit. Al dat soort partijen spreken prachtig over de verheven taken van vrouwen, maar verbannen hen ondertussen naar een tweederangs positie op grond van een heilig boek.

Nederland kent al partijen die hun geloofsovertuigingen vertalen in politieke actie. Neem de SGP. Wat je ambities en talenten ook zijn, op grond van een heilig boek wil deze partij iedere vrouw in het keurslijf van moeder, huisvrouw en hulpje van de man dwingen. Dat standpunt leidt tot een systematische achterstelling van de helft van de Nederlandse bevolking.

Zo sloot de SGP vrouwen decennia lang uit van democratische grondrechten. Pas na meerdere uitspraken van de allerhoogste gerechtshoven bonden de mannenbroeders schoorvoetend in en mochten vrouwen zich kandidaat stellen voor politieke ambten. Wilden vrouwen zelf helemaal niet,  heette het. Vrouwen beperken hun grondrechten vrijwillig. Oh? Nog geen spreekwoordelijke minuut later was de eerste kandidatuur van een SGP-vrouw een feit.

De SGP doet ook zeer enge dingen zodra vrouwen zwanger worden. Dan telt opeens alleen de foetus nog en moeten burgerrechten van vrouwen wijken. Recht op fysieke autonomie? Niks daarvan. Recht op bewegingsvrijheid? Niks daarvan. De SGP staat niet alleen in die minachting voor de lichamelijke integriteit van vrouwen. Ook partijen als de Christen-Unie en het CDA staan klaar om beperkingen in te stellen op dat gebied.

Zou het met een Turkse partij anders gaan? Over de twee vertrokken PvdA leden doen inmiddels allerlei verhalen de ronde. Ze zouden geradicaliseerd zijn en geen tegenspraak van vrouwelijke PvdA-fractieleden hebben getolereerd. Als dat klopt onderscheiden ze zich in niks van de gemiddelde SGP-man. De schaarse voorbeelden spreken boekdelen. Zo was de Nederlandse Moslim Partij (Venlo) in 2009 de enige partij zonder vrouwen op de lijst.

Kortom, bij al het gekrakeel kan een feministe rustig haar schouders ophalen. Feministen gaan uit van gelijkwaardigheid en gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Politieke partijen die religie leidend laten zijn, propageren bijna altijd acties die haaks staan op dit uitgangspunt. Het heilige boek heet anders, maar dat soort partijen wil meestal hetzelfde: dat mannen de plannen maken, vrouwen het eten. Dus of je als vrouw nou door de kat of de hond gebeten wordt maakt niet uit. Het is één pot nat. Klaar. Op naar het volgende onderwerp!

Spanje ziet af van anti-abortus wet

Spaanse vrouwen in de vruchtbare leeftijd kunnen opgelucht ademhalen. Zij behouden de mogelijkheid om een ongewenste zwangerschap legaal af te breken. Een wetsvoorstel van de conservatieve regeringspartij PP, om abortus in bijna alle gevallen te verbieden, is van de baan. De verantwoordelijke minister van Justitie trad af  en besloot maar meteen helemaal te stoppen met al zijn politieke activiteiten. Spanje maakte woelige tijden door sinds de PP aan de abortuswetgeving morrelde. Tijdens de dictatuur van generaal Franco was de situatie duidelijk: vrouwen moesten kinderen baren, punt. Geen sprake van abortus.

Dat veranderde na de val van de dictator en de komst van progressieve regeringen. Die zorgden ervoor dat vrouwen legaal een ongewenste zwangerschap af konden breken tot en met de veertiende week. Abortus bleef daarnaast een optie tot 22 weken, als er sprake was van ernstige medische ellende.

De nieuwe regering, die een paar jaar geleden aan de macht kwam, had andere opvattingen. Deze ploeg, onder leiding van de Partido Popular (PP), kwam onder invloed van anti abortus activisten met voorstellen om abortus te verbieden. Vrouwen zouden alleen in geval van verkrachting nog een abortus mogen krijgen, of als er levensgevaar dreigt voor vrouw of foetus. Twee artsen zouden allebei toestemming moeten geven. De facto maakt dit een einde aan het recht van vrouwen om baas te zijn over eigen lijf. Spanje zou terugkeren naar de situatie onder Franco.

Commentatoren wezen op de verregaande gevolgen van dit wetsvoorstel. Eigenlijk verbant Spanje abortus naar de illegaliteit, met een wetsvoorstel waar een land als Brazilië nog een puntje aan kan zuigen. Dit terwijl wetenschappelijk onderzocht vaststaat dat verbodsbepalingen niet tot minder abortussen leiden, maar wel tot meer onveilige procedures en meer dode en verminkte vrouwen. Die conclusies zijn overal zichtbaar in de praktijk.  Zie landen zoals Nicaragua en de V.S., waar strenge anti abortuswetten duizenden vrouwen in de problemen brengen.

De plannen om abortus bijna onmogelijk te maken, stuitten dan ook op veel kritiek en tegenstand. Amnesty International wees erop dat het wetsvoorstel de mensenrechten van vrouwen schendt. Spaanse vrouwen gingen massaal de straat op om te demonstreren. Artsen hielden pleidooien voor het behoud van abortus. En als een van de weinige media in Nederland volgde en bekritiseerde De Zesde Clan deze aanval op vrouwenrechten in Spanje.

Ondanks alle kritiek drukte de PP het voorstel door. Rond kerst 2013 hield de regeringscoalitie een geheime stemming. Met een krappe meerderheid kon het wetsvoorstel door naar de volgende fase in de besluitvorming. Minister van Justitie Gallardón stelde zelfs een datum vast: de PP-wet zou in mei aan het Spaanse Congres voorgelegd worden. Of nee, wacht, in juli. Of nee, wacht, ergens na de zomervakantie.

Ondertussen bleven de protesten doorgaan. Naar nu blijkt komt van uitstel afstel. Vrouwen behouden hun lichamelijke integriteit, hun mensenrechten en hun recht op zelfbeschikking. Ze kropen door het oog van de naald. Hopelijk wordt dit een gevalletje eind goed, al goed, en zullen komende regeringspartijen wel duizend keer nadenken voordat ze een nieuwe poging wagen om vrouwen te reduceren tot konijnen.

Atwood’s toekomst komt steeds dichterbij

In haar roman Het Verhaal van de Dienstmaagd schetst Margaret Atwood een beeld van een fundamentalistische, Christelijke samenleving, die vrouwen letterlijk reduceert tot broedmachines waar gezonde kinderen uit moeten komen. Inderdaad, science fiction, maar die toekomst komt in de V.S. steeds dichterbij. Het hoogste rechtsorgaan van het land heeft namelijk net, met 5 tegen 4, besloten dat bedrijven op basis van hun religieuze opvattingen gezondheidszorg aan vrouwen uit verzekeringspakketten kunnen houden. Alsof bedrijven personen zijn.

De zaak heeft te maken met pogingen van de Amerikaanse regering om meer Amerikanen te verzekeren tegen ziektekosten. De Betaalbare Zorg-wetgeving regelt onder andere dat vrouwen een beroep kunnen doen op anticonceptie, zonder dat ze zelf moeten betalen of gestraft worden met hogere tarieven. Twee bedrijven, waaronder Hobby Lobby, vochten dit aan. Zij willen zich niet aan deze wet houden omdat voorbehoedsmiddelen voor de religieuze eigenaren gelijkstaan aan abortus.

De vijf mannelijke rechters hebben nu aangegeven dat zij Hobby Lobby die vrijheid gunnen. In die zin kun je hun oordeel zien als het dwarsbomen van Obama’s beleid. Ook zet het vrouwelijke werknemers met een veelal laag inkomen op achterstand. In het woordenboek van de Zesde Clan heet dat: discriminatie. Het vonnis maakt personen van bedrijven, en stelt die ondernemingen vervolgens in staat gewetensbezwaren te ontwikkelen. Op basis daarvan mogen ze vervolgens de wet te omzeilen. John Oliver heeft daar geen goed woord voor over:

In deze zaak speelde gender op verschillende manieren een rol. Ten eerste verliep de uitspraak langs gender-lijnen. De vijf mannelijke leden van het hoogste gerechtshof vonden het geen probleem om werkgevers een wapen in handen te geven, waarmee ze de helft van de beroepsbevolking kunnen discrimineren. De vijf spraken louter over bedrijfsbelangen en religie. In hun 49 pagina’s tellende epistel komt het woord ‘vrouw’ welgeteld dertien keer voor.

De drie vrouwelijke rechters vormden het minderheidsstandpunt, aangevuld met de enige progressieve mannelijke rechter. Aangevoerd door Ruth Ginsberg schreven de vier een een vernietigend tegen-oordeel. Dit document staat inmiddels bekend als de Ginsburg Dissent, en het is zo krachtig opgesteld dat iemand er al een lied van heeft gemaakt. Ginsberg & co stelden in hun oordeel het welzijn en de mensenrechten van de vrouwen centraal.

Ook wezen de vier rechters op de vérstrekkende gevolgen van de meerderheidsuitspraak. Zo moeten vrouwen diep in de buidel tasten voor kosten waar ze in principe tegen verzekerd zouden moeten zijn. Een spiraaltje laten plaatsen kost een vrouw een netto maandsalaris. Bovendien wachtten rechters in 71 andere zaken op het vonnis in deze zaak. Nu vijf mannen integrale gezondheidszorg voor vrouwen als triviaal gedefinieerd hebben, zullen die andere bedrijven ook mogen doen wat ze willen. Hoeveel andere bedrijven nog volgen, is op dit moment niet bekend.

Tenslotte laat dit vonnis zien dat de vijf mannelijke rechters passen in een conservatieve traditie die vrouwen en seks ziet als een verschrikkelijke combinatie. Wat mannen doen maakt niet uit, en niemand tornt aan hun gezondheidszorg. Maar vrouwen? Als die zondige wezens de hoer uit willen hangen, moeten ze boeten. Zwangerschap uitzitten en baren jij, had je je maar fatsoenlijk moeten gedragen. Het is niet voor niets dat studente Sandra Fluke meteen breed voor slet werd uitgescholden, toen ze wilde getuigen in een hoorzitting over het verzekeren van de kosten van voorbehoedsmiddelen.

De vijf rechters kunnen zichzelf vanalles wijs maken. Weldenkende mensen laten zich echter niet om de tuin leiden. The New Yorker noemt de uitspraak een zeer slecht vonnis:

the majority is either being disingenuous about how broad its ruling is or is blind to its own logic.

Hillary Clinton bekritiseerde de uitspraak. Ook twitteraars prikken de absurditeit van het vonnis genadeloos door, met opmerkingen zoals deze:

View image on Twitter

an illustrated guide to american personhood.

Spanje worstelt met strenge wet tegen abortus

Spanje werkt al maanden aan een wet die de reproductieve rechten van vrouwen decennia terugdraait. Zelfs sommige politici die om het hardst riepen om meer beperkingen, komen er echter achter dat ze onrecht in de hand werken. Daarom komen er allerlei nieuwe voorstellen voor wijzigingen. Bijvoorbeeld: als een foetus niet levensvatbaar is, willen ze abortus toestaan. Verder mag abortus alleen nog na verkrachting of als de zwangerschap de moeder in gevaar brengt. Human Rights Watch liet al weten dat deze wet de mensenrechten zal schenden. Precies om dat soort redenen wil Chili abortus juist weer toestaan, omdat de vele verboden zoveel ellende en onrecht veroorzaakten.

Naast het ‘oeps, als de foetus niet levensvatbaar is’ gedraai, zorgt de wetgeving voor een groeiende kloof tussen katholieken. De bisschoppen en andere machthebbers binnen de kerk steunen de regering, terwijl ‘gewone’ katholieken fel tegen inperkingen van de rechten van de vrouw zijn. En wat doe je met ongewenst zwangere tieners? Wil je die echt dwingen hun ouders te informeren, en een officiële verklaring laten regelen voordat ze een abortus mogen? Dat is nu namelijk wel het idee. En het is een bijzonder slecht idee als een tiener een slechte band heeft met haar ouders, of als die een oorzaak van het probleem zijn.

In een vlijmscherp stuk voor El País zet Laura Freixas daarnaast op een rijtje dat de voorstanders zwijgen over de situatie van vrouwen, vaders, en moeders. De strengere abortuswet dwingt alle vrouwen een ongewenste zwangerschap voort te zetten. Over vaders geen woord. Zij kunnen zonder enig probleem afzien van vaderschap. Hoe dan ook ademt de wet een straffende houding die ook zichtbaar is in andere landen waar mensen baas in eigen buik willen afschaffen, zoals de Verenigde Staten. En wat moet de moeder doen als het ongewenste kind eenmaal is geboren? Over steun of voorzieningen hoor je geen enkele Spaanse politicus.

Kortom, een hoofdpijndossier. Chili kan erover meepraten. Onder het militaire regime besloot dit land vrouwen tot slaaf van hun biologie te maken. Daarna kwamen de drama’s. Zoals de verkrachte 11-jarige die toch haar kind ter wereld moest brengen. Ja, dat leest u goed. Nu pas, nu Michelle Bachelet voor de tweede keer aan het hoofd van het land staat, acht zij de tijd rijp om de mogelijkheden voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap drastisch uit te breiden. Nog dit jaar wil Bachelet een wetsvoorstel indienen om dat mogelijk te maken. Misschien kan Spanje iets van Chili leren….?

Vrouw bestrijdt angst en schaamte rond abortus

Hoe bestrijd je de hysterische verwijten en foutieve beweringen die Amerikaanse activisten rondom abortus verspreiden? Emily Letts uit New Jersey dacht erover na en vond het antwoord: je eigen abortus filmen en verspreiden. Haar actie verovert op dit moment internet en geeft Letts de kans om te pleiten voor nuchterheid en respect in het abortusdebat.

Letts was er niet op uit om een internetsensatie te worden. Maar ze maakte gebruik van unieke omstandigheden. Ten eerste begeleidt ze vrouwen die bij een abortuskliniek in de Amerikaanse stad New Jersey aankloppen. Vanwege dat werk kende ze de artsen en verpleegkundigen. Ten tweede raakte ze ongewenst zwanger. Ze vond zichzelf nog te jong om nu al moeder te worden. Na enig nadenken nam ze de beslissing de zwangerschap af te breken.

Letts wist vanwege haar werk min of meer hoe een abortus in het eerste kwartaal van de zwangerschap in z’n werk gaat, maar kon nergens een zichtbaar voorbeeld vinden. Daarentegen trof ze bergen schaamte aan en vrouwen die keer op keer zwegen en onzichtbaar wilden zijn, uit angst om voor moordenaar uitgemaakt te worden. Dat trof haar. Ze besefte dat ze in een unieke positie verkeerde om haar verhaal in beeld te brengen. Een noodzakelijke stap gezien het hysterische klimaat in de V.S. :

It’s acceptable in most of America (barely) to have an abortion if you’ve been raped, if your life or health is in danger – or at least if you are permanently devastated and repentant afterward. But to have an abortion simply because you don’t want to be a parent? Let alone to feel good about your decision? You’re vilified as a monster.

Abortus wordt vanwege die stigmatisering steeds meer een taboe. Juist dat toenemende stigma wilde Letts bijstellen met haar actie. Ieder jaar besluiten duizenden vrouwen een ongewenste zwangerschap af te breken. Uiteindelijk heeft in de V.S. 1 op de drie vrouwen een abortus ondergaan tegen de tijd dat ze 45 is.

Abortus is in die zin een normale, veel voorkomende ingreep. Een vorm van zorg die hoort bij het complete medische pakket dat vrouwen nodig hebben. En een vorm van zorg waar vrouwen minder vaak gebruik van maken, als landen goede seksuele voorlichting geven en voorbehoedsmiddelen vrij beschikbaar stellen. Zoals Nederland. Letts:

I do feel comfortable about my decision and I feel positive because I  have so much love and support around me. It’s my home. It is my own workplace, where I go into that surgery five to eight times a day to support other women. So I just thought it was a perspective that needed to be heard as a way to encourage women to share their stories and break the stigma.

Uiteraard stond conservatief Amerika meteen op z’n achterste benen. Letts kreeg doodsbedreigingen en beschuldigingen als zou ze expres zwanger zijn geworden, alleen maar om daarna in de publiciteit te komen.

Een manier van denken die duidelijk maakt hoeveel wantrouwen en minachting mensen kunnen voelen jegens vrouwen die beslissingen nemen over wat er in en met hun eigen lijf en leven gebeurt, aldus RH Reality Check. Juist dat maakt haar actie zo belangrijk:

As we watch clinics disappear and women’s access to safe abortion become more and more endangered, there is no one who is going to rescue us from this insanity. It is only our voices raised one at a time, in compassion and integrity, that will save us.

Tennessee criminaliseert zwangere vrouwen

De Amerikaanse staat Tennessee gaat vrouwen vervolgen die drugs gebruiken tijdens hun zwangerschap. De openbare aanklager kan hen vanaf 1 juli schuldig bevinden wegens schade toebrengen aan de foetus, en in de cel zetten. Tennessee is de eerste staat in de V.S. waar vrouwen direct juridisch vervolgd kunnen worden, afhankelijk van de manier waarop hun zwangerschap verloopt.

Gouverneur Bill Haslam, die de draconische wet goedkeurde en ondertekende, houdt van het opgeheven vingertje.

In sommige andere staten bestaan wetten die uiteindelijk hetzelfde effect bereiken, maar op een wat minder directe manier. Tennessee vertegenwoordigt de nieuwste stap in een proces waarbij vrouwen steeds meer onder druk komen te staan zodra twee cellen zich vermenigvuldigen in hun baarmoeder. Het ironische is dat Tennessee twee jaar geleden nog koos voor zorg in plaats van straf. De huidige actie betekent dat de staat het effect van die eerder aangenomen wet teniet doet en de klok voor vrouwen eeuwen terug draait.

En dat in een land waar de zorg voor moeders sowieso met het jaar achteruit gaat. De V.S. duikelden van een plek in de top tien naar de 31ste plek in de lijst van beste en slechtste landen om moeder te worden. Een vrouw in de V.S. loopt op dit moment evenveel risico bij de bevalling als een vrouw uit Iran of Roemenië.

Artsen en progressieve organisaties oefenden druk uit op de gouverneur van Tennessee, de Republikein Bill Haslam, maar tevergeefs. Zij vrezen nu dat zwangere vrouwen, uit angst voor de autoriteiten, juist afzien van hulp en steun als zij kampen met een verslaving of medische complicaties krijgen. De wet is bovendien seksistisch omdat deze vrouwelijkheid, gesymboliseerd door seksueel actief zijn en zwanger raken, criminaliseert. Michelle Oberman van de Universiteit van Berkely schreef daarover:

In this strange new genre of criminal offenses, you must examine the punishment in order to discern the true nature of the crime. […]  the “punishments” assigned to these women are remotely related to the crimes with which they are charged. This indicates that, while the criminal justice system is invoking existing laws, their application essentially attempts to criminalize sex, conception, and gestation.

De wet kan daarnaast ook racisme in de hand werken:

“I can almost guarantee that this [law] will be used disproportionately against African-American women because, even though we know that fewer African-American women than white women use drugs, they are more likely to be blamed for the outcomes of their pregnancies,” said Farah Diaz-Tello, staff attorney for the National Advocates for Pregnant Women.

Eerdere voorbeelden toonden namelijk aan dat conservatieve staten hun net wijd uitgooien. Afgekickt en daarna zwanger geworden? Onder dwang pillen slikken. Zwanger geworden, duidelijke miskraam gekregen omdat de navelstreng om het nekje van de baby zat, en vage sporen  van cocaïne in het bloed aangetroffen? Op naar de rechtbank. Inclusief omgekeerde wereld-situaties waarbij staten een advocaat toewijzen aan de foetus terwijl de zwangere vrouw zonder enige juridische bijstand voor de rechter staat.

Een analyse van zulke zaken wees bovendien uit dat autoriteiten hun pijlen buitenproportioneel vaak richten op zwarte vrouwen met een zeer laag inkomen. Dat is waarom de woordvoerster van de National Advocates for Pregnant Women zich hier zoveel zorgen om maakt. De criminalisering van iedere zwangerschap die niet leidt tot een kerngezonde baby is al langer aan de gang, en alle tekenen wijzen erop dat seksisme en racisme hierbij hand in hand gaan. Zoals Jezebel eerder al waarschuwde:

whenever Republicans say they’re “protecting women,” you better believe that they’re working some shitty angle. This time is no exception.

Waarvan acte.