Tag Archives: aanslag

Manchester is aanslag op feministische popster en haar fans

De aanslag op Manchester is nog vers, maar als het gaat om gender vallen mij een aantal zaken op. De dader is een man. Hij koos tot doelwit van zijn aanslag een concert van Ariana Grande, een uitgesproken feministe die meeliep in de Amerikaanse Women’s March en geen geduld heeft met seksisme. Haar concert trok honderden jonge meisjes. Die dan ook domineren onder de groep slachtoffers. Onder andere Slate Magazine durft daarom de volgende stelling aan: dit was een gerichte aanslag op vrouwen en meisjes.

Bij terreur gaat het verdacht vaak om mannen. Deze mannelijke daders hebben verdacht vaak een geschiedenis van geweld tegen meisjes en vrouwen, voordat ze de volgende stap zetten en aan het moorden slaan. Doden ze mensen, dan vermoorden ze opvallend vaak eerst een of meer vrouwen – vaak familieleden, zoals een moeder, zus of echtgenote. En ze kiezen voor het terrein van hun aanslag vaak plekken waar meer vrouwen dan mannen te vinden zijn. Zoals winkelcentra.

Zelfs als daders ”willekeurig” mensen op straat neerschieten, zijn die zogenaamd willekeurige slachtoffers opvallend vaak heel toevallig vrouwen. Dat gebeurde onlangs nog in Finland, waar een 23-jarige man de vrouwelijke burgemeester Tiina Wilen-Jappinen en twee vrouwelijke journalistes doodschoot in de stad Imatra.

Dan Manchester. De dader is een man. Hij koos als doelwit een concert van Ariana Grande. Zij geldt als een feministische heldin. Ze staat erop dat ze gezien wordt als een zelfstandig persoon. Ze spreekt zich luid en duidelijk uit tegen het seksisme in de muziekindustrie en seksisme in het algemeen. In interviews, in haar liedjes en in haar optredens benadrukt ze de kracht van vrouwen. Dat je sexy mag zijn en dat een sexy uiterlijk niet betekent dat mensen je ‘dus’ mogen verkrachten, of mogen reduceren tot seksobject.

Haar meest recente plaat heet Dangerous Woman. Bij de keuze voor die titel werd ze geïnspireerd door een uitspraak van de Egyptische feministe en schrijfster Nawal al Saadaawi:

Onder die titel vulde ze een album vol feministische liederen. ‘Gevaarlijke Vrouw’ werd ook de titel van haar toernee. Ze treedt regelmatig op voor uitverkochte zalen gevuld met meisjes en jonge vrouwen, de kerndemografie van haar fans. Zodoende trof de aanslag in Manchester vooral vrouwen en meisjes.

Die vrouwen en meisjes hadden in de concerthal de avond van hun leven. Totdat de bom af ging. Uitgerekend op die plek, op dat moment, met deze groep in de zaal. De Amerikaanse journalist David Leavitt, en met hem vele anderen, grepen de tragedie prompt aan om Grande en haar veelal vrouwelijke fans een trap na te geven met uitspraken zoals:

“MULTIPLE CONFIRMED FATALITIES at Manchester Arena. The last time I listened to Ariana Grande I almost died too”

Zelfs het slachtoffer worden van een aanslag, met een meisje van 8 onder de doden, kan de tweede sekse niet behoeden voor minachting, bagatellisering, sneren en erger. Want:

The impulse to hate and fear women who are celebrating their freedom—their freedom to love, their freedom to show off their bodies, their freedom to feel joy, together—is older than ISIS, older than pop concerts, older than music itself.

De 23-jarige man die de bom plaatste, behoort tot die vrouwenhatende traditie. Of hij dat nou zelf doorhad, of niet. De locatie en het doelwit van zijn bom spreken luid en duidelijk.

Advertenties

Herdenking 9/11: vrouwen tellen mee

Een paar weken nadat twee vliegtuigen zich in de Twin Towers in New York boorden, begon het bepaalde media op te vallen dat vrouwen letterlijk uit beeld verdwenen. Op de televisie gaf de ene na de andere man tekst en uitleg over de reden van de aanslag en de heldendaden van brandweer- en politiemannen kregen alle aandacht. Bij de herdenking, tien jaar later, zijn allerlei organisaties vastbesloten vrouwen mee te laten tellen. Ook zij waren destijds betrokken bij de calamiteiten, ook zij hebben expertise en verrichten heldendaden.

Brandweervrouw Regina Wilson was één van de velen die in actie kwam bij de aanslag op 11 september 2001.

