Tag Archives: arbeidsmarkt

Vrouwen vooruit: waar een wil is, is een weg

Mensen en organisaties die meer diversiteit willen bereiken, kunnen verschillende dingen doen. Twee strategieën hebben hun effectiviteit bewezen: hardop de duidelijke wil uitspreken om meer vrouwen te krijgen, zoals mijnbouwbedrijf Billiton onlangs deed. En sollicitatieprocedures anoniem maken.

Onbetaald werk eerlijk verdelen, helpt ook 😉

Duidelijk de wil uitspreken om meer vrouwen in de gelederen te krijgen, en daar vervolgens gericht aan werken. Het lijkt zo simpel, maar het gebeurt zelden. Zeker bij grote ondernemingen. Billiton nam recent die handschoen op. Het bedrijf heeft op dit moment 17% vrouwen in het personeelsbestand.  In 2025 moet dat 50% zijn. Omdat het bedrijf dan beter zal presteren – iets wat de directeuren goed zien, want diverse onderzoeken tonen dat aan.

Zo’n stevig voornemen is goud waard. Het hielp Steven Weiss, presentator van literatuurprogramma Up Close, om significant meer schrijfsters aan tafel te krijgen. Het helpt organisatoren van congressen en conferenties om meer vrouwelijke sprekers op te nemen in hun programma’s. Het helpt om écht te willen analyseren wat vrouwen tegen houdt en op zoek te gaan naar effectieve maatregelen. Die zijn er:

 Er kan geconcludeerd worden dat drie typen interventies effectief lijken te zijn: (1) interventies die bias in HR-procedures proberen te voorkomen, (2) interventies die de sociale integratie van minderheidsgroepen verbeteren en (3) interventies die de kennis van diversiteit in de organisatie vergroten.

Eén van de manieren om vooroordelen in  procedures te voorkomen, is sollicitatieprocedure anoniem maken. Dat bleek eerder bij Amerikaanse symfonieorkesten, die musici anoniem achter een gordijn auditie lieten doen. Prompt nam het aandeel van vrouwen in orkesten toe van 25 naar 46%.

In als mannelijk gecodeerde beroepen zoals ICT bleek dit effect in nog sterkere mate op te treden. Speak with a Geek, een uitzendbureau voor technisch personeel, stuurde onlangs dezelfde groep werkgevers bij twee verschillende gelegenheden dezelfde CV’s. In het ene geval met alle persoonlijke gegevens erbij, in het andere geval geanonimiseerd.

Wat bleek? Als werkgevers de sekse van de kandidaat kenden, nodigden ze in slechts 5% van de gevallen een vrouw uit. Wisten ze de sekse niet, dan sleepten vrouwen op basis van hun prestaties en kwalificaties opeens 54% van de sollicitatiegesprekken in de wacht. Volgens Speak with a Geek toont dit voor de zoveelste keer aan hoeveel vooroordelen er bestaan tegen vrouwen in technische mannenberoepen:

Removing traces of gender or race may prevent employers from basing interview decisions on a conscious or unconscious bias, Speak With a Geek said. The former would be an outright belief that women, for instance, aren’t as good at coding as men are. The latter would be more subtle and might mean a company picks the man because he better fits that employer’s unexamined idea of who a coder is.

Die vooroordelen bestrijd je echter effectief, door te erkennen dat ze op allerlei manieren, ook onbewust en onzichtbaar vanwege de alledaagse vanzelfsprekendheid, doorwoekeren in je organisatie. En door er vervolgens alles aan te doen, van het veranderen van procedures tot elkaar aanspreken op uitkomsten die discriminatie doen vermoeden, zoals een compleet mannelijke top. Dan boeken we vooruitgang.

Werkgevers discrimineren zwangere vrouwen massaal

Het College voor de Rechten van de Mens ontving een record aantal klachten over zwangerschapsdiscriminatie. De organisatie riep vrouwen op hun ervaringen te melden. In tien dagen ontving het College 500 klachten. De oproep kwam nadat het CVRM voor de zoveelste keer werkgevers veroordeelde, zoals KPN en de gemeente Amsterdam.

