Tag Archives: analfabetisme

Vrouwen Soedan leven tussen hoop en vrees

Hoe zal het de vrouwen vergaan in het jongste land van de wereld? Afgelopen week werd Zuid Soedan geboren, een nieuw land met een nieuwe grondwet. Volgens Ms Magazine maken vrouwen 60% van de bevolking uit, en stemde 52% van hen voor afscheiding van het Islamitische noorden. Veel vrouwen zien de oprichting van Zuid Soedan als een kans om eindelijk vrede te krijgen en de situatie van vrouwen te verbeteren.

Vrouwen van Zuid Soudan staan in de rij om te stemmen voor onafhankelijkheid.

Vrouwen hebben zich actief in de politiek gemengd, zeker nadat ze in 2005 voor een dichte deur stonden tijdens vredesonderhandelingen met het noorden. De vrouwen pikten dit niet en dwongen met stakingen en protesten een plek aan de onderhandelingstafel af. Met succes. Volgens Ms Magazine zorgde deze druk van vrouwenorganisaties ervoor dat de grondwet van Zuid Soedan expliciet ingaat op de rechten van vrouwen. Zwart op wit staat in dit document dat vrouwen land en geld mogen erven, gelijk loon voor gelijk werk moeten krijgen, en als mens gerespecteerd moeten worden (oftewel: niet verkrachten, niet mishandelen etc). Daarnaast moeten ze minimaal een kwart van de politieke bestuurders uitmaken in de nieuwe regering.

Het zal nog een heel karwei worden om die grondwet ook in de praktijk handen en voeten te geven. Soedan kent een zeer hoge sterfte onder zwangere vrouwen: één op de zeven moeders sterft tijdens of vlak na de bevalling. Tijdens de oorlogen van de afgelopen jaren gebruikten soldaten verkrachting systematisch als oorlogswapen. En in grote delen van het land mogen vrouwen volgens allerlei gewoonten en gebruiken geen land of geld erven. Daarnaast kan 92% van de vrouwen niet lezen of schrijven, zodat het makkelijk is ze iets wijs te maken en te misbruiken.

Vrouwen werken daarom hard om hun plek in de regering waar te maken. In de aanloop naar de onafhankelijkheid namen vrouwen deel aan trainingen om leiderschapsvaardigheden te krijgen en te bepalen welke onderwerpen ze op de politieke agenda willen krijgen. Sociale voorzieningen, onderwijs en een betere gezondheidszorg staan hoog op de lijst.

Als de vrede eindelijk terugkeert, kan het land namelijk eindelijk voorzieningen opbouwen: wegen en ziekenhuizen herstellen, scholen openen, de gemeenschap opbouwen. Vrouwen spreken de hoop uit dat de moedersterfte zal verminderen en dat de onafhankelijkheid meer vrijheid zal brengen. Nu al vinden allerlei activiteiten plaats om vrouwen beter op te leiden en toegang te geven tot betaald werk, ook in niet-traditionele banen zoals automonteur. Ook al moeten de vrouwen veel hindernissen nemen, ze zijn vastbesloten, merkte een correspondent van The Guardian:

Nura is not an activist; she has never heard the word “feminist”. She is a 20-year-old, softly spoken Sudanese girl, wearing oil-slicked blue mechanic’s overalls. When she graduates next year she, along with three other female classmates, will have defied the odds to become the first women mechanics in South Sudan. “We have a saying that one hand is not enough to clap. It’s true,” she tells me. “We need both sexes, not just one. There’s an hereditary attitude in my village that women are weaker. I ignore those words and despise the people who say them because I have louder words in my heart telling me I am strong.”

Fenomeen van kindbruidjes is slecht nieuws voor iedereen

Trouwen op je veertiende? Geen probleem in grote delen van de wereld. In zuidelijk Azië en delen van Afrika heeft bijna veertig procent van de meisjes een trouwring om voordat ze 18 jaar zijn. De nieuwste cijfers van Unicef tonen aan dat die culturele praktijk schadelijke gevolgen heeft: zodra een meisje trouwt komt haar opleiding op de laatste plaats. Ze moet zich wijden aan man en kinderen. De gevolgen: veel analfabetisme, armoede, te jonge moeders die hun kind te weinig eten kunnen geven, waarna allerlei vicieuze cirkels ontstaan.

Ook in Afghanistan is het nog heel gewoon dat een oudere man met een minderjarig meisje trouwt.

Onder andere het blad The Economist publiceerde de bevindingen van Unicef. Deze grafiek uit het rapport haalde de rubriek ‘Grafiek van de dag’ en laat zien dat vroeg trouwen directe negatieve gevolgen heeft voor de schoolopleiding van meisjes. Hoe hoger het percentage kindbruiden, hoe hoger het percentage analfabete meisjes en vrouwen.

Maar jong trouwen heeft voor een meisje nog meer gevolgen naast een verbroken opleiding. Het International Center for Research on Women verzamelde de belangrijkste feiten over kindbruiden. Meisjes jonger dan vijftien jaar sterven vijf keer zo vaak in het kraambed als volwassen vrouwen. Voor meisjes en vrouwen van 15 tot 19 jaar is zwangerschap de belangrijkste doodsoorzaak: hun lichaam kan die zware belasting niet aan, met alle gevolgen van dien. Wie jong trouwt loopt ook een groter risico dat de kersverse echtgenoot hen slaat, seksueel misbruikt of op andere manieren slecht behandeld.

Goed dat organisaties als Unicef en ICRW de harde feiten op een rijtje zetten, maar wat vinden mensen er zelf van? Nou, die beginnen ook steeds meer in te zien dat zo jong trouwen op z’n zachts gezegd niet handig is. Zo gingen vorig jaar vrouwen de straat op in Yemen om te betogen tegen het bestaan van kindbruidjes en voor het instellen van een redelijke minimum leeftijd voor een huwelijk. In Nigeria zorgden vrouwenorganisaties ervoor dat er een officieel onderzoek plaats vond naar de handel en wandel van een 49-jarige senator, die een 13-jarig Egyptisch meisje trouwde. In India zijn vrouwengroepen actief, onder andere in Punjab, om de traditie van kindbruidjes te bestrijden.

Zelfs de kindbruidjes lukt het hier en daar genoeg moed op te brengen om naar de rechter te stappen voor een echtscheiding. Zo spanden twee meisjes van 11 en 16 jaar in Saudi Arabië een rechtszaak aan om te ontkomen aan een huwelijk met 70-jarigen. En opnieuw in Yemen wist een meisje van 10 een echtscheiding te krijgen. Ze wilde gewoon naar school kunnen en had geen zin in een huwelijk met een onbekende man van dik in de dertig, die haar ook nog eens mishandelde.

Kindbruidjes maken deel uit van taaie tradities. Met name religieuze leiders en conservatieve politici hebben de neiging alles bij het oude te willen laten, zoals het magazine Foreign Policy signaleert. Maar overal groeit het verzet. Dat is een hoopvol teken voor de toekomst.