Tag Archives: algemene staking

8 maart algemene vrouwenstaking

Stop voor een dag met betaald of onbetaald werk. Dat is de oproep van twee Amerikaanse actiegroepen, waaronder de organisatoren van de Women’s March naar Washington, aan vrouwen wereldwijd. Ze willen 8 maart, internationale vrouwendag, benutten voor een algemene staking in de brede zin van het woord. Niet koken, niet koesteren, niet zorgen, niet schoonmaken, geen boodschappen doen, maar staken en de straat op om aandacht te vragen voor onrecht zoals seksueel geweld of de loonkloof.

Volgens de organisatoren doen inmiddels 35 landen mee aan de actie, waaronder vrouwengroepen in Ierland, Duitsland en Argentinië.

In Nederland kun je onder andere in Den Haag terecht voor een debat over en actie tegen de structurele onderbetaling van vrouwen in Nederland. Vakbond FNV onthult die woensdag om 12:00 uur een standbeeld voor alle werkende vrouwen op het Plein in Den Haag. Voorafgaand vindt vanaf 10:00 uur in Sociëteit De Witte aan Plein 24 een debetbijeenkomst plaats, met vrouwen uit verschillende sectoren, wetenschappers en politici.

Amsterdam staakt met een fakkeloptocht. Het programma begint op 8 maart om 18.00 uur met verzamelen op de Dam. Deelnemers aan de fakkeloptocht lopen naar Café Belcampo, waar om 19.30 uur een bijeenkomst plaats vindt.

Op de website Internationale Vrouwendag vind je een compleet overzicht van deze en andere activiteiten in Nederland, op en rond 8 maart. Neem vrij, staak en ga naar een van de vele internationale-vrouwendag evenementen.

Feministen roeren zich met symbolische en echte strijd

President Donald Trump verhoogde met 1 pennenstreek de drempel voor vrouwen uit arme landen om baas in eigen buik te zijn. Hij tekende zijn decreet omringd door welvarende blanke mannen in pak. De Franse feministische groep 52 maakte prompt een parodie met presidente Clinton die, omringd door andere vrouwen, een wet tekent die het mannen verbiedt om te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Nu volgt de Zweedse regering met de ondertekening van een klimaatverdrag door een vrouw, omringd door vrouwen. Deze symbolische strijd loopt parallel aan harde actie in de ‘echte’ wereld: een algemene staking van Amerikaanse vrouwen. Een dag zonder vrouwen.

Feministen strijden altijd op twee niveau’s: het gebied van symbolen en de ‘echte’ wereld. Op beide terreinen proberen dominante groepen namelijk hun territorium af te bakenen en hun macht vast te houden. Beide niveau’s versterken elkaar. Daarom had het zo’n grote symbolische impact toen Trump  arme vrouwen onder de bus gooide toen het gaat om hun reproductieve rechten, omringd door mannen:

Het Franse Collectif 52 besloot tegenwicht te bieden aan dit beeld. Ze produceerden een fictieve ondertekening van een fictieve wet om mannen te vertellen wat ze met hun lijf mogen doen. Door Clinton, omringd door vrouwen:

De Zweedse milieuminister Isabella Levin versterkte deze beeldenstrijd in de ‘echte’ wereld toen ze, omringd door vrouwen uit haar ministerie, een klimaatovereenkomst tekent om de uitstoot van schadelijke stoffen in 2045 terug te brengen tot nul. Fictie werd werkelijkheid met deze foto:

De Zweedse minister ensceneerde de ondertekening expres net zoals Trump zichzelf graag afgebeeld ziet. Slate magazine over deze beeldenstrijd:

The photo is striking in part because there are rarely, if ever, images of all-female groups making rules and laws. Women are disproportionately affected by the whims of legislators, but their whims often don’t even make it to the discussion table; women still make up a tiny minority of public officials in the U.S. and around the world. Watching a committee of men rule on the most intimate goings-on of women’s bodies may cause some viewers to boil with rage, but just as many others won’t bat an eye. It’s the status quo.