Uit eerder onderzoek van het College bleek dat werkgevers zwangere vrouwen niet zien zitten. In bijna de helft van de gevallen volgen ontslag of demotie. Recente oordelen over zwangerschapsdiscriminatie tonen aan dat werkgevers vrolijk doordiscrimineren. We zitten bijna in 2016 en nog steeds botsen vrouwen stelselmatig aan tegen dit soort seksisme. Geen wonder dat het CVRM de situatie spuugzat is en een campagne begon om de bewustwording te vergroten.

Vooral vrouwen met tijdelijke contracten zijn kwetsbaar. Vaak gebruiken werkgevers (succesvol) smoezen zoals de economische crisis. Of werkgevers beweren dat de vrouw niet goed zou functioneren. Slechts een handjevol ontslagen vrouwen vindt de weg naar het CVRM. De drempel is hoog, en vrouwen bijten soms in het stof omdat ze de discriminatie niet hard genoeg maken. Het komt neer op het woord van de een tegen het woord van de ander. Ondertussen riekt de hele situatie echter naar grove discriminatie:

De vrouw was taalcoach en gaf taal- en rekenlessen. Een mannelijke collega van de vrouw, ook taalcoach, kreeg wel een vast contract. Omdat de collega geen onderwijsbevoegdheid heeft en de vrouw wel, vermoedt de vrouw dat zij vanwege haar zwangerschap geen nieuw contract kreeg. […] Volgens de vrouw reageerde de regiomanager op haar mededeling dat zij zwanger is met de opmerking: “dat heb je lekker gepland.” Ook zou haar verteld zijn dat haar beschikbaarheid de reden is dat zij geen nieuw contract kreeg. Capabel Taal betwist dit.

Ongegrond. Ondans zulke obstakels komt het College echter vaak genoeg tot het oordeel ”gegrond”. Recent liepen KPN, de gemeente Amsterdam en beveiligingsbedrijf G4S Aviation Security tegen de lamp. Vaak omdat de vrouw extra bewijsmateriaal kon overleggen, zoals een getuigenverklaring van een derde. Of omdat een werkgever duidelijk anders dan gewoonlijk handelde, in het nadeel van de werkneemster. En daar geen duidelijke verklaring voor kon geven.

Een groot struikelblok voor actie vormt de Hollandse gelatenheid. We zien seksistische speelgoedfolders die meisjes gelijk stellen aan poppenmoeders, en roepen dan massaal ‘tja, zo is het nou eenmaal’ (61% ten tijde van de raadpleging) of ‘ergerlijk, maar ik kan me er niet over opwinden’ (20%). Zo blijven meisjes en vrouwen gelijk staan aan wezens die thuis blijven om baby’s te verzorgen, en dat vinden we geen probleem.

Wat een verrassing, dat werkgevers vrouwen later naar huis sturen zodra zo’n baby zich aandient. En we als maatschappij een grote sociale druk op vrouwen uitoefenen om hun andere ambities vaarwel te zeggen zodra ze het blijde nieuws melden. Goh, hoe zou dat toch komen? Of nee, die vraag stellen we onszelf niet eens, wat zo is het nou eenmaal. Omdat het zo is. He, irritant onderwerp, ga weg, laten we het over iets belangrijkers hebben, aldus commentatoren.

Dat de loopbanen van duizenden vrouwen averij oplopen, doet er blijkbaar niet toe. Daarom is het goed dat meer dan 500 van hen gehoor gaven aan de oproep van het College en de campagne tegen deze vorm van discriminatie steunt. Dat we hier nog voor moeten strijden in 2015, bijna 2016… echt ongelofelijk.

Seksisme alarm: ’t is geen discriminatie, ’t is ‘de wachtrij’

Seksisme kun je op vele manieren ontkennen en versluieren, maar de Volkskrant brengt een wel heeeeel mooie variant. In een artikel over de loonkloof stelt de krant dat het te snel is om te zeggen dat allochtonen en vrouwen gediscrimineerd worden. Ze verdienen gewoon minder door een ‘banenwachtrij’.

Verderop in het stuk legt de krant bij monde van hoogleraar arbeidseconomie Joop Schippers uit hoe dat zit:

Die rij werkt als volgt: ‘Witte mannen tussen de 25 en de 50 jaar worden het eerst aangenomen. Daarna witte vrouwen in dezelfde leeftijd. Dan ouderen. Allochtonen staan wat verder in de rij.

