Tag Archives: Archeologie

Vrouwen worden zichtbaar als je goed kijkt

Women Inc lanceerde onlangs de campagne ‘Beperkt Zicht’. Kern van het verhaal: als je uitgaat van stereotiepe beelden over mannen en vrouwen, sla je vaak de plank mis. Je ziet niet wat er is. Voorbeelden te over. Zo classificeerden archeologen een Vikinggraf bij de Zweedse plaats Birka als de laatste rustplaats van een mannelijke krijger, gezien de zwaarden, paarden en andere ”mannelijke” grafgiften. Onderzoek wijst nu echter uit dat die stoere Vikingman een stoere Vikingvrouw is.

Het graf bij Birka was al bekend sinds 1880. De mensen die destijds betrokken waren bij de vondst, concludeerden dat de aanwezigheid van een zwaard duidde op een man. Niet zomaar een man, maar een groot militair leider. Het graf bevatte namelijk ook andere rijke giften, en de skeletten van twee paarden.

De botten van het lichaam verdwenen in een archief en niemand keek er meer naar. Totdat moderne wetenschappers de ontdekking opnieuw onderzochten en iets vreemds opmerkten aan de botten. Ze waren iets te verfijnd en te dun om toe te behoren aan een man. Na verder onderzoek bleek de belangrijke militaire leider inderdaad het vrouwelijke geslacht te hebben.

Deze her-identificatie past in een breder patroon. Er lopen al langer onderzoeken naar de resten van lichamen in Vikinggraven. In 2014 werd bijvoorbeeld bekend dat het bij graven, waarvan wetenschappers eerst zeiden ‘allemaal mannen’, in de helft van de gevallen ging om een vrouw. Ook in deze gevallen zorgden grafgiften voor verkeerde identificaties. Zwaard = man, luidde de regel. Alleen begroeven de Vikingen vrouwen ook met hun zwaarden.

Zelfs als echter duidelijk is of het graf een vrouw of een man bevat, kan het mis gaan. Zo vonden archeologen twee graven met een identieke opzet. De ene, in Gokstad (Noorwegen) bestond uit een schip met daarin allerlei grafgiften en het lichaam van een man. Dat moest een Vikingleider van ongekende statuur zijn, nam men aan. Twintig jaar later vonden mensen in Osburg een ander scheepsgraf, met daarin de lichamen van twee vrouwen. Nu spraken wetenschappers echter niet van een groot leider. Nee, het zou gaan om een koningin die haar status dankte aan haar huwelijk, en die waarschijnlijk met een slavin begraven was.

Oeps, wetenschap, your bias is showing….

Mooi dat wetenschappers vaker terug naar de tekentafel gaan. Botten opnieuw onderzoeken, feiten achterhalen, en minder snel een aanname doen. Want die schoten uit de heup raken meestal kant noch wal.

Advertenties

Archeologen graven godinnen op

Archeologen vonden kort na elkaar op verschillende locaties in Europa beelden van godinnen. Onder andere Çatalhöyük, een zeer oude vindplaats in Turkije, leverde een spectaculaire vondst op: een circa 8000 jaar oude figurine in de beeldtaal, die auteur en onderzoeker Annine van der Meer identificeert als een godin die haar borsten toont in een gebaar van zegening en voeding.

De figurine van Çatalhöyük

Er is meer. In Kurul Kalesi, bij de Zwarte Zee, ontdekten archeologen een paar weken daarvoor ook een beeld van Cybele. In Jordanië groeven archeologen twee beelden van Aphrodite op. In Bangladesh vonden archeologen een 800 jaar oud beeld van mohini, de enige vrouwelijke avatar van de bekendere mannelijke god Vishnu.

Soms krijgen archeologen hulp. Een toeriste op het strand in Kroatië gooide in augustus een hinderlijke steen onder haar badlaken weg. De steek bleek echter bij nadere inspectie een beschadigd beeldje van de Romeinse godin Diana te zijn. Eerder in diezelfde maand augustus trof een vrijwilliger bij opgravingen in Engeland, bij Hadrian’s Wall, een figuurtje aan van de godin Ceres.