Zeker als vrouwenlevens op het spel staan, zoals bij pogingen van mannen om vrouwen te dwingen tot baren, mag die status quo niet vanzelfsprekend zijn. Vrouwen zijn ook mensen. Vrouwen hebben ook een kloppend hartje. Vrouwen voelen ook pijn. Als je niet eens kunt beslissen over je lijf, heb je geen poot meer om op te staan. Persoonlijker dan een gedwongen zwangerschap met baarplicht wordt het niet.

Extra motivatie dus voor vrouwenorganisaties in allerlei landen, waaronder de V.S., om te protesteren en verandering te eisen. Naast allerlei demonstraties willen de organisatoren van de Women’s March naar Washington een algemene staking uitroepen. De datum is nog niet bekend, maar hun oproep krijgt inmiddels veel bijval. Het is een krachtig middel. Onder andere vrouwen uit IJsland en Spanje gingen de Amerikaanse vrouwen voor, met succesvolle stakingen die hele steden en landen lam legden. Zodra er een datum is laat ik het weten….

Suffragette en de geschiedenis van opstandige vrouwen

Suffragette-regisseuse Sarah Gavron is er in interviews duidelijk over. Ze wilde een film maken over de strijd voor het stemrecht, die vrouwen in Engeland decennia lang voerden, omdat er nog niet eerder een film over was gemaakt. En omdat ze niets over die strijd las in schoolboeken of andere ”gewone” lesmaterialen of officiële canons.

Terwijl het een episch verhaal is. Nadat ruim een halve eeuw vreedzame protesten niks hadden opgeleverd, grepen vrouwen aan het begin van de twintigste eeuw naar andere middelen. Ze demonstreerden, sloegen ruiten in en leden onder fel politiegeweld. Maar ze zetten door, totdat mannelijke politici hen uiteindelijk schoorvoetend het recht om te stemmen gunden.

Was het geweld, wat de Suffragettes gebruikten? Moeten we spreken van feministische terroristen? Of moeten we het hebben over de enorme minachting, verbroken beloften van politici, en mannen die geen zin hadden om politieke macht te delen met vrouwen die zij in meerderheid zagen als een inferieure tweede sekse? In dat geval zijn die vrouwen vrijheidsstrijdsters, mensen die politiek burgerschap opeisten.

De kwestie leidt tot op de dag van vandaag tot fel oplaaiende emoties. Het maakt uit welke woorden je gebruikt. Zo wilde een als radicaal bekend staande IJslandse vrouwenorganisatie in 1975 een algemene staking uitroepen om duidelijk te maken dat vrouwen essentieel zijn voor de samenleving. Anderen vonden dat allemaal veel te heftig klinken. Toen iemand het herformuleerde als ‘vrouwen nemen een dagje vrij’ lukte het opeens wél.

En hoe. IJslandse mannen het idee van een landelijke actie in eerste instantie bespottelijk. Daar kwamen ze op 24 oktober 1975 snel van terug. Het land kwam gierend tot een halt. Bedrijven sloten massaal de deuren. Vaders moesten noodgedwongen vrij nemen om voor kinderen te zorgen. Veertig jaar later beschouwen vrouwen deze stakingsdag nog steeds als een mijlpaal. IJslandse vrouwen herhaalden hun actie in 1985 en 2005.

Ook recent voorbeelden te over: de vrouwenorganisaties in de Spaanse regio Catalonië, die in 2014 een algemene stakingsdag onder de noemer Vaga de Totes hielden en in mei dit jaar een consumentenstaking in Barcelona. Of neem Indiase theepluksters in de deelstaat Kerala. De top van de vakbonden bestaat uit mannen die nauwe banden onderhouden met de managers van plantages. Ze deden niets voor hun vrouwelijke achterban. Daarop riepen de theepluksters onlangs een staking uit. Ze demonstreerden, blokkeerden wegen en zorgden voor zoveel problemen dat de plantages concessies deden.