Ja hallo, dan heb je het toch over seksisme en racisme? Nare woorden, maar zo heet dat als je vrouwen en mensen met een gekleurde huid stelselmatig achter stelt bij blanke mannen.

Het artikel noemt nog een paar andere redenen voor het feit dat vrouwen jaarlijks duizenden euro’s mislopen.  Zo zijn de salarissen in ‘’traditionele vrouwenberoepen’’ lager. Goh, Volkskrant, hoe zou dat komen? Het artikel zwijgt in alle talen. Je leest ook niks over het feit dat mannen in dezelfde minderbetaalde vrouwenberoepen meer salaris naar huis meenemen dan hun vrouwelijke collega’s.

Ook parttime werken keert terug als schaamlap voor de loonkloof. Opnieuw: hoe zou dat komen? Hint: bijna de helft van de zwangere vrouwen ondervindt discriminatie. Vooral met een tijdelijk contract weten werkgevers bijzonder snel argumenten te verzinnen om je te ontslaan. Probeer na de geboorte van de baby maar eens een fatsoenlijke baan te vinden.

Vrouwen krijgen daarnaast straf als ze zich niet gedragen volgens de rolpatronen. Zo staan vrouwen onder een grote sociale druk om andere ambities dan huishouden en moederschap op te geven, zodra de eerste kleine zich aandient. En als ze te stevig over hun salaris onderhandelen, vinden anderen hen daarna ‘moeilijk’ en onvriendelijk. Dat vertaalt zich vervolgens in negatievere beoordelingen en lagere promotiekansen.

Kortom, het is geen seksisme hoor, echt niet, ’t is gewoon de wachtrij. En vrouwen zelf. Die kiezen de verkeerde banen, onderhandelen niet goed genoeg over hun salaris, en werken om onverklaarbare redenen toevallig veel vaker parttime. Tsja. De Volkskrant slaagt er niet in om verder te kijken dan hun neus lang is. Ze hadden beter wat recente wetenschappelijke studies kunnen raadplegen, te luisteren naar wat vrouwen aangeven en even logisch na te denken.

Geen idee in welke wereld de Volkskrant leeft, maar met de realiteit heeft dit artikel weinig te maken. Gemiste kans….

UPDATE: Zelfs een beeldschone beroemdheid als actrice Jennifer Lawrence vindt het lastig te onderhandelen voor een passend salaris, onder andere vanwege de enorme druk op vrouwen om vriendelijk en inschikkelijk gedrag te vertonen.

Amerikaans debat geeft kijkje achter de schermen bij benoeming van vrouwen

Nederland staat niet alleen in ongemakkelijke discussies over de benoeming van vrouwen op hoge functies. Het Amerikaanse debat tussen Romney en Obama, die allebei de volgende president van de V.S. willen worden, leverde een zeer interessante discussie op over dit thema. Het blijkt dat mannen in de V.S. net als in Nederland volautomatisch aan mannen denken als ze hoge functies te vergeven hebben. Dat ze uiteindelijk ook vrouwen benoemen, komt vaak vanwege druk van buitenaf.

Volgens Romney trok hij als baas van de staat Massachusetts zelf aan de bel omdat hij zag dat benoemingen naar mannen gingen. Hij vroeg om een map met gekwalificeerde vrouwen:

I had the chance to pull together a cabinet and all the applicants seemed to be men. And I — and I went to my staff, and I said, “How come all the people for these jobs are — are all men.” They said, “Well, these are the people that have the qualifications.” And I said, “Well, gosh, can’t we — can’t we find some — some women that are also qualified?” And — and so we — we took a concerted effort to go out and find women who had backgrounds that could be qualified to become members of our cabinet. I went to a number of women’s groups and said, “Can you help us find folks,” and they brought us whole binders full of women.

