Tag Archives: alimentatie betalen

Blanken, ook blanke vrouwen, hielpen Trump aan de macht

De V.S. krijgen geen vrouwelijke president en de analyses over het hoe en waarom blijven binnen stromen. Allerlei journalisten kunnen er bijvoorbeeld niet over uit dat blank en mannelijk zijn blijkbaar meer gewicht in de schaal legde dan intelligentie en integriteit, zoals webmagazine Salon samenvatte onder de kop ‘de misogynie-apocalypse‘. In haar slot-toespraak riep Clinton jonge vrouwen op de moed niet te verliezen, maar da’s lastig als een pussygrabber je president wordt, terwijl Clinton in absolute getallen de meeste kiezers achter zich kreeg.

Het waren blanke mannen (63%) en, in iets mindere mate, blanke vrouwen (52 a 53%), die Trump het Witte Huis in loodsten. Veel van hen kwamen uit de zogenaamde Rustbelt staten, waar de auto-industrie instortte en de blanke middenklasse zware klappen kreeg. Deze mensen voelen zich verraden door Het Systeem en waren gevoelig voor Trump’s beloften over nieuwe banen en het wegjagen van niet-blanken (want: minder concurrentie op de arbeidsmarkt).

Mannen (80%) en vrouwen (93%) met een gekleurde huid stemden massaal op Clinton, maar zij vormden met 31% van het totaal de minderheid van de kiezers. Republikeinen droegen bij aan de dominantie van blanke kiezers, door de afgelopen jaren de drempel om jezelf als kiezer te registreren, zodanig te verhogen dat vooral mensen met een gekleurde huid buitengesloten werden. Pas in juli en augustus dit jaar merkten rechters dit type wetgeving aan als racistisch, maar dat was te laat.

De uitslag betekent dat de blanke cultuur domineert en in die cultuur is slechts plaats voor één soort vrouw. Zoals wetenschapster Patricia Williams het analyseerde in een paneldiscussie van The Guardian:

Trump has consistently appeared with a backdrop of attentive women, blonde women, beautiful women who smile and wave and whom he symbolically shelters from rapists and terrorists and the “very bad people” from “certain neighbourhoods”. Like many of us Nasty Women of a certain age and weight, Clinton is not sheltered by such cowboy chivalry.

Williams komt hier tot dezelfde conclusie als eerder auteur Susan Faludi. In haar boek Backlash constateert ze dat de dominante cultuur in de V.S. in tijden van angst en onzekerheid, zoals na de aanslagen van 11 september, terugschiet naar een soort cowboymodel.  In dat model beschermen blanke mannelijke mannenmannen tere blanke vrouwtjes tegen ‘de vijand’, een monsterlijke Ander, zoals enge moslims, gevaarlijke negers of verkrachtende Mexicanen.

De tere blanke vrouwtjes mogen slachtoffer zijn, zwijgen, mooi wezen en hun man steunen. Ze mogen zich, onder de bescherming van een welwillende potentaat, wijden aan hun kerntaken, te weten keuken en kinderen. Het is in dit culturele klimaat niet de bedoeling dat vrouwen handelen als zelfstandige mensen. Laat staan dat ze assertief rechten opeisen en vol zelfvertrouwen ambitie tonen.

Haal je je als vrouw tóch vanalles in je hoofd, dan is de straf snel en onverbiddelijk, ongeacht politieke kleur. Zoals feministisch auteur Robin Morgan in dezelfde paneldiscussie aangaf, met Clinton als voorbeeld:

She [Clinton – red.] could not have committed enough crimes, short of genocide, to warrant the 30 years of attacks she’s weathered – starting in Arkansas for simply wanting to keep her own name and law career. This year’s sexist vitriol came from the left (Bernie bros chanting, “Bern the witch”), the right (need I list these?), with, for the hell of it, accused rapist Julian Assange, Fox News’s alleged sexual harasser Roger Ailes and the FBI piling on.

Bij dit alles moet je niet verbaasd opkijken als een deel van de blanke vrouwen dezelfde standpunten innemen als blanke mannen, stelt feministe Amanda Marcotte:

a substantial portion of that vote was sheer racism. Make no mistake, there are women in this country who don’t care if Trump eschews the Bible and instead is sworn in with his hand on the pussy of an unwilling woman, so long as he does so while threatening to screw over Mexicans and Muslims. As the essays aboutbenevolent sexism have warned, women can be just as vile and hateful as men. […]

Die bereidheid tot aanpassing neemt toe als er slechts één man staat tussen jou en armoede, en als niet meedoen aantoonbaar bakken vrouwenhaat oplevert. Wie wil er nou gebrandmerkt worden als heks en leugenachtige castrerende bitch, zoals Clinton overkwam? Veel vrouwen willen die openlijke haat ontlopen (en neem ze dat eens kwalijk). Marcotte:

It’s even tempting, in many cases, to believe that if you join in with the misogyny, you’ll be spared. Call other women sluts, and you’ll look pure. Call them bitches and shrews, and you look more pleasant by comparison. Agree that there’s just something wrong with Clinton’s voice, and your voice will be judged more sonorous.[…] …it’s actually simpler for women to accede not just their outward behavior, but their hearts, to this sexist system.