Onder andere Women’s eNews houdt een debat over de rol van vrouwen tijdens de aanslag op New York. Speciale gasten zijn Brenda Berkman en Regina Wilson. Als brandweervrouw rukten ze uit toen de vliegtuigen zich in de wolkenkrabbers boorden. Ze wisten talloze wernemers uit de gebouwen te redden en waren nog weken later bezig met het onderzoeken van de brandhaard en opruimen van het puin.

Daarnaast heeft CNN verslaggeefster Soledad O’Brian een documentaire gemaakt over de rol van vrouwen tijdens en na de aanslagen. In Beyond Bravery staat ze stil bij de realiteit dat vrouwen tien jaar later nog steeds moeten vechten voor erkenning. Zoals Susan Faludi documenteerde in haar boek The Terror Dream ontstond er meteen na de aanslagen het beeld van de kwetsbare vrouw die gered moet worden door de stoere brandweerman. Vrouwen die niet in dit plaatje pasten, verdwenen naar de achtergrond. Ze telden niet mee.

Beyond Bravery reconstrueert hoe vrouwen net als mannen handelend optraden, hun werk deden, mensen redden, en probeerden te verwerken wat er gebeurd was. Soledad O’Brian zei over haar documentaire:

O’Brien told The Huffington Post that “everyone has their own story” about 9/11, and that the story she was telling in her documentary was one of “a million.” But she said that the role of women in responding to the crisis has been overlooked. “This is just one interesting version of those stories, and I hope that people see another facet of what it was like to go through that experience,” she said

En dan waren daar nog de moslims die al jaren, zo niet hun hele leven, in de V.S. woonden en opeens tot het vijandelijke kamp behoorden. Na de aanslagen sloegen onbekenden ruiten in bij moskeeën. Het vergde moed om met een hoofddoek over straat te lopen. Niet geheel toevallig verscheen daarom nu de essaybundel I Speak for Myself, waarin veertig moslimvrouwen vertellen over hun leven, ambities, wensen en ervaringen. De nasleep van de aanslag op de Twin Towers komt steeds terug, omdat deze gebeurtenis een grote invloed had op hun zelfbeeld en hoe andere Amerikanen hen zien.

Tien jaar na de aanslagen is er nog steeds veel wat we niet weten, maar het is mooi om te zien hoe de herdenking nieuwe inzichten brengt en ruimte biedt aan de verhalen die we niet gehoord hebben.

Update aanslag Giffords: dader haatte vrouwen

De dader van de aanslag op het Amerikaanse congreslid Gabrielle Giffords, Jared Loughner, haatte vrouwen. Onder andere Wall Street Journal publiceerde schrijfsels van de dader. Uit zijn internetreacties blijkt dat de 22-jarige rare ideëen had over wat verkrachting wel en niet is, en zich afgewezen voelde door vrouwen. Hij beschreef vrouwen in louter negatieve termen.

Het gaat met name om commentaren van de dader op diverse gamingsites. De dader bleek allerlei andere problemen te hebben, zoals constante agressie, werkloosheid en eigenaardige opvattingen over gehandicapte kinderen. Maar door dit alles heen liep ook een sterke onderstroom van seksisme. Zo beweerde Loughner dat studentes het prima vinden om verkracht te worden, en dat langere tijd alleen zijn voor een man automatisch leidt tot het willen verkrachten van een vrouw. Daarnaast kwam hij in aanvaring met een Pilates instructrice. Hij omschreef deze vrouw als een varken en een pestkop.

Jezebel vat het vrouwenhatende element uit het gedachtengoed van Loughner als volgt samen:

His writings about women are reminiscent of those of another gunman, George Sodini, who shot over a dozen women at a Pittsburgh gym after writing on his website that “30 million women rejected me.” Though Loughner’s obsessions appear to range far beyond women, his postings on women are more evidence that virulent misogyny isn’t just an objectionable ideological pose — it can be a red flag for impending violence.
Ondertussen gaat het gelukkig wat beter met het neergeschoten congreslid. Giffords haalt weer zelfstandig adem, is alert en kan instructies van artsen volgen.

Valenti: macho cultuur VS kan oorzaak zijn van aanslag op congreslid

De Verenigde Staten buigen zich angstig en ontzet over de mogelijke oorzaken van de aanslag op congreslid Gabrielle Giffords. Indirect is de moordaanslag een gevolg van een uit de hand gelopen politiek debat, menen velen. Mensen moeten meer op hun woorden letten, zoals Trouw kopte. Kan allemaal, knikt de Amerikaanse feministe Jessica Valenti, maar bij dit speculeren wordt één aspect niet genoemd: de ‘man up’ cultuur die het politieke klimaat de laatste tijd kenmerkt. Zo van verman jezelf, wees een stoere vent.