Met die map in de hand loodste onze held Romney vrouwen naar binnen. Probleem: hij loog. Hij vroeg niet zelf om namen van gekwalificeerde vrouwen, maar ontving ongevraagd een lijst omdat allerlei sociale organisaties het belachelijk vonden dat hij vrouwen oversloeg. Toen hij eenmaal een namenlijstje had, benoemde hij alsnog vrouwen. Hij maakte hen echter verantwoordelijk voor de onderwerpen waar hij niets mee wilde:

Romney did appoint 14 women out of his first 33 senior-level appointments, which is a reasonably impressive 42 percent. However, as I have reported before, those were almost all to head departments and agencies that he didn’t care about — and in some cases, that he quite specifically wanted to not really do anything. None of the senior positions Romney cared about — budget, business development, etc. — went to women.

Bovendien daalde het percentage vrouwen in de loop van zijn regeringstermijn weer van 42 naar afgerond 28%. Pas toen Romney het veld ruimde, steeg het aantal vrouwen op hoge posities weer in een rap tempo.

Los van dit alles merken critici nog dit op:

…note that in Romney’s story as he tells it, this man who had led and consulted for businesses for 25 years didn’t know any qualified women, or know where to find any qualified women. So what does that say?

Inderdaad. Inmiddels is Romney’s woordkeuze, ‘een map vol vrouwen’, een eigen leven gaan leiden. Internet creatievelingen buitelen over elkaar om deze uitspraak visueel gestalte te geven. Terwijl het debat aan de gang was, nota bene. The Guardian snapt wel waarom de woorden ‘mappen vol vrouwen’ zo hard aan kwamen:

Because it was tone deaf, condescending and out of touch with the actual economic issues that women are so bothered about. The phrase objectified and dehumanized women. It played right into the perception that so many women have feared about a Romney administration – that a president Romney would be sexist and set women back. And it turns out the way Romney presented it – that he asked for a study of women in leadership positions – wasn’t true anyway.

Onder andere webmagazine Jezebel, waar de auteurs de presidentiële debatten zeer kritisch volgen, juicht de acties op internet van harte toe:

Internet, sometimes you are the greatest and those sometimes are right now. Three-hole punch me, I’m done! Does this remind anyone else of those binders that polygamists choose their wives out of? Or is that just a Big Love thing? I’m gonna assume that show’s a mockumentary based on Romney’s life, tell everyone you know! (JK JK) (Kind-of)

Romney deed ook andere uitspraken die blijk geven van een wel zeer aparte kijk op werkende vrouwen. Zo liet hij zich erop voorstaan dat hij een vrouwelijke medewerker op tijd naar huis liet gaan, zodat ze thuis het eten op tafel kon zetten voor haar man en kinderen. Het paternalistische ‘kijk mij eens aardig en begripvol zijn voor de vrouwtjes’ druipt er vanaf. Twitter legde die houding van subtiel seksisme genadeloos bloot:

Mannelijke blik domineert televisiewereld

Die leuke Amerikaanse series die je volgt via de Nederlandse televisie? Grote kans dat een man de aflevering regisseerde. Nieuwe statistieken uit de V.S. tonen aan dat vrouwen slechts in 15% van de gevallen de leiding hadden bij het opnemen van een episode. De Directors Guild of Amerika baseert deze bevinding op een analyse van 3100 afleveringen van series van kabeltelevisie en netwerken.

Ten opzichte van vorig jaar zijn slechts kleine wijzigingen zichtbaar. Zo stijgt het percentage vrouwen vooral omdat televisiebazen 1 procent meer vrouwen met een gekleurde huid inhuurden om een aflevering te regisseren. Bij de mannen leverden allochtonen juist een procent in. Van alle series komt 73% uit de koker van een blanke mannelijke regisseur.

Sommige series halen zelfs die schamele vijftien procent vrouwen niet. De nieuwe reïncarnatie van de soap Dallas telt tot nu toe nul procent vrouwelijke regisseurs, evenals Leverage, Supernatural, Veep en Workaholics. De populaire show Dexter doet het juist erg goed, met 42% vrouwen aan het roer.

Als producent van een televisieserie doen vrouwen het ietsje beter. In dat geval komen 26% van de series uit de koker van een vrouw. Hoewel je dat niet zou zeggen als je kijkt naar de meest recente uitreiking van de Emmy Awards, waar vrouwen alleen als actrice aan bod kwamen en de hele sfeer droop van het macho mannen onder elkaar gezever:

I can’t remember the last time I saw a more male centric and narcissistic show.  And it started from the top with host Jimmy Kimmel doing his Who’s Afraid of Baby Jane botox disaster bit featuring several high profile actresses in bathrobes (and a naked Lena Dunham eating cake.)  That’s when I knew we were in trouble.

Dit soort cijfers en het bijbehorende klimaat zijn belangrijk omdat het gaat om banen, om gezien worden als competent, kansen krijgen, een inkomen verdienen, aan je loopbaan werken. Het valt daarom des te rauwer op je dak als de DGA aangeeft hoe het komt dat series nog steeds zo vaak een mannenreservaat vormen:

Over the past two years, DGA executives and members of the Diversity Task Force held more than a dozen meetings with production companies specifically to address diversity in hiring. The meetings highlighted the fact that many companies feel more comfortable continuing to hire directors with whom they are already familiar, perhaps explaining why diversity statistics have remained relatively stagnant.

Dat klinkt als een old boys network, waarbij studio’s oude vertrouwde figuren inhuren en anderen buitensluiten, onder het motto ‘wat de boer niet kent dat vreet-ie niet’.

Oh, en voordat iemand gaat roepen dat dit vast komt omdat vrouwen zo schaars en moeilijk te vinden zijn:

We just don’t know anybody,’ doesn’t cut it anymore – the pool of talented and experienced women and minority directors grows every year, and too many of these qualified, capable directors are still overlooked.” The DGA maintains a contact list of experienced women and minority directors to make it easier for producers making hiring decisions. The list can be obtained by any production company by contacting the DGA.

De lezing van… Agnes Jongerius

FNV voorzitter Agnes Jongerius is een veelgevraagd spreekster. Daarom was het niet zo vreemd dat de Commissie Gelijke Behandeling (CGB)  haar eerder dit jaar uitnodigde om de derde Gelijke Behandeling lezing te houden. Gezien haar functie ging Jongerius met name in op vraagstukken rondom gelijke behandeling op de arbeidsmarkt.

Daar schort het nog wel eens aan, ook getuige de oordelen van de CGB. Zo krijgen zwangere vrouwen verdacht vaak hun ontslag – en dat mag niet als de reden alleen de zwangerschap is. Die discriminatie zorgt voor een tweedeling op de arbeidsmarkt, in dit geval tussen mannen en vrouwen. Dat en meer in de lezing van de FNV-voorzitter.

Women Inc belicht het nieuwe werken

Telewerken vanuit huis, flexibel vergaderen, het Nieuwe Werken komt eraan en organisatie Women Inc houdt er een bijeenkomst over op 15 november. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor vrouwen en het combineren van betaald werk en zorgtaken? Women Inc zorgt voor een aantal deskundigen en spraakmakende gasten. De talkshow vindt plaats in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Voorafgaand kunnen belangstellenden deelnemen aan een diner en alvast netwerken of kennismaken met de sprekers. Opgeven en reserveren kan bij Women Inc, tot 11 november, met een mailtje naar dining [at] womeninc.nl.

Hollywood loopt vijftig jaar achter

De arbeidsmarkt voor vrouwelijke regisseurs in Hollywood loopt vijftig jaar achter bij de rest van de Verenigde Staten. Dat stelt Elisabeth Rappe in een vernietigende analyse op Film.com. Hollywood telt slechts 9% regisseuzes, en dat percentage stagneert al jaren op dit lage niveau. Wie zegt dat het om de winst gaat kan de hoop ook laten varen. Want, zo signaleert Rappe: Twilight bracht 170 miljoen dollar in het laatje, maar regisseuze Catherine Hardwicke heeft sindsdien nog geen nieuw project kunnen oppakken.

Kathryn Bigelow met één van haar Oscars voor The Hurt Locker

De Universiteit van San Diego heeft een kenniscentrum waar onderzoekers onder leiding van Martha Lauzen de situatie van vrouwen in de filmwereld nauwlettend in de gaten. Volgens Lauzen is het hele wereldje een mannen aangelegenheid. Van de pers – 77% van de filmrecensenten zijn man, ze schrijven de meeste artikelen en domineren de top 100 van de Amerikaanse kranten – tot aan het aandeel van vrouwen betrokken bij het maken van films.