Je kunt die 52 tot 53% van de blanke vrouwelijke Trumpkiezers ervan beschuldigen dat zij hun sekse verraden hebben, zoals L.V. Anderson deed in magazine Slate. Maar zoals Marcotte al aangaf kan die keuze de uitkomst zijn van racisme, of navigeren tussen twee kwaden – Trump of sociale straf van mannen waar je afhankelijk van bent? Ook kan zelfhaat een rol spelen, signaleert Anderson. Dat is een bekend probleem bij onderdrukte groepen: je verinnerlijkt de haat van de dominante groep en geeft je eigen belangen op in je drang om ‘een van de jongens’ te worden en een veiligere positie te verkrijgen.

De dynamiek rondom blanken die zich genaaid voelen door Het Systeem en van daaruit vijandbeelden creëren, geldt ook voor Nederland. Mannen tonen zich bijvoorbeeld buitengewoon pissig omdat ze alimentatie moeten betalen na een scheiding, iets wat sowieso het resultaat is van een traditioneel rollenpatroon. De discussie daarover leverde bakken vrouwenhaat op: mannen creëerden een vijandbeeld van luie, liegende uitbuiters die arme onschuldige vaders weg houden van hun bloedjes van kinderen en dan nog geld willen ook. Nou mooi niet, bitch!

De toekomst voorspelt weinig goeds. Blanke mannen zoals Geert Wilders roepen al jaren om minder Marokkanen. Jan Roos van VNL was al overgegaan tot expliciet  oproepen om de discriminatie van blanke mannen te stoppen en maatregelen rond positieve discriminatie van vrouwen en niet-blanken af te schaffen. Roos vergeet even dat mannen al eeuwen positieve discriminatie genieten en gebruik maken van een mannenquotum aan de top, maar wat is logica en historisch besef als je lekker kwaad kunt aanschoppen tegen de Ander.

UPDATE: zie hierover ook deze analyse in magazine Salon. De woede is echt, maar mensen, vooral mannen, voelen die woede omdat ze privileges kwijt raken die ze om te beginnen al onterecht kregen en waarvan ze konden profiteren, puur en alleen op basis van hun sekse en huidkleur.

Ook in Nederland is de kans groot dat een grote groep blanke vrouwen meestemt met deze boze blanke mannen. Ruim 60% van de volwassen vrouwen in Nederland is financieel afhankelijk, vaak van een man. Ook blanke vrouwen kunnen racisme tonen en samen met blanke mannen schreeuwen om minder Marokkanen. Ook Nederlandse vrouwen kunnen de minachting verinnerlijken en uit zelfhaat en/of angst meestemmen met de dominante mannengroep, want anders dan. Ook Nederlandse vrouwen zijn gevoelig voor de sirenenzang van de patriarchale deal.

Is er hoop? De circa 50% blanke Amerikaanse vrouwen die NIET op Trump stemde. Het feit dat vrouwen, ondanks alles, blijven proberen. De vrouwen die zich keer op keer in het harnas hijsen om gevoelige onderwerpen te bespreken, vooruit te komen en de situatie van vrouwen te verbeteren. Daar moeten we het van hebben. Jezelf herpakken en het stappenplan van Michael Moore volgen. Oh, en hoop houden. Dat helpt ook. Net zoals de vrouwen die stierven zonder ooit het stemrecht voor vrouwen mee te maken, maar die daar toch voor streden omdat ze verder keken dan hun eigen leven lang was.

Overheid helpt vader een handje

Goh, dus al die tijd konden die briesende mannen, die weeklaagden over torenhoge alimentaties, de bedragen voor een groot deel aftrekken van de belastingen. Als ze al betaalden. Nu die gunstige regeling verdwijnt komt er een nieuwe wet, die opnieuw vaders bevooroordeeld terwijl de financieel veel minder draagkrachtige moeders er honderden euro’s per maand op achteruit gaan. Wat is dit?

Voedselbank in Brabant. Vrouwen zijn veel vaker arm dan mannen. Bron: CBS.

Het ministerie van Sociale Zaken wilde wetten vereenvoudigen. In principe natuurlijk een prima idee. Alleen leiden de nieuwe regels rondom alimentatie ertoe dat vaders vrijuit gaan. Het ministerie erkent dat zelf ook, signaleert De Volkskrant. Een advocaat, Hanneke Moons, vat de effecten van de nieuwe regels als volgt samen: ‘De overheid geeft de boodschap: vaders, wij betalen uw alimentatie wel.’

Een rekenvoorbeeld geeft aan op welke manier dat kan gebeuren. De Volkskrant:

Stel dat de moeder een inkomen had van 1.300 euro netto in de maand en dat ze verder een heffingskorting van 250 euro en nog eens kinderalimentatie van 250 euro ontving: 1.800 euro in de maand, bij elkaar. In de nieuwe situatie vervalt de heffingskorting; dat wordt gecompenseerd door het kindgebonden budget. Maar dat gaat in mindering op de alimentatiebehoefte van de kinderen. De moeder houdt 1.550 euro in de maand over, de vader hoeft geen alimentatie meer te betalen.