Deze Indiase vrouwen eisten met hun acties ook het recht op vertegenwoordiging in collectieve onderhandelingen met werkgevers op. Een plek aan de onderhandelingstafel, een stem in de afwegingen die vakbonden maken, zodat officiële organisaties (ook) voor de belangen van vrouwen opkomen. (Dit is een strijd die Nederland ook kende. Zie ‘‘maandag tolereren we niets meer”.)

Steeds opnieuw draait het bij zulke opstanden, stakingen en acties om de problematische maatschappelijke positie van vrouwen, zoals die zich uit in onder andere onderdrukkende arbeidsomstandigheden, seksueel geweld, gebrek aan democratische vertegenwoordiging en algehele minachting voor vrouwen. Soms is er meer nodig dan een goed betoog, om die minachting letterlijk te doorbreken. Om duidelijk te maken dat vrouwen mensen zijn:

it’s not just gender equality, it’s human rights. The bottom line is this: Do we accord value to another human bring regardless of their race, religion and gender? It’s all the same thing.

En da’s tot en met 2015 nog steeds een omstreden kwestie.

Jaaroverzichten: vrouwen centraal

Jaaaaa, rond de jaarwisseling verschijnen de overzichten. Jaarhoroscopen, de Belangrijkste Momenten, mijlpalen, gezichtsbepalende gebeurtenissen, enz enz. Bij de Zesde Clan staan vrouwen centraal. Dus verzamelden we jaaroverzichten die gender en/of vrouwen als leidraad nemen. Plus: de grootste feministische staking ooit (en geen krant schreef erover).

Feministische opstand ‘Vaga de Totes’ in Barcelona, 2014. Met deelname van 600 vrouwenorganisaties.

Op naar de overzichten! Tijdschrift Opzij stelde een feministisch jaaroverzicht samen met veel aandacht voor het buitenland, zoals de misdaden van Boko Haram, maar ook nieuws uit eigen land. Zoals de Opzij Literatuurprijs voor Saskia de Coster en de controverse rondom Thierry Baudet, een volgeling van dating-goeroe Julien Blanc.

Ook tijdschrift Lover besteedde aandacht aan een overzicht van feministische hoogtepunten in 2014. Nederland komt nog (stavaza 30 december), maar het blad constateert alvast dat het een goed jaar was voor het Britse feminisme. UPDATE: Het Lover-jaaroverzicht. Het tijdschrift kon maar vier hoogtepunten bedenken, waarvan één het eigen jubileum betrof. Voor de rest:

een lijst met feministische dieptepunten in Nederland schreef zichzelf bijna.

2014 was ook het jaar waarin vrouwenemancipatie best ruimte kreeg in Nederlandse media, als het maar ging om kritiek op ‘het’ feminisme. (Iedere keer als iemand praat over ‘het’ feminisme denkt De Zesde Clan: snel, waar ligt hét Feministische Hoofdkwartier? Waar is hét Ultieme Handboek? Waar kan ik dé Zestien Principes van de Enige Ware Feministe ondertekenen? Maar goed, ‘het’ feminisme dus). Feminisme is gevaarlijk, volgens Marije Vonk. Het feminisme is tandeloos, riep Sebastien Valkenberg. Feministen zijn laf en apologetisch, aldus Sophie Merle. Oh, en wisten we al dat de emancipatie af is? Klaar, voltooid, punt.