Rappe, die al jarenlang over het studiosysteem en Hollywood schrijft, benijdt die 9 procent vrouwelijke regisseurs niet:

It’s exciting to be a pioneer, and it earns you a lot of press, but they will be under intense scrutiny. Female directors aren’t just directors. If you’re Julie Taymor, Sofia Coppola, or Nicole Holofcener, you must be prepared to represent for an entire gender. Your film will also be expected to speak for all women instead of simply being a film. It’s a problem Christopher Nolan and Zack Snyder never have to trouble themselves with. Alfred Hitchcock simply had to be Hitchcock. John Huston just worked. Jane Campion must make A Statement of Power.

Het enige wat helpt om aan die rare voorbeeldstatus een einde te maken, is simpelweg meer vrouwen op alle niveau’s. Rappe vergelijkt de situatie met die van 1960. Vrouwen kwamen toen net terug op de arbeidsmarkt en begonnen langzamerhand te werken aan een betere situatie. De V.S. kreeg in 1963 wetgeving voor gelijke beloning, en de aantallen werkneemsters namen toe tot bijna gelijkheid in de huidige tijd. Wat dat betreft zou de oscar voor Kathryn Bigelow beschouwd kunnen worden als die wetgeving voor gelijke beloning, en is het nu een kwestie van een gestage groei.

Stel je voor, gelijke aantallen vrouwen in de filmwereld. Rappe beschrijft hoe dat eruit zou zien. Iedere week een première van een bekende regisseuze, groots uitgebracht op meer dan 2000 schermen. Speculaties wie de eerstvolgende blockbuster met een budget van meer dan honderd miljoen dollar mag regisseren, en dat dit namenlijstje dan evenveel mannen als vrouwennamen telt. Filmfestivals met de ene film na de andere, geregisseerd door een vrouw. Wow.

Het is goed om heerlijk weg te dromen bij dit mooie toekomstbeeld. Want de realiteit anno nu is volgens Rappe flink deprimerend:

Can you imagine a world where a woman was deemed as capable to direct a DC or Marvel movie as Darren Aronofsky? No woman director has yet been given a $100 million budget event picture, but they trust neophyte men such as Joseph Kosinski (Tron: Legacy) every day.

En dat is té frustrerend voor woorden.

Wall Street, nu nog mannelijker

Het percentage mannen werkzaam in de financiële sector op Wall Street nam de afgelopen tien jaar toe met bijna tien procent. De groep vrouwen, toch al schaars, verminderde in diezelfde periode met 2,6%. Dat laat de Amerikaanse regering weten.

Waarom vrouwen vertrekken vertellen de statistieken van de overheid niet, en bedrijven waren niet echt behulpzaam voor een artikel van Kyle Stock van Fins.com over dit onderwerp:

A number of firms, including JPMorgan Chase & Co. and Lazard Ltd., declined to answer questions for this piece and many of those that responded declined to detail the male-to-female ratios of their staff.

Maar een rondje langs werknemers en ex-Wall Street functionarissen gaf wel wat mogelijke antwoorden: een combinatie van seksisme, stress en de recente massa-ontslagen. Het kost Amerikaanse vrouwen meer moeite dan mannen om werk en privé te combineren, en als de stress na zo’n ontslag-golf toeneemt, zijn vrouwen eerder dan mannen bereid om andere wegen te bewandelen. Zo verlaten opvallend veel vrouwen Wall Street om een eigen bedrijf te beginnen.

Het zou ook kunnen dat vrouwen meer scrupules hebben:

“There’s the idea that finance is less exciting, more scary,” said Myra Strober, a labor economist and founding director of Stanford University’s Institute for Research on Women and Gender. “I would add that it has looked more seamy, so to speak, and women may have more scruples about that than men.”