Alimentatie betalen, of het nou is voor de óók door de man verwekte kinderen, of voor de partner, of allebei, geldt al jaren als hét onderwerp voor activistische mannen. Arme mannen worden uitgebuit door wraakzuchtige exen, heet het. Met flinke porties vrouwenhaat volgen dan klachten over wraakzuchtige vrouwen die zijn portemonnee leegeten en de kinderen misbruiken als wapen, om hem op zijn knieën te dwingen.

De overheid heeft daar deels naar die klachten geluisterd en sleutelt al enige tijd aan alimentatieregelingen. Zoals de partneralimentatie. Dat alimentatiegeld stroomde meestal van man naar vrouw, omdat vrouwen in Nederland hun ambities op dienen te geven zodra er kinderen komen. In plaats van die sociale druk op vrouwen aan te pakken, vond de regering het makkelijker om te zeggen dat vrouwen niet meer op de zak van hun man mogen teren.

Dit taalgebruik betekent dat de overheid meedoet aan het scheppen van vijandbeelden. Op basis van zulke vijandbeelden veranderde de wet rondom partneralimentatie. Prompt kunnen vrouwen vaker dan voorheen fluiten naar die bijdrage. Deze nieuwe benadeling, nu via de kinderalimentatie, komt daar bovenop. Het zorgt voor extra stress en een berg juridische procedure.

Dit alles in een context van vaders die ook voor de invoering van al deze wijzigingen het er vaak bij lieten zitten. En een situatie waarbij veel meer vrouwen dan mannen in armoede leven.

Piketty behoeft een flinke dosis feminisme

Er is al veel geschreven over Thomas Piketty’s boek Capital in the Twenty-First Century. Piketty zwijgt in zijn economische analyses echter over ras en gender. Welk effect heeft het als je zijn betoog door een gender-lens bekijkt? Welke invloed heeft dat op zijn analyse, stellingen en conclusies? Hier en daar begint deze discussie op gang te komen, want er verandert nogal wat als je de impliciete aanname ‘universele mens = man’ los kunt laten.

Kloek boek, maar de analyse gaat mank omdat de helft van de wereldbevolking niet meetelt.

Piketty maakt op dit moment furore met een geruchtmakende analyse over economische ongelijkheid. Kort samengevat komt hij tot de volgende analyse en conclusie. In de samenvatting van Paul de Beer, bijzonder hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de UvA:

In alledaags Nederlands, de vermogenden worden steeds rijker ten opzichte van andere inkomenstrekkers, en omdat vermogen erg ongelijk verdeeld is, leidt dit tot een steeds grotere concentratie van vermogen bij een klein deel van de bevolking. Haast onopgemerkt naderen we nu de scheve verhoudingen uit de negentiende eeuw.

Oei, da’s schrikken. Geen wonder dat veel mensen zijn boek lezen en beginnen na te denken over dat wat Piketty schrijft.

Natuurlijk kwam er ook kritiek. De Beer vindt dat Piketty machtsverhoudingen en inkomens over het hoofd ziet in zijn analyse. Topmensen verdienen zoveel dat erfenissen en andere vormen van opgebouwd vermogen voor die groep slechts bijzaak zijn. En als het gaat om macht, denkt De Beer dat de werkelijke economische macht eerder ligt bij topmanagers, dan bij de vermogenden die de aandelen in handen hebben.

Zulke kritiek is zinnig en nuttig. Tegelijkertijd valt echter niet te ontkennen dat veel reacties en recensies luchtig heenstappen over Piketty’s gebrek aan aandacht voor gender. Ook bij De Beer bijvoorbeeld geen woord over de specifieke samenstelling van die groep topmanagers. En wat dat betekent voor inkomensgelijkheid- en ongelijkheid. Hint: in Nederland is de gemiddelde topmanager blank, man, met een achtergrond bij de Erasmus Universiteit of de TU Delft. En heeft armoede juist een vrouwelijk gezicht, al dan niet in combinatie met een gekleurde huid.

Politicologe Zillah Eisenstein nam als een van de weinigen de handschoen op en voegde ras en sekse toe aan haar analyse van het werk van Piketty. Dan blijkt al snel dat de zoveelste blanke mannelijke wetenschapper een universele, abstracte en schijnbaar neutrale aanpak kiest, die echter in weze alleen de inzichten vertegenwoordigt van de zoveelste blanke man. Volgens Eisenstein had Picketty veel verder kunnen gaan in zijn analyse, als hij oog had gehad voor intersectionaliteit. Zelf trekt ze wél lijntjes tussen de verschillende punten, en komt tot de conclusie:

…the accumulation of wealth is embedded in the racialized and engendered structures that enhance it.  Thomas Piketty’s Capital in the Twenty-First Century reads as though labor has no actual body—no home that actually creates it. It remains abstract and therefore colorless as in white, and sexless as in male. […] If we are going to abolish excessive inequality we need an anti-racist socialist feminist revolution that is filled with new imaginings that we have not thought of yet. Meanwhile, I will agree with him that we can start with really taxing the rich.

Tijdschrift The Nation volgt Eisensteins voorbeeld en pakt dit onderwerp op in de vorm van een discussie tussen economen, activisten en feministische wetenschappers. Hoofdvraag van het rondetafel gesprek: hoe gender Piketty’s boek verandert. The Nation nodigde mensen uit als Kate Bahn, Kathleen Geier, Joelle Gamble en Heather Boushey. Ook Eisenstein nam deel aan het rondetafelgesprek.

