Tag Archives: ambitie

Vrouwen behoud je door ze te erkennen

Het leuke van het lezen van het boek Vrouw & Ambitie van Anna Fels is dat je dezelfde patronen overal terug ziet komen. Fels’ centrale stelling is dat je tweeduizend jaar cultuur niet in twee generaties oplost. Vrouwen mochten eeuwenlang in het openbaar geen ruimte innemen of het woord voeren. Om ervoor te zorgen dat ze dat nu wel gaan doen, is het nodig dat ze zelf hun ambities serieus nemen, aanmoediging krijgen van hun directe omgeving, fouten mogen maken en erkenning krijgen voor als het uiteindelijk allemaal lukt. O, en het helpt als er voldoende tijd en geld beschikbaar is.

Zodra die voorwaarden aanwezig zijn gaat het prima met vrouwen. Voorbeelden kwam de Zesde Clan de afgelopen drie dagen overal tegen. Neem dit zeer recente artikel in de Canadese krant Globe and Mail over vrouwelijke ingenieurs. Het gaat niet vooruit met de vrouwen in dit beroep, merkte vakorganisatie Engineers Canada. Het aandeel vrouwen in leerprogramma’s is gezakt van 20 naar 17 procent, en over het geheel genomen is nog geen een op de tien volleerde ingenieurs vrouw. De instantie stelde daarom een werkgroep samen om uit te dokteren wat er aan scheelt en welke maatregelen nodig zijn. Globe and Mail sprak alvast met een ingenieur die haarfijn kon omschrijven wat ervoor zorgde dat ze door kon zetten:

Winnie Lai never really had any doubts about what she would study after high school. “I love to take things apart. I like science and math. I knew early on that I wanted to study engineering.” A top physics student, Ms. Lai said that her high school physics teacher, who was also an engineer, nudged her dream along, providing support and encouragement. “I spent a lot of time talking with her and she prepared me, helped me understand what to expect at university.” The two kept in touch while Ms. Lai pursued her undergraduate degree in engineering physics at the University of British Columbia. And when she graduated last spring, it was that same high school teacher who presented her with her iron ring. “It’s custom that the ring is presented by a fellow engineer, so that was quite special.”

Dit voorbeeld had zo uit het boek van Anna Fels kunnen komen. Je weet dat je ergens goed in bent. Je besluit aan de slag te gaan. Je ambitie wordt herkend en serieus genomen, en je krijgt steun van een mentor. Aan het einde volgt officiële erkenning in de vorm van die ijzeren ring. Daarmee sluit je aan bij een traditie en ben je deel van de groep geworden, een heerlijk gevoel.

Dezelfde elementen zie je terug in een artikel van BBC News over de aanleg van een stadion in Engeland, voor de Olympische Spelen van 2012. Landelijk telt Engeland maar 1 procent vrouwelijke bouwvakkers, maar in de bouwput van het stadion zijn opeens 6% vrouwen werkzaam.

Verklaringen voor die enorme stijging? De aannemer die verantwoordelijk is voor de bouw sloot aan bij de campagne om de Olympische Spelen überhaupt binnen te slepen, en dat was: diversiteit. Vanaf het begin zocht het bedrijf bewust naar vrouwen. De aannemer hielp actief mee met het zorgen voor kinderopvang, en geïnteresseerde kandidaten mochten een dagje meelopen om uit te proberen hoe het is om met grote apparaten en voertuigen te werken. Tot slot: op de werkplaats zelf heerst een klimaat wat de bouwvakkers zelf omschrijven als  vrouwvriendelijk. Met andere woorden ze zijn welkom. En dus blijven ze. Verrassing….

Laatste voorbeeldje dan maar, uit Nederland: de vereniging van universiteiten hield een studiedag om met elkaar te bespreken hoe onderzoeksgroepen succesvol worden. Kern van het verhaal: leer talent herkennen, neem dat serieus, geef erkenning en stimuleer je mensen zich verder te ontwikkelen. Lees het hele verslag hier. De loopbaantip van Charlotte Insinger, lid van de Raad van Bestuur van het Erasmusziekenhuis, sluit hier goed bij aan. Ze zei in een interview met Vena:

“Het allerbelangrijkste is dat je plezier hebt in je werk. En verder: creëer een netwerk en claim je positie. Op privé-gebied is steun van het thuisfront onmisbaar. Ik heb een hele leuke man die directeur is bij Robeco. Hij heeft me altijd gesteund om te blijven werken. Als het kan, geef ik huishoudelijke taken uit handen, en de rest verdeel ik met mijn man. Zonder steun van thuis is een carrière niet te combineren.”

De Zesde Clan houdt zulke inspirerende verhalen in de gaten…. Dat is hard nodig in een tijd dat stenigend en vrouwenhatend Iran en Saudi Arabië beiden een gooi doen naar een zetel in het nieuwe orgaan van de Verenigde Naties, VN Vrouwen.

Advertenties

Cordelia Fine toont begrip voor vrouwen die afhaken

Meisjes en jongens worden maar voor een heel klein percentage zo geboren, en voor het grootste deel gemaakt, toonden Ascha ten Broeke en Cordelia Fine ondanks aan in hun pas gepubliceerde boeken. In een bespreking van Cordelia Fine’s boek Delusions of gender bespreekt de site Jezebel vijf mythes over de vrouwelijke hersenen.

Mythes, want er bestaat niet zoiets als een vrouwenbrein. Maar de hele samenleving gaat daar wel vanuit, en verbindt daar allerlei normen en waarden aan. Met vervelende gevolgen voor meisjes die iets willen doen wat als ‘mannelijk’ wordt gezien. Bij één van de mythes die zulke problemen veroorzaakt constateert de resencente van Jezebel iets waarbij je zou denken ‘heeej, wacht eens even… Geldt dat alleen hier of kun je dit breder zien?’. Dit aha-gevoel ontstond bij de bespreking van de mythe dat meisjes slechter zouden zijn in wiskunde.

Fine signaleert in haar boek dat wiskunde in veel landen nog steeds geldt als een zeer mannelijke bezigheid. Wil je als meisje overeind blijven in die omgeving, dan voelen vrouwen zich soms verplicht om hun vrouwelijkheid te ontkennen, omdat dit in het mannenwereldje gezien worden als een zwakte. En uit een aantal door Fine besproken experimenten blijkt dat vrouwen die boodschap heel goed begrijpen. Zoals Fine uitlegt:

Parts of their identity were being hurled overboard in an attempt to remain afloat in male-dominated waters. If these are particularly cherished parts of the self-concept that must be abandoned then, in the end, the woman may prefer for the boat to sink.

Het doet pijn als je niet mag zijn wie je bent, omdat de heren anders zenuwachtig worden. Het zou me niets verbazen als dat niet alleen geldt voor wiskundemeisjes die Fine bespreekt in haar boek, maar meer in het algemeen ook voor vrouwen werkzaam op Wall Street. Of die succesvolle studentes, die het klimaat op universiteiten proeven en denken, weet je wat, het hoogleraarschap is niet voor mij.

Als het jezelf schade toebrengt, waarom zou je dan doorgaan? Het vergt bevlogen doorzetters, met enorm veel talent, om onder zulke negatieve omstandigheden energie te blijven steken in die wiskundestudie of die loopbaan op Wall Street. Door de drempel zo ontzettend hoog te maken, is het niet zo vreemd dat iedere vrouw die ook maar even twijfelt aan haar ambitie, of alleen ‘gewone aanleg’ heeft in plaats van een genie te zijn, uiteindelijk een voor haar gunstigere afweging maakt. Terwijl de middelmatige man gewoon door kan in het mannenberoep naar keuze.

Kortom: als een vrouw gegeven de omstandigheden besluit de boot te laten zinken, omdat ze geen afstand wil doen van zichzelf, betekent dat niet dat er iets met haar mis is. Dat betekent dat de omgeving voor haar te giftig is om te kunnen overleven. En het is aan de politiek en de werkgevers om daar iets aan te doen. In de tussentijd pleit Jezebel ervoor dat Delusions of Gender een vast onderdeel wordt van het lesprogramma op alle scholen in de V.S.:

Maybe if young women were exposed to the truth about their brains, they’d no longer feel like they had to chuck their gender overboard in order to pursue their dreams.

Fels maakt vrouwen bewust van hun ambitie

Vrouwen kunnen en mogen tegenwoordig alles, dus waarom lukt het ze dan niet om succesvol hun dromen waar te maken? Blijkbaar kunnen ze het niet, of wíllen ze gewoon niet. In haar boek Vrouwen en Ambitie laat Anna Fels zien dat het niet zo eenvoudig ligt als mensen denken.

Stel dat je het ultieme politieke meesterwerk over Afghanistan zou willen schrijven. Dan moet je allereerst van jezelf mogen dromen dat je ooit zo’n boek gaat schrijven. Je hebt vaardigheden nodig, zoals onderzoek doen en teksten schrijven. Die vaardigheden moet je ontwikkelen, en daarbij is aanmoediging vanuit je omgeving essentieel. Zeker op de langere termijn stelt Fels dat die goedkeuring vanuit je omgeving en de samenleving een voorwaarde is om gemotiveerd te blijven en te zien dat je doel haalbaar is.

Tegenwoordig lijken er geen obstakels meer te zijn. Maar tussen de regels door ontvangen vrouwen nog steeds de boodschap dat ze iets doen wat niet goed is, stelt Fels. Bijvoorbeeld in de vorm van een lager salaris voor hetzelfde werk, veel strikter dan mannen beoordeeld worden op je uiterlijk, enzovoorts. Ook de kans op maatschappelijke erkenning is kleiner voor vrouwen. Neem dat politieke meesterwerk over Afghanistan: mocht een uitgever er al iets in zien, dan is de kans groot dat toonaangevende media je werk negeren, zoals de organisatie Fair overtuigend laat zien.

 Heeft Fels daarmee een negatief klaagboek geschreven? Nee. Ze zet de feiten zakelijk op een rijtje, gebruikmakend van wetenschappelijk verantwoord onderzoek, en geeft steeds opnieuw aan hoe het wel kan. Zo kun je als vrouw bewust de voorwaarden scheppen die je nodig hebt om tot bloei te komen. 

 Anna Fels, Vrouwen en Ambitie, uitgeverij Réunion, 22,50 euro, ISBN 978 90 79263 02 8