Vrouwen houden onvergetelijke toespraken

Victorie! Schrijfster Jeanette Ng won zojuist een Hugo Award voor een speech.  En zij is niet de enige vrouw die een onvergetelijke indruk maakte met een toespraak: ook de Australische ex-premier Julia Gillard en het Amerikaanse congreslid Alexandria Ocasio-Cortez gingen viraal. Wat de drie vrouwen gemeen hebben is dat ze de status quo bekritiseren en zich luid en duidelijk uitspreken tegen racisme en seksisme. Vrouwen zwijgen niet langer, maar eisen verandering.

Ng met haar onderscheiding, 2019

De Hugo’s gelden als een van de meest prestigieuze onderscheidingen voor werk op het gebied van science fiction en fantasy. Eén van de categorieën is een soort ‘overig’. De jury kan ‘m uitreiken aan blogberichten, toespraken en allerlei andere uitingsvormen die niet in een hokje passen. Ng won in deze categorie voor de toespraak die ze hield nadat ze in 2019 de John W. Campbell Award kreeg. De prijs is vernoemd naar een eindredacteur die decennia lang fungeerde als culturele poortwachter. Tijdens zijn leven gaf hij diverse malen blijk van racisme en vrouwenhaat, en maakte SF bewust of onbewust ontoegankelijk voor iedereen die niet voldeed aan zijn beeld van hoe het genre en dienst auteurs moesten zijn. En dat pikte Ng niet. ‘Campbell was een fascist’, luidde haar eerste zin.

Haar speech leidde tot getergde reacties, met name van mensen die tot dan toe geen behoefte hadden gevoeld om de culturele erfenis van Campbell kritisch te onderzoeken. Zo stak een vorige winnaar van de John W. Campbell Award, SF auteur John Scalzi, de hand in eigen boezem. Toen hij won, stond hij niet stil bij de naamgever van de onderscheiding. Omdat hij als witte man profiteerde van een systeem, met bijbehorend normen- en waardenstelsel, wat gemaakt was voor witte mannen zoals hij:

the world of science fiction and fantasy was literally designed — by Campbell and many others! — to take me, a chummy white dude writing in the Campbellian/Heinleinian mode, to its bosom. The ease with which I slid into its good graces is pretty much a matter of record, and you can believe I was happy to slide right on in there. The world of science fiction and fantasy wasn’t so felicitously designed for Ng and many others who are not, shall we say, chummy white dudes writing in a way Campbell would approve. She and they have spent years working to make the genre a place where they could work and build and thrive.

Gezien die realiteit omarmden velen haar moedige speech. Zovelen, dat ze er deze eerste augustus 2020 een Hugo Award voor won.

De speech van premier Julia Gillard dateert van langer geleden, namelijk 2012, maar daarom is het des te indrukwekkender dat lezers van de krant The Guardian haar optreden dit jaar uitkozen tot het meest onvergetelijke televisiemoment van Australië. Na maandenlang in stilte allerlei seksisme geslikt te hebben, waarbij Gillard door politieke tegenstanders etiketten opgeplakt kreeg van het type bitch en heks, besloot Gillard haar spreektijd tijdens een vergadering te benutten om dit seksisme openlijk aan de kaak te stellen.

Haar ‘misogyny speech‘ resoneerde bij Australische vrouwen en gaf de aanzet tot een golf van analyses, ervaringsverhalen en getuigenissen van vrouwen die net als Gillard geen geduld meer op konden brengen voor mannen die vrouwen het leven zuur maken met hun vijandigheid. In de woorden van Gillard:

I say to the Leader of the Opposition I will not be lectured about sexism and misogyny by this man. I will not. And the Government will not be lectured about sexism and misogyny by this man. Not now, not ever. The Leader of the Opposition says that people who hold sexist views and who are misogynists are not appropriate for high office. Well I hope the Leader of the Opposition has got a piece of paper and he is writing out his resignation. Because if he wants to know what misogyny looks like in modern Australia, he doesn’t need a motion in the House of Representatives, he needs a mirror. That’s what he needs.