Net als Eisenstein ervoeren alle deelnemers aan de Nation-discussie het gebrek aan aandacht voor gender (en ras) als een groot gemis in Piketty’s werk. Hij gebruikt gender niet als een categorie in zijn analyse, laat het werk van feministische economen links liggen, en kijkt niet naar de economische aspecten van de positie waarin veel vrouwen verkeren en wat dat voor gevolgen heeft voor hun (on)mogelijkheden om kapitaal op te bouwen en te vermeerderen.

Daarnaast geeft Piketty aan dat data vaak onvolledig zijn, omdat machthebbers er geen belang bij hebben dat hen onwelgevallige zaken zichtbaar worden in cijfers. Maar hij vergeet dat dit ook geldt voor machtsverschillen tussen mannen en vrouwen, en dat data ook daardoor vertekend worden. Kate Bahn, van de New School for Social Research en mede-oprichter van LadyEconomists.com:

Piketty points out that certain data, particularly measures of capital income, are incomplete because it can be hard to measure things that are purposefully obscured to the benefit of those in power. Similarly, data collection organized and carried out by male-dominated institutions has a long history of devaluing women’s economic contributions and economic lives.[..] if what isn’t counted is gender-biased, then the relative magnitudes between genders does shift and presents a more complicated story about inequality

Feministische economen hadden hier goed gefundeerde en wetenschappelijk onderbouwde correcties in aan kunnen brengen. Helaas. De deelnemers vinden het daarnaast veelzeggend dat Piketty zichzelf plaatst in de traditie van Rousseau. Deze Franse filosoof en pedagoog had voor vrouwen niks goeds in petto. Hij noemde vrouwen en gehandicapten in één adem, vond dat vrouwen geen burgerrechten nodig hadden, en zag vrouwen alleen als moeder.

Dus, Kapitaal in de 21ste Eeuw dan maar weggooien? Nee, roepen de deelnemers in koor. Ondanks deze gebreken geeft zijn analyse wel degelijk handvaten voor feministen en alle anderen die vrouwen als mensen beschouwen:

Women have a lot to gain from an economy that rewards individuals based on what they do with their life, not who they marry or who their parents are.

Vandaar dat ze het zinvol vinden zijn analyse serieus te nemen, aan te vullen met inzichten uit studies naar ras en sekse, en te formuleren welke maatregelen nodig zijn om vrouwen mee te laten tellen. Ja, superrijken meer belasting laten betalen kan een goed idee zijn, maar daarnaast zou er nog veel meer moeten gebeuren:

  • meer maatregelen die de combinatie van betaalde en onbetaalde arbeid mogelijk maken, zoals ouderschapsverlof en flexibele werktijden
  • eerlijke erfeniswetgeving, zodat zonen/mannen niet langer voorgetrokken worden en meisjes/vrouwen evenveel toegang krijgen tot overgeërfde rijkdom
  • mannen en vrouwen gelijke toegang geven tot instrumenten als leningen en andere investeringen
  • verhoging van het minimumloon
  • einde maken aan de loonkloof tussen de seksen
  • meer investeringen in onderwijs
  • structurele acties om een einde te maken aan racistische en seksistische praktijken. Oftewel: meer emancipatie

Piketty noemt al dit soort beleid niet in zijn boek, maar deze voorstellen zouden wel degelijk bijdragen aan een vermindering van economische ongelijkheid, aldus de deelnemers aan de ronde tafel discussie van The Nation.

De Zesde Clan zou daar nog aan toe willen voegen: een einde maken aan zwangerschapsdiscriminatie. Als werkgevers vrouwen de laan uit werken op het moment dat ze zwanger worden, beroven ze vrouwen in feite van hun inkomen en maken ze hen afhankelijk van schrale overheidssteun. Daarnaast zou het helpen als mannen alimentatie voor de door hen verwekte kinderen betalen. Mannen doen dat nu massaal niet. De moeder zoekt het maar uit. Vrouwen lopen daardoor miljoenen mis en draaien zelf op voor de kosten, waardoor een nieuwe bron van economische ongelijkheid tussen de seksen ontstaat. En dan zwijgen we nog over de economische gevolgen van seksuele agressie tegen vrouwen.

Piketty, neem je dit soort zaken mee in de volgende versie van je boek?

Man geeft blijk van vrouwenhaat, deel 999080316

Kranten vechten tegen dalende oplagecijfers en moordende concurrentie van gratis internetsites. Dus zie je steeds meer papieren media vervallen tot het publiceren van provocerende stukken, in de hoop dat reuring ontstaat. Die ophef moet dan zorgen voor meer lezers: het fenomeen clickbait. Ook De Volkskrant maakt zich hier aan schuldig. De krant geeft bijvoorbeeld ruimte aan een voormalige SGP-adviseur, die zonder met zijn ogen te knipperen beweert dat vaders over gaan tot kindermoord vanwege de liberale echtscheidingswetten. Ja, dat staat er echt.

Marcel de Haas schrijft letterlijk:

wat denkt u van al die familiedrama’s waarbij vaak de vader zijn kinderen ombrengt en vervolgens zichzelf? Dat is nog veel groter leed. Leed veroorzaakt door de liberale echtscheidingswet van dit land.

Vervolgens zegt hij zijn verhaal te willen doen bij wijze van een oproep aan politiek Den Haag, ”om deze wetgeving – die gezinnen kapot maakt en de maatschappij opzadelt met de gevolgen ervan – drastisch te veranderen”.  Zo, die zit. Dacht niemand bij de Volkskrantredactie ‘pardon???’ Wat moeten de overlevenden van familiedrama’s denken van deze ‘analyse’ van De Haas?

De redactie had de nietsvermoedende lezer op z’n minst moeten wijzen op twee feiten, voordat hij of zij verder zou lezen. Ten eerste is De Haas bepaald geen neutrale deskundige. Hij geeft grif toe dat hij in een echtscheiding verwikkeld is en dat dit voor hem pijnlijke gevolgen had. Hij was werkzaam als adviseur van de SGP en wilde zich kandidaat stellen voor het Europees Parlement. De partij stak daar echter een stokje voor, volgens De Haas om hem te straffen voor zijn echtscheiding. Andere bronnen stellen echter dat De Haas zelf opstapte, omdat hij op de vierde in plaats van de derde plaats op de kieslijst terecht kwam. Kortom, je mag verwachten dat De Haas een nogal gekleurd beeld presenteert.

Niet alleen zit hij duidelijk emotioneel in de knoop, maar ten tweede was hij dus adviseur van de SGP. De Haas moet de visie op mannen en vrouwen van deze christenbroeders actief omarmd hebben, anders had hij nooit adviseur kunnen zijn.

Dat betekent nogal wat. Het betekent dat De Haas,  met een beroep op de Bijbel, vrouwen bij voorbaat marginaliseert tot zondige Eva, die haar bestemming moet vinden in het gezin en in gehoorzaamheid aan de man, voor wie zij een trouwe hulp moet zijn. Gelijke rechten zijn de SGP een doorn in het oog. De partij spreekt in brochures over een ‘agressieve gelijkheidsideologie’ en ‘gelijkheidskoorts’, waardoor met name vrouwen in oneigenlijke situaties terecht komen. Opeens willen ze politieke ambten bekleden of baas in eigen buik zijn. Zo had God het niet bedoeld!

Een meneer met die achtergrond, die iets wil zeggen over echtscheiding, en hoe de man in die situatie behandeld wordt? Wat eerlijk is en wat gelijke rechten zijn? Met zo’n achtergrond? Je kunt het betoog meteen na de eerste alinea al uittekenen. Vrouwen zijn slecht. Mannen zijn zielig. De doorgeslagen liberale samenleving, met haar ‘agressieve gelijkheidsideologie’, straft mannen en geeft vrouwen alle ruimte om hun macht te misbruiken.

De Haas schaart zich met die riedel achter de zogenaamde mannenrechtenactivisten, die grossieren in zulke vertogen en daarbij akelig vaak vervallen in vrouwenhaat. Zoals eerder bij discussies over partneralimentatie, of bij gezinnen met een afwezige vader. Hij roept nog net niet dat de doodstraf te humaan is voor feministen, maar het scheelt weinig.

Net zoals overige mannenrechtenactivisten komt de oplossing die De Haas voorstelt neer op het inperken van vrijheden van vrouwen. Het beperken van hun vermeende macht. De Haas komt daartoe op basis van zijn kijk op de positie van de man en de vrouw.  Dit is hoe De Haas mannen portretteert:

…de in de wet vastgelegde rechtsongelijkheid van de man blijft onaangetast, omdat deze partijen niet van vrouwonvriendelijkheid willen worden beticht. Met discriminatie van mannen heeft men kennelijk geen enkel probleem. […] Wat je als man en slachtoffer van een echtscheiding meemaakt in dit land is een kafkaësk gruwelverhaal. De scheidingswetgeving en -rechtspraak zet beginselen van de rechtsstaat buiten werking. Men ontneemt de man primaire rechten en vrijheden, zoals eigendom en inkomen.

Vervolgens associeert hij vrouwen met de misdaden van diefstal, vernietiging van eigendommen, belastingfraude en loonbeslaglegging, en dat zijn dan opeens geen misdaden meer omdat de wet dit zou sanctioneren. Hij schildert de vrouw af als een profiteur, die dankzij de wet een arme alleenverdienende man mag kaalplukken, en op die manier in een gespreid bedje terecht komt. Sterker nog:

de man moet de rest van zijn leven de ex financieren. Een moderne vorm van slavernij.

Geen wonder dat mannen-slaven soms overgaan tot moord op kinderen en daarna zelfmoord plegen. Allemaal de schuld van dit soort mannenhatende echtscheidingswetten. Het wordt hoog tijd voor oplossingen om verdere drama’s te voorkomen. De Haas weet wel hoe het zou moeten:

Wanneer een vrouw die een echtscheiding aanvraagt zelf volledig in inkomen moet voorzien, zelf direct een woning moet regelen en de ex-man haar niet de rest van haar leven moet financieren, zou een scheiding lang niet zo aantrekkelijk zijn als nu.