Hoe dan ook, Wall Street heeft een groot effect op de wereld economie . En met meer mannen en minder vrouwen wordt de samenstelling van de werknemers in deze sector nóg eenzijdiger. Wat daar de gevolgen van zijn merken we wel weer bij de eerstvolgende crisis…

Engeland slecht loonkloof… in 2067

Goed nieuws uit Engeland: de loonkloof tussen mannen en vrouwen zal daar geheel verdwenen zijn. In 2067. Als iedere lezer van dit blog ouder dan dertig jaar naar alle waarschijnlijkheid al dood is. Ondertussen verdient een mannelijke manager per jaar 10.000 pond meer dan een vrouwelijke. Daar kun je leuke dingen mee doen, met zo’n bedrag.

En hoe zit het dan in Nederland? Op het eerste gezicht lijkt het hartstikke mee te vallen. Het onverklaarbare loonverschil tussen mannen en vrouwen die hetzelfde werk doen, ligt volgens de Arbeidsinspectie tussen de 3 en 7%. De overheid doet het iets beter dan het bedrijfsleven.

Maar als je dieper gaat graven blijkt er een adder onder het gras te liggen. Bij de berekening van dit percentage keek de Arbeidsinspectie naar gelijke functie, zelfde aantal dienstjaren, zelfde opleidingsniveau. Maar er speelt meer mee, en daar keek SEO naar in 2008. Met grote gevolgen:

Het blijkt dat de toevoeging van huishoudkenmerken (is er een partner, een eigen huis, jonge kinderen?), subjectieve baankenmerken (is er afwisselend werk, leuke collega’s), het percentage vrouwen per functie en enkele overige kenmerken een extra verklaring geeft voor het loonverschil tussen mannen en vrouwen. Al deze variabelen samen verklaren grofweg 20 procent van het aanvankelijke gecorrigeerde loonverschil uit de basisreplicatie. Er spelen dus meer factoren een rol bij man-vrouw loonverschillen dan de standaard variabelen die normaal gesproken beschikbaar zijn in datasets gebaseerd op registraties.

Bron: Dessin Kroll

En dan zijn er nog de verschillen tussen de groepen. Vrouwen werken vaker parttime dan mannen. En de arbeidsmarkt in Nederland kent scherp afgebakende mannen en vrouwenberoepen. Secretaresses? Bijna allemaal vrouwen. Bouwvakkers? Bijna allemaal mannen. SEO legt duidelijk uit wat dat betekent voor de salarissen die deze mannen of vrouwen mee naar huis nemen:

Het interessantst is wellicht dat een in Hoofdstuk 3 geformuleerde conclusie hier wederom bijval krijgt. Hoe meer mannen in een bepaalde functie werken, hoe hoger het loon. Er blijken typische mannen- en typische vrouwenberoepen te zijn en juist die vrouwenberoepen zijn vaak de lagerbetaalde beroepen.
 
 

 

Het valt dus helemaal niet mee met de loonkloof tussen mannen en vrouwen in Nederland. Die kloof kan rustig oplopen tot 25%, vanwege zwangerschapsverlof, parttime werk, een vrouwenberoep uitoefenen. Dit percentage komt trouwens ook terug in analyses van de Europese Unie.

Tot nu toe gehanteerde analyses sloegen belangrijke factoren over, die in het nadeel van vrouwen werken. Het SEO-rapport doet dan ook aanbevelingen om nog meer onderzoek te doen. En daarbij ook factoren mee te nemen zoals hoe mannen en vrouwen over hun salaris onderhandelen – daar is in Nederland bijna niks over bekend.

In de tussentijd kan iedereen natuurlijk zelf in actie komen. Op www.loonwijzer.nl/home/gelijkloon kun je je eigen salaris checken, en zien wat je kunt doen als die check vragen bij je oproept. In laatste instantie kun je altijd nog naar de Commissie Gelijke Behandeling stappen.

Dat kan echt de moeite lonen. Zo kwam een vrouwelijke ambulancechauffeur erachter dat de mannelijke collega, met wie zij tegelijkertijd in dienst was gekomen, per maand 450 euro meer kreeg voor hetzelfde werk. Wat bleek? De werkgever had aan de man gevraagd wat zijn vorige salaris was, en baseerde daar het loon op. De vrouw noemde zelf een bedrag en op basis daarvan werd haar salaris vastgesteld. Met een loonkloof tot gevolg. De vrouw kreeg eerder dit jaar groot gelijk van de CGB en de werkgever moest haar loon aanpassen.