Ook leuk: in juni herontdekten medewerkers van een museum een verloren gewaande figurine uit Skara Brae, bij de Orkney Eilanden. Het in de negentiende eeuw gevonden beeldje lag letterlijk in de laatste doos die een medewerker uitpakte. Wat betreft stijl en beeldtaal past de figurine bij twee andere, soortgelijke exemplaren uit het Neolithische tijdperk, gevonden in 2009 en 2010. De lokale bewoners hebben de beeldjes namen gegeven, zoals de Orkney Venus, of de Westray Wife.

Andere keren was het geen beeld, maar ontdekten archeologen in teksten de naam van een godin. Zo werd in augustus bekend dat archeologen de tekst hadden ontcijferd van een 2500 jaar oude Etruskische stele uit een tempel in de Mugello-vallei in Italië. De tekst noemt de naam van de godin Uni. Vanwege die naam en andere vondsten, zoals gouden sieraden en gereedschappen om te weven, denkt het opgravingsteam dat de tempel gewijd was aan deze godin.

Archeologen vinden ook regelmatig een link tussen religie en mensen die actief waren binnen deze religie. Tegenwoordig zijn we dat niet meer zo gewend – de Katholieke Kerk accepteert geen vrouwelijke priesters en pas na afsplitsingen mochten vrouwen uit Protestantse stromingen de kansel betreden.

In het verleden speelden vrouwen echter een belangrijke rol in de godsdienst van hun tijd.  Zo groeven archeologen in Rusland het graf op van een vrouw uit de Bronstijd. Ze droeg een met circa 1500 kralen bestikte jurk en was begraven met de resten van een kind, een bronzen mes, honderd hangers van de tanden van diverse dieren, en een keramieken wierookbrander met zonnetekens erop. Archeologen kenden deze tekens omdat ze ook voorkomen op rotstekeningen in het gebied.

Eerder, in juli, publiceerden archeologen de vondsten in en bij het graf van een vrouw van ongeveer 45 jaar, die zo’n 12.000 jaar geleden leefde in Israel. Gezien de rituele manier waarop ze was begraven en de giften die ze meekreeg, denken ze dat de vrouw de functie van sjamaan vervulde.

Vrouwen en het goddelijke, ze sluiten elkaar niet uit, integendeel. En het is grappig hoeveel mensen opeens in zo’n korte tijd allerlei figurines en godinnenbeeldjes vinden. Je zou er bijna een teken in zien….

Het vrouwelijke gezicht van het hogere

Wow. Net Werner Herzog’s documentaire Cave of Forgotten Dreams gezien, over prehistorische schilderingen in de grot van Chauvet. Behalve de pracht en praal van vele afbeeldingen van paarden, bizons, oerossen en leeuwen, valt ook op dat in het diepste gedeelte van de grot de enige menselijke afbeelding voorkomt. Van een vrouw. In een context die duidt op spirituele zaken. Het is de vrouwelijke kant van god, die volgens historica Annine van der Meer officieel uitgebannen werd, maar nog steeds voortleeft.

Om het evenwicht te herstellen inventariseerde Van der Meer de verschillende types vrouwenbeeldjes uit de prehistorie, die overal opduiken. Het ene type benadrukt de ogen, andere types zitten op een soort troon, anderen zijn verbonden met dieren, weer anderen benadrukken vruchtbaarheidskenmerken zoals borsten, vagina of duidelijk zwangere buiken. De godin heeft vaak een dier bij zich. Katachtigen, roofdieren, of ossen.