Want dat is natuurlijk de enige reden waarom vrouwen willen scheiden. Omdat het lucratief is. Omdat ze mannen dan financieel kunnen uitkleden. Terug in hun hok meppen, die parasieten!

Tsja. Dat ziet het CBS toch echt anders:

Uit onderzoek blijkt dat bijna vier op de tien gescheiden personen als reden voor de echtscheiding opgeven dat er een ander in het spel is of dat de karakters botsen. Mannen noemen deze redenen net zo vaak als vrouwen. Andere redenen om te scheiden zijn dat de partners op elkaar uitgekeken zijn of geen gemeenschappelijke toekomstplannen hebben. Mannen noemen deze redenen iets vaker dan vrouwen. Vrouwen noemen lichamelijk geweld en/of verslavingsproblemen veel vaker als reden voor echtscheiding dan mannen. Bijna 20 procent van de vrouwen noemt dit, tegen 1 à 2 procent van de mannen.

Zulke feiten zouden het betoog van De Haas echter ondermijnen, dus dat laat hij achterwege. Ook vraagt hij zich geen moment af hoe familierechters denken over de ins en outs van de huidige echtscheidingswetten. Terwijl zij zich daar vanuit hun beroep dagelijks mee bezighouden en een veel beter overzicht hebben dan De Haas met zijn ene, persoonlijke ervaring.

Nee, deze ex-SGP-er concentreert zich liever op emotionele uitroepen. De verwijten, beschuldigingen en ongenuanceerde generalisaties maken ieder volwassen debat bij voorbaat onmogelijk. En niemand van de Volkskrantredactie dacht ‘moeten we dit onsamenhangende geschreeuw wel publiceren’? Het niveau is opnieuw gedaald. Bedankt, Volkskrant!

BONUS: kinderen krijgen doe je samen. Ga je scheiden, dan zijn met name vaders echter steeds minder vaak bereid om alimentatie te betalen voor de door hen verwekte kinderen. In 2005 was het ook al droevig gesteld. Heel erg verantwoordelijk, heren. Maken jullie je daar net zo druk om? Nee? Goh…

Libelle droomplaatje heeft grote impact op vrouwen

Echtscheiding? Werkloosheid? Ziekte en dood? Welnee, vrouwen met een partner hoeven zich geen zorgen te maken over hun inkomen. Ze maken immers deel uit van een gelijkwaardig huishouden waarbij hij toevallig het geld verdient en zij toevallig zelf kiest voor de kinderen en het huishouden, blijkt uit onderzoek van Delta Lloyd, uitgevoerd in opdracht van kenniscentrum E-quality. Het gevolg is dat drie miljoen vrouwen grote risico’s lopen. Ze kunnen zichzelf op geen enkele manier financieel redden.

Oh, het geld vliegt vanzelf wel binnen…

E-quality noemt de uitkomsten verontrustend. Deze groep leeft op een roze wolk, concludeert het centrum. Landelijke media zoals de krant NRC besteedden kort aandacht aan de studie. Voor wie het hele rapport aandachtig leest, ontstaat echter een beeld dat meer waard is dan beknopt berichtje. Want de vraag is: wat maakt dat vrouwen er van uitgaan dat het wel goed komt met hun economische positie?

Het hoofdstuk over de risicoperceptie laat zien dat culturele normen en waarden een enorme invloed hebben op de overtuigingen van mensen. Zo leren veel meisjes al jong dat wiskunde zo moeilijk is. Ze achten zichzelf vervolgens als volwassene minder goed in staat dan hun mannelijke partner om de financiële zaken te regelen. Hij is van de cijfers, zij niet. Daardoor geven vrouwen geldzaken sneller uit handen.

We hebben het hier duidelijk over een mentaliteit die voortkomt uit cultuur. Want uit onderzoek blijkt: hoe conservatiever de cultuur, hoe groter de ‘wiskunde’ kloof tussen mannen en vrouwen. Als er geen culturele lading op cijfers zit, blijken mannen en vrouwen even goed te zijn. Dat feit is duidelijk nog niet tussen de oortjes van vrouwen belandt, onder andere omdat de massamedia hier weinig aandacht aan besteden. De pers richt zich liever op zogenaamd aangeboren verschillen tussen Mars en Venus.

Daarnaast speelt ‘het plaatje’ een grote rol. Man, vrouw, kind, geluk. Dat ideaalbeeld kennen we, want Libelle en Margriet schrijven daar wekelijks kolommen over vol. Zoals een vrouw het verwoordde in het onderzoek:

Op een gegeven moment ontmoet je de man, en daar ben je dan gewoon mee, en dan heb je een inkomen en doe je wat je leuk vindt. Zo dacht ik een beetje, rooskleurig, van: happy in de liefde, happy in mijn werk en gewoon goed rond kunnen komen. En nooit gedacht van jeetje, ik zou weleens in de WW kunnen belanden of scheiden. Nee, dat zat niet in mijn plaatje van mogelijke toekomstscenario’s.