Dat dit soort uitingen van verzet broodnodig zijn, bleek ook in de V.S. Daar bestond een mannelijk congreslid het om een vrouwelijke collega politicus in juli, op de trappen van het Capitool, op ongepaste wijze aan te vallen op haar standpunt en voor bitch uit te maken. De dader was Ted Yoho en de vrouw die hij aanviel Alexandria Ocasio Cortez. Hij deed zijn onprofessionele uitval in het bijzijn van journalisten. Die publiceerden zijn daden. Na felle kritiek kwam hij uiteindelijk met een sorry o nee toch niet sorry ‘verontschuldiging’, waarin hij verwees naar zijn passie en het feit dat hij een echtgenote en dochter heeft:

Alleen omdat een verslaggever van The Hill getuige was van het incident zijn de uitspraken uiteindelijk erkend: in eerste instantie ontkende Yoho nog. Uiteindelijk ging hij diep door het stof en excuseerde hij zich voor zijn ‘abrupte manier van praten’. Hij zou juist altijd alert zijn op zijn taalgebruik, omdat hij zelf een vrouw en dochters heeft. ‘Ik kan niet mijn verontschuldigingen aanbieden voor mijn passie of voor het liefhebben van God, mijn familie en mijn land.’

Hoyo heeft duidelijk nog nooit Down Girl van Kate Manne gelezen. Deze filosofe legt haarfijn uit hoe je als man intens van je echtgenote en dochter kunt houden, en tóch een enorm seksistische klootzak kunt zijn die het klimaat voor vrouwen vergiftigt. Hoyo begreep ook duidelijk niet wat een oprecht excuus inhoudt – hoe dat klinkt en wat je dan behoort te zeggen.

Geen wonder dat Ocasio Cortez juist in die niet-verontschuldiging de reden vond om haar speech te houden. Wat Hoyo deed is geen incident, maar onderdeel van een structurele achterstelling van vrouwen. Tot hier en niet verder, besloot Cortez:

this harm that Mr. Yoho levied — it tried to levy — against me was not just an incident directed at me, but when you do that to any woman, what Mr. Yoho did was give permission to other men to do that to his daughters. In using that language in front of the press, he gave permission to use that language against his wife, his daughters, women in his community, and I am here to stand up to say ‘that is not acceptable.’

Sterker nog, ze bedankte Yoho op een ironische manier voor zijn optreden, omdat het zoveel duidelijk maakt over stelselmatig seksisme:

Lastly, what I want to express to Mr. Yoho is gratitude. I want to thank him for showing the world that you can be a powerful man and accost women. You can have daughters and accost women without remorse. You can be married and accost women. You can take photos and project an image to the world of being a family man and accost women without remorse and with a sense of impunity. It happens every day in this country. It happened here on the steps of our nation’s Capitol. It happens when individuals who hold the highest office in this land admit — admit — to hurting women and using this language against all of us.

Het resultaat van al die indrukwekkende toespraken is wisselend. Bij de John W. Campbell Award ging het snel. De prijsuitreikers veranderden de naam van de onderscheiding binnen een week na Ng’s toespraak in de The Astounding Award for Best New Writer.

Gillard vecht tot op de dag van vandaag om de positie van vrouwen en meisjes te verbeteren, maar moest voortijdig het veld ruimen als premier. Haar val had diverse oorzaken, maar seksisme en weerzin tegen vrouwen met macht maakten zeker deel uit van het complexe geheel. Zoals de Syndmey Morning Herald analyseerde zien veel mensen politiek leiderschap als iets van en voor mannen. Gillard bleef zodoende haar hele periode als premier aanbotsen tegen wantrouwen en een dubbele moraal – hij is een baas, zij is bazig.

En de V.S.? Daar gaan Trump en zijn Republikeinse horigen gestaag verder met het afbreken van de reproductieve rechten van vrouwen, het ondermijnen van de democratie en het verergeren van de toch al ernstige Corona epidemie. Pas in november komt er mogelijk verandering in de situatie, als de volgende presidentsverkiezingen plaats vinden (hopelijk) en de Democraten het voor het zeggen krijgen (dromen mag, toch?).

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: