Tag Archives: Australische leger

Vrouw botst aan tegen machonormen

Als je voldoet aan de toelatingscriteria voor de commando’s, voldoe je aan de criteria en mag je bij de commando’s. Toch? Niet als je een vrouw bent. Dan veroorzaak je zelfs al ophef als je een plekje verovert in de voorselectie voor de opleiding bij de commando’s. De voorselectie. Voor de opleiding. Dus er is nog niks aan de hand. Toch weten anonieme bronnen al te melden dat het nooit kan werken, een vrouw tussen al die mannen.

Hmmm, en hadden we het al gehad over PMS? Wat zou zo’n vrouw doen met zo’n groot geweer als het weer die tijd van de maand is? Plus, menstruerende vrouwen trekken beren aan, dat weet iedereen!

Het artikel in Trouw geeft een mooi beeld van de vorm en de aard van de weerstand. Allereerst stuit de kandidate op het soort ondermijnende fluistercampagne waar ze ook in de V.S. wel raad mee weten, zodra een vrouw genoemd wordt in verband met een positie waarvan ‘men’ vindt dat ze die niet zou mogen bekleden. Steek je hoofd uit boven het maaiveld, en mensen voelen een onbedwingbare neiging vrouwen te ondermijnen en ontkrachten. Mannen blijven opvallend vaak verschoond van ‘anonieme bronnen’ die stellen dat een vrouw niet geschikt is, niet voldoet, en rampen zal veroorzaken. Deze kandidate kampt echter met hardnekkig herhaalde, gezichtsloze stemmen die zeggen dat ‘het niet werkt’. De indruk ontstaat dat ze sowieso geen kans maakt, want de werkvloer is tegen.

Als de kritiek concreter wordt, wat krijg je dan te horen? Trouw beroept zich vooral op één bron, een advocaat die veel zaken rondom militairen voert. Hij haalt er ‘zwaarwegende operationele belangen’ bij, met een beroep op een oordeel van voorheen de Commissie Gelijke Behandeling over de toelating van vrouwen tot onderzeeërs en tot de mariniers. Een vrouw zou verstorend werken. Maakt niet uit dat de CGB wel vaker dubieuze uitspraken deed als het ging om gender, en dat in zo’n geval bijvoorbeeld de EU alsnog ingreep om vrouwen kansen te geven.

De kandidate krijgt ook verwijten omdat ze zich onhandig manifesteerde in de media. Ze zei openlijk dat ze de eerste vrouwelijke commando wilde worden. En staat met haar naam in de krant. Misschien schond ze zodoende wel staatsgeheimen. Zie je wel, ze deugt niet! Ook zou ze nu al – omdat ze is toegelaten tot een voorselectie – een makkelijk doelwit zijn voor terroristische organisaties. Dat laatste is een goed voorbeeld van subtiel seksisme. Het klinkt zo nobel – vrouwen niet in gevaar brengen – maar het impliceert meteen dat vrouwen zwakker en kwetsbaarder zijn. Mannen zijn mannen. Vrouwen zijn een doelwit.

Niemand zegt ronduit ‘we motten geen vrouwen want ze zijn lastig, zwak en kwetsbaar voor vijanden’. Maar dat is wel de ondertoon die constant meespeelt. Zo werkt privilege, constateert de Washington Post:

That’s how privilege works in practice: Gender is invisible when it comes to male appointees but a constant presence when it comes to female appointees.

Het gaat er gewoon niet in dat een vrouw die door alle examens, testen en proeven heen komt, net zo capabel kan zijn als mannen die door alle examens, testen en proeven heen kwamen. Dan gaan de haren recht overeind staan. Kan niet werken!!! Toch vreemd, dat in Engeland vrouwen sinds 2002 bij de mariniers mogen, dat inmiddels deden, en dat we tot nu toe geen apocalyptische verhalen hebben gehoord over de ineenstorting van de Engelse mariniers, of terreurdaden jegens deze militairen.

Ook in de V.S. schiet het op. Na veel ophef, waarbij grotendeels dezelfde vooroordelen als in Nederland over tafel vlogen, besloot  het Pentagon alle gevechtsbanen, ook die binnen de commando’s, open te stellen voor vrouwen. Tot nu toe bleef de apocalyps uit. Vrouwen die niet voldoen aan de toelatingseisen, vallen gewoon af, net als mannen. Australië, waar vrouwen sinds 2011 alle gevechtsfuncties mogen vervullen, geeft hetzelfde beeld te zien. Ook hier dezelfde bekende vooroordelen in de aanloop naar de toelating van vrouwen. Ook hier geen rampen.

Als er iets is wat vrouwen in gevaar brengt, dan is dat niet het werk zelf, of de vermeende dreiging van terroristische organisaties die in een vrouw een makkelijk doelwit zouden zien. Wat hen in gevaar brengt is een seksistische cultuur binnen het leger, en daarbuiten. Daardoor lopen ze een grotere kans om beschadigd te worden door discriminerende praktijken, en moeten ze zich allerlei vijandige situaties op de werkvloer laten welgevallen. Van grof, zoals uitsluiting en seksueel geweld, tot aan subtielere praktijken die een aanslag vormen op je zelfvertrouwen en welbevinden:

“You are just one girl who got offended by the comment, while so many others adhere to it.”

De voorbarige ophef rondom een kandidate voor, nogmaals, de voorselectie voor de opleiding van de commando’s, toont aan dat die seksistische cultuur in Nederland nog springlevend is. Hier geen generaals die expliciet stellen dat mannen maar moeten wennen aan vrouwen in het leger, dat ze zich fatsoenlijk moeten gedragen en anders kunnen opzouten. Hier doodse stilte en geruchten ‘dat het niet werkt’. Deze kandidate kan het bij voorbaat al vergeten. U kunt gaan. Volgende!

Vrouwen floreren niet in vijandig machoklimaat

Goh, wat een verrassing. Vrouwen bloeien en groeien niet in een giftige omgeving. Nadat eerder onderzoek al aantoonde dat een vijandig klimaat vrouwen uit de techniek jaagt, ligt er nu een rapport op tafel over de situatie van vrouwelijke militairen in het Australische leger. Deze organisatie staat ambivalent tegenover de aanwezigheid van vrouwen en heeft geen oog voor structurele hindernissen die maken dat vrouwen slechts langzaam vooruitkomen in het leger, meldt deze studie. Eén van die hindernissen is structureel (seksueel) geweld tegen vrouwen.

Australische soldates. Vrouwen willen wel, nu de organisatie nog.

Stephen Smith, de Australische minister van Defensie, heeft inmiddels in een verklaring laten weten dat hij alle aanbevelingen uit het onderzoeksrapport ‘in principe’ wil overnemen. Die conclusies en voorgestelde maatregelen omvatten nogal wat. Want als het gaat om de positie van vrouwen komen alle bekende factoren voorbij:

From the extensive consultations and research conducted during the Review a number of barriers were identified. These included: the lack of critical mass of women in the ADF, stemming from attraction and retention difficulties; the rigid career structures and high degree of occupational segregation; the difficulties combining work and family; and a culture still marked, on occasion, by poor leadership and unacceptable behaviour including exclusion, sexual harassment and sexual abuse. An analysis of the data relating to senior leadership levels in the ADF demonstrated just how difficult it is for women to succeed, particularly women with children. While 88.9% of men in the star ranks have children, only 22.2% of women do.

Werkgevers komen vaak met mooie, sociaal wenselijke praatjes. De feiten spreken echter een andere taal. Dit rapport zorgt voor de zoveelste bevestiging van het bekende patroon van discriminatie en geweld.

Om taaie structuren te doorbreken adviseert het rapport dat de verschillende legeronderdelen streefcijfers formuleren om meer vrouwen aan te nemen en te behouden, dat geweld tegen vrouwen hard aangepakt wordt, dat leiders binnen het leger stelling nemen en veranderingen doorvoeren om een militaire loopbaan toegankelijker te maken voor vrouwen, en meer flexibiliteit. Dan kunnen vrouwen hopelijk ook kind en carrière combineren, net als de mannen. Meer diversiteit aan de top zou ook helpen, noteren de opstellers van het rapport droogjes.

Eén ding staat voor het onafhankelijke Amerikaanse onderzoeksbureau Catalyst voorop. Als de mannen die de macht hebben niet meebewegen, kunnen minderheden wel aan de poorten rammelen, maar komen ze niet echt verder. Daarom is het positief dat het Australische rapport ook de top in het leger aanspreekt. Zij moeten de toon zetten en het goede voorbeeld geven. Wie weet krijgen vrouwen dan eindelijk een eerlijke kans.

UPDATE: Nog een voorbeeld van vrouwen die afhaken als het werk steeds minder kansen biedt. Een Belgische sociologe volgde de loopbanen van 800 vrouwen gedurende langere tijd. Hun arbeidsleven verliep ok totdat ze een kind kregen. Vrouwen haakten af omdat na die gebeurtenis de situatie op hun werk verslechterde, concludeert ze:

De conclusie van Laurijssen is dat het werk van vrouwen gemiddeld genomen minder uitdagend wordt na de geboorte van een kind. “Ze mogen minder zelf beslissen, ze hebben minder vrijheid en ze moeten minder creatief zijn”. Na de baby ervaren vrouwen ook meer stress op het werk. Niet zozeer de combinatie werk-gezin speelt parten, maar de veranderende inhoud van het werk.

Vanwege de gereduceerde mogelijkheden gaat de lol er op een gegeven moment af en wordt de stress te hoog. Waarna vrouwen afhaken, door in deeltijd te werken of het zelfs helemaal voor gezien te houden. Zo loop je als samenleving talent en kennis mis. Jammer.