Met de opkomst van de landbouw komen steeds vaker associaties met graan en brood voor. Er zijn tekenen die erop wijzen dat die symboliek, met de opkomst van het Christendom, overgeheveld werd naar Jezus, maar ook Maria. Die observatie past bij andere onderzoeken die erop duiden dat de Europeanen van rond het jaar duizend nog steeds godinnen vereerden en het nieuwe geloof niet zomaar overnamen. Misionarissen moesten Maria wel een rol geven, en symbolen van voorgangsters in haar verenigen. Anders slikten mensen de nieuwe religie niet.

Van der Meer gaf ook in eigen beheer een boek uit over de Zeelandse godin Nehalennia. In het Oudheidkundig Museum Leiden kun je altaarstenen zien met beeltenissen van deze inheemse godin. In schoolboekjes of elders lees je nauwelijks iets over haar, maar de symboliek van hond, scheepsroer en mandje met fruit verbindt haar volgens Van der Meer met andere moedergodinnen. De hond linkt haar met de onderwereld, het fruit duidt op vruchtbaarheid, de zittende houding verbindt haar met andere godinnen die ook op banken, krukken en tronen zitten, enzovoorts.

Nehalennia is wat dat betreft geen lokale godin. Ze maakt deel uit van een lange traditie. Die minstens tot de prehistorische grot van Chauvet teruggaat. Van der Meer en anderen proberen die traditie opnieuw zichtbaar te maken, of er in ieder geval meer te weten over te komen. Zie voor meer informatie: Academie PanSophia.

Archeologie geeft vrouwen hun geschiedenis terug

Archeologen hebben de afgelopen tijd verrassende ontdekkingen gedaan, die een tipje van de sluier oplichten over het leven van onze voormoeders. Zo kende Nederland al in de achttiende eeuw een tijdschrift voor een specifiek vrouwelijk lezerspubliek. Legden mensen in kleitabletten de rechten van vrouwen in de Turkse staat Kanesh vast. En kregen Aboriginals in Australië een veel gevarieerder dieet toen vrouwen dingo’s inzetten voor de jacht. Sowieso blijken vrouwen de beste vriend te zijn van hond-achtigen 😉 Zo zijn er meer belangwekkende vondsten…

Beautiful brunette and her dog

Archeologische vondsten bewijzen dat dingo’s en honden de beste vriend van vrouwen waren. 

Vrouwen, wat mogen ze wel en niet? Vragen die mensen letterlijk al duizenden jaren bezig houden, blijkt uit opgegraven kleitabletten uit de Turkse staat Kanesh. Volgens de teksten van circa 4000 jaar geleden konden vrouwen zelfstandig handel drijven, met hun eigen zegels, hadden dochters even veel recht op erfenissen als zonen, en konden vrouwen zelf naar de rechter stappen, bijvoorbeeld om van een agressieve man af te komen. Archeologen vonden ook een brief van een vrouw die over haar schoonmoeder klaagt, en een liefdesbrief van een vrouw aan haar man.

Franse archeologen voerden een noodopgraving uit in een klooster, waar straks een congrescentrum verrijst. Ze troffen maar liefst 800 graven aan, met in vijf daarvan een loden grafkist. In één van die ‘luxe graven’ troffen ze de resten aan van Louise de Quengo, Vrouwen van Brefeillac, een weduwe die 350 jaar geleden overleed. De nonnen begroeven haar in haar habijt, met kap, beenwarmers en schoenen. Dat we haar naam weten komt omdat ze een chique reliek droeg. Dat voorwerp bevatte het hart van haar echtgenoot en een opschrift met hun namen.

Bij toeval trof onderzoekster Adrienne Mayor in een slaperig museum in de Amerikaanse stad Mississippi een vaasje of potje uit de Griekse oudheid aan, met een afbeelding van een krijgsvrouwe die op het punt staat om een Griekse tegenstander in een lasso te verstrikken. Ze houdt een strijdbijl gereed om deze man naar de andere wereld te helpen. Wat doet zo’n afbeelding op zo’n pot? Mayor heeft daar wel ideeën over en speculeert:

“The vase would have held a Greek woman’s intimate make-up or jewelry. The images on the box suggest that women enjoyed scenes of Amazons getting the best of male Greek warriors,” Mayor said. According to the researcher, the suspenseful scene of a Greek male about to be lassoed by a powerful foreign warrior woman was exotic and also subversive, a surprising twist on traditional Greek women’s roles.

