Tag Archives: Ann Leckie

Locus Awards zien vrouwen staan

De winnaars van Locus Awards zijn bekend, en schrijfsters deden het goed. Zowel de eer van de beste SF -als Fantasyroman ging naar een vrouw, net als het beste korte verhaal en het beste non-fictie werk. Alleen bij Young Adult, een genre waar schrijfsters domineren, kreeg vreemd genoeg geen enkele vrouw eer van haar werk. Hoe dan ook, zoek je een goed boek om je zomervakantie op te fleuren, dan leveren dit soort prijzen fijne tips op. Lees je mee?

Ann Leckie is hopelijk een beetje bekend bij fans van het SF genre. Ze schreef een trilogie rond een hoofdpersoon die eigenlijk een groot oorlog-ruimteschip was, maar het door omstandigheden moet doen met een menselijk lijf. Dit terwijl ze een interplanetair conflict moet beslechten. Haar werk is in het Nederlands vertaald, met titels als ‘Het Bewind van de Radch’. Ze won voor eerdere delen de Hugo Award. Voor Ancillary Mercy, het slotstuk, ontving ze nu de Locus voor beste SF roman.

Ook in het Fantasygenre konden schrijfsters op lof en eer rekenen. Naomi Novik won met Uprooted een Locus. Haar verhaal draait om een Pools aandoend gebied waar meisjes mee moeten doen aan een loterij. Wie ”wint” gaat het bos in om daar tien jaar bij een geheimzinnige tovenaar te verblijven. Actrice en producente Ellen DeGeneres heeft inmiddels de rechten gekocht en wil het verhaal verfilmen.

Kattenplaatjes, asjeblieft, komt uit de koker van Naomi Kritzer. Ze schreef een komisch kort verhaal over een kunstmatige intelligentie (A.I.) die mensen behulpzaam wil zijn op een geheel eigen manier. Lezers konden dat wel waarderen:

The narrative is absorbing. We’re drawn into their lives and feel the AI’s frustration when things don’t work as expected. This is also that rare bird, the completely positive story. I’m going to give it four and a half stars. […] An interesting question: Does humor ever win the Nebula? The Hugo?

In ieder geval wel de Locus.

Vrouwen deden het daarnaast ook goed bij de non-fictie boeken over het genre. Redactrices Alisa Krasnostein en Alexandra Pierce wonnen een Locus met de bundel ‘Brieven aan Triptree’. Het gaat zowel om ‘echte’ brieven, die diverse auteurs in hun tijd aan Triptree stuurden, als om fictieve brieven die huidige auteurs postuum aan haar opdragen. Bij de kunstboeken kreeg Julie Dillon een Locus, voor haar overzichtswerk Julie Dillon’s Imagined Realms, Book 2: Earth and Sky

Andere boeken haalden het net niet, maar kregen wel een nominatie. Zoals  Women of Wonder: Celebrating Women Creators of Fantastic Art, onder redactie van Cathy Fenner. Nancy Kress viel ook bijna in de prijzen, met een collectie van haar verhalen (The Best of Nancy Kress).

Bij de categorie Beste Fantasyroman waren, naast de winnares, ook alle genomineerden schrijfsters. Dat klopt met de verhoudingen in dit genre, waar vrouwen domineren. Elizabeth Bear kreeg net geen Locus voor haar boek Karen Memory. Evenals Elizabeth Hand met Wylding Hall, de door mij zeer bewonderde N.K. Jemisin met The Fifth Season en Aliette de Bodard met The House of Shattered Wings.

In de categorie Young Adult gebeurde opvallend genoeg iets anders. Hoewel dit genre, net als Fantasy, wordt gedomineerd door schrijfsters, won een man en kregen diverse andere mannen een nominatie. Dat leidde tot gefronste wenkbrauwen:

“YA, including YA fantasy, is a vastly female-dominated age category, but there’s a history of male authors being picked out for awards or heralded as champions of the age category,” Katz expanded on her argument to me via email. “Yet another all-male slate reinforces the message that an art form primarily practised by women and girls only becomes noteworthy when a man gets in on it.”

Wil je Fantasyschrijfsters lezen, kijk dan vooral even naar de lijst in dit artikel. Want er is genoeg.

Vrouwen winnen bij de Hugo Awards

Veel vrouwelijke winnaars bij de Hugo Awards, een onderscheiding in het genre science fiction en fantasy. Ann Leckie won de prijs voor beste sf roman met Ancillary JusticeSofia Samatar won de debuutprijs, Mary Robinette Kowal won met haar verhaal The Lady Astronaut of Mars, Ginjer Buchanan en Ellen Datlow wonnen prijzen voor de beste eindredactie, en Julie Dillon en Sarah Webb wonnen prijzen in de creatieve/kunstzinnige categorieën.

Beste science fiction boek van het jaar…

Dat Ann Leckie de prijs voor beste roman in de wacht sleepte, kwam voor commentatoren ietwat onverwachts. De gehele Wheels of Time serie stond op de rol, en algemeen dachten mensen dat die gigant de rest van de concurrentie zou verbrijzelen. Het originele, verfrissende boek van Leckie veroverde echter de meeste lezersharten.

Kameron Hurley verdient een speciale vermelding. Ze won tweemaal. Ze sleepte de hoofdprijs binnen in de categorie ‘fan fiction’, en in de categorie secundaire literatuur voor haar studie ‘We Have Always Fought: Challenging the Women, Cattle and Slaves Narrative‘. In dit boek geeft ze schrijfadvies en tips om je werk te publiceren. Ze gaat ook in op manieren om versleten cliche’s en seksistische valkuilen te vermijden in sf en fantasyverhalen. (Want laten we eerlijk zijn, sf  doet te vaak vrolijk mee met seksistische clichés in verhalen, de enorme weerzin tegen romantiek in sf boeken komt érgens vandaan, en dan zwijgen we nog over de marketing.)