Boodschap begrepen. ‘Het’ feminisme was in 2014 weer eens helemaal kapot. En totaal overbodig geworden, want mannen zeggen dat de emancipatie voltooid is. Dus dan is dat zo. Aan diverse helder denkende mensen de taak om de stinkende brei van misdaden tegen de logica in te dammen. En gelukkig redde Beyoncé de situatie. Zodat Het Parool eind oktober een pleidooi kon publiceren over scholen. Die moeten aandacht besteden aan het belang van feminisme:

Ik leerde tot mijn verbazing dat zowel mannen als vrouwen feminist kunnen zijn en dat het feminisme niets anders betekent dan sociale, politieke en economische gelijkheid voor mannen en vrouwen. Zoals Emma Watson ons laatst duidelijk uitlegde: ‘Het feminisme gaat niet over vrouwen die mannen haten, het gaat over gelijkwaardigheid voor zowel mannen als vrouwen.’

Ja, echte eye-openers, mensen… Zie ook: Feminisme is voor iedereen, van bell hooks.

Enfin, jaaroverzichten. Women&Hollywood richtte zich op het witte doek. Wat waren de beste films over vrouwen in 2014? Het weblog opent de lijst met 1.000 times good night, een film over een oorlogsverslaggeefster. Ook rolprenten zoals Maleficent, horrorfilm The Babadook en tekenfilm The Tale of Princess Kaguya haalden het.  Naast films maakte Women&Hollywood ook een overzicht van de beste, door vrouwen geregisseerde documentaires van 2014.

Literair tijdschrift Tzum stelde een overzicht samen van de beste boeken van 2014. Tzum is een van de weinige bladen die oog heeft voor gender en schrijfsters een serieuze kans geeft. Dat blijkt ook uit dit overzicht. Veel schrijfsters mogen hun favoriet noemen, en onder de voorgedragen werken komen relatief veel boeken van schrijfsters voor. Zoals Roxy van Esther Gerritsen, Niña Weijers‘ debuutroman De consequenties (meerdere keren genoemd), en Honderd uur nacht van Anna Woltz.

Nog meer cultuur bij Buzzfeed. Wat waren de beste feministische nummers van 2014? Op 1 komen Beyoncé en Nicki Minay met Flawless (remix). Ook Mary J. Blige, Lorde en Taylor Swift scoren hoog. Natuurlijk kan een rebels lied over taboe-onderwerp menstruatie niet ontbreken:

Engelstalige media zoals Mic bekeken het jaar door een Amerikaanse lens en maakten een overzicht van de 39 meest iconische feministische momenten. Net als Opzij hier veel aandacht voor de Nobelprijs voor Malala Yousafzai, maar ook de honderdste vrouw in het Amerikaanse congres en een vent die vrouwen naroepen op straat probeerde goed te praten op een Amerikaanse televisiezender. Hij kreeg fantastisch weerwoord van cabaretier Amanda Seales.

Beheers je het Spaans? Neem dan eens een kijkje bij mannen die zich in 2014 aan de zijde van het feminisme schaarden, zoals Miguel del Arco, een lijstje met de nieuwe gezichten van het Spaanse feminisme, zoals Nerea Loron, feministisch actievoeren via internet. Oh, en ook in Spanje moeten mensen moeite doen om akelige vooroordelen een halt toe te roepen.

Tegelijkertijd, ondanks die vooroordelen, was Spanje het toneel van de grootste feministische staking ooit. In Barcelona gingen dit jaar tienduizenden mensen de straat op:

it literally affects half the Spanish population, and not many news sources thought it was “newsworthy”. We first saw the story on Mic and then on the Demotix. But we were hard pressed to find it elsewhere on the web. These groups were protesting for women’s rights such as maternity leave and abortion clinics, violence against women, labor reforms that deepen inequality already faced by women, and the cuts to social welfare and utilities that increase the hours women devote to the care and attention of people. The protesters were made up of over 600 feminist organizations, which took place after a recent 3-day student strike.

600 feministische organisaties. Die met hun tienduizenden in actie kwamen rondom zaken zoals bezuinigingen, geweld tegen vrouwen, reproductieve rechten, de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en in de zorg. Maar nee, niet nieuwswaardig…..?????

Kortom, er is nog veel werk aan de winkel. Op naar een feministisch 2015!