Vikingvrouwen reisden de wereld rond in de periode van 793 tot 1066 Na Christus, ontdekten archeologen. Uit DNA-monsters blijkt dat vrouwen uit Noorwegen zich vestigden in streken die de Vikingen koloniseerden, zoals de Zwarte Zee en Canada, en hun genen doorgaven aan hun nageslacht aldaar. De genetische erfenis toont ook aan dat vrouwen van de Orkney-eilanden en Western Isles deel uitmaakten van de kolonisten die zich in IJsland vestigden. Zie ook: Invasie van de Vikingvrouwen.

Nederland kende al in de achttiende eeuw een tijdschrift, specifiek gericht op vrouwen. Een medewerker vond het blad, ”De Recensent voor Vrouwen”, per toeval in een depot van de Universiteit Utrecht. Volgens de universiteit staan er serieuze recensies van boeken in, maar ook human interest verhalen. Bijvoorbeeld een artikel over een Parijse vrouw die haar 19e kind krijgt.

De Australische cultuur maakte 4000 jaar geleden een opvallende ontwikkeling door. Opeens treffen archeologen veel gevarieerdere etensresten aan dan daarvoor. Ze denken nu de reden voor die plotselinge culinaire explosie te hebben gevonden: 4000 jaar geleden namen mensen uit Zuid-Oost Azië dingo’s mee in hun vaartuigen. Ze vermeerderden zich snel. Aboriginal vrouwen temden dingo’s en gebruikten ze voor de jacht op kleinere dieren. Voilà, meer eten, meer variatie in het dieet, betere kansen om te overleven.

Behalve met dingo’s namen vrouwen ook het voortouw om honden te temmen en bij zich te houden. Dat blijkt uit de vondst van een bepaalde parasiet in lichamen, aangetroffen in de buurt van het Baikalmeer (Siberië). Je kunt de parasiet alleen oplopen als je in nauw contact staat met honden, dus het betekent iets dat archeologen dit vooral bij vrouwen aantroffen. De Leidse osteoarcheoloog dr. Andrea Waters-Rist denkt dat vrouwen roedels honden beheerden om te gebruiken bij het hoeden van vee, en voor de jacht. Net als hun Australische zusters dus. De hond, de beste vriend van de vrouw!

Universiteit eert pionier in de archeologie

Ooit gehoord van Dorothy Garrod? Ze was in 1939 de eerste vrouw die een leidende positie kreeg op de universiteit van Cambridge, in een tijd dat Engeland vrouwen nog weerde van universiteiten. Om te verdoezelen dat de universiteit eigenlijk tegen de regels in handelde, spraken mensen haar in correspondentie en officiële stukken aan alsof ze een man was. Garrod voerde baanbrekende opgravingen uit, zette de paleontische tijd op de kaart, en schreef standaardwerken waar wetenschappers nu nog een beroep op doen. Met een tentoonstelling eert Cambridge deze pionier nu.

Dorothy Garrod.

Zoals vrouwen tot op de dag van vandaag nog te horen krijgen, was Garrod’s sekse een groot probleem. En niet alleen omdat vrouwen in 1939 eigenlijk niet benoemd konden worden:

“She was on the edge with new discoveries constantly that were often so fantastic she wasn’t initially believed. She set the agenda of Palaeolithic archaeology in the 20th century.” But she paid a high price for being a trailblazer and was discriminated against for many years. “Many men disliked her; they found her distant and rigid as a professor,” admits Dr Smith. “She broke the seal for generations of women to come but many men could simply not relate to having a woman.”

