Tag Archives: angry black woman

Het onbehagen rond vrouwelijke leiders

Er bestaat nog steeds geen duidelijke landkaart voor vrouwen in de politiek, stelt The Guardian.  Als samenleving zijn we zoekende om denkbeelden over vrouwen te verenigen met denkbeelden over hoe een krachtige leider eruit ziet. Die worsteling is zowel zichtbaar in fictie (films, tv-series), als in de behandeling van vrouwelijke leiders in de realiteit, met seksisme en vooroordelen als extra nadelige factor. Zelfs een ‘vrouw van’ is niet veilig voor kritiek, tonen de debatten over de status van Michelle Obama aan.

In het geval van Michelle Obama treden zelfs twee enge fenomenen in werking. Ze is vrouw, én zwart, en is zelf dan wel geen president, maar wel de echtgenote van een president. Daarmee heeft ze een indirecte macht die haar eng maakt. Allerlei media schuiven haar zonder pardon in het kamp van de Boze Zwarte Vrouw. Obama zelf heeft inmiddels verklaard dat ze doodmoe wordt van dit stereotype. Ze is niet de enige die hier niet goed van wordt. Veel zwarte vrouwen zoeken naar een goede manier om psychologisch gezien uit dit hokje te ontsnappen:

There’s plenty to be angry about – the fact that black women in America are three times more likely to die in childbirth than white women, the race-baiting, anti-abortion billboard campaign in America that claims that black women’s wombs are the most dangerous place for black babies, the way that poverty is only worthy of discussion now that white, middle-class people are feeling the pain. My father used to say that if a person isn’t angry then they aren’t paying attention. I say that if you aren’t angry, the odds are you are one of the people pissing me off.

Zonder de complicerende factor van ras is het al lastig genoeg, schrijft The Guardian. Want de man is de norm in de politiek:

With politics, business, the media, and most major industries still male-dominated, there is a recognised approach available to the small group of privileged men who reach the top. There is a uniform: grey suit, shirt, tie. There is a debating style: apparently straightforward, often slippery, with a tendency towards the adversarial. There is an attitude; an air of confidence and absolute certitude. Power is theirs for the taking, and they have gone right ahead. […] If male is the default position, women will always be judged against it. Too masculine, and we’re threatening; too feminine, and we’re airheaded.

Dat maakt politieke campagnes erg lastig. Journalist en politiek commentator Anne Kornblut volgde de campagnes van Hillary Clinton en Sarah Palin en maakt inzichtelijk dat beide vrouwen onder andere verloren omdat hun sekse hen in de weg zat. Clinton’s campagneteam had bijvoorbeeld geen idee hoe ze haar vrouwelijkheid in moesten passen. Moesten ze benadrukken dat ze een vrouw was? Moest ze zich presenteren als een soort ere-man? Clinton zelf wilde haar sekse het liefste negeren, ze wilde niet als vrouw maar als professional, op haar eigen merites, beoordeeld worden.

Nobel, maar daardoor miste haar campagne cruciale kansen, schrijft Kornblut. Clinton boekte historische overwinningen, als vrouw, maar niemand besteedde er enige aandacht aan. Barack Obama’s team riep het juist van de daken als hij, als zwarte man, iets unieks bereikte. Clinton’s campagneteam verzuimde ook om met name jonge vrouwen voor haar kandidatuur te winnen. Ze gingen er vanuit dat vrouwen automatisch voor een vrouw zouden stemmen. Dat is echter geen natuurwet.  Jonge vrouwen liepen massaal over naar Barack Obama. Ironisch genoeg had hij, als man, voldoende vrijheid om zijn ‘zachte’ kant tonen. Dat viel erg in de smaak bij de kiezers.

Obama profiteerde ook van het seksisme in de Amerikaanse maatschappij. Clinton kreeg een ongenadig vijandige media over zich heen. Ze werd aangevallen op haar ‘kakelende’ lach, op het pimpen van haar dochter ten behoeve van haar campagne, haar kledingkeuze, haardracht. Team Obama kleedde zich ijverig in t-shirtst met seksistische teksten zoals ‘bros before hos’ en Clinton kreeg te horen dat ze overhemden moest gaan strijken. Die systematische vrouwenhaat bracht schade toe aan haar campagne en verminderde haar kansen. (Latere wetenschappelijke studies bevestigden deze vermoedens en onderbouwde de waarnemingen met harde cijfers.)

Het enige wat we kunnen doen is blijven proberen, iedere keer opnieuw leren van ervaringen, in kaart brengen wat wel werkt en proberen te vermijden wat schadelijk is. En ondertussen werken aan een mentaliteitsverandering. Want zolang vrouw nog steeds automatisch geassocieerd wordt met dat wat minder is, de niet-mannelijke, de vreemde uitzondering, blijven we dit probleem houden.

UPDATE Heet van de naald: een studie waarom zo weinig vrouwen in de V.S. zich kandidaat stellen voor een politieke functie. Vrouwen hebben haarscherp door dat zij aanlopen tegen vooroordelen en een vijandige pers. Daarnaast of als gevolg daarvan hebben ze meer dan mannen de neiging op zeker te spelen, niet teveel risico’s te nemen, en twijfelen ze aan hun eigen capaciteiten. Ook krijgen vrouwen weinig stimulans om zich kandidaat te stellen. Mannen krijgen uitnodigingen en bemoedigende opmerkingen, vrouwen bijna nooit.

Advertenties