Onbewust overgenomen normen en waarden over hoe het hoort, het rooskleurige ideaalbeeld van het Nederlandse gezin, blijken zodoende een grote rol te spelen. Dat beeld is behoorlijk conservatief. Na de komst van het eerste kind vindt driekwart van de bevolking dat vrouwen hun uren betaalde arbeid drastisch terug moeten schroeven, tot maximaal drie dagen per week. De man zorgt wel voor de rest, is de impliciete overtuiging.

Geen woord over de gevolgen die dat model heeft voor de financiële zelfredzaamheid van vrouwen, of voor de hoogte van hun pensioen. Zulke netelige kwesties regelen zichzelf wel, en als je het er toch over wil hebben, dan is dat een motie van wantrouwen:

…als je gaat scheiden dan ben je met zijn tweeën toch daarbij, klaar. Nee, daar ben ik helemaal niet mee bezig. Als je daar mee bezig gaat betekent dat al dat je niet goed in je huwelijk zit.

…het kan ook een soort vlucht zijn in het ideaalplaatje. En helemaal niet willen kijken naar wat er misschien mis is, of wat er misschien niet lekker loopt of zou kunnen gebeuren. Eigenlijk daar niet voor open willen staan.

In die zin zou de huidige financiële crisis mogelijk een positief effect kunnen hebben. Zo schrijven de onderzoekers van Delta Lloyd:

Voorbeelden in de directe omgeving blijken voor sommige vrouwen het risicobewustzijn aan te wakkeren. Een nu werkloze vrouw geeft bijvoorbeeld aan dat zij destijds geen voorbeelden in haar omgeving had die haar aan het denken hadden kunnen zetten. Daardoor dacht ze naar eigen zeggen “een beetje rooskleurig”. Nu heeft ze wel vrienden en vriendinnen die ook hun baan kwijtraken. […]. Uit vier andere interviews blijkt inderdaad dat het risicobewustzijn van deze respondenten is vergroot door een voorbeeld in hun directe omgeving, zoals vrienden of familie.

Een kind krijgen had soms ook dit bewustwordingseffect. Vrouwen begonnen dan alsnog na te denken over hun eigen situatie, omdat ze hun kind goed verzorgd achter wilden laten als er iets ergs zou gebeuren.

Delta Lloyd vroeg aan gescheiden vrouwen met kinderen wat zij, achteraf gezien, aan het begin van hun relatie met een partner anders hadden willen regelen. De meerderheid zou met de kennis van nu destijds meer zaken zwart op wit vast hebben laten leggen, en een financieel expert hebben geraadpleegd. Ook kwamen vrouwen erachter dat ze destijds beter niet in gemeenschap van goederen hadden kunnen trouwen. Kortom, tijd om In haar Recht van advocate Gabi van Driem te lezen, en de gids Vrouw en Geld te raadplegen.

Wat te doen voor de groep die nog in het Libelle plaatje gelooft? Delta Lloyd vroeg het aan de geïnterviewde vrouwen en kreeg verschillende mogelijkheden aangereikt. Sommige vrouwen zouden ernstige waarschuwingen toejuichen, om vrouwen met een schok uit de droom te helpen. Marketingtechnisch zou het daarentegen juist helpen om de boodschap positief te houden – denk nu alvast na over je pensioen, zodat je straks leuke dingen kunt doen.

Daarnaast zou laagdrempelige hulp de schroom voor het regelen van geldzaken moeten opheffen. Ook zou het taboe op praten over geldzaken moeten verdwijnen:

Het maken van financiële afspraken met je partner zou meer als standaardnorm gepresenteerd moeten worden. Net zoals iedereen bijvoorbeeld een zorgverzekering of een WA-verzekering heeft, zou het ook vanzelfsprekend moeten zijn dat je als partners financiële afspraken met elkaar maakt. Het kan op de to-do-lijst voor een bruiloft[…]. Een ander idee is om in tv-programma’s over geldproblemen te tonen hoe bijvoorbeeld financiële problemen na een echtscheiding voorkomen hadden kunnen worden als er betere afspraken tussen partners waren gemaakt. Zo kunnen ook vrouwen die weinig risico’s zien, gestimuleerd worden om goede financiële afspraken te maken met hun partner, aldus enkele geïnterviewde vrouwen.

Tsja, voegt de Zesde Clan graag toe aan dit soort aanbevelingen, en misschien kunnen mannen na een scheiding eindelijk eens de alimentatie voor de door henzelf verwekte kinderen betalen? Want de helft van de gescheiden vaders  legt die verantwoordelijkheid naast zich neer. Dat betekent nog meer geldzorgen voor de moeder als het onverhoopt mis gaat met de relatie.

Plan inperking alimentatie levert vloedgolf aan vrouwenhaat op

D’66 lanceerde een paar dagen geleden een plan om de plicht tot het betalen van alimentatie te beperken tot drie jaar. Sindsdien lopen overal de rubrieken voor reacties over van vrouwenhaat. Zelfs op een doorgaans rustige site als die van opinieblad Elsevier zijn de woedende aantijgingen niet van de lucht: ,,Beter gisteren nog dan vandaag invoeren, voor al die vrouwen die alleen maar erop uit zijn om de ander financieel te gronde te richten, en te lui zijn om in hun eigen behoeftes te voorzien.” Het vijanddenken viert hoogtij.