Garrod liet zich daardoor niet afschrikken. Ze raakte als jonge vrouw geïnteresseerd in archeologie vanwege haar vader, een legerarts die diverse militaire ziekenhuizen leidde op Malta. Dit eiland kent verschillende prehistorische tempels. Na haar opleiding, deels in Frankrijk, bereikte ze haar doorbraak met archeologische opgravingen in Gibraltar. Vanaf dat moment reisde ze de hele wereld rond om opgravingen te doen in Israel, de Levant, Palestina, Syrië, Engeland en Zuid-West Azië.

Behalve talloze wetenschappelijke ontdekkingen droeg Garrod ook op andere manieren bij aan de ontwikkeling van de archeologie. Ze was een van de eersten die op een interdisciplinaire manier te werk ging. Ze gaf vrouwen een actieve rol bij opgravingen, en leerde hen de kneepjes van het vak. Ze zorgde er ook voor dat de universiteit van Cambridge vrouwen serieus ging nemen als wetenschappers.

Garrod leefde van 1892 tot 1968. Hoog tijd dat deze pionier ruim veertig jaar na haar dood de aandacht en erkenning krijgt die ze zeker heeft verdiend.

Dorothy Garrod op latere leeftijd.

Archeologe doet unieke vondst in Vallei der Koningen

Susanne Bickel van de universiteit van Bazel (Zwitserland) geloofde er nooit iets van dat alles in de Egyptische Vallei der Koningen wel zo’n beetje opgegraven was. En terecht. Begin dit jaar groef de archeologe de graftombe op van een priesteres uit de achttiende dynastie (ruwweg 1500-1200 v. chr.). Danzij de goed bewaarde grafkist en haar mummie kwam het onderzoeksteam achter de naam van de vrouw, Nehemes-Bastet. De ontdekking is belangrijk omdat wetenschappers relatief weinig afweten van deze roerige periode in de Egyptische geschiedenis.

Susanne Bickels, archeologe.

Egypte maakte tijdens de achttiende dynastie moeilijke tijden door. Het land verkeerde in een economische crisis en er waren veel politieke onlusten en conflicten. De mensen hadden weinig tijd voor het in steen uitbeitelen van teksten, of het bouwen van monumenten. Archeologen hebben zodoende minder informatie tot hun beschikking. Het nu gevonden graf werpt een unieke kijk op het leven in die tijd en zal een schat aan nieuwe informatie opleveren, verwacht Bickel.

De afgelopen tijd werkte ze hard aan het interpreteren van haar vondst. Deze analyse begint resultaten op te leveren. Zoals de naam van de vrouw. Die geeft aan dat ze verbonden was met de cultus van de kattengodin Bastet, in haar tijd wijd verspreid in Egypte. Grafteksten vermeldden verder dat haar vader een band had met het grote tempelcomplex Karnak, bij Thebes. Het is zeer waarschijnlijk dat Nehemes-Bastet ook werkzaam was in dit complex. Ze had een belangrijke taak:

Music was a key ingredient in Egyptian religion. Teeter explains that it was believed to soothe the gods and encourage them to provide for their worshippers. Nehemes-Bastet was one of many priestess-musicians who performed inside the sanctuaries and in the courts of the temples. “The hypothesis is that these women would sing, act, and take part in festivities and big ritual processions that were held several times a year,” Bickel says.

Haar titel, zangeres van Amun, versterkt die indruk. Volgens het opgravingsteam staat ‘zangeres van Amun’ voor een erfelijk beroep, waarbij moeders het vak leerden aan hun dochters. Als priesteres en heilige zangeres bekleedden deze vrouwen een eervolle positie in de tempels. Ze deelden ook in de soms zeer behoorlijke inkomsten die de tempels verkregen uit hun bezittingen, zoals land. Vanwege die status was het ook logisch dat Nehemes-Bastet bijgezet wordt in de Vallei der Koningen. Ze genoot respect.