Amerikanen branden kaarsjes, onder andere voor congerslid Giffords die in een ziekenhuis voor haar leven vecht.

Vooral conservatieve vrouwelijke politici gebruiken agressieve beelden van mannelijkheid en beweren dat zij de enige zijn met de ballen om de problemen van het land aan te pakken. Met Palin voorop bedienden ze zich van metaforen die te maken hebben met wapens, zoals de slogan ‘geef niet op maar herlaadt’. Of de inmiddels beruchte kaart waarop bolwerken van Democraten aangegeven worden met het symbooltje van een vizier. Allemaal speelt dit mee en de moordaanslag op Gifford is niet meer dan een logisch gevolg van dit soort opruiende beelden, aldus Valenti in een opiniestuk voor de Guardian.

Er is een precedent: het debat rondom abortus. Hier vond de verruwing van het klimaat al langer geleden plaats. Indirect kan zo’n agressieve toon mensen op het idee brengen dat het okee is om iets extreems te doen. Zie deze cartoon, want een plaatje zegt meer dan duizend woorden:

Het algemene politieke klimaat is de laatste tijd de kant opgegaan van dit verruwde abortusdebat. Poltieke voor- en tegenstanders schelden elkaar uit, en de een probeert zich nog meer macho voor te doen als de ander. Dat met name  conservatieve vrouwen zich hier schuldig aan maken, vindt Valenti niet gek: 

In a sexist society, what could be worse than being called a girl? So it doesn’t seem unlikely that conservative female politicians feel the need to peddle their ideas in gendered and violent language in order to fit in with the masculinised right. After all, the phrase – and sentiment – “man up” was one of the most popular in the 2010 elections. In the Colorado Senate primary, Republican Jane Norton accused her opponent of not being “man enough”; in the Delaware Senate primary, Republican Christine O’Donnell said that her opponent was “unmanly”; Angle told Harry Reid to “man up”. […] In a country that sees masculinity – especially violent masculinity – as the ideal, it’s no wonder that this type of language resonates. But it’s a sad state of affairs when women in politics have to resort to using the same gendered stereotypes that kept all women out of public service for so long.

Conservatieve politici wijzen dit soort theorieën van de hand. Er is geen direct verband tussen agressieve retoriek en de daad van een verdwaasd individu, stellen zij, en links maakt nu misbruik van de ontstane situatie om rechts af te straffen. Natuurlijk is er geen een op een relatie tussen een politiek klimaat en een aanslag. Dat zeggen Valenti en andere commentatoren ook niet: zij doelen op een bepaald klimaat waarin het ene gedrag meer ruimte kan krijgen dan het andere. Dat is wat anders.

De Zesde Clan voegt hier aan toe: misschien kan dat ook onbewust de keuze van het doelwit verklaren. Op dezelfde indirecte manier. Want als je een conservatieve man bent, wat staat dan het verste van je af? Een progressieve vrouw. Iemand die, zoals Ms Magazine signaleert, expliciet de rechten van vrouwen verdedigde en gold als een voorbeeld voor andere vrouwen en meisjes. Het is uit allerlei onderzoek bekend dat vrouwen die de openbare ruimte durven te betreden, ervaren worden als een bedreiging en zodoende met extra felheid bestreden worden. Zie ook Name it Change it, waar dit soort sexisme aan de kaak gesteld wordt. Als zo’n vrouw dan ook nog iets probeert te doen om de positie van vrouwen te verbeteren, kan dat die weerstand nog meer verergeren.

Wie weet speelde dit mechanisme ook nog een rol bij de dader. Nogmaals, speculatie. Nogmaals, dit wil niet suggereren dat er directe een op een verbanden liggen tussen sfeer en daad. Maar bij alle theorieën die de ronde doen mogen dit soort genderoverwegingen niet vergeten worden. Het zou namelijk niet voor het eerst zijn dat dit soort vrouwenhaat op de achtergrond tóch meespeelt.

UPDATE 12-1-2011: ja hoor, de dader van de aanslag haatte vrouwen. Je kon er op wachten. Wall Street Journal citeerde uitgebreid uit commentaren van de dader op diverse gamingsites. Hij beweert daarin onder andere dat studentes het prima vinden als ze verkracht worden, laat merken dat hij zich afgewezen voelde door vrouwen, en beschrijft vrouwen in louter negatieve termen.