Laten we even de context schetsen. Nederland kent een lange culturele geschiedenis van moeder de huisvrouw. Zodra ze trouwde, en later zodra er kinderen kwamen, moest de vrouw thuis blijven om voor iedereen en alles te zorgen. Die historische context leidde tot het anderhalf verdienersmodel waar Nederland anno nu bekend danwel berucht om is. Uitgaande van een heterorelatie zijn het binnen dit model vooral de moeders die hun betaalde baan opgeven of drastisch inkorten, terwijl de vaders door blijven werken of zelfs meer uren betaald werk gaan verrichten.

Uit de meest recente emancipatiemonitor bleek dat de gemiddelde Nederlander dit model nog steeds toejuicht. Zo vindt driekwart van de mensen dat vrouwen hooguit nog drie dagen mogen werken zodra er kinderen komen. Een ruime minderheid wil liever dat ze stopt en thuis gaat zitten.Vaders moeten van diezelfde mensen na de geboorte van een kind juist minimaal vier dagen blijven werken, en nog liever vijf.

Binnen dit systeem zijn de meeste vrouwen niet financieel zelfredzaam. Als de relatie stuk loopt blijven de kinderen meestal bij haar, en moet de vader alimentatie betalen. Zelfs als er geen kinderen geboren worden, heeft een vaste relatie meestal een negatieve invloed op de inkomsten van de vrouw. Omdat hij meestal meer salaris binnen haalt dan zij, krijgt zijn loopbaan voorrang. Moet de man verhuizen voor een baan, dan levert de vrouw haar ambities vaak in. Ze geeft haar eigen loopbaan op en moet maar zien of ze in de nieuwe woonplaats ook weer werk vindt.

Omdat de vrouw op allerlei manieren meer opoffert, is het niet zo vreemd dat de ex volgens de wet alimentatie moet betalen. In theorie dan, want in 2005 bleek al dat zeventig procent van de gescheiden mannen zelfs als het gaat om de alimentatie voor kinderen maling heeft aan de bestaande verplichtingen. Ze betalen hun ex geen cent, waardoor haar financiele situatie nog moeilijker wordt. Desondanks antwoordde D’66 begin dit jaar op vragen aan de Tweede Kamer dat de partij af wil van de alimentatieplicht voore exen. D’66 woordvoerster Dijkstra zei in februari:

”Het huidige systeem prikkelt de partner niet om economisch zelfstandig te worden. Wij vinden dat iedereen de kans moet krijgen om zich te ontplooien. D66 wil de regeling voor partneralimentatie daarom hervormen. Deze moet niet alleen gericht zijn op compensatie, maar ook op financiële onafhankelijkheid. D66 wil deze discussie graag agenderen in de Tweede Kamer.”

D’66 houdt het op een keurige genderneutrale formulering. Nu de partij het plan daadwerkelijk heeft geagendeerd voor de Tweede Kamer, nemen commentatoren echter geen blad voor de mond. De meeste reacties schilderen de vrouw af als een luie parasiet. Keren we even terug naar de commentaarsectie bij de berichtgeving van tijdschrift Elsevier. Een greep uit de voorbeelden:

De ex man is gewoon een verkapte sociale dienst. Vrouwen die kunnen werken moeten gewoon aan het werk , zij zijn ook vaak degene die willen scheiden dan ook de schouders eronder.

Mevrouw hoeft niet te werken, heeft huurinkomsten uit een vakantie woning van € 20.000 / jaar wat niet wordt meegerekend! De behoefte is hoger volgens de rechtbank. Alimentie betalen, geen probleem maar mijn ex heeft recht op hetzelfde inkomen als toen wij samen waren en ik nog voor een werkgever werkte

…veel vrouwen willen zo graag geemancipeerd zijn, behalve als het op een scheiding uitdraait, dan is handje ophouden en zich achter de kinderen verschuilen ineens wel heel erg makkelijk, vreselijk die mentaliteit!

Bij al dit soort vijanddenken is er maar één commentator die wijst op de tegenstrijdigheden in de situatie:

Maar vinden wij in Nederland niet (bijna) allemaal dat de moeders thuis moeten blijven om voor de kindjes te zorgen? Anders groeien ze maar voor galg en rad op want de opvang is zielig en vreselijk onveilig voor het kind. Of veranderd dit principe als paps van zijn betalingsverplichting voor het vrouwtje af wil?

Een Nederlandse vrouw kan het op deze manier nooit goed doen. Zodra er kinderen komen willen werkgevers van haar af.  Wil ze meer dan drie dagen blijven werken na de geboorte van een kind, dan vindt 75% van de Nederlanders haar fout. Schikt ze zich in het anderhalf verdienersmodel maar loopt de relatie stuk, dan gaan de haters er blindelings vanuit dat zij te lui voor woorden is en haar ex uitbuit.

Nederland geëmancipeerd? Lees de veelal anonieme commentaren bij  artikelen op internet, en je weet wel beter.

PS: Voor andere belangrijke aspecten van het probleem verwijst De Zesde Clan je graag door naar een uitstekende column van Malou van Hintum. Zij benutte  haar positie als columniste voor de Volkskrant om te wijzen op de volstrekt belachelijke gevolgen van het D’66 voorstel.