Bickels heeft de resten van de priesteres inmiddels overgebracht naar Luxor. Daar gaat het onderzoek verder. Op de agenda staan een röntgenfoto van de mummie en vier tot vijf jaar onderzoek naar het lichaam, de grafkist, de teksten en voorwerpen. Ook hoopt Bickels meer te weten te komen over de vorige bewoners van het graf waar Nehemes-Bastet lag. Zoals gebruikelijk in het oude Egypte waren graf en kist namelijk hergebruikt.

Unieke vondst werpt nieuw licht op Etruskische cultuur

Het zijn kleine potscherven, maar ze bevatten volgens Amerikaanse archeologen een primeur in het onderzoek naar de Etrusken. Voor het eerst troffen onderzoekers beeltenissen aan van vrouwen die een kind baren. De archeologen deden hun vondst tijdens opgravingen bij Poggio Colla, een vindplaats in de buurt van Florence, Italië. De afbeeldingen zijn circa 2600 jaar oud.

Voorheen waren er alleen afbeeldingen bekend van Etruskische vrouwen als godin, of als deelneemster aan rituelen of feesten. De vondst van de twee afbeeldingen van barende vrouwen werpt een nieuw licht op de cultuur van de Etrusken. Het zegt ook iets meer over Poggio Colla zelf. De vindplaats ligt op de top van een heuvel en had waarschijnlijk een religieuze betekenis. Maar welke?

Archeologen van verschillende Amerikaanse universiteiten werken al langer aan opgravingen bij Poggio Colla. Eerder groeven ze ook al gouden sieraden op, en vondsten die te maken hebben met weven. Dit wees in de richting van vrouwen, hun bezigheden en hun religieuze activiteiten. De afbeeldingen van barende vrouwen versterken die indruk. Wetenschappers beginnen nu de hypothese te vormen dat Poggia Colla een plek was waar vrouwen naartoe gingen om offerandes te brengen of te bidden. Misschien was de plek zelfs wel het heiligdom van een vrouwelijke beschermster of godin.

Dit is natuurlijk nog lang geen vaststaande feiten. Maar de opgravingen gaan door. Nieuwe vondsten zullen vast meer informatie verschaffen over wat de Etrusken zo lang geleden deden op deze bijzondere plek. Meer weten over vrouwen in de Etruskische cultuur? Dan kun je nog steeds naar de expositie Vrouwen van Aanzien in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden.

UPDATE: Ook io9 besteedt aandacht aan de vondst en verwerkt in het artikel uitspraken van de archeoloog die de potscherven vond:

 

The image is unique because in the classical world, we don’t see a lot of birthing scenes. The real question is if we don’t see these types of birthing scenes anywhere else in classical art, then why is it on this pot? It obviously meant something to the people who were there and who made it.

Oh, en de archeoloog blijkt blind te zijn. Hij heeft de afbeeldingen niet zelf kunnen zien. Wow.

Niet NASA, maar Sarah Parcak ontdekt piramides

Archeologe Sarah Parcak ontdekte zeventien piramides in Egypte. Ze gebruikte hiervoor diverse technieken, onder andere van NASA. De koppen in de media: NASA ontdekt piramides. Of: piramides ontdekt met NASA technologie. Of deze: NASA helpt bij het vinden van piramides. Parcak komt er in de koppen niet aan te pas. Het is één van de manieren waarop het werk van wetenschapsters onzichtbaar wordt gemaakt. NASA kan het succes op zijn/haar naam schrijven, niet degene die de techniek als hulpmiddel gebruikt.

Onderzoekster Sarah Parcak gebruikt onder andere satellietbeelden om het oude Egypte in kaart te brengen.

Alleen De Volkskrant geeft Parcak de eer die haar toekomt. Daar vertelt de kop gewoon wat er aan de hand is: archeologe vindt zeventien piramides. Er staat wel bij ‘dankzij NASA’, maar ok, ze komt in ieder geval als een actief handelend persoon naar voren.