Hurley’s boek is in die zin een vervolg op en uitbreiding van haar online activisme om het genre sf vriendelijker voor vrouwen te maken. Waarbij ze krachtige taal niet schuwt:

I have dealt with people actually trying to silence me from the moment I posted my first blog post in 2004. And because of that, I find myself deeply offended to hear you equating some folks saying, “You know, maybe my industry magazine should be a little more respectful of all of its members, not just the dudes,” that you say you’re targeted by some massive witchhunt meant to emasculate a bunch of dudes who are used to everyone agreeing with them in every way imaginable. […] For once in your privileged life, listen. Listen. Because if I punched you, and you said “Gosh, that really hurt” and I said, “YOU ARE FUCKING CENSORING ME YOU FUCKING COMMUNIST” you’d think I was insane.

Mooi dat de organisatie van de Hugo Awards dit streven naar diversiteit ondersteunt en erkent dat vrouwen evenveel recht hebben op een plekje onder de SF zon.

Schrijfsters vallen in de prijzen – behalve bij Vrij Nederland

Vrouwelijke auteurs doen het goed bij diverse literaire- en genreprijzen. Behalve bij Vrij Nederland, waar de zoveelste blanke man de eretitel Thriller van het Jaar op zijn naam mag schrijven, en vrouwelijke debutanten een sneer krijgen over hun huisvrouwengeneuzel (zie eerder: de Librisprijs, die na dezelfde klacht over schrijfsters een schrijver de prijs gaf voor een roman over zijn kinderen). De cover met een naakt vrouwentorso zonder arm of hoofd, helpt het vertrouwen niet. Maar goed, gelukkig ging er ook een hoop goed. Feestjes moet je vieren wanneer ze zich voordoen, dus daar gaan we:

Ann Leckie won de Arthur C. Clarke Award voor haar science fictionroman Ancillary Justice. De hoofdpersoon lijkt een mens, maar  is eigenlijk het bewustzijn van een voormalig ruimteschip. Het schip wéét dat er iets ergs is gebeurd – verraad, de dood van vele bemanningsleden – maar het hoe en wat is schimmig. Het verhaal combineert het aloude thema van wraak met een detective element en kwesties rondom oorlog, gender, menszijn.

De VPRO Bob den Uyl prijs ging dit jaar naar Lieve Joris. Ze won een bedrag van 7.500 euro voor haar reisboek Op de vleugels van de draak, waarin ze meegaat met Afrikaanse handelaren die in China zaken proberen te doen. Het verhaal raakt aan internationale machtsverhoudingen, de toenemende invloed van China op het Afrikaanse continent, cultuurverschillen, enzovoorts. ,,Boekenredacteur Toef Jaeger noemde het boek van Joris in NRC Handelsblad‘schitterend’ en kende het 4 ballen toe”, aldus het NRC.

Wie aankomende september ook de Academia Literatuurprijs wint, het zal een schrijfster zijn. Een vakjury bracht het aantal van 70 De inzendingen terug tot een kort lijstje met drie kanshebbersHannah van Wieringen, Ineke Riem en Naomi Rebekka Boekwijt. Lezers hebben het laatste woord en kunnen stemmen op hun favoriet. Van de drie genomineerden won Ineke Riem vorig jaar een Bronzen Uil voor het beste debuut. Eerder dit jaar kon ze daar de Dioraphte Jongerenliteratuurprijs 2014 aan toevoegen.

Geen literaire prijs, maar wel een vorm van winnen: Esther Gerritsen komt op de nieuwe Boekenbon. (Evenals Tommy Wieringa). Het publiek mocht stemmen en kon kiezen uit vier schrijvers en vier schrijfster. Met dit resultaat. De bonnen met de vernieuwde portretten komen vanaf september dit jaar in de handel.

Internationaal deden vrouwen ook goede zaken. De Mexicaanse auteur Elena Poniatowska won de Cervatesprijs, dé literaire prijs binnen Spaanstalige literatuur. De Ierse auteur Eimear McBride won de Baileys Women’s Prize voor een roman die zo experimenteel, duister en donker was, dat het volgens het blad Knack tien jaar duurde voordat een uitgever zich er aan waagde. Met succes – critici loven de roman A Girl is a Half-formed Thing als ‘ontzagwekkend goed’. En de Franse Céline Minard won de 40ste Prix du Livre Inter.

Dan het jaarlijks terugkerende fenomeen Detective en Thrillergids: 1 vrouw mag de eregalerij van met vijf sterren bekroonde spannende boeken betreden. Isabel Allende met haar roman Ripper. Het predikaat Thriller van het Jaar ging naar Thomas Harris. Jaaa, maar het legertje recensenten bevat veel vrouwen, verdedigt VN zich. Tsja, dat maakt niet uit. Want wij zijn allen seksisten. Neem hetzelfde, zet er de ene keer een vrouwennaam boven, en de andere keer een vrouwennaam, en de beoordeling verandert in het nadeel van vrouwen. Blind recenseren is het enige wat helpt. Oh, en VN: deze cover helpt niet om deze trend van minachting voor vrouwen en het vrouwelijke om te buigen:

Seksuele objectificatie volgens de regelen der kunst. Hulde! Pas als dit soort beelden niet meer kunnen, maken we een kans om schrijfsters op dezelfde manier te beoordelen als schrijvers.