En terecht, want Parcak is al jaren actief als wetenschapster en archeologe, met als specialisatie Egypte. De Amerikaanse gebruikt ook al jaren satellietbeelden, van NASA en andere leveranciers, om bouwwerken in Egypte op het spoor te komen. De zeventien tot nu toe onbekende piramides zijn de meest recente vrucht van dit jarenlange harde werken, en maken deel uit van haar pogingen het oude Egypte beter in kaart te brengen.

Cleopatra krijgt een maatje

De beroemde Egyptische koninging Cleopatra was geen eenzame uitzondering. Tweehonderd jaar eerder ging een andere vrouw haar voor: Arsinoë II. Volgens nieuwe archeologische inzichten kreeg zij een eigen kroon als symbool van haar heerschappij over het land, en vereerden de Egyptenaren haar nog tweehonderd jaar na haar dood vanwege haar associaties met de godinnen Hathor en  Isis.

Tempelreliëf van koningin Arsinoë, met de tekenen van haar waardigheid.

De Zweedse Maria Nilsson, van de universiteit van Göteborg, dook in de geschiedenis van de dynastie van farao Ptolemy I. Onder andere Cleopatra behoorde tot deze clan. Maar zij was niet de enige koningin uit de familie. Het Zweedse onderzoek kwam Arsinoë II op het spoor na een nadere bestudering van reliëfschilderingen en munten. Zij kwam daarin duidelijk naar voren als een koningin in haar eigen recht, met een eigen kroon en een eigen cultus. Latere koningen en koninginnen namen symboliek van haar kroon over.

Het hoofddeksel is belangrijk, omdat de elite in de antieke tijd communiceerde door middel van symbolische beelden. Met de symbolen verwerkt in de kroon drukte Arsinoë uit dat zij op gelijke voet stond met haar echtgenoot en regeerde vanuit een eigen machtsbasis. Naast verwijzingen naar Beneden- en Boven Egypte en de priesterklasse, gebruikte Arsinoë ook de ramshoorn. De ramshoorn zorgde voor een directe associatie met Alexander de Grote – voorwaar een statement om duidelijk te maken dat je niet voor de sier op de troon zit.

Arsinoë II leefde in de periode van 316 tot circa 270 voor Christus. Uit antieke bronnen blijkt dat ze trouwde met een broer en een half broer. Zulke broeder-zuster huwelijken kwamen vaker voor in Egypte. Ze was betrokken bij militaire campagnes, leidde een oorlog, en nam deel aan de Olympische spelen. Ze won daar prijzen met wagenmennen.

Science Daily over het onderzoek van Nilsson:

The thesis questions the traditional royal line which excludes female regents, and defies some researchers’ attempts to minimise Arsinoë’s importance while she was still alive. “My conclusion instead is that Arsinoë was a female pharaoh and high priestess who was equal to and ruled jointly with her brother and husband, and that she was deified during her actual lifetime,” says Nilsson. “It was this combination of religion and politics that was behind her long-lived influence.”

Bulgaarse archeoloog ontdekt fornuis uit 3e eeuw

Altijd al willen weten hoe je voormoeders kookten? De Bulgaarse archeoloog Nikolay Ovcharov kan het je vertellen. Tijdens opgravingen in de Thracische stad Perperikon ontdekte hij een antiek fornuis uit de 3e eeuw n. Chr. Dit meldt het Bulgaarse persbureau in Sofia.

De mensen die in deze oude stad leefden, hakten een gat uit in een rotswand. Je kunt hier een goed vuurtje stoken. Boven die nis in de wand maakten ze twee openingen waar je een aardewerken pot op kon zetten. Voilà, bakken en stoven maar. Ovcharov doet al jaren onderzoek in Perperikon. Eerder ontdekte hij al twee graftombes, een antiek zegel en relieken van een middeleeuwse heilige in deze stad in de Balkan.